ΞΕΝΟΚΡΑΤΙΑ. ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ, ΚΟΙΝΩΝΙΑ ΚΑΙ ΚΡΑΤΟΣ ΣΤΑ ΕΠΤΑΝΗΣΑ (1815-1864)

Σάκης Γκέκας
Ξενοκρατία. Οικονομία, κοινωνία και κράτος στα Επτάνησα (1815-1864)

Αθήνα, εκδόσεις ΕΑΠ, 2021 (Ιούνιος)
Σελίδες: 448, με α/μ εικόνες
Διαστάσεις: 17 x 24 εκ.
ISBN χαρτόδετου: 978-618-5497-13-2
Τιμή: 18,80 € // στο βιβλιοπωλείο μας 16,92 €

Τη δεκαετία του 1840, κάποιοι Επτανήσιοι επινόησαν τον όρο «ξενοκρατία», λέξη που συνοψίζει την τελευταία περίοδο της βρετανικής κυριαρχίας και του Ιονίου Κράτους. Το βιβλίο αυτό δείχνει πώς οι σχέσεις κυριαρχίας στο Ιόνιο Κράτος καθορίστηκαν όχι μόνο από την αποικιοκρατική δύναμη των «ξένων» αλλά και από τη δράση των Επτανησίων αστών. Αναλύει επίσης τις πραγματικές διαστάσεις του αποικιακού καθεστώτος της βρετανικής προστασίας, τους όρους με τους οποίους διαμορφώθηκαν οι σχέσεις εξουσίας, ενώ αναδεικνύει τις τοπικές ιδιαιτερότητες των νησιών που αποτελούσαν τα «Ηνωμένα Κράτη των Ιονίων Νήσων», εστιάζοντας στην αποικιοκρατική οικονομία και στην υψηλής ταξικής έντασης κοινωνία. Η γραφειοκρατία στο Ιόνιο Κράτος λειτούργησε με βάση τις αποικιοκρατικές αρχές διοίκησης που ίσχυαν για πάρα πολλές περιοχές της αυτοκρατορίας, αλλά με υψηλό χρηματικό κόστος «προστασίας». Η διαμόρφωση της αστικής τάξης συμπίπτει με τη συγκρότηση του κράτους και του δημόσιου χώρου. Τη δημόσια σφαίρα των επτανησιακών πόλεων, και της Κέρκυρας ειδικότερα, συγκρότησαν Επτανήσιοι (και λίγοι ξένοι) έμποροι, διανοούμενοι, νομικοί, δημόσιοι υπάλληλοι και κάποιοι Βρετανοί αξιωματικοί που ενστερνίζονταν τις φιλελεύθερες αρχές. Πολιτικά «κόμματα» αποκρυσταλλώθηκαν σύμφωνα με τις πολιτικές τους αρχές και κυρίως ανάλογα με τη στάση τους απέναντι στη βρετανική προστασία.

(από το οπισθόφυλλο του βιβλίου)

Η ΕΜΠΕΙΡΙΑ ΤΗΣ ΑΠΟΙΚΙΑΚΗΣ ΚΥΡΙΑΡΧΙΑΣ. ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΣ, ΤΑΥΤΟΤΗΤΑ ΚΑΙ ΕΞΟΥΣΙΑ ΣΤΑ ΕΠΤΑΝΗΣΑ, 1817-1864

Thomas W. Gallant
Η εμπειρία της αποικιακής κυριαρχίας. Πολιτισμός, ταυτότητα και εξουσία στα Επτάνησα, 1817-1864

Μετάφραση: Πελαγία Μαρκέτου
Αθήνα, Εκδόσεις Αλεξάνδρεια 2014
278 σελ.
ISBN 978-960-221-595-1
Τιμή 20,23 € / στο βιβλιοπωλείο μας 18,20 €

Ποιος θα μπορούσε να φανταστεί τους κατοίκους των Επτανήσων του 19ου αιώνα ως Ευρωπαίους αβορίγινες ή μεσογειακούς Ιρλανδούς;
 
Κι όμως, αυτές είναι οι ταυτότητες που πρόβαλαν πάνω τους οι Βρετανοί αποικιοκράτες επιδιώκοντας να κατανοήσουν τα πολιτισμικά τους χαρακτηριστικά τόσο για να τους εξουσιάσουν αποτελεσματικότερα όσο και για να νομιμοποιήσουν τη δική τους κυριαρχία. Καθώς οι Έλληνες ήταν λευκοί, χριστιανοί και διάδοχοι των αρχαίων προγόνων της Ευρώπης, δεν επρόκειτο για μια τυπική περίπτωση αποικιοκρατίας, με προφανείς φυσικές και πολιτισμικές διαφορές.

Έτσι η συζήτηση μετατοπίζεται από την απλή πόλωση μεταξύ ηγεμονίας και αντίστασης στις αμφίσημες αλληλεπιδράσεις μεταξύ αποικιοκρατών και αποικιοκρατούμενων, κυρίαρχων και κυριαρχούμενων, ξένων και ντόπιων, που σημαδεύονται από την ιστορική συγκυρία και την εμπρόθετη δράση. Γι’ αυτό, όπως υποστηρίζει ο Τόμας Γκάλαντ, ένας από τους κορυφαίους σύγχρονους ιστορικούς ανθρωπολόγους, έχει να μάθει κανείς πολλά για την αποικιοκρατία εν γένει από την Κέρκυρα, τη Ζάκυνθο, την Κεφαλλονιά και τα άλλα αγγλοκρατούμενα νησιά του Ιονίου.


«Μια σημαντική συμβολή σ’ ένα ευρύ φάσμα πεδίων, όπως η κοινωνική ιστορία, η κριτική ανθρωπολογία, η πολιτική της ταυτότητας, η νομική ιστορία, οι σπουδές φύλου, η θρησκειολογία και η θεωρία της εξουσίας. Πάνω απ’ όλα, μια κρίσιμη παρέμβαση στις μεταποικιακές διαμάχες, καθώς εξετάζει το παιχνίδι της εξουσίας, της κυριαρχίας και της αντίστασης που διαμόρφωσε την αποικιακή σύγκρουση όχι στην καρδιά του σκότους αλλά σ’ αυτή την τόσο παραγνωρισμένη περιοχή, την καρδιά της Ευρώπης.»

Βασίλης Λαμπρόπουλος, Πανεπιστήμιο του Μίσιγκαν

«Μια αυθεντική συμβολή όχι μόνο στη γνώση της ελληνικής κοινωνικής ιστορίας αλλά και σε μια ώριμη αποτίμηση της θεωρίας της αντίστασης και άλλων συναφών θεμάτων.»

Michael Herzfeld, Πανεπιστήμιο Χάρβαρντ

«Η μεγάλη συνεισφορά του βιβλίου είναι ότι αφηγείται την ιστορία κυρίως από τη σκοπιά των νησιωτών, χρησιμοποιώντας τις τοπικές ελληνικές πηγές όσο και τις βρετανικές.»

International History Review

(από το οπισθόφυλλο του βιβλίου)