28/2/18

Ο ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΟΣ ΤΖΩΝ ΠΕΝΤΕΛΜΠΕΡΥ. ΒΙΟΓΡΑΦΙΑ ΕΝΟΣ ΠΑΡΑΤΟΛΜΟΥ ΑΝΘΡΩΠΟΥ

Imogen Grundon  
Ο αρχαιολόγος Τζών Πέντελμπερυ. Βιογραφία ενός παράτολμου ανθρώπου

Πρόλογος: Patrick Leigh Fermor 

Μετάφραση: Γεωργία Κατσαλάκη – Γιανναδάκη 
Ηράκλειο, Βικελαία Δημοτική Βιβλιοθήκη Ηρακλείου 2017 
Σελίδες: 627 
Διαστάσεις: 17x 24 εκ. 
ISBN 978-960-7970-76-3 
Τιμή: 20,00 € / στο βιβλιοπωλείο μας 17,00 € 


Ο ΤΖΩΝ ΠΕΝΤΕΛΜΠΕΡΥ (1904-1941), ο Κρητικός Λώρενς σκοτώθηκε κατά τις πρώτες ημέρες της γερμανικής κατοχής της Κρήτης, ενώ οργάνωνε ντόπιες ομάδες ανταρτών για να πολεμήσουν τους εισβολείς. Παρότι δεν ήταν εκπαιδευμένος σταρτιώτης, ο Πέντελμπερυ επιλέχθηκε για τον συγκεκριμένο σκοπό εξαιτίας της ολοκληρωμένης γνώσης του της Κρήτης, των ανθρώπων της και της γλώσσας τους, γνώση που αποκτήθηκε μέσα από τα χρόνια της αρχαιολογικής του εμπειρίας στο νησί. Στα 1928-35, η αθλητική του κράση και η όρεξη για περιπέτεια τον είχαν ωθήσει στην περιήγηση όλης της Κρήτης προς αναζήτηση αρχαιολογικών θέσεων. Ως Επιμελητής στην Κνωσό (1929-34), διαδέχτηκε (μετά τον Ντάνκαν Μακένζη) τον Σερ Άρθουρ Έβανς, ενώ στο διάστημα 1936-39 ανέσκαψε το Καρφί. Το πάθος του για τον αρχαίο κόσμο τον είχε οδηγήσει στην Αίγυπτο, όπου στα 1930-36 υπήρξε Διευθυντής των ανασκαφών στην Αμάρνα (αρχαία Ακετάτεν), την πόλη του αιρετικού φαραώ Ακενάτεν και της βασίλισσάς του Νεφερτίτης. Ως φοιτητής του Καίμπριτζ, στα μέσα της δεκαετίας του 1920 κέρδισε αθλητική διάκριση συναγωνιζόμενος σπουδαίους συγχρόνους του. Αποφοίτησε από το Κολλέγιο Πέμπρουκ με άριστα στις Κλασικές Σπουδές και την Αρχαιολογία. Στο παρόν πόνημα, την πρώτη βιογραφία του Τζών Πέντελμπερυ, η Ίμοτζεν Γκρούντον ανασυνθέτει μια ζωντανή εικόνα ενός λαμπρού και χαρισματικού λόγιου ήρωα, του οποίου η ζωή καταναλώθηκε, και τελικά, και τελικα θυσιάστηκε, στη βάση ενός ιδανικού ρομαντικής ιπποσύνης.

  (από το οπισθόφυλλο του βιβλίου)






27/2/18

Ο ΠΟΛΕΜΟΣ ΔΕΝ ΕΧΕΙ ΠΡΟΣΩΠΟ ΓΥΝΑΙΚΑΣ

Σβετλάνα Αλεξέγιεβιτς
Ο πόλεμος δεν έχει πρόσωπο γυναίκας


Μετάφραση: Ελένη Μπακοπούλου
Αθήνα, Εκδόσεις Πατάκη 2017
Σελίδες: 454
Διαστάσεις: 14 x 20,5 εκ.
ISBN 978-960-16-7679-7
Τιμή: 18,80 € / στο βιβλιοπωλείο μας 15,04 €




Η Σβετλάνα Αλεξίεβιτς φωτίζει το στοιχείο της συμμετοχής της Σοβιετικής γυναίκας (Ρωσίδας, Ουκρανής, Λευκορωσίδας, Σιβηριανής κτλ.) στον Β' Παγκόσμιο πόλεμο. Πάνω από 500.000 γυναίκες –στην πλειονότητά τους νεαρά κορίτσια, σχεδόν έφηβες– πήραν ενεργό μέρος στον Μεγάλο Πατριωτικό Πόλεμο και στις πρώτες γραμμές του μετώπου, όχι μόνον ως νοσοκόμες και τραυματιοφορείς, αλλά και σε αποκλειστικά έως τότε ανδρικές ειδικότητες: πολυβολήτριες, ελεύθεροι σκοπευτές, αεροπόροι, χειρίστριες βαρέων αντιαεροπορικών και πυροβόλων, απλές τυφεκιοφόροι, ασυρματίστριες ή αντάρτισσες στα μετόπισθεν του εχθρού. Κάποιες από τις γυναίκες αυτές, που επέζησαν κι έφτασαν ως τις μέρες μας, και που η συγγραφέας αναζήτησε σε πόλεις, κωμοπόλεις και απομακρυσμένα χωριά, αφηγήθηκαν τον δικό τους πόλεμο– και το έκαναν με τρόπο συγκλονιστικό.

Το βιβλίο αυτό, που ήταν το πρώτο από μια σειρά "βιβλίων των φωνών" που έγραψε η συγγραφέας-δημοσιογράφος, κυκλοφόρησε σε μια πρώτη εκδοχή το 1985 στη Ρωσία σε 2 εκατομμύρια αντίτυπα (είχαν προηγηθεί και αποσπασματικές δημοσιεύσεις σε περιοδικά) και μεταφράστηκε σε 35 γλώσσες. Αρκετές από τις ιστορίες του έγιναν η βάση για κινηματογραφικά και τηλεοπτικά σενάρια. Η αναθεωρημένη έκδοση του 2002 περιλαμβάνει κομμάτια που είχαν αφαιρεθεί από τη λογοκρισία, καθώς και υλικό που η ίδια η συγγραφέας δεν είχε τολμήσει εκείνη την εποχή να χρησιμοποιήσει. 

«Βλέπω τον κόσμο με φωνές, με χρώματα. Από βιβλίο σε βιβλίο αλλάζω εγώ, αλλάζουν τα θέματα, όμως το αφηγηματικό νήμα παραμένει. Είναι το αφηγηματικό νήμα των ανθρώπων που συνάντησα... Με αυτές τις χιλιάδες φωνές μπορώ να δημιουργήσω, δεν τολμώ να πω την πραγματικότητα, η πραγματικότητα παραμένει ανείπωτη, αλλά μια εικόνα του καιρού μου, της χώρας μου... κι όλο αυτό αποτελεί μια μικρή εγκυκλοπαίδεια, την εγκυκλοπαίδεια της γενιάς μου, των ανθρώπων που συνάντησα. Πώς ζούσαν; Σε τι πίστευαν; Πώς πέθαναν και πώς σκότωσαν; Πόσο πολύ κυνήγησαν την ευτυχία;» 

ΣΒΕΤΛΑΝΑ ΑΛΕΞΙΕΒΙΤΣ
 (από το οπισθόφυλλο του βιβλίου)





26/2/18

Η ΜΕΓΑΛΗ ΕΙΚΟΝΑ ΤΟΥ ΟΥΡΑΝΟΥ

Χρίστος Δ. Γούδης
Η μεγάλη εικόνα του ουρανού. Άστρα και χάρτες αστερισμών, σύμπαν και χρόνος


Αθήνα, Εκδόσεις Ανάβαση 2017
Σελίδες: 237, με έγχρωμες εικόνες και χάρτες
Διαστάσεις: 17 x 23,5 εκ.
ISBN 9789609412674
Τιμή: 20,50 € / στο βιβλιοπωλείο μας 16,40 €




Πριν χαρτογραφηθεί η Γη, ο άνθρωπος φανταζόταν ήδη τον νυχτερινό ουρανό επενδυμένο με εικόνες. Εικόνες από μύθους με ήρωες ή άγρια ζώα.

Με οδηγό την Μεγάλη Εικόνα του Ουρανού θα ανιχνεύσουμε στον έναστρο θόλο, τους σχηματισμούς των άστρων και των αστερισμών, συνδέοντας μυθικές ιστορίες με αστροφυσικά δεδομένα, τον παλαιό μύθο με το σύγχρονο επιστημονικό αφήγημα.

Με την Μεγάλη Εικόνα του Ουρανού σαν πλοηγό θα ταξιδέψουμε με αφετηρία αυτά που βλέπουμε και αισθανόμαστε προς την ανίχνευση των ορίων της ανθρώπινης γνώσης. Σύμπαν και Χρόνος, τα δύο μεγάλα κοσμολογικά ερωτηματικά, σηματοδοτούν και το τέλος της μεγάλης αυτής περιπλάνησης στον μαγικό κόσμο των άστρων και των γαλαξιών.

Η Μεγάλη Εικόνα του Ουρανού αποτελεί ταυτόχρονα έναυσμα και πρόκληση για στοχασμό, ώστε θωρώντας κλίμακες που ξεπερνούν τη φαντασία μας, να ξαναπροσδιορίσουμε την προοπτική μας για τη ζωή και τον κόσμο μας.
(από το οπισθόφυλλο του βιβλίου)



24/2/18

ΤΟ ΛΑΪΚΟ ΠΑΡΑΜΥΘΙ ΩΣ ΠΟΙΗΣΗ.

Max Lüthi
Το λαϊκό παραμύθι ως ποίηση. Αισθητική και ανθρωπολογία

Μετάφραση: Εμμανουέλα Κατρινάκη
Αθήνα, Εκδόσεις Πατάκη 2018
Σελίδες: 367
Διαστάσεις: 14,5 x 21 εκ.
ISBN 978-960-16-5122-4
Τιμή: 15,50 € / στο βιβλιοπωλείο μας 12,40 €




Ο Ελβετός παραµυθιολόγος (κατεξοχήν του ευρωπαϊκού παραµυθιού) Max Luthi θεωρείται µεταξύ των σηµαντικότερων διεθνώς µελετητών της λαϊκής (προφορικής) ποίησης.

