ΙΣΤΟΡΙΑ, ΜΙΑ ΚΑΛΗ ΤΕΧΝΗ. ΚΕΙΜΕΝΑ ΑΦΙΕΡΩΜΕΝΑ ΣΤΟΝ ΓΙΩΡΓΟ Β. ΔΕΡΤΙΛΗ

Ιστορία, μια Καλή Τέχνη. Κείμενα αφιερωμένα στον Γιώργο Β. Δερτιλή

Επιμέλεια: Παναγιώτης Κιμουρτζής, Άννα Μανδυλαρά, Νικόλαος Μπουμπάρης
Κείμενα: συλλογικό
Αθήνα, εκδόσεις Ασίνη, 2021 (Φεβρουάριος)
Σελίδες: 288
Διαστάσεις: 17 x 24 εκ.
ISBN χαρτόδετου: 978-618-5346-24-9
Τιμή: 25,00 € // στο βιβλιοπωλείο μας 22,50 €

 

«Είναι παιδιά πολλών ανθρώπων τα λόγια μας», αλλά όχι μόνον τα λόγια μας. Είναι και τα έργα μας. Ο τόμος αυτός έχει στο κέντρο του έναν σημαντικό άνθρωπο, έναν διακεκριμένο κοινωνικό επιστήμονα: τον καθηγητή Γ. Β. Δερτιλή. Μεταφορικά θα μπορούσαμε να αναπαραστήσουμε τον τόμο με μία κλεψύδρα. Επιχειρεί να αναδείξει τα λόγια και τα έργα που επηρέασαν τον τιμώμενο. Κυρίως όμως επιχειρεί να αναδείξει με λόγια και με έργα τους τρόπους με τους οποίους εκείνος επέδρασε και επιδρά πάνω στην ιστορική σκέψη της εποχής του.

Οι αφιερωματικές μελέτες που συγκεντρώθηκαν καλύπτουν ένα εκτενές φάσμα των επιστημονικών αναζητήσεων του τιμώμενου. Με αφετηρίες τον δικό του ευρύ κύκλο ενδιαφερόντων και το πολυσχιδές έργο του, οι συντελεστές του τόμου επιχειρούν να  «συνομιλήσουν» μαζί του και να αναδείξουν όψεις της μεγάλης συμβολής του στην επιστήμη της Ιστορίας, αυτής της  «καλής τέχνης» όπως ο ίδιος την έχει αποκαλέσει.

Ανεξάρτητα από τη μορφή που πήρε κατά το παρελθόν η συνεργασία όλων των συντελεστών του τόμου με τον Γ. Β. Δερτιλή, κοινή συνισταμένη αποτελεί το  «ευ ζην», αυτό που οι συνοδοιπόροι, συνεργάτες και μαθητές κερδίζουν από τους δασκάλους τους. Ο Γ. Β. Δερτιλής ανήκει στην χορεία των δασκάλων που έχουν προσφέρει όχι μόνο την επιστημονική γνώση αλλά και εκείνο το ήθος που πηγάζει από την ουσιαστική γνώση των ανθρώπων και των ανθρώπινων πραγμάτων. Με εγκυρότητα, με κριτική προσέγγιση των πηγών και συνδυάζοντας τη λεπτή, ενίοτε καβαφική στις ρίζες της, ειρωνεία, ο Γ. Β. Δερτιλής έχει συμβάλει στην καλλιέργεια της εθνικής αυτογνωσίας ως ιστορικός αλλά και ως πολίτης. Αυτός ο τόμος δεν του χαρίζεται, του οφείλεται.

(από το οπισθόφυλλο του βιβλίου) 

ΛΕΡΝΑΙΟΝ ΚΡΑΤΟΣ. ΠΛΕΓΜΑΤΑ ΕΞΟΥΣΙΑΣ ΣΤΗΝ ΙΣΤΟΡΙΑ

Γ. Β. Δερτιλής  
Λερναίον Κράτος. Πλέγματα εξουσίας στην Ιστορία

Ηράκλειο, Πανεπιστημιακές Εκδόσεις Κρήτης, 2019 (Ιούλιος) 
Σελίδες: 191 
Διαστάσεις: 14 x 21 εκ. 
ISBN χαρτόδετου: 978-960-524-550-4 
Τιμή: 14,00 € // στο βιβλιοπωλείο μας 12,60 €  




