ΤΕΧΝΗ ΚΑΙ ΔΡΑΣΗ. ΜΙΑ ΑΝΘΡΩΠΙΣΤΙΚΗ ΘΕΩΡΙΑ

Άλφρεντ Τζέλ
Τέχνη και δράση. Μια ανθρωπολογική θεωρία

Μετάφραση: Πελαγία Μαρκέτου
Εισαγωγή, επιστημονική επιμέλεια: Παναγιώτης Πανόπουλος, Ελπίδα Ρίκου
Αθήνα, Μορφωτικό Ίδρυμα Εθνικής Τραπέζης, 2021 (Δεκέμβριος)
Σελίδες: 427, με α/μ εικόνες
Διαστάσεις: 17 x 24 εκ.
ISBN χαρτόδετου: 978-960-250-787-2
Τιμή: 28,00 € // στο βιβλιοπωλείο μας 25,20 €

Τι κρύβεται πίσω από τη σαγηνευτική δύναμη της τέχνης; Ο Άλφρεντ Τζελ προτείνει μια θεωρία που αποκλίνει ριζικά από προηγούμενες ερμηνείες. Υποστηρίζει ότι οι αισθητικές θεωρίες υιοθετούν μια εξαιρετικά παθητική στάση απέναντι στα έργα τέχνης. Ο ίδιος επιλέγει, αντίθετα, να δώσει το βάρος στην τέχνη ως μορφή δράσης. Τα έργα τέχνης εκφράζουν περίπλοκες προθετικότητες και διαμεσολαβούν την κοινωνική δράση στη δική του θεωρητική σύλληψη, τα πρόσωπα και τα αντικείμενα τέχνης συγχωνεύονται. Ο Τζελ διερευνά την αντιληπτική ψυχολογία των διακοσμητικών σχεδίων με μοτίβα, την τέχνη και την ιδιότητα του προσώπου, την τέχνη στις σχέσεις της με θρησκευτικές πρακτικές, όπως είναι η δαιμονοληψία, ή ειδωλολατρία και οι χριστιανικές εκκλησιαστικές τελετές. Το βιβλίο Τέχνη και δράση ολοκληρώθηκε λίγο πριν από το θάνατο του συγγραφέα σε ηλικία 51 ετών, τον Ιανουάριο του 1997. Πέρα από την εθνογραφική οξυδέρκεια και τη θεωρητική εμβάθυνση, το έργο του Τζελ χαρακτηρίζεται από διεπιστημονικότητα, εκλεκτικισμό, ευρηματική και συχνά αναπάντεχη επιχειρηματολογία, προκλητικούς θεματικούς και νοητικούς συνδυασμούς, ευφάνταστες και εντυπωσιακές συνθέσεις και γενικεύσεις. Στηρίζεται στην αντισυμβατικότητα, την έκπληξη, τη δημιουργικότητα και τη διατύπωση μη αναμενόμενων, αλλά οικουμενικής εμβέλειας, θεωριών. Η επιχειρηματολογία του Τζελ αναπτύσσεται μέσα από τη λεπτομερή συζήτηση θεωρητικών ζητημάτων που άπτονται της ανθρωπολογίας, της φιλοσοφίας, της ψυχολογίας, της γλωσσολογίας και της σημειωτικής. Η έκδοση εμπλουτίζεται με ποικίλο εικονογραφικό υλικό και με εμβριθείς αναλύσεις συγκεκριμένων έργων τέχνης.

(πηγή: ΜΙΕΤ)

ΤΙ ΣΤΟ...ΦΟΥΚΟ;!

Marshall Sahlins
Τι στο… Φουκό;!

Μετάφραση: Νίκος Κούρκουλος
Αθήνα, Εκδόσεις του Εικοστού Πρώτου, 2021 (Απρίλιος)
Σελίδες: 186
Διαστάσεις: 14 x 20 εκ.
ISBN χαρτόδετου: 978-618-5118-63-1
Τιμή: 13,78 € // στο βιβλιοπωλείο μας 12,40 €

 

 