Κορυφαίο έργο του αποτελεί το παρόν βιβλίο µε τον εύγλωττο τίτλο και κυρίως τον υπότιτλό του: Το λαϊκό παραµύθι ως ποίηση. Αισθητική και Ανθρωπολογία (1975). Με την αισθητική αναζητεί τη λογοτεχνική µορφή του παραµυθιού, µε την ανθρωπολογία την εικόνα του ανθρώπου και του κόσµου του. Παρατηρεί ότι, παρά τις αναρίθµητες παραλλαγές των διαφόρων αφηγήσεων, επανέρχεται σε αυτές πάντα όµοιος ένας ιδιαίτερος τύπος ανθρώπου. Πιστεύει εξάλλου ότι το ωραίο είναι το πρώτο και κύριο στο παραµύθι. Αλλά και η παρουσία του παραµυθιακού ήρωα και της ηρωίδας υπάρχει ισάξια δίπλα στην οµορφιά. 

Το ιδιαίτερα σηµαντικό είναι ότι και τα δύο αυτά µεγέθη πλάθονται χωρίς καµία προϋπολογισµένη σκοπιµότητα, αυθόρµητα, µόνο µε ό,τι άρεσε στους παραµυθάδες και ό,τι σκέφτονταν. Ανάλογα διαµορφωνόταν και ένας βαθύτερος στοχασµός. Για παράδειγµα, αναφέρει ο Luthi τη συµβολική ιδέα που επικρατεί απαρέγκλιτα στα λαϊκά παραµύθια ότι η οµορφιά είναι η εξωτερική όψη της καλοσύνης, η ασχήµια είναι η εξωτερική όψη της κακίας. Οι καλές ηρωίδες είναι εξ ορισµού όµορφες, οι κακές είναι άσχηµες. 

Στο βιβλίο δίνονται απαντήσεις για τα κύρια ζητήµατα που σχετίζονται µε το παραµύθι: αγριότητα, σύγκρουση καλού και κακού, η µορφή του ήρωα και της ηρωίδας, η έννοια του συµβόλου, το µοτίβο της µεταµόρφωσης κ.ά. 

Ένα ανεκτίµητο προσόν του βιβλίου έγκειται στον καθαρό λόγο του, µακριά από µια θεωρητικίζουσα γλώσσα, όπως συνηθίζεται σε τέτοιες περιπτώσεις.

(από το οπισθόφυλλο του βιβλίου)




23/2/18

ΝΙΚΟΣ ΚΑΖΑΝΤΖΑΚΗΣ, Ο ΚΟΣΜΟΠΑΡΩΡΙΤΗΣ

Νίκος Καζαντζάκης, ο κοσμοπαρωρίτης

Επιστημονική επιμέλεια: Νίκος Μαθιουδάκης
Κείμενα: συλλογικό
Αθήνα, Μουσείο Μπενάκη 2017
Σελίδες: 250, με α/μ φωτογραφίες
Διατάσεις: 16,5 x 24 εκ.
ISBN 978-960-476-223-1
Τιμή: 25,00 € / στο βιβλιοπωλείο μας 20,00 €




Η καλαίσθητη έκδοση κυκλοφόρησε σε συνδυασμό με την ομότιτλη έκθεση που πραγματοποιήθηκε στο Μουσείο Μπενάκη και φιλοξενήθηκε σε τρία κτήριά του (Κτήριο Πειραιώς, Πινακοθήκη Γκίκα, Μουσείο Μπενάκη Ισλαμικής Τέχνης) από τις 21 Δεκεμβρίου 2017 μέχρι τις 25 Φεβρουαρίου 2018. Τα επιστημονικά κείμενα εξετάζουν κρίσιμα ερωτήματα του έργου, της πρόσληψης, της κριτικής και της επικαιρότητας του έργου του κρητικού συγγραφέα, ενώ το πλούσιο φωτογραφικό υλικό και το Χρονολόγιο διευκολύνουν την αποτελεσματικότερη επαφή του αναγνώστη με τον συγγραφέα και την εποχή του.

(πηγή: Μουσείο Μπενάκη)



20/2/18

ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΤΟΥ ΒΙΒΛΙΟΥ ΤΟΥ ΔΗΜΗΤΡΟΥ Ε. ΨΑΡΡΟΥ «ΤΟ ΑΪΒΑΛΙ ΚΑΙ Η ΜΙΚΡΑΣΙΑΤΙΚΗ ΑΙΟΛΙΔΑ»

Το Μορφωτικό Ίδρυμα Εθνικής Τραπέζης
παρουσιάζει το βιβλίο του Δημητρού Ε. Ψαρρού

Το Αϊβαλί και η Μικρασιατική Αιολίδα

την Πέμπτη 22 Φεβρουαρίου 2018, στις 19:30

στο Πολιτιστικό Κέντρο Θεσσαλονίκης του ΜΙΕΤ
Βίλα Καπαντζή, Λεωφόρος Βασιλίσσης Όλγας 108



Θα μιλήσουν οι:
Βασίλης Κολώνας
καθηγητής του τμήματος Αρχιτεκτόνων στο Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας
Άρτεμις Ξανθοπούλου
Ομότιμη καθηγήτρια του τμήματος Ιστορίας και Αρχαιολογίας στο ΑΠΘ
Διονύσης Καψάλης
διευθυντής του ΜΙΕΤ


ΓΙΑ ΤΟ ΒΙΒΛΙΟ
Το Αϊβαλί και η Μικρασιατική Αιολίδα υπήρξε έργο ζωής για τον αρχιτέκτονα Δημητρό Ε. Ψαρρό, ο οποίος ασχολήθηκε με την έρευνα και τη συγγραφή του από το 1969 έως τον θάνατό του, το 2008. Πρόκειται για μια αρχιτεκτονική και πολεοδομική μελέτη που επιχειρεί να ανασυστήσει αυτή τη μοναδική από δημογραφική άποψη πολιτεία της Μικρασιατικής Αιολίδας, της οποίας ο πληθυσμός μέχρι το 1922 ήταν αμιγώς ελληνικός. Η έρευνα του Ψαρρού, σύμφωνα με τα λόγια του ίδιου, «αποκαλύπτει βήμα βήμα τις φάσεις ανάπτυξης της πολιτείας και της γύρω περιοχής, αξιοποιώντας πληροφορίες που αναζητήθηκαν τόσο σε γραπτές ιστορικές πηγές όσο και σε προφορικές μαρτυρίες». Το βιβλίο παρουσιάζει «σε σχέδια και φωτογραφίες, τον κτιριακό της πλούτο, σε μια προσπάθεια να διασώσει, έστω και μόνο σε εικόνες, κάποια σημάδια στο χώρο που ήδη έχουν χαθεί, ή που πρόκειται να εξαφανιστούν σύντομα».

Το κείμενο παρακολουθεί –ενορία την ενορία– την οικιστική εξέλιξη στους οικισμούς Αϊβαλί, Μοσχονήσια και Γενιτσαροχώρι, και συμπληρώνεται από μια πολυσέλιδη επισκόπηση του περιβάλλοντα χώρου αυτών των οικισμών, όπου, μεταξύ άλλων, καταγράφονται αναλυτικά όλα τα μοναστήρια, τα ξωκλήσια και τα νησάκια του ιδιότυπου αυτού αρχιπελάγους. Τέλος, τα παραρτήματα με τα οποία ολοκληρώνεται η μελέτη περιλαμβάνουν εκτενές χρονολόγιο με την ιστορία της περιοχής (από το 1000 έως το 1923) καθώς και ιστορικά, πληθυσμιακά και ανθρωπολογικά στοιχεία, ενώ στη βιβλιογραφία παρατίθενται οι γνωστές και άγνωστες πηγές που χρησιμοποίησε ο ερευνητής. Το εικονογραφικό υλικό, σημαντικότατο για την τεκμηρίωση της έρευνάς του Δ. Ε. Ψαρρού, περιλαμβάνει, εκτός από φωτογραφίες από τα τέλη του 19ου αιώνα έως τις μέρες μας, και πρωτότυπα τοπογραφικά / αρχιτεκτονικά σχέδια του ίδιου αλλά και Τούρκων μελετητών της αρχιτεκτονικής κληρονομιάς του τόπου.


Ο Δημητρός Ε. Ψαρρός (12.8.1939–3.5.2008) γεννήθηκε στην Καλλιθέα. Σπούδασε στο Εθνικό Μετσόβιο Πολυτεχνείο, απ’ όπου πήρε τα διπλώματα του μηχανολόγου-ηλεκτρολόγου μηχανικού (1963) και του αρχιτέκτονα (1968). Διατηρούσε, από το 1967 ως το θάνατό του, Γραφείο Μελετών για έργα αρχιτεκτονικά, στατικά και ηλεκτρομηχανολογικά. Για το αρχιτεκτονικό του έργο του απονεμήθηκε δύο φορές το Βραβείο Εφαρμοσμένης Αρχιτεκτονικής του ΥΠΕΧΩΔΕ (1984 και 1987). Από το 1969 ασχολήθηκε συστηματικά με τη μελέτη της ιστορίας, της λαογραφίας και της αρχιτεκτονικής των Βαλκανίων και της Μικράς Ασίας, ιδιαίτερα κατά την οθωμανική περίοδο. Οι μακροχρόνιες επιτόπιες έρευνές του του επέτρεψαν να προβάλει πολλές φορές την πολιτιστική κληρονομιά και την παραδοσιακή αρχιτεκτονική αυτών των τόπων με εκθέσεις, δημοσιεύσεις, τηλεοπτικά ντοκιμαντέρ και ανακοινώσεις σε διάφορα διεθνή συνέδρια.

Διετέλεσε, μεταξύ άλλων: μέλος της Μόνιμης Επιτροπής Χωροταξίας του ΤΕΕ (1974–1979)· ιδρυτικό μέλος και πρόεδρος της Δημοκρατικής Κίνησης Επιστημόνων (1975–1978)· γενικός γραμματέας της Ένωσης Κυδωνιατών (1981–1983), οπότε και επιμελήθηκε τη σχολιασμένη επανέκδοση της Ιστορίας των Κυδωνιών του Γεωργίου Σακκάρη του 1920, την εγκυρότερη ιστορική πηγή για το Αϊβαλί· γενικός γραμματέας της Ομοσπονδίας Προσφυγικών Σωματείων Ελλάδος (1985–1987)· μέλος της Διεθνούς Επιστημονικής Επιτροπής Παραδοσιακής Αρχιτεκτονικής (CIAV) του ICOMOS και του Δ.Σ. του Ελληνικού Τμήματος του ICOMOS (1999–2008).

