ΤΟ ΑΜΑΡΤΗΜΑ ΤΗΣ ΕΥΑΣ. ΦΥΣΙΚΗ ΚΑΤΩ ΑΠΟ Τ' ΑΣΤΡΑ ΚΑΙ ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΚΗ ΜΑΘΗΣΗ

Στέφανος Τραχανάς
Το αμάρτημα της Εύας. Φυσική κάτω από τ΄ άστρα και δημιουργική μάθηση

Ηράκλειο, Πανεπιστημιακές Εκδόσεις Κρήτης, 2020 (Νοέμβριος)
Σελίδες: 296
Διαστάσεις: 17 x 24 εκ.
ISBN χαρτόδετου: 978-960-524-595-5
Τιμή: 14,00 € // στο βιβλιοπωλείο μας 12,60 €

 

Η Εύα -μια ανήσυχη φοιτήτρια του τμήματος πλατωνικής φυσικής του πανεπιστημίου των καθαρών επιστημών (οι ονομασίες δικές της)— καταλαμβάνεται κάποια στιγμή από την «αμαρτωλή» περιέργεια του πραγματικού κόσμου και αποφασίζει να δραπετεύσει για λίγο από τα υψίπεδα της καθαρής θεωρίας, στα οποία κινείται η σχολή της, και να αφήσει την περιέργειά της να την οδηγήσει. Και ξεκινά τις αναζητήσεις της από τον έναστρο ουρανό. Θέλει ν’ αφεθεί στην παράξενη έλξη που αισθάνονταν πάντα οι άνθρωποι γι’ αυτόν και υπήρξε η κινητήρια δύναμη για να γεννηθεί η ιδέα της νομοκρατούμενης φύσης πρώτ’ απ’ όλα και η ίδια η επιστήμη στη συνέχεια.

Τούτο το βιβλίο δεν είναι παρά η ιστορία της Εύας και τριών φίλων-συμφοιτητών της που μοιράζονται τους προβληματισμούς της και πραγματοποιούν μαζί της ένα εξερευνητικό ταξίδι στον έναστρο ουρανό με μόνο εφόδιο στις αποσκευές τους τη στοιχειώδη λυκειακή μηχανική και οδηγό τα ερωτήματα που οι ίδιοι θέτουν στη διαδρομή.

Στη μάθηση -όπως και στην επιστήμη- πιο σπουδαίες είναι οι ερωτήσεις, όχι οι απαντήσεις: αυτό θα είναι το αγαπημένο τους σύνθημα στην πορεία. Το «δαγκωμένο μήλο που πέφτει» -το βιβλικό μήλο και το μήλο του Νεύτωνα μαζί- είναι το σκίτσο που θα εμπνευστεί η Εύα για να συμβολίσει το μόνο αυθεντικό κίνητρο της επιστήμης και της μάθησης: την έμφυτη περιέργεια του είδους μας για τον κόσμο. Για την Εύα, συμβολίζει επίσης το δημιουργικό σχολείο στο οποίο ονειρεύεται κάποτε να διδάξει.

Γραμμένο -στο μεγαλύτερο μέρος του- σε διαλογική μορφή, το βιβλίο απευθύνεται σε ανήσυχους εκπαιδευτικούς, σε πολίτες με γνήσιο ενδιαφέρον για την επιστήμη και, βέβαια, σε μαθητές ή φοιτητές που ασφυκτιούν -όπως κι οι ήρωες του βιβλίου- μέσα στη στειρότητα του τρόπου διδασκαλίας της επιστήμης στη χώρα μας.

Τα βασικά μέρη του βιβλίου είναι:
• Από τη Γη στον ουρανό: Το ξεκίνημα • Η κίνηση των πλανητών: «Το πλαίσιο της παγκόσμιας νομοτέλειας» • Ο μεγάλος κόσμος εκεί έξω: Διάσημοι αστερισμοί, άστρα γίγαντες, άλλοι «κόσμοι» • Μαύρες τρύπες: Η σκοτεινή πλευρά της βαρύτητας • Από τον ουρανό στη Γη: Η επιστροφή • Επίμετρο: Οι νόμοι πάνω από τους νόμους: Το Σύνταγμα της Φυσικής • Παράρτημα: Ενέργεια και Στροφορμή: Μια «σχολική» εισαγωγή σε δύο βασικές έννοιες

(από το οπισθόφυλλο του βιβλίου)

 

 