Η τιμωρία ήταν το έγκλημα. Μην υπακούοντας στο Θεό για να ικανοποιήσει τις δικές του επιθυμίες, βάζοντας την αγάπη του εαυτού του πάνω από την αγάπη για Εκείνον, που έπρεπε μόνη να του αρκέσει, ο άνθρωπος καταδικάστηκε να γίνει ο σκλάβος των αχόρταγων σωματικών επιθυμιών: ένα περιορισμένο και ανίδεο πλάσμα παρατημένο σ' έναν άχαρο και σκέτα υλικό κόσμο για να μοχθεί, να υποφέρει και μετά να πεθαίνει. Φτιαγμένος από «αγκάθια και τσουκνίδες», αντιστεκόμενος στις προσπάθειές μας, ο κόσμος, είπε ο Αυγουστίνος, «δεν προσφέρει το καλό που υπόσχεται: είναι ψεύτης και εξαπατά». Η εξαπάτηση έγκειται στην αδυναμία του να κατευνάσει τους φιλήδονους πόθους μας για γήινα αγαθά, για κυριαρχία και για σαρκικές απολαύσεις. [...]

Όμως ο Θεός ήταν ελεήμων. Μας έδωσε την Οικονομία. Τον καιρό του Άνταμ Σμιθ, η ανθρώπινη αθλιότητα είχε μεταμορφωθεί στη θετική επιστήμη του πώς να τα βγάζεις πέρα με τις αιώνιες ανεπάρκειές μας: πώς να αντλείς τη μέγιστη δυνατή ικανοποίηση από μέσα που είναι πάντα λιγότερα από τις επιθυμίες μας. Ήταν η ίδια Ιουδαιοχριστιανική Ανθρωπολογία, απλώς αστικοποιημένη, και τελικά ένα ελαφρώς ενθαρρυντικότερο πρόγραμμα σχετικά με τις δυνατότητες επένδυσης που παρέχει ο ανθρώπινος πόνος.

(«Στου Αδάμ -Σμιθ- την πτώση, αμαρτήσαμ' όλοι»)

Γοργή επισκόπηση των ζητημάτων που ταλανίζουν τις επιστήμες του ανθρώπου, τούτη η συλλογή συντομότατων ή κι επιγραμματικών κειμένων παρουσιάζει επίσης συνοπτικά και με ανάλαφρη διάθεση, διανθισμένες με σχόλια στην πολιτική επικαιρότητα, τις κύριες δόξες της σαλινσιανής ανθρωπολογίας.

 (από το οπισθόφυλλο του βιβλίου)

 

 

ΦΥΛΗ, ΜΟΝΟΓΑΜΙΑ ΚΑΙ ΑΛΛΑ ΨΕΜΑΤΑ ΠΟΥ ΣΑΣ ΛΕΝΕ. ΚΑΤΑΡΡΙΠΤΟΝΤΑΣ ΤΟΥΣ ΜΥΘΟΥΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΝΘΡΩΠΙΝΗ ΦΥΣΗ

Augustin Fuentes
Φυλή, μονογαμία και άλλα ψέματα που σας λένε. Καταρρίπτοντας τους μύθους για την ανθρώπινη φύση

Μετάφραση: Θεόδωρος Παραδέλλης
Αθήνα, Εκδόσεις του Εικοστού Πρώτου, 2020 (Δεκέμβριος)
Σελίδες: 328
Διαστάσεις: 17 x 24 εκ.
ISBN χαρτόδετου: 978-618-5118-59-4
Τιμή: 20,14 € // στο βιβλιοπωλείο μας 18,13 €