Το βιβλίο αυτό είναι ένα δοκίμιο, με όλες τις σημασίες της λέξης: δοκίμιο − δοκιμή· δοκίμιο − ερμηνεία· δοκίμιο − αίρεση. Περιγράφει επτά μορφές του κράτους, όσες μπόρεσα να διακρίνω στην μεγάλη διάρκεια της Ιστορίας. Είναι οι μορφές με τις οποίες μπορούμε σήμερα πλέον να σκεφτούμε το κράτος: οργανισμός που ασκεί εξουσία σε μια εδαφική επικράτεια· ενεργό υποκείμενο της ιστορίας και του βίου μιας κοινωνίας· σύστημα σχέσεων μέσα στην κοινωνία αυτή· πεδίο πολέμου, εσωτερικού και εξωτερικού· επίκεντρο του πλέγματος εξουσίας που εκάστοτε κυβερνά· μήλον έριδος ανάμεσα στους μετόχους του πλέγματος εξουσίας· κέντρο πολιτικής νομιμότητας και φύλαξ κοινωνικής ηθικής.

Αυτές οι μορφές είναι στατικές· είναι σαν στιγμιαίες «φωτογραφίες»· αν τις σκεφθούμε δυναμικά, η συνεχής εναλλαγή τους μάς φαίνεται φυσική. Κλείνουμε έτσι έναν κύκλο: είναι ο κύκλος του χρόνου, της Ιστορίας. Για μας, το κράτος είναι πλέον ένας χαμαιλέων ή μια Λερναία Ύδρα με επτά κεφαλές.

(Απόσπασμα από την εισαγωγή του βιβλίου)

ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΗΣ ΝΕΟΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΣΥΓΧΡΟΝΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ, 1750-2015

Γ. Β. Δερτιλής
Ιστορία της νεότερης και σύγχρονης Ελλάδας, 1750-2015

Αναθεωρημένη και επαυξημένη έκδοση
Επιμέλεια-διόρθωση: Παναγιώτης Σουλτάνης
Ηράκλειο, Πανεπιστημιακές Εκδόσεις Κρήτης 2018
Σελίδες: 947
Διαστάσεις: 17 x 24 εκ.
ISBN πανόδετου: 978-960-524-528-3
Τιμή: 45,00 € // στο βιβλιοπωλείο μας 36,00 €

Το ελληνικό κράτος δημιουργείται το 1828 εκ του μηδενός και αλλάζει ριζικά την ζωή των ανθρώπων που το δημιούργησαν με την φαντασία τους και με την επαναστατική τους πράξη. Τους επιβάλλει την αυθεντία και την νομιμότητά του, την βία και την εξουσία του· ελέγχει την αναμεταξύ τους βία· τέμνει, δικάζει και τιμωρεί· εκπαιδεύει τους νέους και τις νέες, τους μαθαίνει τον νόμο, την τάξη, την υποταγή, τον πατριωτισμό. Και εκείνοι, με την σειρά τους, απορρίπτουν αυτό το κράτος υποκύπτοντας, το στελεχώνουν για να το χρησιμοποιούν εναντίον αλλήλων, το περιβάλλουν με τα εθνικά σύμβολα και το στηρίζουν, το διεκδικούν και εξεγείρονται για να το καταλύσουν και να το θεσμίσουν εξ υπαρχής. Εκείνοι διατυπώνουν τις εθνικιστικές του φαντασιώ­σεις, εκείνες μεταδίδουν στα παιδιά τους τις αλυτρωτικές του προσδοκίες και, όλοι μαζί, ακολουθούν τις σημαίες του, τροφοδοτούν με φόρους τα ταμεία του και με αίμα τους πολέμους του.