Συμμετείχε σε πολλά διεθνή και ελληνικά συνέδρια που οργανώθηκαν, μεταξύ άλλων, από το ICOMOS, την UNESCO, την Ομοσπονδία Προσφυγικών Σωματείων Ελλάδος, το Ευρωπαϊκό Πολιτιστικό Κέντρο Δελφών, το Τεχνικό Επιμελητήριο της Ελλάδος και το Σύλλογο Αρχιτεκτόνων Λέσβου, το Κέντρο Νεοελληνικών Ερευνών του Εθνικού Ιδρύματος Ερευνών, το Κέντρο Μικρασιατικών Σπουδών και την Εταιρεία Λεσβιακών Μελετών, το τουρκικό ίδρυμα Foundation of Lausanne Treaty Emigrants, την Αρχιτεκτονική Σχολή της Άγκυρας, το Δήμο Αϊβαλιού και τον τοπικό Σύλλογο Πολιτών «Baykus-Γλαυκώπις», κυρίως με θέματα που αφορούν τη μελέτη και την προστασία της αρχιτεκτονικής κληρονομιάς της Μικράς Ασίας και των Βαλκανίων, και ειδικότερα ελληνικών οικισμών στη Μικρά Ασία.

17/2/18

ΑΡΧΙΠΕΛΑΓΟΣ 1685-1687, ΣΤΟΥΣ ΧΑΡΤΕΣ ΤΟΥ ΛΟΥΔΟΒΙΚΟΥ ΙΔ΄

Αρχιπέλαγος 1685-1687, στους χάρτες του Λουδοβίκου ΙΔ΄

Κατάλογος έκθεσης 

Κείμενα: Ευάγγελος Λιβιεράτος με ιστορικό διάγραμμα του Ι. Κ. Χασιώτη 
Θεσσαλονίκη, Τρικόγλειος Βιβλιοθήκη, Βιβλιοθήκη & Κέντρο Πληροφόρησης, Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης 2018 
Σελίδες: 131, με έγχρωμες και ασπρόμαυρες εικόνες και χάρτες 
Διαστάσεις: 27 x 27 εκ. 
ISBN 978-960-243-708-7 
Τιμή: 20,00 € / στο βιβλιοπωλείο μας 16,00 €



«Η σχέση της χαρτογραφίας και γενικότερα της γεωγραφίας με την πολιτική είναι ηροδότεια: και πανάρχαια και ουσιαστική. Ο γενικός αυτός αφορισμός ισχύει κατεξοχήν στην περίπτωση της ειδικής αποστολής σχεδιαστών, χαρτογράφων, τοπογράφων και μηχανικών του γαλλικού ναυτικού, η οποία ανέλαβε στα 1685-1687 –με διαδοχικά ταξίδια των μελών της στην ανατολική Μεσόγειο και κάτω από την τελική καθοδήγηση ενός δοκιμασμένου κρατικού αξιωματούχου, του Etienne Gravier d' Ortieres (Dortieres)– να αποτυπώσει με κάθε δυνατή λεπτομέρεια όρμους και λιμάνια νησιών του νοτίου Ιονίου και του Αιγαίου, τις οχυρώσεις της Θεσσαλονίκης, των Δαρδανελλίων, της Κωνσταντινούπολης και της Κύπρου και όψεις μικρασιατικών, συριακών και αιγυπτιακών λιμανιών (ιδιαίτερα βέβαια της Αλεξάνδρειας).

Η επίσημη πάντως εντολή που είχε δοθεί στον d' Ortieres ήταν να αποκαταστήσει την εύρυθμη λειτουργία των γαλλικών εμπορικών σταθμών στις "σκάλες" της ανατολικής Μεσογείου (echelles du Levant), πατάσσοντας τις καταχρήσεις των προξενικών εκπροσώπων της Γαλλίας και επιβάλλοντας δυναμικά στις τοπικές οθωμανικές αρχές τους όρους της γαλλοτουρκικής συνθήκης του 1673. Το υπόμνημα μάλιστα, που υπέβαλε για τα ζητήματα αυτά στους προϊσταμένους του μετά το τέλος της αποστολής, χρησίμευσε ως υπόδειγμα και σε επόμενες ανάλογες "επιθεωρήσεις" των γαλλικών εμπορικών κέντρων της οθωμανικής επικράτειας (της "Ανατολής"). Ωστόσο η σημασία της αποστολής του 1685-1687 –και συνεπώς και των επιστημονικών και ιδιαίτερα των χαρτογραφικών της επιδόσεων– είναι πολυδιάστατη με έντονα πολιτικά χαρακτηριστικά. Αλλά για να αποτιμηθούν τα χαρακτηριστικά αυτά θα πρέπει να εξεταστούν στο ιστορικό τους πλαίσιο σε συνδυασμό με το καθεστώς των σχέσεων της Γαλλίας με την Υψηλή Πύλη.»

Ι. Κ. Χασιώτης
 (από το βιβλίο) 

   



16/2/18

Η ΧΑΡΤΑ ΤΟΥ ΡΗΓΑ. ΤΑ ΔΥΟ (ΣΥΝ) ΠΡΟΣΩΠΑ. ΜΙΑ ΑΛΛΗ ΑΝΑΓΝΩΣΗ ΤΟΥ ΧΑΡΤΗ

Η Χάρτα του Ρήγα. Τα δύο (συν) πρόσωπα. Μια άλλη ανάγνωση του χάρτη

Κατάλογος έκθεσης 

Κείμενα: Ευάγγελος Λιβιεράτος 
Θεσσαλονίκη, Τρικόγλειος Βιβλιοθήκη, Βιβλιοθήκη & Κέντρο Πληροφόρησης, Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης 2017 
Σελίδες: 119, με έγχρωμες και ασπρόμαυρες εικόνες και χάρτες 
Διαστάσεις: 27 x 27 εκ. 
ISBN 978-960-243-707-0 
Τιμή: 15,00 € / στο βιβλιοπωλείο μας 12,00 €




«...Η δημιουργία της Χάρτας, ένα από τα αποτελέσματα της πνευματικής και μορφωτικής συγκρότησης του Ρήγα, εντάσσεται στις διεργασίες αυτές που χαρακτηρίζουν τον ευρωπαϊκό 18ο αιώνα ως εκείνο των Φώτων (ή του Διαφωτισμού). Ζώντας στο β΄ μισό του αιώνα αυτού, οι πνευματικές διεργασίες και δράσεις του Ρήγα δεν είναι τίποτε άλλο παρά προϊόντα της επιρροής που άσκησε πάνω του η ιστορική αυτή εποχή, έντονα επιμορφωτική και συνεπώς ανατρεπτική των προτύπων ανάδειξης του ανθρώπου ως υποκειμένου, με πρώτιστο μέλημα την προσωπική ελευθερία και τις νέες μορφωτικές προσλήψεις, τις οποίες καθόριζε η γνώση και η επιστήμη, επιφέροντας βαθύτατες αλλαγές σε όλα τα μέχρι τότε γνωστά και αυτονόητα. Και επιπλέον όλων αυτών των ερεθισμάτων, βαθαίνει στον Ρήγα μια ολοένα αυξανόμενη πολιτική συνείδηση για την ανάγκη απελευθέρωσης του Γένους.

Αυτό το δίπολο εμφανίζεται έντονα σε όλο τον 19ο αιώνα, όπως φαίνεται από την βιβλιογραφία για τη ζωή και το έργο του Ρήγα, όπου η Χάρτα είναι σημείο αναφοράς...».

(από το βιβλίο)

15/2/18

ΠΑΤΡΙΚ ΛΗ ΦΕΡΜΟΡ. ΚΑΙ ΤΟ ΤΑΞΙΔΙ ΣΥΝΕΧΙΖΕΤΑΙ

Πάτρικ Λη Φέρμορ. Και το ταξίδι συνεχίζεται

Μουσείο Μπενάκη, 9ο Παράρτημα 

Κείμενα: συλλογικό 
Αθήνα, Μουσείο Μπενάκη 2017 
Σελίδες: 259, με α/μ εικόνες 
Διαστάσεις: 21 x 28 εκ. 
ISSN 1109-4109 / ISBN 978-960-476-222-4 
Τιμή: 20,00 € / στο βιβλιοπωλείο μας 16,00 €



Το 9ο Παράρτημα του περιοδικού του Μουσείου Μπενάκη περιλαμβάνει 25 εμπνευσμένα κείμενα που φωτίζουν την πληθωρική προσωπικότητα του Πάτρικ Λη Φέρμορ.

Περιεχόμενα

ΑΓΓΕΛΟΣ ΔΕΛΗΒΟΡΡΙΑΣ
Προλογικό σημείωμα

ΧΡΟΝΟΛΟΓΙΟ
ΕΡΓΟΓΡΑΦΙΑ

ΜΑΙΡΗ ΒΟΣΤΑΝΤΖΗ
Πάτρικ Λη Φέρμορ, Ελληνικό Αρχιπέλαγος

ΟΙ ΟΙΚΕΙΟΙ και ΟΙ ΦΙΛΟΙ

HAMISH ROBINSON
Mioritza
CRESSIDA CONNOLLY
Paddy and Joan
MARQUÉS DE TAMARÓN
A Romantic Scholar
KEVIN VOLANS
Patrick Leigh Fermor and Bruce Chatwin: Studies in Time

Η ΠΕΖΟΠΟΡΙΑ

NICK HUNT
In Paddy’s Footsteps
JOHN KITTMER
Περπατώντας στην Ελλάδα: Τοπία / Αφηγήματα

Η ΑΝΤΙΣΤΑΣΗ

ΤΑΣΟΣ ΣΑΚΕΛΛΑΡΟΠΟΥΛΟΣ
Ο Paddy, ο Μιχάλης, ο Φιλεντέμ
ΓΙΑΝΝΗΣ ΣΚΑΛΙΔΑΚΗΣ
Ο Patrick Leigh Fermor στην κατεχόμενη Κρήτη
CHRIS WHITE
Patrick Leigh Fermor in Crete: Myths, Realities and Surprises

Η ΕΛΛΑΔΑ

MICHAEL LLEWELLYN-SMITH
Paddy Leigh Fermor and the Cretan Runner
ΙΩΑΝΝΑ ΠΡΟΒΙΔΗ
Πάτρικ Λη Φέρμορ ‒ Νίκος Χατζηκυριάκος-Γκίκας και ο ελληνικός και φιλελληνικός κύκλος τους
AVI SHARON
Greece as She Is, Not as She Was: George Katsimbalis and Patrick Leigh Fermor, Behind the Scenes
ΔΗΜΗΤΡΗΣ ΔΑΣΚΑΛΟΠΟΥΛΟΣ
Patrick Leigh Fermor – Γιώργος Σεφέρης: περιγραφή μιας φιλίας