Υπάρχουν τρεις ευρύτατα διαδεδομένοι μύθοι για την ανθρώπινη φύση: α) οι άνθρωποι διαιρούνται σε βιολογικές φυλές· β) οι άνθρωποι είναι από τη φύση τους επιθετικοί· γ) οι άνδρες και οι γυναίκες διαφέρουν πραγματικά στη συμπεριφορά, τις επιθυμίες τους και την εγκεφαλική τους «καλωδίωση». Οι μύθοι αυτοί δεν είναι μόνο εσφαλμένοι αλλά και εξαιρετικά βλαβεροί, καθώς διαμορφώνουν τις αντιλήψεις μας για τον κόσμο, επηρεάζουν τις καθημερινές μας αλληλεπιδράσεις και υπονομεύουν τις στοχεύσεις της κοινωνίας μας. Μέσα από μια συναρπαστική και ευρείας εμβέλειας αφήγηση, η οποία περιλαμβάνει την ανάπτυξη επιστημονικών επιχειρημάτων και την παρουσίαση δεδομένων από διαφορετικές επιστήμες (ανθρωπολογία, βιολογία, ψυχολογία), ο διακεκριμένος ανθρωπολόγος Agustin Fuentes καταρρίπτει τους τρεις μεγάλους αυτούς μύθους και συγκροτεί μια έγκυρη βάση γνώσεων που μας κάνουν να αναθεωρήσουμε τις κοινές μας απόψεις σχετικά με την ύπαρξη βιολογικών φυλών, την έμφυτη φύση της επιθετικότητας και της βίας, καθώς και τη φύση της μονογαμίας και των έμφυλων διαφορών. Στο τέλος του βιβλίου, ο συγγραφέας παραθέτει μια σειρά από καίρια συμπεράσματα και χρήσιμες οδηγίες που βοηθούν τους αναγνώστες να αξιολογούν και να αποδομούν τους μύθους για την ανθρώπινη φύση από μόνοι τους. Προσιτό, συναρπαστικό και πρωτότυπο, το βιβλίο αυτό αποτελεί μια πλούσια και εμπεριστατωμένη περιγραφή τού πώς η φύση, ο πολιτισμός και η εμπειρία αλληλεπιδρούν μεταξύ τους, διαμορφώνοντας την πραγματικότητα του πολύπλοκου αυτού όντος που αποκαλείται «άνθρωπος».

(από το οπισθόφυλλο του βιβλίου)

ΠΡΟΣ ΤΑ ΠΟΥ ΚΑΤΕΥΘΥΝΟΜΑΣΤΕ; Η ΕΞΕΛΙΞΗ ΤΩΝ ΑΝΘΡΩΠΩΝ ΚΑΙ ΤΩΝ ΠΡΑΓΜΑΤΩΝ

Ian Hodder
Προς τα πού κατευθυνόμαστε; Η εξέλιξη των ανθρώπων και των πραγμάτων

Μετάφραση: Θεόδωρος Παραδέλλης
Αθήνα, Εκδόσεις του Εικοστού Πρώτου, 2020 (Ιούνιος)
Σελίδες: 216
Διαστάσεις: 14 x 21 εκ.
ISBN χαρτόδετου: 978-618-5118-53-2
Τιμή: 15,90 € // στο βιβλιοπωλείο μας 14,31 €



Σε αυτήν τη συναρπαστική μελέτη, ο αρχαιολόγος Ian Hodder απομακρύνεται από τα δύο επικρατέστερα σχήματα σκέψης αναφορικά με την εξέλιξη του ανθρώπινου είδους -την παλιότερη ιδέα της «προόδου» και τη νεότερη ιδέα της «φυσικής επιλογής»-, προτείνοντας μια κατευθυντική θεωρία της εξέλιξης βασισμένη στην έννοια της «συνύφανσης»: στην ολοένα αυξανόμενη, δηλαδή, αμοιβαία εξάρτηση μεταξύ ανθρώπων και πραγμάτων.

Οι άνθρωποι εξαρτώνται από τα πράγματα για να αντιμετωπίσουν τις ανάγκες τους και να λύσουν τα προβλήματά τους. Αλλά τα πράγματα, με τη σειρά τους, εξαρτώνται για τη φροντίδα τους από τους ανθρώπους, εμπλέκοντάς τους σε ολοένα ευρύτερες συνυφάνσεις με διαφορετικά πράγματα και παγιδεύοντάς τους σε ολοένα μεγαλύτερη εξάρτηση από αυτά με το πέρασμα του χρόνου. Η αμοιβαία αυτή εξάρτηση είναι που δημιουργεί, κατά τον Hodder, την κυρίαρχη τάση στην εξέλιξη. Χρησιμοποιώντας ένα ευρύ φάσμα παραδειγμάτων, από την ανακάλυψη της φωτιάς και την επινόηση του τροχού μέχρι τα φωτάκια που χρησιμοποιούμε για να στολίσουμε το χριστουγεννιάτικο δέντρο, ο συγγραφέας δείχνει πώς οι ιστοί εξάρτησης ανάμεσα στους ανθρώπους και τα πράγματα έχουν περικυκλώσει τον πλανήτη, περιορίζοντας δραματικά τη δυνατότητά μας να ανταποκριθούμε στις παγκόσμιες κρίσεις.