 

ΤΟ ΦΑΝΤΑΣΜΑ ΤΗΣ ΟΠΕΡΑΣ. Η ΕΠΙΣΤΗΜΗ ΣΤΟΝ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟ ΜΑΣ

Στέφανος Τραχανάς
Το φάντασμα της όπερας. Η επιστήμη στον πολιτισμό μας  

Ηράκλειο, Πανεπιστημιακές Εκδόσεις Κρήτης 2014
164 σελ.
ISBN 978-960-524-416-3
Τιμή 10,00 € / στο βιβλιοπωλείο μας 9,00 €



Τούτο το βιβλίο χτίζεται πάνω σε μια αλληγορία. Στο Φάντασμα της Όπερας ─πασίγνωστο μιούζικαλ─ ένας ιδιοφυής συνθέτης με παραμορφωμένο πρόσωπο διευθύνει τις παραστάσεις από τα σκοτεινά υπόγεια της Όπερας του Παρισιού. Οι θεατές απολαμβάνουν τις δημιουργίες του, το πρόσωπό του όμως αρνούνται να το αντικρίσουν.

Η επιστήμη, ως άλλο φάντασμα της όπερας, είναι μια δημιουργική δύναμη που επίσης κυβερνά τον κόσμο από το «υπόγειο». Εμφανίζεται όμως σε δύο διαφορετικές εκδοχές: το φάντασμα στη φύση και το φάντασμα στον πολιτισμό μας. Το φάντασμα στη φύση είναι οι θεμελιώδεις νόμοι ─οι νόμοι του μικρόκοσμου─ που κυβερνούν τον φυσικό κόσμο από τα έγκατα της ύλης, ενώ το φάντασμα στον πολιτισμό μας είναι πλέον η ίδια η επιστήμη ως κοινωνικός θεσμός.

Και στις δύο εκδοχές του, το φάντασμα έχει ένα πολύ ανοίκειο πρόσωπο. Οι νόμοι του μικρόκοσμου είναι ό,τι πιο παράξενο έχουμε δει στη φύση μέχρι τώρα, ενώ και το πρόσωπο της ίδιας της επιστήμης ως κοινωνικού θεσμού δεν είναι περισσότερο προσφιλές στον σύγχρονο άνθρωπο.

Οι κοινωνίες μας θαυμάζουν την επιστήμη. Γνωρίζουν ότι σ’ αυτήν οφείλουν την υλική ευμάρεια που απολαμβάνουν. Όμως το αληθινό της πρόσωπο, τον θεμελιώδη αντιδογματισμό της, το πνεύμα του υγιούς σκεπτικισμού που τη χαρακτηρίζει, προτιμούν να μην το βλέπουν. Ας μένει καλύτερα στο σκοτάδι, στο υπόγειο.

Τούτο το βιβλίο επιχειρεί να συμφιλιώσει τον αναγνώστη μ’ αυτές τις λιγότερο οικείες όψεις της επιστήμης, ενώ παράλληλα υπογραμμίζει και το ηθικό περιεχόμενο που ενυπάρχει στην επιστημονική μέθοδο καθ’ εαυτήν: το δικαίωμα να αμφιβάλλεις έλλογα και η υποχρέωση να σκέφτεσαι ελεύθερα, αναγνωρίζοντας ως μόνη αυθεντία την εμπειρική πραγματικότητα.

(από το οπισθόφυλλο του βιβλίου)

Ο Στέφανος Τραχανάς σπούδασε στο Εθνικό Μετσόβιο Πολυτεχνείο, στο Κέντρο Πυρηνικών Ερευνών «Δημόκριτος» και στο Πανεπιστήμιο του Harvard. Διδάσκει φυσική στο Φυσικό Τμήμα του Πανεπιστημίου Κρήτης. Το 2012 του απονεμήθηκε το εθνικό «Βραβείο Εξαίρετης Πανεπιστημιακής Διδασκαλίας Β. Ξανθόπουλου - Στ. Πνευματικού». Υπήρξε ιδρυτικό μέλος και διευθυντής των Πανεπιστημιακών Εκδόσεων Κρήτης μέχρι πρόσφατα. Σήμερα είναι πρόεδρος της εκδοτικής του επιτροπής. Σημαντικότερα έργα του: Κβαντομηχανική Ι & ΙΙ, Συνήθεις Διαφορικές Εξισώσεις, Μερικές Διαφορικές Εξισώσεις