ΤΑ ΓΡΑΠΤΑ

COLIN THUBRON
Patrick Leigh Fermor: the Writer
JOHN JULIUS NORWICH
Paddy’s World
ΑΝΝΙΤΑ Π. ΠΑΝΑΡΕΤΟΥ
Αυτό το μακρύ, όλο μαγεία ταξίδι… Πάτρικ Λη Φέρμορ: οι χιλιάδες σελίδες των χιλιάδων χιλιομέτρων
ΞΕΝΙΑ ΠΟΛΙΤΟΥ
Από τη Μάνη στη Ρούμελη: οι ελληνικές σελίδες του Πάτρικ Λη Φέρμορ
MAXIMILLIAN E. LONG
Patrick Leigh Fermor: memory and the process of revision
ADAM SISMAN
Paddy as a letter-writer
DAVID Mc CLAY
Curating the Sir Patrick Leigh Fermor Archive

ΤΟ ΣΠΙΤΙ ΣΤΗΝ ΚΑΡΔΑΜΥΛΗ

ΧΑΡΑ ΚΙΟΣΣΕ
Το σπίτι του συγγραφέα
ΕΒΙΤΑ ΑΡΑΠΟΓΛΟΥ
Αποχαιρετώντας τον Patrick Leigh Fermor της Καρδαμύλης
ROBERTO CALASSO
The Stones of Kardamyli
ΠΛΑΤΩΝ ΜΑΥΡΟΜΟΥΣΤΑΚΟΣ
Ανα(συ)σκευάζοντας τη βιβλιοθήκη του Πάτρικ και της Τζόαν Λη Φέρμορ



14/2/18

ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΕΘΝΗ ΚΑΤΑ ΤΗΝ ΕΠΟΧΗ ΤΟΥ ΧΑΛΚΟΥ


Μιχαήλ Β. Σακελλαρίου
Ελληνικά έθνη κατά την Εποχή του Χαλκού


Μετάφραση από τα γαλλικά: Νατάσα Παπαδοπούλου
Πρόλογος στην ελληνική έκδοση: Μιλτιάδης Β. Χατζόπουλος
Ηράκλειο, Πανεπιστημιακές Εκδόσεις Κρήτης 2018
Σελίδες: 1051
Διαστάσεις: 17 x 24 εκ.
ISBN (πανόδετου) 978-960-524-498-9
Τιμή: 50,00 / στο βιβλιοπωλείο μας 40,00 €




Στο βιβλίο παρουσιάζονται είκοσι πέντε ελληνικά έθνη που διαμορφώθηκαν στον ελλαδικό χώρο ανάμεσα στην άφιξη των Πρωτοελλήνων (πριν από το 1900 π.Χ.) και στο τέλος της Εποχής του Χαλκού (περ. 1100 π.Χ.) και μαρτυρούνται πρώτη φορά από τον Όμηρο στον «Κατάλογο των πλοίων» της Ιλιάδας: Άβαντες, Αθαμάνες, Αινιάνες, Αιολείς, Αιτωλοί, Αρκάδες, Αχαιοί, Βοιωτοί, Γραικοί, Δόλοπες, Δωριείς, Έλληνες, Επειοί, Θεσσαλοί, Ίωνες, Κεφαλλήνες, Λαπίθες, Λοκροί, Μάγνητες, Μινύες, Μυρμιδόνες, Περαιβοί, Φθίοι, Φλεγύες και Φωκείς. Τα είκοσι πέντε αυτά έθνη μελετώνται εδώ ως αυτοτελείς οντότητες αλλά και ως μέρος μιας ευρύτερης οντότητας, αυτής που κατά την ιστορική εποχή ανταποκρίνεται στο όνομα Έλληνες και που στα ομηρικά έπη αναφέρεται με τρία εναλλασσόμενα ονόματα: Αχαιοί, Δαναοί, Αργείοι.

Ο συγγραφέας επιχειρεί να εντοπίσει και να τεκμηριώσει την ύπαρξη των ελληνικών αυτών εθνών με βάση τα γραπτά και πολιτισμικά τους ίχνη, καθώς και δεδομένα ιστορικά, γλωσσολογικά, ονοματολογικά, μυθολογικά και αρχαιολογικά, καταγράφοντας συστηματικά τις κατευθύνσεις των διαδρομών που ακολούθησαν, τον ρυθμό των μετακινήσεων ή των κατακτήσεών τους, το εύρος των κινήσεών τους από πλευράς χώρου και χρόνου, καθώς και τον βαθμό της γεωγραφικής τους διασποράς ή της διάσπασής τους.

Η μελέτη εδράζεται σε δύο βασικές υποθέσεις της έρευνας: Πρώτον, ότι μετά την εγκατάσταση των πρώτων Ελλήνων στον ελλαδικό χώρο διαμορφώθηκαν και τα πρώτα έθνη, με ταυτοποιημένα εγγενή πολιτισμικά χαρακτηριστικά (εθνικό όνομα, θεότητες, ήρωες, διαλέκτους, ανθρωπωνύμια και τοπωνύμια, μηνολόγια, ονόματα φυλών). Και δεύτερον, ότι το κάθε έθνος συνιστά ήδη από την Εποχή του Χαλκού μια αυτόνομη δομημένη οντότητα, μια πολιτική κοινωνία συγκροτημένη από ομάδες με κοινά πολιτισμικά στοιχεία.

Ένα κλασικό έργο της ιστορίας των ιδεών, καρπός πολύμοχθης έρευνας, υπομονής και εξαιρετικής φροντίδας, πολύτιμο για όσους ενδιαφέρονται και μελετούν την εικόνα του παρελθόντος του ελληνικού κόσμου. Ένα υπόδειγμα διεπιστημονικής έρευνας και σύνθεσης και, ταυτόχρονα, μία από τις λίγες σημαίνουσες ελληνικές συμβολές στη διεθνή μελέτη του ινδοευρωπαϊκού προβλήματος.

(από το οπισθόφυλλο του βιβλίου)


«ΕΔΩ ΚΑΠΟΥΤ»: Η ΒΙΑ ΤΟΥ ΣΥΝΟΡΟΥ. ΜΕΤΑΝΑΣΤΕΥΣΗ, ΕΘΝΙΚΟΦΡΟΣΥΝΗ ΚΑΙ ΦΥΛΟ ΣΤΗΝ ΕΛΛΗΝΟΑΛΒΑΝΙΚΗ ΜΕΘΟΡΙΟ

Μαρίκα Ρόμπου-Λεβίδη  
«Εδώ καπούτ»: Η βία του συνόρου. Μετανάστευση, εθνικοφροσύνη και φύλο στην ελληνοαλβανική μεθόριο

Αθήνα, Εκδόσεις Αλεξάνδρεια 2017 

Σελίδες: 181, με έγχρωμα σχέδια του Αλέκου Λεβίδη 
Διαστάσεις: 17 x 24 εκ. 
ISBN 978-960-221-763-4
Τιμή: 15,90 € / στο βιβλιοπωλείο μας 12,72 € 



Το μικρό αυτό βιβλίο αποτελεί καίριο εθνογραφικό και θεωρητικό επίτευγμα: Η Μαρίκα Ρόμπου-Λεβίδη ανασκάπτει και φέρνει μπροστά μας ανάγλυφα όσα η γεωπολιτική κοινοτοπία των εθνικών συνόρων συγκαλύπτει. Αλβανίδες «νύφες», σπρωγμένες από τις περιορισμένες επιλογές επιβίωσης, μεταναστεύουν μετά το 1990 στην άλλη πλευρά του συνόρου και παγιδεύονται στον ασφυκτικό κλοιό μιας ιστορίας εμφυλίου πολέμου, κρατικής αποικιοποίησης και ασφαλειοκρατίας, που ανασυσταίνει θριαμβευτικά τους πατριαρχικούς κανόνες του παιχνιδιού. Μια ιστορία κρατικής βίας εκβάλλει εκρηκτικά στον απόκρυφο κόσμο του νοικοκυριού και στον αδυσώπητο αγώνα για οικιακή και ατομική εξουσία και αυτο-αξία που εκτυλίσσεται στη διάρκεια δύο δεκαετιών μέσα στο χωνευτήρι βάρβαρων εθνοτικών ιεραρχιών. Τέσσερεις μελέτες περίπτωσης, που αντλούν από τη γόνιμη συνάρθρωση της ανθρωπολογίας με την ιστορία, παρακολουθούν με ζωντάνια και ενσυναίσθηση σε βάθος εικοσαετίας τις στρατηγικές συζύγων που ζουν κάτω από επισφαλείς συνθήκες.

Τα εξαιρετικά σχέδια του Αλέκου Λεβίδη συλλαμβάνουν με ακρίβεια μορφές ζωής της «απαγορευμένης ζώνης» και μας ζητούν να δούμε το σύνορο ωσάν η διήθηση της καταπίεσης και του μόχθου στη ίδια του τη γη, την πέτρα, το μέταλλο και την ανθρώπινη παρουσία να αποτελεί ζήτημα που μας αφορά άμεσα και μας εμπλέκει προσωπικά. Το «Εδώ καπούτ» αναλύοντας τη διαλεκτική παγίωσης της πολιτικής βίας σε δομική και την ιστορική αναπαραγωγή και επινόηση, σφυρηλατεί μια νέα θεωρία των συνόρων με σάρκα και οστά. Πρόκειται για ανάλυση που, σήμερα, έχουμε ανάγκη στην Ελλάδα και αλλού.

Laurie Kain Hart, UCLA
(από το οπισθόφυλλο του βιβλίου)

ΑΝΘΟΛΟΓΙΟ. ΕΠΙΛΟΓΗ ΕΠΙΓΡΑΦΩΝ ΚΑΙ ΠΑΠΥΡΩΝ ΤΗΣ ΕΛΛΗΝΙΣΤΙΚΗΣ ΚΑΙ ΡΩΜΑΪΚΗΣ ΠΕΡΙΟΔΟΥ

Ανθολόγιο. Επιλογή επιγραφών και παπύρων της ελληνιστικής και ρωμαϊκής περιόδου

Επιμέλεια: Σοφία Ανεζίρη
Κείμενα: συλλογικό
Αθήνα, Εκδόσεις Πατάκη 2018
Σελίδες: 350
Διαστάσεις: 17 x 24 εκ.
ISBN 978-960-16-7706-4
Τιμή: 18,80 € / στο βιβλιοπωλείο μας 15,04 €






Το βιβλίο πραγµατεύεται επιγραφές και παπύρους που ανήκουν στους ελληνιστικούς και ρωµαϊκούς αυτοκρατορικούς χρόνους, περιόδους κατά τις οποίες ο αριθµός των µαρτυριών αυτού του τύπου αυξάνεται θεαµατικά. Περιλαµβάνει κείµενα δηµόσιου και ιδιωτικού χαρακτήρα που αντιπροσωπεύουν τις βασικές κατηγορίες επιγραφών και (µη λογοτεχνικών) παπύρων. Πρόκειται για ψηφίσµατα, συνθήκες, επιστολές, προστάγµατα, συµβόλαια, απογραφές, εντεύξεις, απελευθερώσεις, µιλιάρια, αναθηµατικά και επιτύµβια, κείµενα, κατάδεσµους.