Γράφοντας το βιβλίο αυτό, σκοπός μου δεν ήταν να διηγηθώ «τι έγινε», αλλά να κατανοήσω το «γιατί έγινε». Δεν ήταν να διηγηθώ μια ιστορία, αλλά να την ερμηνεύσω. Να εξηγήσω την Ιστορία της νεότερης και σύγχρονης Ελλάδας με τους Έλληνες να φαντάζονται μιαν από τις πρωιμότερες δημοκρατίες στον κόσμο και να την διαμορφώνουν βυθισμένοι σε εξάρσεις ενθουσιασμού και σε εμφύλια μίση, να παλεύουν με την αστάθεια που τους επέβαλλε η μοίρα της χώρας, η θέση της στο σταυροδρόμι τριών ηπείρων, και να σκορπούν το αίμα τους αντιμετωπίζοντας αυτοκρατορίες και αψηφώντας υπερδυνάμεις. Και με αυτήν την Ιστορία, ήθελα να μιλήσω όχι μόνο στον ιστορικό, στον ανθρωπολόγο, στον οικονομολόγο, αλλά και στις μαθήτριες και στους φοιτητές και στους γενικούς αναγνώστες, αυτούς που αγαπούν το διάβασμα ή και όσους ακόμη δεν το συνηθίζουν. Είναι τα πρόσωπα που περιδιαβάζουν συνεχώς στην σκέψη του κάθε συγγραφέα και οδηγούν το χέρι και την καρδιά του. Είναι τα πρόσωπα που έχουν από τον συγγραφέα μόνο δύο απαιτήσεις: να μοιραστεί μαζί τους την όποια γνώση του, προσφέροντάς τους και ολίγη ευχαρίστηση. Δύο μόνο απαιτήσεις, αλλά μεγάλες: επιβάλλουν στον συγγραφέα σαφήνεια, απλότητα και καλαισθησία γραφής. Επειδή αυτοί είναι οι μόνοι τρόποι που έχει ένας συγγραφέας για να πλησιάσει πραγματικά τον αναγνώστη, την αναγνώστρια – κοιτάζοντάς τους στα μάτια.

Ο ιστορικός Γ. Β. Δερτιλής, μέλος της Ευρωπαϊκής Ακαδημίας και ομότιμος καθηγητής του Πανεπιστημίου Αθηνών, έχει εκλεγεί καθηγητής στην ÉHÉSS (Παρίσι, 2000-2010), καθώς και επισκέπτης καθηγητής στο Harvard, στην Οξφόρδη και στο Ευρωπαϊκό Ινστιτούτο Φλωρεντίας. Βιβλία και άρθρα του έχουν δημοσιευθεί σε διάφορες γλώσσες. (www.dertilis-history.gr)

(πηγή: ΠΕΚ)

ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΟΥ ΕΛΛΗΝΙΚΟΥ ΚΡΑΤΟΥΣ

Γ. Β. Δερτιλής
Ιστορία του Ελληνικού Κράτους 1830-1920
(Όγδοη έκδοση αναθεωρημένη και συμπληρωμένη)

Επιστημονικοί συνεργάτες:
● στην έρευνα και επεξεργασία ποσοτικών στοιχείων: Δρ Αλέξης Φραγκούλης
● στην βιβλιογραφική έρευνα: Δρ Άννα Μανδυλαρά
Ηράκλειο, Πανεπιστημιακές Εκδόσεις Κρήτης 2014
1123 σελ.
ISBN 978-960-524-428-6
Τιμή 40,00 € / στο βιβλιοπωλείο μας 36,00 €



Ο τίτλος Ιστορία του ελληνικού κράτους είναι μια βραχυλογία, μια απλούστευση. Το κράτος είναι ένα πρίσμα, ένας φακός, ένα κέντρο εστίασης, ένας τρόπος να φέρνουμε μέσα στο οπτικό μας πεδίο την κοινωνία που παρατηρούμε. Αμέσως μετά, όμως, μπορούμε να εστιάσουμε το βλέμμα μας στους ανθρώπους.

Το ελληνικό κράτος δημιουργείται το 1828 εκ του μηδενός και, έως το 1920, αλλάζει ριζικά την ζωή των ανθρώπων που το δημιούργησαν με την φαντασία τους και με την επαναστατική τους πράξη. Τους επιβάλλει την αυθεντία και την νομιμότητά του, την βία και την εξουσία του· ελέγχει την αναμεταξύ τους βία· τέμνει, δικάζει και τιμωρεί· δεσμεύει την Εκκλησία χωρίς να την υποτάσσει, την προσκυνά και την χρησιμοποιεί, στηρίζει επάνω της μέγα μέρος της δικής του νομιμότητας· εκπαιδεύει τους νέους και τις νέες, τους μαθαίνει τον νόμο, την τάξη, την υποταγή, την εξίσωση έθνος-κράτος, τον πατριωτισμό. Με άλλα λόγια, το νεαρό ελληνικό κράτος επιβάλλει στους ανθρώπους ό,τι εν πολλοίς επιβάλλουν όλα τα κράτη. Και εκείνοι, με την σειρά τους, το ανέχονται, το αποδέχονται, το απορρίπτουν, υποκύπτουν, το περιβάλλουν με τα εθνικά σύμβολα, το διεκδικούν, εξεγείρονται, το καταλύουν προς στιγμήν για να το θεσμίσουν εξ υπαρχής, το στηρίζουν, το στελεχώνουν, το διαβρώνουν, το χρησιμοποιούν εναντίον αλλήλων. Εκείνοι διατυπώνουν τις εθνικιστικές του φαντασιώσεις, εκείνες μεταδίδουν στα παιδιά τους τις αλυτρωτικές του προσδοκίες και, όλοι μαζί, ακολουθούν τις σημαίες του, τροφοδοτούν με φόρους τα ταμεία του και με αίμα τους πολέμους του.