(από το οπισθόφυλλο του βιβλίου)

ΒΗΜΑΤΑ ΓΙΑ ΜΙΑ ΟΙΚΟΛΟΓΙΑ ΤΟΥ ΝΟΥ

Gregory Bateson  
Βήματα για μια οικολογία του νου. Μια επαναστατική προσέγγιση για το πώς να κατανοεί ο άνθρωπος τον εαυτό του

Μετάφραση: Ελένη Σαμαρά 
Επιμέλεια: Βιολέτα Καφταντζή 
Θεσσαλονίκη, University Studio Press 2017 
Σελίδες: 541 
Διαστάσεις: 17 x 24 εκ. 
ISBN: 978-960-12-2328-5 
Τιμή: 33,00 € // στο βιβλιοπωλείο μας 26,40 € 


Η ελληνική έκδοση του μνημειώδους έργου του Γκρέγκορι Μπέιτσον είναι εκδοτικό γεγονός! Όχι μόνο γιατί αποτελεί έργο ζωής ενός από τους μεγαλύτερους ολιστικούς διανοητές του 20ού αιώνα, αλλά και γιατί είναι το πρώτο από τα βιβλία του που εκδίδεται στα ελληνικά.

Ο συγγραφέας προσπαθεί «να καθορίσει τη φύση της διεπαφής ανάμεσα στη σφαίρα του νου και τη φυσική πραγματικότητα», οικοδομώντας έναν νέο τρόπο σκέψης τον οποίο αποκαλει «οικολογία του νου». Σε αντίθεση με τη φροϊδική ψυχολογία που επέκτεινε την έννοια του νου εντός του ατόμου, ο Μπέιτσον επεκτείνει το νου εκτός του ατόμου. Ο νους θεωρείται έμφυτος στο ευρύτερο βιολογικό σύστημα και στην ολική εξελικτική δομή. «Δεν μιλάμε πλέον για την επιβίωση ενός όντος που περικλείεται από δέρμα, αλλά για την επιβίωση ιδεών σε κύκλωμα». 

Το ανεκτίμητο αυτό βιβλίο αφορά όχι μόνο όσους ασχολούνται με τα πεδία στα οποία αναφέρεται, όπως η ανθρωπολογία, η ψυχιατρική, η βιολογική εξέλιξη, η γενετική, η επιστημολογία κ.ά., αλλά και ένα ευρύτερο αναγνωστικό κοινό, ώστε να γνωρίσει έναν καινοτόμο τρόπο σκέψης που ανοίγει νέα αντιληπτικά πεδία. Ο Μπέιτσον προσφέρει την ηχηρή πρόκληση ενός ανατρεπτικού, οικολογικού τρόπου σκέψης, ώστε ο καθένας μας να κατανοήσει, να αναστοχαστεί και να επαναπροσδιορίσει τον εαυτό του και τον κόσμο του οποίου αποτελεί μέρος, και να μοιραστεί μαζί του το όραμα για έναν κόσμο όπου θα επικρατήσει η «σοφία» και «θα επιβιώσει η αγάπη». 

(από το οπισθόφυλλο του βιβλίου) 

 

 

ΤΟ ΛΑΪΚΟ ΠΑΡΑΜΥΘΙ ΩΣ ΠΟΙΗΣΗ.

Max Lüthi
Το λαϊκό παραμύθι ως ποίηση. Αισθητική και ανθρωπολογία

Μετάφραση: Εμμανουέλα Κατρινάκη
Αθήνα, Εκδόσεις Πατάκη 2018
Σελίδες: 367
Διαστάσεις: 14,5 x 21 εκ.
ISBN 978-960-16-5122-4
Τιμή: 15,50 € / στο βιβλιοπωλείο μας 12,40 €

Ο Ελβετός παραµυθιολόγος (κατεξοχήν του ευρωπαϊκού παραµυθιού) Max Luthi θεωρείται µεταξύ των σηµαντικότερων διεθνώς µελετητών της λαϊκής (προφορικής) ποίησης.

Κορυφαίο έργο του αποτελεί το παρόν βιβλίο µε τον εύγλωττο τίτλο και κυρίως τον υπότιτλό του: Το λαϊκό παραµύθι ως ποίηση. Αισθητική και Ανθρωπολογία (1975). Με την αισθητική αναζητεί τη λογοτεχνική µορφή του παραµυθιού, µε την ανθρωπολογία την εικόνα του ανθρώπου και του κόσµου του. Παρατηρεί ότι, παρά τις αναρίθµητες παραλλαγές των διαφόρων αφηγήσεων, επανέρχεται σε αυτές πάντα όµοιος ένας ιδιαίτερος τύπος ανθρώπου. Πιστεύει εξάλλου ότι το ωραίο είναι το πρώτο και κύριο στο παραµύθι. Αλλά και η παρουσία του παραµυθιακού ήρωα και της ηρωίδας υπάρχει ισάξια δίπλα στην οµορφιά. 