Τα κείµενα συνοδεύονται από νεοελληνική µετάφραση και εκτενή σχολιασµό. Προέρχονται από την ευρύτερη γεωγραφική περιοχή της Ανατολικής Μεσογείου και άπτονται βασικών θεµάτων της πολιτικής, της κοινωνίας, της οικονοµίας και της θρησκείας των ελληνιστικών και ρωµαϊκών χρόνων. Zητήµατα όπως οι σχέσεις πόλεων και ελληνιστικών ηγεµόνων ή αργότερα πόλεων και Pωµαίων αξιωµατούχων ή αυτοκρατόρων, φαινόµενα όπως η ευεργεσία, η ασυλία ιερών και πόλεων, η εξάπλωση των γιορτών και των αγώνων, η διάδοση νέων λατρειών, η δουλεία και η άνθηση των σωµατείων τεκµηριώνονται από τις επιλεγµένες πηγές και συζητούνται µέσα από τον σχολιασµό τους.

Στόχος του βιβλίου είναι να καταστήσει προσβάσιµες πηγές που παραµένουν άγνωστες στο ευρύ κοινό και να αναδείξει µέσα από τον σχολιασµό τους καίρια ζητήµατα των ελληνιστικών και ρωµαϊκών χρόνων.

(από το οπισθόφυλλο του βιβλίου)





13/2/18

ΤΟ ΙΣΛΑΜ ΣΤΗ ΒΥΖΑΝΤΙΝΗ, ΜΕΤΑΒΥΖΑΝΤΙΝΗ ΚΑΙ ΝΕΟΤΕΡΗ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΡΑΜΜΑΤΕΙΑ. ΠΟΛΕΜΙΚΗ ΚΑΙ ΔΙΑΛΟΓΟΣ

Αγγελική Γρ. Ζιάκα
Το Ισλάμ στη Βυζαντινή, Μεταβυζαντινή και Νεότερη Ελληνική Γραμματεία. Πολεμική και διάλογος

Θεσσαλονίκη, Εκδόσεις Πανεπιστημίου Μακεδονίας 2016
Σελίδες: 501
Διαστάσεις: 14 x 21 εκ.
ISBN 978-618-5196-08-0
Τιμή: 25,00
/ στο βιβλιοπωλείο μας 21,25 € 




Ο ελληνικός κόσμος, όπως και ο ανατολικός Χριστιανισμός, συναντήθηκαν με το Ισλάμ από τις πρώτες ήδη δεκαετίες εμφάνισης του τελευταίου, σε μία ποικιλία μορφών πολεμικής και σκληρής αντιπαράθεσης, αλλά και διαλόγου και πολιτιστικής επικοινωνίας. Η συνάντηση αυτή, η οποία εξελίχθηκε σε μία πολιτικά και κοινωνικά διαφόρων αποχρώσεων συνύπαρξη, συμβίωση και αντιπαλότητα αιώνων, από τον 7ο έως τον 19ο  αιώνα, όταν ο ελληνικός κόσμος αυτονομήθηκε από την οθωμανική αυτοκρατορία, συχνά εκφράστηκε στο διανοητικό πεδίο με μία συγκεκριμένη μορφή θεολογικών διαλόγων και αντιρρητικών συγγραφών, που καθόρισαν τις διαφορές και τις θέσεις των δύο θρησκειών. 

Στην παρούσα έρευνα αφενός μεν εξετάζουμε την βυζαντινή και μεταβυζαντινή γραμματεία για το Ισλάμ, που αναπτύχθηκε κατά τους μακρούς αιώνες συνάντησης του ελληνικού και χριστιανικού κόσμου της Ανατολής με τον μουσουλμανικό κόσμο, αφετέρου δε στρεφόμαστε προς τις πηγές, την ιστορία και τον πολιτισμό του Ισλάμ με μία νέα αντικειμενική και πηγαία οπτική της θρησκείας αυτής, σύμφωνα με τις απαιτήσεις της σύγχρονης έρευνας.

Η μελέτη περιλαμβάνει την εμπειρία μιας ολόκληρης ζωής του ελληνόφωνου χριστιανικού κόσμου της Ανατολής από την σχέση και συμβίωσή του με τον κόσμο του Ισλάμ, και δίνει στον αναγνώστη μία κατατοπιστική εικόνα για τις ποικίλες κατανοήσεις του Ισλάμ στο πέρασμα του χρόνου.

(από το οπισθόφυλλο του βιβλίου)




TO KALAM ΚΑΙ ΤΑ ΙΣΛΑΜΙΚΑ ΡΕΥΜΑΤΑ ΣΚΕΨΗΣ

Αγγελική Ζιάκα
Το Kalãm και τα ισλαμικά ρεύματα σκέψης

Θεσσαλονίκη, Εκδόσεις Πανεπιστημίου Μακεδονίας 2016
Σελίδες: 155

Διαστάσεις: 16,5 x 25 εκ.
ISBN 978-618-5196-15-8
Τιμή: 15,00   / στο βιβλιοπωλείο μας 12,75 € 



Κατά τη διαμορφωτική περίοδο του Ισλάμ (8ος-10ος αιώνας) παρατηρείται μια διεργασία αναζήτησης και υπέρβασης της εμμονής της «επιστήμης του ισλαμικού δικαίου» στον αμετακίνητο νόμο του Θεού. Δημιουργούνται διάφορες παρατάξεις, ρεύματα σκέψης και σχολές -σουννίτες, σιίτες, κανταρίτες, μουταζιλίτες, ιμπαντίνες κ.ά.-, οι οποίες διαλέγονται πάνω στα βασικά θεολογικά θέματα περί Θεού και κόσμου και αποφαίνονται. Έτσι γεννιέται το «kalãm», η μουσουλμανική θεολογία, η οποία παραλαμβάνει το προϋπάρχον θεολογικό σύστημα σκέψης και απόδειξης, ενδεδυμένο με τον φιλοσοφικό λόγο της αρχαιότητας, και πλαισιώνει τα αντικείμενα έρευνάς της για να διασαφήσει και συστηματοποιήσει τις αρχές της θείας αποκάλυψης. Με τον τρόπο αυτό ο λόγος τίθεται στην υπηρεσία της πίστης, και δημιουργείται ένας χώρος συνάντησης μεταξύ θρησκείας και φιλοσοφίας, αλλά και ένας χώρος ανταγωνισμού μεταξύ ανθρώπινου λόγου και θείας αποκάλυψης. Η διαπάλη μεταξύ λόγου και πίστης, θρησκείας και φιλοσοφίας που παρατηρείται στη θρησκευτική και φιλοσοφική σφαίρα, επεκτείνεται και στο πεδίο της πολιτικής. Αυτή την αλληλοδιείσδυση και διαλεκτική της μουσουλμανικής θεολογίας και σκέψης επιδιώκει να διαφωτίσει η παρούσα μελέτη.

(από το οπισθόφυλλο του βιβλίου)





12/2/18

ΘΡΗΣΚΕΙΕΣ, ΚΟΙΝΩΝΙΕΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΙ ΤΗΣ ΑΣΙΑΣ. ΙΝΔΟΪΣΜΟΣ, ΒΟΥΔΙΣΜΟΣ, ΤΖΑΪΝΙΣΜΟΣ. ΚΙΝΑ, ΘΙΒΕΤ ΚΑΙ ΙΑΠΩΝΙΑ

Γρηγόριος Δ. Ζιάκας
Θρησκείες, Κοινωνίες και Πολιτισμοί της Ασίας. Ινδοϊσμός, Βουδισμός, Τζαϊνισμός. Κίνα, Θιβέτ και Ιαπωνία

Θεσσαλονίκη, Εκδόσεις Πανεπιστημίου Μακεδονίας 2016
Σελίδες: 737
Διαστάσεις: 16,5 x 24 εκ.
ISBN 978-618-5196-18-9
Τιμή: 25,90
/ στο βιβλιοπωλείο μας 22,02 €  


Η θρησκεία, ο πολιτισμός και η ιστορία των λαών και των κοινωνιών της Ασίας έχουν μία δύναμη ζωής, προϊόν μακραίωνης πνευματικής και κοινωνικής διεργασίας, που όταν την πλησιάσουμε μας ανοίγει τη θύρα του πνεύματος και μας κάνει να γνωρίσουμε ένα ευρύ φάσμα της ζωής, της σκέψης και του πολιτισμού των λαών της. Το ερευνητικό ταξίδι των θρησκειών και των πολιτισμών της Ασίας είναι μια τεράστια εμπειρία του πνεύματος. Στην βαθύτερη γνώση του ανθρώπου, την αλληλοκατανόηση και τον διάλογο στοχεύει το παρόν έργο. Με τη γνώση αυτή η ύπαρξή μας παίρνει παγκόσμιες διαστάσεις, απλώνεται στην αχανή έκταση του κόσμου της Ασίας και μας οδηγεί στα άγνωστα μυστήρια της ζωής και του πολιτισμού της. Συγχρόνως η γνώση αυτή μας βοηθεί να κατανοήσουμε καλύτερα την δική μας πνευματική και πολιτιστική παράδοση. Το έργο καλύπτει τις θρησκείες και τους πολιτισμούς της Ινδίας (Ινδοϊσμός, Βουδισμός, Τζαϊνισμός) του Θιβέτ και της Μογγολίας (αρχέγονη θρησκεία Μπον και θιβετικός Βουδισμός) και ακόμη τις θρησκείες και τους πολιτισμούς της Κίνας και της Ιαπωνίας, από την προϊστορική ως την σύγχρονη εποχή, καθώς και τα θρησκειοφιλοσοφικά, κοινωνικά και μυστικά συστήματα του Κομφουκισμού και του Ταοϊσμού.

(από το οπισθόφυλλο του βιβλίου)




ΔΙΑΘΡΗΣΚΕΙΑΚΟΣ ΔΙΑΛΟΓΟΣ

Γρηγόριος Ζιάκας, Αγγελική Ζιάκα
Διαθρησκειακός Διάλογος. Η συμβολή της Μελέτης των Θρησκειών στην κατανόηση της θρησκευτικής ετερότητας

Θεσσαλονίκη, Εκδόσεις Πανεπιστημίου Μακεδονίας 2016
Σελίδες: 600

Διαστάσεις: 16,5 x 24 εκ.

