Η ΗΘΙΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ ΤΟΥ ΠΛΗΘΟΥΣ ΣΤΗΝ ΑΓΓΛΙΑ ΤΟΝ 18ο ΑΙΩΝΑ

E. P. Thomson
Η ηθική οικονομία του πλήθους στην Αγγλία τον 18ο αιώνα

Εισαγωγή-επιστημονική επιμέλεια: Νίκος Ποταμιάνος
Μετάφραση: Γιάννης Βογιατζής
Αθήνα, εκδόσεις ΕΑΠ, 2020 (Σεπτέμβριος)
Σελίδες: 159
Διαστάσεις: 13 x 20,5 εκ.
ISBN χαρτόδετου: 978-618-5497-01-9
Τιμή: 11,90 € // στο βιβλιοπωλείο μας 10,71 €

Θα πρέπει το κέρδος να μπαίνει πάνω από τις ζωές των ανθρώπων; Το «πλήθος» στην Αγγλία του 18ου αιώνα απαντούσε αρνητικά, και είχε κινητοποιηθεί ενάντια σε πρακτικές των εμπόρων και των γαιοκτημόνων, που εξέθεταν τις τοπικές κοινότητες στον κίνδυνο της πείνας όταν οι σοδειές ήταν κακές. Οι «ταραχές για τα τρόφιμα» θεωρούνταν ανορθολογικές και σπασμωδικές αντιδράσεις πεινασμένων ανθρώπων, μέχρι τη δημοσίευση της μελέτης του μεγάλου Άγγλου ιστορικού E.P. Thompson για την «ηθική οικονομία» των φτωχών που αντιπαρατέθηκε στην ανερχόμενη φιλελεύθερη «πολιτική οικονομία». Το κλασικό αυτό άρθρο του 1971 εισήγαγε την έννοια της ηθικής οικονομίας, η οποία έκτοτε έχει χρησιμοποιηθεί εκτεταμένα από ιστορικούς, κοινωνικούς ανθρωπολόγους και κοινωνιολόγους για τη μελέτη μιας μεγάλης ποικιλίας φαινομένων. 

(από το οπισθόφυλλο του βιβλίου)

«της αναιδείας θεάματα» ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΗΣ ΑΠΟΚΡΙΑΣ ΣΤΗΝ ΑΘΗΝΑ, 1800-1940

Νίκος Ποταμιάνος
«της αναιδείας θεάματα» Κοινωνική ιστορία της Αποκριάς στην Αθήνα, 1800-1940

Ηράκλειο, Πανεπιστημιακές Εκδόσεις Κρήτης, 2020 (Φεβρουάριος)
Σελίδες: 310, με α/μ εικόνες
Διαστάσεις: 17 x 24 εκ.
ISBN χαρτόδετου: 978-960-524-569-6
Τιμή: 20,00 € // στο βιβλιοπωλείο μας 18,00 €

Το βιβλίο αυτό αφηγείται την ιστορία της δημιουργίας μιας σφύζουσας καρναβαλικής κουλτούρας στη νεότερη Αθήνα, και συγχρόνως της εξημέρωσης του καρναβαλιού στον σύγχρονο κόσμο. Κατά την υπό εξέταση περίοδο οι Απόκριες άλλαξαν ριζικά, τόσο υπό την ηγεμονία της εκσυγχρονιστικής μερίδας της αστικής τάξης όσο και μέσα από πιο αφηρημένες διεργασίες όπως η εμπορευματοποίηση, η απομάγευση του κόσμου, η «διαδικασία του πολιτισμού». Η «κορυβαντιώσα ευθυμία» καταλάγιασε, τα «της αναιδείας θεάματα» περιορίστηκαν, τα νοήματα πέραν της διασκέδασης που υπήρχαν στις αποκριάτικες πρακτικές εξέλιπαν, και αυτές μετατράπηκαν σε αστικά θεάματα. Κι ωστόσο οι Απόκριες διατήρησαν έναν ιδιαίτερο χαρακτήρα, ως μια περίοδος ξεφαντώματος και απελευθέρωσης.