Το ιδιαίτερα σηµαντικό είναι ότι και τα δύο αυτά µεγέθη πλάθονται χωρίς καµία προϋπολογισµένη σκοπιµότητα, αυθόρµητα, µόνο µε ό,τι άρεσε στους παραµυθάδες και ό,τι σκέφτονταν. Ανάλογα διαµορφωνόταν και ένας βαθύτερος στοχασµός. Για παράδειγµα, αναφέρει ο Luthi τη συµβολική ιδέα που επικρατεί απαρέγκλιτα στα λαϊκά παραµύθια ότι η οµορφιά είναι η εξωτερική όψη της καλοσύνης, η ασχήµια είναι η εξωτερική όψη της κακίας. Οι καλές ηρωίδες είναι εξ ορισµού όµορφες, οι κακές είναι άσχηµες. 

Στο βιβλίο δίνονται απαντήσεις για τα κύρια ζητήµατα που σχετίζονται µε το παραµύθι: αγριότητα, σύγκρουση καλού και κακού, η µορφή του ήρωα και της ηρωίδας, η έννοια του συµβόλου, το µοτίβο της µεταµόρφωσης κ.ά. 

Ένα ανεκτίµητο προσόν του βιβλίου έγκειται στον καθαρό λόγο του, µακριά από µια θεωρητικίζουσα γλώσσα, όπως συνηθίζεται σε τέτοιες περιπτώσεις.

(από το οπισθόφυλλο του βιβλίου)

«ΕΔΩ ΚΑΠΟΥΤ»: Η ΒΙΑ ΤΟΥ ΣΥΝΟΡΟΥ. ΜΕΤΑΝΑΣΤΕΥΣΗ, ΕΘΝΙΚΟΦΡΟΣΥΝΗ ΚΑΙ ΦΥΛΟ ΣΤΗΝ ΕΛΛΗΝΟΑΛΒΑΝΙΚΗ ΜΕΘΟΡΙΟ

Μαρίκα Ρόμπου-Λεβίδη  
«Εδώ καπούτ»: Η βία του συνόρου. Μετανάστευση, εθνικοφροσύνη και φύλο στην ελληνοαλβανική μεθόριο

Αθήνα, Εκδόσεις Αλεξάνδρεια 2017 
Σελίδες: 181, με έγχρωμα σχέδια του Αλέκου Λεβίδη 
Διαστάσεις: 17 x 24 εκ. 
ISBN 978-960-221-763-4
Τιμή: 15,90 € / στο βιβλιοπωλείο μας 12,72 € 



Το μικρό αυτό βιβλίο αποτελεί καίριο εθνογραφικό και θεωρητικό επίτευγμα: Η Μαρίκα Ρόμπου-Λεβίδη ανασκάπτει και φέρνει μπροστά μας ανάγλυφα όσα η γεωπολιτική κοινοτοπία των εθνικών συνόρων συγκαλύπτει. Αλβανίδες «νύφες», σπρωγμένες από τις περιορισμένες επιλογές επιβίωσης, μεταναστεύουν μετά το 1990 στην άλλη πλευρά του συνόρου και παγιδεύονται στον ασφυκτικό κλοιό μιας ιστορίας εμφυλίου πολέμου, κρατικής αποικιοποίησης και ασφαλειοκρατίας, που ανασυσταίνει θριαμβευτικά τους πατριαρχικούς κανόνες του παιχνιδιού. Μια ιστορία κρατικής βίας εκβάλλει εκρηκτικά στον απόκρυφο κόσμο του νοικοκυριού και στον αδυσώπητο αγώνα για οικιακή και ατομική εξουσία και αυτο-αξία που εκτυλίσσεται στη διάρκεια δύο δεκαετιών μέσα στο χωνευτήρι βάρβαρων εθνοτικών ιεραρχιών. Τέσσερεις μελέτες περίπτωσης, που αντλούν από τη γόνιμη συνάρθρωση της ανθρωπολογίας με την ιστορία, παρακολουθούν με ζωντάνια και ενσυναίσθηση σε βάθος εικοσαετίας τις στρατηγικές συζύγων που ζουν κάτω από επισφαλείς συνθήκες.