ISBN 978-618-5196-17-2
Τιμή: 25,00 € / στο βιβλιοπωλείο μας 21,25 € 




«...Ο παρών τόμος περιλαμβάνει ένα μέρος από το έργο μιας ζωής, το οποίο αναφέρεται στην επιστημονική έρευνα και μελέτη των θρησκειών, των κοινωνιών και πολιτισμών του κόσμου και αποσκοπεί στη βαθύτερη γνώση του ανθρώπου. Το ερευνητικό ταξίδι στον κόσμο των θρησκειών και των πολιτισμών είναι ένα ταξίδι απέραντο, επίπονο μα και γοητευτικό. Με το ταξίδι αυτό του πνεύματος ο κόσμος γίνεται πιο γνώριμος, πιο φιλικός. Καθώς εμβαθύνουμε στη ζωή της ανθρωπότητας, βρίσκουμε κάτι από τη γοητεία της, από την σκέψη και τον πολιτισμό των παλαιών και των συγχρόνων μας κοινωνιών και μαθαίνουμε να αγαπούμε τους διαφορετικούς λαούς και τόπους, να σεβόμαστε τους ανθρώπους με τις ιδιαίτερες θρησκευτικές και πνευματικές τους αναζητήσεις, να ανακαλύπτουμε και να θαυμάζουμε τα μνημεία του πολιτισμού τους...».

Γρηγόριος Δ. Ζιάκας
(από τον πρόλογο)




10/2/18

ΣΤΕΦΑΝΟΣ ΛΑΖΑΡΙΔΗΣ / ΚΥΝΙΚΟΣ ΡΟΜΑΝΤΙΚΟΣ


Στέφανος Λαζαρίδης / Κυνικός Ρομαντικός

Κατάλογος έκθεσης
Γενική επιμέλεια, έρευνα και τεκμηρίωση: Αντώνης Βολανάκης
Κείμενα: συλλογικό
Αθήνα, Μορφωτικό Ίδρυμα Εθνικής Τραπέζης 2018
Σελίδες: 117, με 104 έγχρωμες και α/μ φωτογραφίες και 49 έγχρωμα σχέδια
Διαστάσεις: 23,5 x 29 εκ.
ISBN 978-960-250-707-0
Τιμή: 25,00 € / στο βιβλιοπωλείο μας 20,00 €




Η έκδοση αυτή πραγματοποιήθηκε με την ευκαιρία της ομώνυμης έκθεσης που συνδιοργάνωσαν το Μορφωτικό Ίδρυμα Εθνικής Τραπέζης, η Εθνική Λυρική Σκηνή, το Κέντρο Πολιτισμού-Ίδρυμα Σταύρος Νιάρχος και η Εθνική Βιβλιοθήκη της Ελλάδος στον εκθεσιακό χώρο της Εθνικής Βιβλιοθήκης στο ΚΠΙΣΝ (4 Φεβρουαρίου 2018 - 10 Μαρτίου 2018). Στον παρόντα τόμο παρουσιάζεται το καλλιτεχνικό έργο του σπουδαίου Έλληνα σκηνογράφου Στέφανου Λαζαρίδη, ο οποίος, έχοντας ως βάση το Λονδίνο, συνεργάστηκε με τις σημαντικότερες σκηνές όπερας της Ευρώπης. Ο Λαζαρίδης προσέγγιζε τη δημιουργία ενός σκηνικού ως εικαστικός θεατρικός καλλιτέχνης, αποφεύγοντας τις διακοσμητικές λύσεις. Είχε, όπως γράφει η Πάμελα Χάουαρντ, «την εκπληκτική ικανότητα να συλλαμβάνει μια εντυπωσιακή εικαστική μεταφορά για το σύνολο της παραγωγής και να επεξεργάζεται όλες τις δυνατές σκηνογραφικές εκδοχές». Επιπλέον, δεν δίστασε να εργαστεί και σε μεγαλύτερους χώρους, όπως στάδια, όπου σχεδίασε ιστορικές παραστάσεις διαρρηγνύοντας την παραδοσιακή αντίληψη για τον σχεδιασμό. Το υλικό του παρόντος τόμου προέρχεται από το Αρχείο Στέφανου Λαζαρίδη, που απόκειται στο ΕΛΙΑ-ΜΙΕΤ, και καλύπτει τους σημαντικότερους σταθμούς της σαραντάχρονης δημιουργικής του πορείας. Περιλαμβάνει ζωγραφικές μελέτες σκηνικών και σχέδια κοστουμιών –όπου διαφαίνεται η επιρροή της μαθητείας του πλάι στον επίσης διεθνή Νικόλα Γεωργιάδη–, έργα μεικτής τεχνικής και κολάζ, φωτογραφίες τρισδιάστατων μακετών, ψηφιακές μακέτες, φωτογραφίες από παραστάσεις και πρόβες.

Τα κείμενα που προτάσσονται, γραμμένα από συνεργάτες και φίλους του Λαζαρίδη, φωτίζουν την προσωπικότητα και τον τρόπο εργασίας του, ενώ ο επιμελητής της έκθεσης Α. Βολανάκης, επίσης συνεργάτης του, υπογραμμίζει τις βασικές σκηνογραφικές αρχές του έργου του. Στο απόσπασμα που παρατίθεται εν είδει κατακλείδας, ο ίδιος ο Λαζαρίδης συνοψίζει: «Το σημαντικότερο είναι η ολόψυχη συμμετοχή του κάθε θεατή στην παράσταση. Αυτό που οι αρχαίοι Έλληνες βίωναν μία ή δύο φορές το χρόνο, ως σπάνιο γεγονός, έχει γίνει πλέον ρουτίνα. Είμαστε χορτασμένοι από το σινεμά, την τηλεόραση, το διαδίκτυο, την εικονική πραγματικότητα, τα περιοδικά, βομβαρδιζόμαστε διαρκώς με εικόνες. Πρέπει με κάποιον τρόπο, ίσως αρχιτεκτονικά –και αυτό είναι μέρος της δικής μου δουλειάς –να επανεφεύρουμε τη φύση του θεάτρου, την αρχαϊκή του ιεραρχία. Πρέπει να βρούμε έναν νέο τρόπο να δημιουργείται μια εκκλησία. Θέλω η όπερα να γίνει συλλογική εμπειρία. Στη θεατρική αίθουσα όλα συνδυάζονται για να δημιουργήσουν κάτι μοναδικό και ξεχωριστό. Αν πέρα απ’ όλα τα άλλα δεν ενσωματώσεις στην παράσταση και το κοινό, δεν θα μπορέσεις να πετύχεις τη μοναδικότητα της απολύτως συλλογικής εμπειρίας».

Η έκδοση συμπληρώνεται με ένα χρονολόγιο που περιλαμβάνει όλα τα στάδια της εξαιρετικά επιτυχημένης σταδιοδρομίας του.


 

9/2/18

ΣΕΡΓΙΑΝΙ ΣΤΗΝ ΙΩΝΙΚΗ ΕΡΥΘΡΑΙΑ

Το Μορφωτικό Ίδρυμα Εθνικής Τραπέζης

στο πλαίσιο του κύκλου ομιλιών
Η ΜΙΚΡΑ ΑΣΙΑ ΑΠΟ ΤΟ ΣΗΜΕΡΑ ΩΣ ΤΟ ΧΘΕΣ
Τέσσερις διαλέξεις με προβολή διαφανειών
του Θοδωρή Κοντάρα


διοργανώνει τη δεύτερη διάλεξη

Σεργιάνι στην ιωνική Ερυθραία

τη Δευτέρα, 12 Φεβρουαρίου 2018, στις 19:00
στο βιβλιοπωλείο του ΜΙΕΤ
Τσιμισκή 11, Θεσσαλονίκη


Ένα νοσταλγικό ταξίδι στα τελευταία απομεινάρια της ερυθραιώτικης Ρωμιοσύνης, από το άπαρτο κάστρο του Τσεσμέ και τ’ αμμουδερά κατωπαναούσικα ακρογιάλια ίσαμε τους απέραντους σιβρισαριανούς οπωρώνες και τα γοητευτικά ερείπια της Τέω. Οι αιγαιοπελαγίτικες γειτονιές του Τσεσμέ και τα χωριαδάκια του αλατσατιανού Κάμπου, οι βουρλιώτικοι κουλάδες, το γραφικό λιμανάκι της Σκάλας και οι κλαζομενιακές σαρκοφάγοι, ο νωχελικός Γκιούλμπαξες και τα άφαντα καραμπουρνιώτικα χωριά, οι αρχαίες Ερυθρές και το νεότερο Λυθρί με την Αγιά-Ματρώνα του, τα εγγλεζονησιώτικα καΐκια και το θλιβερό κουφάρι του Μελιού, οι μύλοι, τα λαμπρά αρχοντόσπιτα κι η Παναγιά τ’ Αλατσάτου, τα ρημαγμένα Βουρλά και το αγιαπαρασκευούσικο Ταλιάνι συνομιλούν μαζί μας σ’ ένα κλασικό μικρασιάτικο λακιρντί από τα χρόνια του μυθικού Ερύθρου ως τις απαίσιες μέρες εκείνου του φοβερού Σεπτέμβρη του ’22.


ΒΙΟΓΡΑΦΙΚΟ

Ο Θοδωρής Κοντάρας γεννήθηκε στη Νέα Ερυθραία, με καταγωγή από το Σιβρισάρι της Ερυθραίας Μ. Ασίας. Σπούδασε Ελληνική Φιλολογία στο Πανεπιστήμιο Αθηνών και δίδαξε στη μέση εκπαίδευση (1983-2017). Σε όλον τον προσφυγικό κόσμο είναι γνωστός για την επισταμένη του ασχολία με τη λαογραφία και την ιστορία του Ελληνισμού της Μικρασίας, κυρίως των περιοχών Ιωνίας, Αιολίδας και Προποντίδας. Από το 1981 είναι υπεύθυνος του τμήματος παραδοσιακού πολιτισμού του Πνευματικού Κέντρου Νέας Ερυθραίας, όπου δημιούργησε τον Χορευτικό Όμιλο, με στόχο τη διάσωση και διάδοση της πλούσιας μουσικοχορευτικής παράδοσης των Ερυθραιωτών προσφύγων. 