Η ιστορία της αθηναϊκής Αποκριάς από την οθωμανική περίοδο μέχρι τον Μεσοπόλεμο περιλαμβάνει την εισαγωγή της ευρωπαϊκής αποκριάτικης κουλτούρας, τη διάδοση της μεταμφίεσης, την έξοδο των γυναικών στον δημόσιο χώρο, την ακμή και την παρακμή της καρναβαλικής σάτιρας, τη στροφή στα κέντρα διασκέδασης.

Πρόκειται για μια ιστορία γεμάτη αντιθέσεις: λαϊκή και αστική κουλτούρα, ευρωπαϊκά πρότυπα και πατροπαράδοτα έθιμα, ορμές και πολιτισμός, νοσταλγία και πρόοδος, το καρναβάλι του δρόμου και οι διασκεδάσεις των αιθουσών· μια ιστορία στην οποία πρωταγωνιστούν πλανόδιοι μανάβηδες και τραπεζίτες, αποτυχημένοι ηθοποιοί και κυρίες του καλού κόσμου, βασιλιάδες και δημοσιογράφοι.

 (από το οπισθόφυλλο του βιβλίου)

 

ΟΙ ΝΟΙΚΟΚΥΡΑΙΟΙ. ΜΑΓΑΖΑΤΟΡΕΣ ΚΑΙ ΒΙΟΤΕΧΝΕΣ ΣΤΗΝ ΑΘΗΝΑ 1880-1925

Νίκος Ποταμιάνος
Οι νοικοκυραίοι. Μαγαζάτορες και βιοτέχνες στην Αθήνα 1880-1925

Ηράκλειο, Πανεπιστημιακές Εκδόσεις Κρήτης 2015
547 σελ.
ISBN 978-960-524-454-5
Τιμή 25,00 € / στο βιβλιοπωλείο μας 20,00 €



Την ιστορία των καταστηματαρχών της Αθήνας στα τέλη του 19ου και τις αρχές του 20ού αιώνα, την οποία αφηγείται αυτό το βιβλίο, τη συνθέτουν στοιχεία ετερόκλητα: η πυρκαγιά της παλιάς αγοράς το 1884 και τα Ευαγγελικά το 1901, το κίνημα στο Γουδί το 1909 και η ίδρυση της ΓΣΕΒΕ το 1919, οι ευκαιρίες να ξεκινήσει κανείς τη δική του δουλειά σε μια πόλη που όλο και μεγάλωνε αλλά και η υψηλή θνησιμότητα των μικροεπιχειρήσεων, η καθιέρωση της κυριακάτικης αργίας και η καταδίωξη της αισχροκέρ­δειας, ο βερεσές και το ενοικιοστάσιο, οι απεργίες των αρτο­ποιών και οι διαμαρτυρίες των αμαξάδων ενάντια στα πρώτα αυτοκίνητα, οι πιάτσες των καταστημάτων και η διασπορά τους στην πόλη, οι προστάτες άγιοι των σωματείων και τα τσιμπούσια στην εξοχή τη μέρα της γιορτής τους, τα βεγγαλικά που έριχναν οι μαγαζάτορες στις προ­εκλογικές εκστρατείες, οι ήχοι της μαζούρκας στους οικογενειακούς χορούς και οι σφαλιάρες στον Καραγκιόζη, το κύμα κοπής των μουστακιών μετά τον πρώτο παγκό­σμιο πόλεμο και η περιφρούρηση της «αξιοπρέ­πειας» των νοικοκυραίων. Το νήμα που μας καθοδηγεί στη μελέτη όλων αυτών είναι η ανάδειξη των όρων ύπαρξης της παραδοσιακής μικροαστικής τάξης και του τρόπου με τον οποίο άλλαζαν κατά τη διάρκεια της περιόδου.

(από το οπισθόφυλλο του βιβλίου)