Τα εξαιρετικά σχέδια του Αλέκου Λεβίδη συλλαμβάνουν με ακρίβεια μορφές ζωής της «απαγορευμένης ζώνης» και μας ζητούν να δούμε το σύνορο ωσάν η διήθηση της καταπίεσης και του μόχθου στη ίδια του τη γη, την πέτρα, το μέταλλο και την ανθρώπινη παρουσία να αποτελεί ζήτημα που μας αφορά άμεσα και μας εμπλέκει προσωπικά. Το «Εδώ καπούτ» αναλύοντας τη διαλεκτική παγίωσης της πολιτικής βίας σε δομική και την ιστορική αναπαραγωγή και επινόηση, σφυρηλατεί μια νέα θεωρία των συνόρων με σάρκα και οστά. Πρόκειται για ανάλυση που, σήμερα, έχουμε ανάγκη στην Ελλάδα και αλλού.

Laurie Kain Hart, UCLA

(από το οπισθόφυλλο του βιβλίου)

Η ΑΝΤΙΛΗΨΗ ΤΟΥ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ. ΔΟΚΙΜΙΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΔΙΑΒΙΩΣΗ, ΤΗΝ ΚΑΤΟΙΚΗΣΗ ΚΑΙ ΤΙΣ ΔΕΞΙΟΤΗΤΕΣ

Tim Ingold
Η αντίληψη του περιβάλλοντος. Δοκίμια για την διαβίωση, την κατοίκηση και τις δεξιότητες
 
Πρόλογος για την ελληνική έκδοση: Αλεξάνδρα Μπακαλάκη
Μετάφραση: Αγγελική Βρεττού
Αθήνα, Εκδόσεις Αλεξάνδρεια 2016
318 σελ.
ISBN 978-960-221-594-4
Τιμή 23,32 € / στο βιβλιοπωλείο μας 18,66 €



Πώς αντιλαμβάνονται οι άνθρωποι το περιβάλλον; Μια δυναμική θεώρηση από έναν ειδήμονα της συγκριτικής ανθρωπολογίας, της εξελικτικής θεωρίας και των σχέσεων πολιτισμού, τεχνολογίας και οικολογίας.

Σύμφωνα με τον Τιμ Ίνγκολντ, η πολιτισμική ποικιλότητα συνίσταται, πρώτα απ’ όλα, στην ποικιλία των δεξιοτήτων. Ούτε έμφυτες, ούτε επίκτητες, αλλά βιολογικές όσο και πολιτισμικές, οι δεξιότητες αναπτύσσονται και ενσωματώνονται στον ανθρώπινο οργανισμό μέσα από την πρακτική και την εκπαίδευση σ’ ένα περίγυρο. Για να εξηγήσουμε τη γέννησή τους μέσα από τη δυναμική της ανάπτυξης, απαιτείται μια οικολογική προσέγγιση, η οποία εντάσσει τους ανθρώπους στο πλαίσιο μιας ενεργητικής εμπλοκής με το συστατικά του περιβάλλοντός τους.

Τα δοκίμια που συνθέτουν αυτό το βιβλίο επικεντρώνονται στην εξασφάλιση της διαβίωσης, στο νόημα της «κατοίκησης» και στο χαρακτήρα των δεξιοτήτων, συνυφαίνοντας προσεγγίσεις από τα πεδία της κοινωνικής ανθρωπολογίας, της οικολογικής ψυχολογίας, της εξελικτικής βιολογίας και της φαινομενολογίας έτσι όπως δεν είχε ξαναγίνει ποτέ πριν. Το βιβλίο επαναστατικοποιεί τον τρόπο με τον οποίο σκεφτόμαστε τι είναι «βιολογικό» και τι «πολιτισμικό» στους ανθρώπους, τι συνιστά εξέλιξη και ιστορία και τι σημαίνει για τα ανθρώπινα όντα –που είναι ταυτόχρονα οργανισμοί και πρόσωπα– να κατοικούν ένα χώρο. Προσφέρει έτσι μια μοναδική κατανόηση της πρόσληψης του περιβάλλοντος, πολύτιμη όχι μόνο σε ανθρωπολόγους, αλλά και σε βιολόγους, ψυχολόγους, αρχαιολόγους, γεωγράφους και φιλοσόφους.