Επιμελήθηκε τους τρεις δίσκους που εξέδωσε το 1991-94 το Λύκειο των Ελληνίδων Αθηνών με 43 χορούς και τραγούδια από τα Αλάτσατα, την Ερυθραία και τη Σμύρνη, στους οποίους τραγουδούν και παίζουν με αυθεντικό τρόπο πρόσφυγες της πρώτης και δεύτερης γενιάς από τη Ν. Ερυθραία. Μελέτησε και κατέγραψε τις φορεσιές των Ελλήνων του Μαρμαρά, της Ερυθραίας και των χωριών της Σμύρνης, με βάση τους πρόσφυγες που εγκαταστάθηκαν στη Ν. Ερυθραία και στα Ν. Παλάτια Ωρωπού. Ταξιδεύει πολύ συχνά στην Τουρκία κι έχει δημιουργήσει ένα πλουσιότατο αρχείο διαφανειών από τις μικρασιατικές πατρίδες, το οποίο χρησιμοποιεί σε διαλέξεις με μικρασιατικά θέματα, που οργανώνουν σωματεία, πνευματικά κέντρα κι επιστημονικά ιδρύματα. 


Συνεργάστηκε με την ιστορικό Μαριάννα Κορομηλά στην εβδομαδιαία εκπομπή της Ελληνικής Ραδιοφωνίας «Ταξιδεύοντας στο χώρο και το χρόνο», σε θέματα του μικρασιατικού Ελληνισμού. Με την ίδια και άλλους συνεργάτες συνέγραψε το βιβλίο «Ερυθραία, ένας ευλογημένος μικρόκοσμος στην καρδιά της Ιωνίας» (εκδ. Πανόραμα, Αθήνα 1997). Άρθρα και μελέτες του έχουν δημοσιευθεί σε λαογραφικά βιβλία, επιστημονικά περιοδικά μουσείων, ιστοσελίδες κι εφημερίδες μικρασιατικών σωματείων. Έχει επίσης την επιμέλεια πολλών βιβλίων με μικρασιατικά θέματα κάθε είδους, καθώς και της σειράς Εξ Ανατολών των εκδόσεων Μπαλτά. Για την προσφορά του στη μικρασιατική ιδέα τιμήθηκε από πολλά σωματεία, με κορυφαία αναγνώριση τη βράβευσή του από την Ένωση Σμυρναίων Αθηνών (2012) και από την ΟΠΣΕ (2015). 
 


ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ:
ΜΙΕΤ: Τσιμισκή 11, 546 24 Θεσσαλονίκη, τηλ. 2310 288 036, φαξ. 2310 226 460
email: bookstore-thessaloniki@miet.gr


6/2/18

ΕΚΘΕΣΗ ΤΟΥ ΤΑΣΟΥ ΜΑΝΤΖΑΒΙΝΟΥ ΜΕ ΤΙΤΛΟ «Η ΓΥΝΑΙΚΑ ΤΗΣ ΖΑΚΥΘΟΣ. ΣΧΕΔΙΑ ΚΑΙ ΖΩΓΡΑΦΙΚΗ» ΣΤΟ ΒΙΒΛΙΟΠΩΛΕΙΟ ΤΟΥ ΜΙΕΤ

Το Μορφωτικό Ίδρυμα Εθνικής Τραπέζης παρουσιάζει

την έκθεση του Τάσου Μαντζαβίνου

Η Γυναίκα της Ζάκυθος

Σχέδια και ζωγραφική

την Πέμπτη 8 Φεβρουαρίου 2018 στις 19.30
στο Βιβλιοπωλείο του ΜΙΕΤ, Τσιμισκή 11, Θεσσαλονίκη.



Η έκθεση θα διαρκέσει έως το Σάββατο 3 Μαρτίου 2018. 



Επιμέλεια έκθεσης: Γιώργος Μυλωνάς

Ωράριο λειτουργίας: 

Δευτέρα, Τετάρτη 09:00-15:30, 

Τρίτη, Πέμπτη, Παρασκευή 09:00-20:00,

Σάββατο 09:30-16:00.

Είσοδος ελεύθερη για το κοινό.


Ο Τάσος Μαντζαβίνος δίνει πρόσωπο στην ανώνυμη Γυναίκα της Ζάκυθος

Στο «Ύστερον Κεφάλαιον» του έργου του Η γυναίκα της Ζάκυθος, ο Διονύσιος Σολωμός σημειώνει: «ζωγράφισέ τους όλους». Δεν πρόλαβε όμως να πραγματοποιήσει την επιθυμία του. Ο Τάσος Μαντζαβίνος δοκίμασε να κάνει το αδιανόητο: να ανταποκριθεί στην εντολή, ζωγραφίζοντας τη γυναίκα για την οποία μιλά με φρίκη και λύπηση ο ποιητής. Η παράλληλη αφήγηση του έργου εκτυλίσσεται στα χρόνια της Επανάστασης και μάλιστα στις παραμονές της μαρτυρικής Εξόδου του Μεσολογγίου, με άξονα τον ανήθικο και αντεθνικό βίο μιας ανώνυμης γυναίκας στη Ζάκυνθο. Αφηγητής είναι ένας ιερομόναχος, άνθρωπος απλός και θεοσεβούμενος, που παρακολουθεί άναυδος όσα συμβαίνουν γύρω του και ακούει φωνές που μιλούν για «εκδίκησην Θεού». Μέσα από τα ζωγραφικά έργα και τα σχέδια του Μαντζαβίνου αναδύεται μια ροή εικόνων «αποκαλυπτικών», ένα εφιαλτικό σκηνικό που στήνεται γύρω από τη γυναίκα της Ζάκυθος, και τέλος μια αυτοκτονία: «Κι εσηκώθηκα και επήα οπίσω από τον καθρέφτη και είδα τη γυναίκα της Ζάκυθος που εκρεμότουνα και εκυμάτιζε».


Ο ιερομόναχος Διονύσιος, σατιρικό προσωπείο του ποιητή, παρασύρει με τη ρυθμική αφήγησή του τον αναγνώστη σε ένα ταξίδι μεταφυσικής διάστασης, που επιδιώκει να πραγματευτεί την ανθρώπινη φύση, το σκοτάδι και το φως της, τον έρωτα και τον θάνατο, την αθλιότητα και το μεγαλείο, σε ένα συγκλονιστικό έργο που γράφτηκε στον αχό της ελληνικής Επανάστασης. Μετά την έκθεση με έργα εμπνευσμένα από το «Κοράκι» και τη σκοτεινή ατμόσφαιρα του Πόε, ο Μαντζαβίνος επανέρχεται και συμπορεύεται αυτή τη φορά με έναν άλλο κορυφαίο ποιητή του ρομαντισμού, τον Διονύσιο Σολωμό.


Ο επιμελητής της έκθεσης Γιώργος Μυλωνάς σημειώνει: «Ο Τάσος Μαντζαβίνος εικονίζει το κακό πνεύμα. Δείχνει όλη την κακία της γυναίκας, αλλά, ακολουθώντας τον ποιητή, δείχνει και τη λύπησή του γι’ αυτήν. Νιώθει ταυτισμένος με τον ποιητή, ειδοποιώντας μας ότι βλέπει την κακότητα μέσα από τα μάτια του ιερομόναχου Διονύσιου: “επαρακάλεα γι’ αυτήν με τη θέρμη της ψυχής μου”. Ο ιερομόναχος και ο ζωγράφος νιώθουν τη φρίκη του κακού, πνίγονται στη θέα του και από τη δύναμή του, αλλά χωρίς να πάψουν ποτέ να νιώθουν λύπηση, γιατί το κακό γεννήθηκε από τη συμπεριφορά των ανθρώπων».


Η έκθεση περιλαμβάνει 11 σχέδια και 6 ζωγραφικά έργα.

Παράλληλα με την έκθεση κυκλοφορεί από το ΜΙΕΤ ένα καλλιτεχνικό λεύκωμα σε είκοσι πέντε αριθμημένα αντίτυπα με δέκα μελάνια του Μαντζαβίνου, εμπνευσμένα από το ποίημα του Διονυσίου Σολωμού Η Γυναίκα της Ζάκυθος.


Βιογραφικό
Ο Τάσος Μαντζαβίνος γεννήθηκε στην Αθήνα. Σπούδασε ζωγραφική στην ΑΣΚΤ έως το 1984 και την ίδια χρονιά πραγματοποίησε την πρώτη του ατομική έκθεση στην ιστορική γκαλερί «Νέες Μορφές». Από τότε έχει παρουσιάσει έργα του σε ατομικές και ομαδικές εκθέσεις στην Ελλάδα και το εξωτερικό. Στο έργο του εκφράζει ένα προσωπικό ζωγραφικό ιδίωμα που πηγάζει από μια εξπρεσιονιστική γραφή. Ζει και εργάζεται στην Αθήνα.

INFO – Έκθεση Τάσου Μαντζαβίνου «Η γυναίκα της Ζάκυθος. Σχέδια και ζωγραφική» 









Η έκθεση θα εγκαινιαστεί την Πέμπτη 8 Φεβρουαρίου 2018 στις 19.30.

Διάρκεια
Πέμπτη 8 Φεβρουαρίου έως και Σάββατο 3 Μαρτίου 2018

Ωράριο λειτουργίας
Δευτέρα, Τετάρτη 09:00-15:30
Τρίτη, Πέμπτη, Παρασκευή 09:00-20:00
Σάββατο 09:30-16:00
Η είσοδος είναι ελεύθερη στο κοινό

Τηλέφωνο επικοινωνίας: 2310 288.036, fax: 2310 226.460

www.miet.gr
bookstore-thessaloniki@miet.gr
http://www.miettsimiski11.blogspot.com

1/2/18

ΠΑΡΑΤΑΣΗ ΕΚΘΕΣΗΣ «ΤΟ ΤΕΛΟΣ ΤΗΣ ΠΑΛΙΑΣ ΜΑΣ ΠΟΛΗΣ. ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ 1870-1917»

Παρατείνεται η έκθεση

ΤΟ ΤΕΛΟΣ ΤΗΣ ΠΑΛΙΑΣ ΜΑΣ ΠΟΛΗΣ
Θεσσαλονίκη 1870-1917


στο Πολιτιστικό Κέντρο Θεσσαλονίκης του ΜΙΕΤ
Βίλα Καπαντζή – Βασιλίσσης Όλγας 108
έως Κυριακή 4 Μαρτίου 2018 


ΩΡΑΡΙΟ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑΣ:
Τρίτη έως και Κυριακή 10:00-18:00 (Δευτέρα: κλειστά)
Είσοδος ελεύθερη


ΞΕΝΑΓΗΣΕΙΣ-ΔΙΑΛΕΞΕΙΣ
Περιπατητικές ξεναγήσεις στην έκθεση πραγματοποιούνται κάθε Κυριακή στις 11.00 και διαλέξεις (για καθημένους) κάθε Τετάρτη στις 18.00 από τον επιμελητή της έκθεσης και διευθυντή του Πολιτιστικού Κέντρου Θεσσαλονίκης του ΜΙΕΤ, Γιάννη Επαμεινώνδα. 