Γράφοντας το βιβλίο αυτό, σκοπός μου δεν ήταν να διηγηθώ «τι έγινε», αλλά να κατανοήσω το «γιατί έγινε». Δεν ήταν να διηγηθώ μια ιστορία, αλλά να την ερμηνεύσω. Και ήθελα να μιλήσω όχι μόνο στον ειδικό αναγνώστη, τον ιστορικό, τον κοινωνιολόγο, τον οικονομολόγο, όχι μόνο στον σπουδαστή της Ιστορίας και των κοινωνικών επιστημών. Ήθελα να μιλήσω, ίσως ακόμη περισσότερο, στους γενικούς αναγνώστες, στον αναγνώστη και την αναγνώστρια που αγαπούν το διάβασμα. Είναι τα πρόσωπα που περιδιαβάζουν συνεχώς στην σκέψη του κάθε συγγραφέα και οδηγούν το χέρι και την καρδιά του· και που έχουν από τον συγγραφέα μόνο δύο απαιτήσεις: να μοιραστεί μαζί τους την όποια γνώση του, προσφέροντάς τους και ολίγη τέρψη. Δύο μόνο απαιτήσεις, αλλά μεγάλες: επιβάλλουν στον συγγραφέα σαφήνεια και απλότητα γραφής, και μιαν ελάχιστη, έστω, καλαισθησία. Άλλωστε, εκτός από την σαφήνεια, αυτός είναι νομίζω ο άλλος τρόπος που έχει ο συγγραφέας για να πλησιάσει ή, όπως λέμε, να «κοιτάξει στα μάτια» τον αναγνώστη.

(απόσπασμα από τα «Προλεγόμενα» του βιβλίου)

Ο Γιώργος Δερτιλής γεννήθηκε το 1939 στην Αθήνα. Σπούδασε Δημόσιο Δίκαιο και Οικονομικές Επιστήμες στην Αθήνα, Πολιτική Θεωρία και Ιστορία στην Αγγλία. Μεταξύ 1978 και 2000 δίδαξε Ιστορία στην Νομική Σχολή του Πανεπιστημίου Αθηνών, στην οποία εξελέγη ομοφώνως το 1980 υφηγητής και το 1983 καθηγητής στο Τμήμα Πολιτικών Επιστημών. Ίδρυσε το Ιστορικό Αρχείο του Πανεπιστημίου Αθηνών και διετέλεσε μέλος του Εθνικού Γνωμοδοτικού Συμβουλίου Έρευνας και των Επιστημονικών Συμβουλίων του Εθνικού Ιδρύματος Ερευνών, του Μορφωτικού Ιδρύματος της Εθνικής Τραπέζης και των γαλλικών Ιδρυμάτων Schlumberger και Maison Suger. Tο 1989 εξελέγη μέλος της Ευρωπαϊκής Ακαδημίας Επιστημών (Academia Europaea). Μεταξύ 1985 και 1999 δίδαξε ως εκλεγμένος επισκέπτης καθηγητής στo Τμήμα Ιστορίας του Harvard, στο St. Antony’s College του Πανεπιστημίου της Οξφόρδης και στο Ευρωπαϊκό Πανεπιστημιακό Ινστιτούτο της Φλωρεντίας. Το 2000 εξελέγη τακτικός καθηγητής (directeur d’etudes) στην Ecole des Hautes Etudes en Sciences Sociales. Έκτοτε παραιτήθηκε από το Πανεπιστήμιο Αθηνών και ζει στη Γαλλία. Το 2003 η Γαλλική Δημοκρατία τού απένειμε το παράσημο του Φοίνικα (palmes academiques, chevalier). Δώδεκα βιβλία και περίπου πενήντα άρθρα του έχουν δημοσιευθεί ή μεταφραστεί στην ελληνική, αγγλική, γαλλική, ισπανική και ιταλική γλώσσα.