(πηγή: Εκδόσεις Αλεξάνδρεια)

 

Η ΕΜΠΕΙΡΙΑ ΤΗΣ ΑΠΟΙΚΙΑΚΗΣ ΚΥΡΙΑΡΧΙΑΣ. ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΣ, ΤΑΥΤΟΤΗΤΑ ΚΑΙ ΕΞΟΥΣΙΑ ΣΤΑ ΕΠΤΑΝΗΣΑ, 1817-1864

Thomas W. Gallant
Η εμπειρία της αποικιακής κυριαρχίας. Πολιτισμός, ταυτότητα και εξουσία στα Επτάνησα, 1817-1864

Μετάφραση: Πελαγία Μαρκέτου
Αθήνα, Εκδόσεις Αλεξάνδρεια 2014
278 σελ.
ISBN 978-960-221-595-1
Τιμή 20,23 € / στο βιβλιοπωλείο μας 18,20 €

Ποιος θα μπορούσε να φανταστεί τους κατοίκους των Επτανήσων του 19ου αιώνα ως Ευρωπαίους αβορίγινες ή μεσογειακούς Ιρλανδούς;
 
Κι όμως, αυτές είναι οι ταυτότητες που πρόβαλαν πάνω τους οι Βρετανοί αποικιοκράτες επιδιώκοντας να κατανοήσουν τα πολιτισμικά τους χαρακτηριστικά τόσο για να τους εξουσιάσουν αποτελεσματικότερα όσο και για να νομιμοποιήσουν τη δική τους κυριαρχία. Καθώς οι Έλληνες ήταν λευκοί, χριστιανοί και διάδοχοι των αρχαίων προγόνων της Ευρώπης, δεν επρόκειτο για μια τυπική περίπτωση αποικιοκρατίας, με προφανείς φυσικές και πολιτισμικές διαφορές.

Έτσι η συζήτηση μετατοπίζεται από την απλή πόλωση μεταξύ ηγεμονίας και αντίστασης στις αμφίσημες αλληλεπιδράσεις μεταξύ αποικιοκρατών και αποικιοκρατούμενων, κυρίαρχων και κυριαρχούμενων, ξένων και ντόπιων, που σημαδεύονται από την ιστορική συγκυρία και την εμπρόθετη δράση. Γι’ αυτό, όπως υποστηρίζει ο Τόμας Γκάλαντ, ένας από τους κορυφαίους σύγχρονους ιστορικούς ανθρωπολόγους, έχει να μάθει κανείς πολλά για την αποικιοκρατία εν γένει από την Κέρκυρα, τη Ζάκυνθο, την Κεφαλλονιά και τα άλλα αγγλοκρατούμενα νησιά του Ιονίου.


«Μια σημαντική συμβολή σ’ ένα ευρύ φάσμα πεδίων, όπως η κοινωνική ιστορία, η κριτική ανθρωπολογία, η πολιτική της ταυτότητας, η νομική ιστορία, οι σπουδές φύλου, η θρησκειολογία και η θεωρία της εξουσίας. Πάνω απ’ όλα, μια κρίσιμη παρέμβαση στις μεταποικιακές διαμάχες, καθώς εξετάζει το παιχνίδι της εξουσίας, της κυριαρχίας και της αντίστασης που διαμόρφωσε την αποικιακή σύγκρουση όχι στην καρδιά του σκότους αλλά σ’ αυτή την τόσο παραγνωρισμένη περιοχή, την καρδιά της Ευρώπης.»

Βασίλης Λαμπρόπουλος, Πανεπιστήμιο του Μίσιγκαν

«Μια αυθεντική συμβολή όχι μόνο στη γνώση της ελληνικής κοινωνικής ιστορίας αλλά και σε μια ώριμη αποτίμηση της θεωρίας της αντίστασης και άλλων συναφών θεμάτων.»

Michael Herzfeld, Πανεπιστήμιο Χάρβαρντ

«Η μεγάλη συνεισφορά του βιβλίου είναι ότι αφηγείται την ιστορία κυρίως από τη σκοπιά των νησιωτών, χρησιμοποιώντας τις τοπικές ελληνικές πηγές όσο και τις βρετανικές.»

International History Review

(από το οπισθόφυλλο του βιβλίου)