Η είσοδος είναι ελεύθερη για το κοινό αλλά, λόγω της παλαιότητας του κτιρίου, ο αριθμός των επισκεπτών σε κάθε ομάδα είναι περιορισμένος. Για να δηλώσετε συμμετοχή, παρακαλούμε να επικοινωνήσετε με τη γραμματεία του Κέντρου, καθημερινά 9:00 – 15:00, στα τηλέφωνα 2310 295.170 και 2310 295.171.



Για την έκθεση
Μια εξιστόρηση για την ακμή και το απότομο τέλος της κοσμοπολίτικης Θεσσαλονίκης στον σχεδόν μισό αιώνα που σημάδεψε την πρώτη μετάβασή της από τους μέσους χρόνους στη νεωτερική εποχή, από την Οθωμανική Αυτοκρατορία στη σύγχρονη Ελλάδα, από την κοινοτική οργάνωση στο ομοιογενές εθνικό κράτος, από την εύφλεκτη ξυλόπηκτη πόλη στα μέγαρα από μπετόν αρμέ, από τα δαιδαλώδη αδιέξοδα στις χαράξεις του σχεδίου Εμπράρ. Αυτό το τέλος, που περιέκλειε μια νέα αρχή, ή, ορθότερα, μια νέα συνέχεια.


Το ΜΙΕΤ συνεργάστηκε με φορείς και ιδιώτες που διέθεσαν υλικό από τα αρχεία τους για την πραγματοποίηση της έκθεσης:

- Εθνική Βιβλιοθήκη της Αυστρίας
- Εθνικά Αρχεία της Ουγγαρίας
- Τρικόγλεια Βιβλιοθήκη, ΑΠΘ
- Βρετανική Σχολή Αθηνών, Αρχείο Byzantine Research Fund
- Συλλογή Αρσέν και Ρουπέν Καλφαγιάν
- Αρχείο Αλέξανδρου & Στέφανου Καλλιγά
- Ιδιωτικές συλλογές Ευάγγελου Φυσίκα, Μιχαήλ Β. Χατζηγιάννη, Βασίλη Βασιακώστα, Δημήτρη Σαλπιστή, Pierre de Gigord / εκδόσεις Kallimages
- Επιπλέον, οικεία Αρχεία και Συλλογές του ΕΛΙΑ-ΜΙΕΤ: Συλλογή φωτογραφιών και καρτποστάλ, Συλλογή Γιώργου Αθ. Δέλλιου, Συλλογή Άγγελου Παπαϊωάννου, Αρχείο Αλέκας Γερόλυμπου, Αρχείο τ. Υπουργείου Συγκοινωνίας, Συλλογή Μάνου Χαριτάτου.

  

 Με τη συμμετοχή της Βρετανικής Πρεσβείας στην Ελλάδα.
Ξεκινώντας χρονολογικά από τις παλαιότερες φωτογραφίες της δεκαετίας 1863-1873, αποτυπώνεται η κατάσταση της περίκλειστης Θεσσαλονίκης πριν από την κατεδάφιση του θαλάσσιου τείχους που σηματοδότησε το πέρασμα στη νεωτερική εποχή:
- Τα δύο πανοράματα, του 1863 (Székely/Σέκελυ, από την Εθνική Βιβλιοθήκη της Αυστρίας) και του 1873 (Sayce/Σέυς, της συλλογής Δέλλιου από το ΕΛΙΑ-ΜΙΕΤ) – το δεύτερο εκτίθεται για πρώτη φορά πλήρες (4 λήψεις). Συμπεράσματα από τη σύγκριση της δεκαετίας πριν και μετά την κατεδάφιση.
- Η φωτογραφία του 1863-67 με το θαλάσσιο τείχος των αδελφών Abdullah/Αμπντουλλά, από τα Εθνικά Αρχεία της Ουγγαρίας. Εντοπίστηκε από τον Ζαχαρία Σεμερτζίδη και πρωτοπαρουσιάστηκε στο facebook από την ομάδα «Παλιές φωτογραφίες της Θεσσαλονίκης».
- Η δεύτερη φωτογραφία του θαλάσσιου τείχους: από το λιμάνι με προσανατολισμό προς τον Λευκό Πύργο (συλλογή Pierre de Gigord / εκδόσεις Kallimages)


Μια σειρά από μεταγενέστερα πανοράματα:
- Το τριπλό πανόραμα του 1890, των Σουλτς & Μπάρνσλεϋ / Schultz & Barnsley από τον μιναρέ της Αγίας Σοφίας, του Byzantine Research Fund Archive, από τη Βρετανική Σχολή Αθηνών.
- Χάρτες της εποχής πριν από την πυρκαγιά του 1890 (Werniesky) και μετά από αυτήν (Salem) με το νέο σχέδιο της οθωμανικής διοίκησης, μια πρώτη απόπειρα ευθυγράμμισης και εξορθολογισμού του πολεοδομικού ιστού μετά από πυρκαγιά, από το αρχείο Αλέκας Γερόλυμπου στο ΕΛΙΑ-ΜΙΕΤ.
- Δύο πανοράματα από θαλάσσης (του 1891 και του 1903), που παρουσιάζουν την όψη της πόλης αμέσως μετά την πυρκαγιά του 1890 και στις αρχές του 20ού αιώνα, από τις συλλογές Βασίλη Βασιακώστα και Δημήτρη Σαλπιστή, αντίστοιχα.

 

Φωτογραφικό υλικό από τη Μεγάλη Πυρκαγιά:
- Ένα πανόραμα της Άνω Πόλης του 1917 από τον μιναρέ της Ροτόντας, της συλλογής Δέλλιου.
- Πανοράματα και αεροφωτογραφίες πριν και μετά την πυρκαγιά του 1917, του γαλλικού λευκώματος Vue Αérienne de Salonique , από την Τρικόγλεια Βιβλιοθήκη του ΑΠΘ.
- Φωτογραφίες από το πορτφόλιο ‘Salonika Fire: 18-19th August 1917’, που εξέδωσε ο αγγλικός στρατός, από τις συλλογές της Βρετανικής Σχολής Αθηνών, σχολιασμένες από τον Roderick Bailey, ιστορικό στο πανεπιστήμιο της Οξφόρδης (σε συνεργασία με τη Βρετανική Πρεσβεία και το British School at Athens). Αντίτυπο της έκδοσης αυτής απόκειται και στη συλλογή Δέλλιου του ΕΛΙΑ-ΜΙΕΤ στη Θεσσαλονίκη. Επίσης, άλλες φωτογραφίες από τις συλλογές BRF/BSA.
- Φωτογραφίες και καρτποστάλ της πυρίκαυστης ζώνης, που αποκαλύπτουν την έκταση της πυρκαγιάς στο επίπεδο του εδάφους, την κατάσταση των μνημείων, τη δεινή θέση των πληγέντων, από τις συλλογές Γιώργου Α. Δέλλιου, Ευάγγελου Φυσίκα, Μιχαήλ Β. Χατζηγιάννη και ΕΛΙΑ/ΜΙΕΤ.

Τις φωτογραφίες πλαισιώνει μια πληθώρα από ακουαρέλες Άγγλων και Γάλλων στρατιωτών, που υπηρέτησαν στο Μακεδονικό Μέτωπο κατά τη διάρκεια του Μεγάλου Πολέμου και αποτύπωσαν όχι μόνο μνημεία και τοπία της Θεσσαλονίκης, αλλά και τους καθημερινούς ανθρώπους της στους δρόμους και τις αγορές, αυτούς που κυρίως επλήγησαν από την πυρκαγιά (οι Δυτικοί στρατιώτες γοητεύονταν από τον “ανατολίτικο εξωτισμό” των φυλών, των ενδυμασιών και των στάσεων του πολύμορφου πληθυσμού της πόλης. Τα έργα αυτά ανήκουν κυρίως στη συλλογή των Αρσέν & Ρουπέν Καλφαγιάν και δευτερευόντως στη συλλογή Μάνου Χαριτάτου, από το ΕΛΙΑ-ΜΙΕΤ Θεσσαλονίκης (όλα παρουσιάζονται για πρώτη φορά).


Τέλος, στο κλείσιμο της έκθεσης, θα εκτεθούν τα πέντε σωζόμενα πρωτότυπα σχέδια του Εμπράρ, από τη συλλογή Αλέξανδρου & Στέφανου Καλλιγά, που είχαν πρωτοπαρουσιαστεί από τον Βασίλη Κολώνα στο Μουσείο Μπενάκη και στο ΜΜΣΤ. Αποτυπώνουν το νέο πνεύμα που εισήγαγε η δυτική πολεοδομία, νεότευκτη τότε επιστήμη, στον εκ βάθρων ανασχεδιασμό της Θεσσαλονίκης, οδηγώντας σε οριστικό τέλος την παλιά πόλη, που είχε καταφέρει να επιβιώσει λίγο έως πολύ αλώβητη μέχρι το 1917 (και σε κάποιες περιοχές μέχρι τον σεισμό του 1978).

Την έκθεση πλαισιώνουν κείμενα των: Βασίλη Γούναρη, Ρόντερικ Μπέιλυ , Ευάγγελου Χεκίμογλου, Αλέκας Καραδήμου-Γερόλυμπου, Βασίλη Κολώνα, Μαρίας Καμπούρη-Βαμβούκου και του επιμελητή της έκθεσης Γιάννη Επαμεινώνδα.

INFO – έκθεσης «Το τέλος της παλιάς μας πόλης. Θεσσαλονίκη 1870-1917» 

ΜΟΡΦΩΤΙΚΟ ΙΔΡΥΜΑ ΕΘΝΙΚΗΣ ΤΡΑΠΕΖΗΣ
Πολιτιστικό Κέντρο Θεσσαλονίκης
Βίλα Καπαντζή – Λεωφόρος Βασιλίσσης Όλγας 108
Ταχ. Διευθ.: Τ.Θ. 50742, 54014 Θεσσαλονίκης 22



Διάρκεια
Τετάρτη 15 Νοεμβρίου 2017 έως και Κυριακή 4 Μαρτίου 2018

Ωράριο λειτουργίας
Από Τρίτη έως και Κυριακή: 10.00-18.00
Δευτέρα: κλειστά

Η είσοδος είναι ελεύθερη στο κοινό

Πληροφορίες
τηλ. 2310 295 170-1 καθημερινές 9.00 – 14.30
και 2310 295 149 τις ώρες λειτουργίας της έκθεσης

ΟΑΣΘ
αν κινείστε προς το κέντρο: 3, 5, 6, 8, 33, 39 (στάση Ανάληψη)
αν κινείστε προς τα νοτιοανατολικά: 5, 6, 8, 33 (στάση Πέτρου Συνδίκα)