ΑΡΓΟΝΑΥΤΕΣ ΚΑΙ ΣΥΝΤΡΟΦΟΙ. ΟΨΕΙΣ ΤΟΥ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΚΟΥ ΠΕΔΙΟΥ ΣΤΗ ΔΕΚΑΕΤΙΑ ΤΟΥ '30

Χριστίνα Ντουνιά
Αργοναύτες και σύντροφοι. Όψεις του λογοτεχνικού πεδίου στη δεκαετία του ΄30

Αθήνα, βιβλιοπωλείον της Εστίας, 2021 (Ιούνιος)
Σελίδες: 408
Διαστάσεις: 17 x 23
ISBN χαρτόδετου: 978-960-05-1804-7
Τιμή: 19,00 € // στο βιβλιοπωλείο μας 17,10 €

 

Στο βιβλίο αυτό, ένας ευρυγώνιος φακός αποτυπώνει τον ιστορικό ορίζοντα της εποχής ενώ τίθενται εκ νέου ερωτήματα για τη δομή και τη λειτουργία του λογοτεχνικού πεδίου στη δεκαετία του '30. Ποια είναι τα σημεία τομής ανάμεσα στην πρώτη και τη δεύτερη μεσοπολεμική δεκαετία; Γιατί το εγχείρημα της Αριστεράς να συνδυάσει την καλλιτεχνική με την πολιτική πρωτοπορία έμεινε μετέωρο; Πώς διαμορφώθηκαν οι όροι και οι προϋποθέσεις για την καλλιέργεια της ποίησης, της πεζογραφίας και του δοκιμίου;

Με κύριους άξονες την πρόσληψη του Καβάφη και του Καρυωτάκη, την προσωπικότητα του Βενιζέλου, την κανονικοποίηση της δημοτικής γλώσσας και τις εκλεκτικές συγγένειες με Έλληνες και ξένους δημιουργούς, η συγγραφέας παρακολουθεί τις αισθητικές, ιδεολογικές και πολιτισμικές αναμετρήσεις που απασχόλησαν τους νεοέλληνες λογοτέχνες και διανοούμενους στους «μοντέρνους καιρούς».

Η γενιά του '30, όπως αναδύεται μέσα από τις σελίδες αυτού του βιβλίου, αναστοχάζεται τον «εθνικό εαυτό», αμφισβητεί τις κοινωνικές συμβάσεις και αναζητά νέους τρόπους καλλιτεχνικής έκφρασης. Παρά τις διαφορές ή τις συγκρούσεις μεταξύ ομάδων και ατόμων, οι μυθικοί «αργοναύτες» και οι μεσοπολεμικοί «σύντροφοι» κινούνται παράλληλα αλλά και διασταυρώνονται στον πολύχρωμο χάρτη της λογοτεχνικής νεωτερικότητας. 

(από το οπισθόφυλλο του βιβλίου) 

 

ΜΕΤΑΠΟΛΕΜΙΚΕΣ ΔΟΚΙΜΕΣ ΠΟΛΙΤΙΚΟΥ ΛΥΡΙΣΜΟΥ

Αγγέλα Γιώτη
Μεταπολεμικές δοκιμές πολιτικού λυρισμού. Συνομιλίες με τον Κάλβο. Παλαμάς, Καρυωτάκης, Σικελιανός, Σεφέρης, Ρίτσος, Λεοντάρης

Αθήνα, εκδόσεις Αλεξάνδρεια, 2021 (Φεβρουάριος)
Σελίδες: 312
Διαστάσεις: 14 x 21 εκ.
ISBN χαρτόδετου: 978-960-221-888-4
Τιμή: 15,90 € // στο βιβλιοπωλείο μας 14,31 €

 

 

Μεταπολεμική ποίηση, πολιτική ποίηση και δημιουργική πρόσληψη της καλβικής ποίησης είναι οι τρεις άξονες που ενορχηστρώνουν τα περιεχόμενα αυτού του βιβλίου. Επαναπροσεγγίζοντας τον Κάλβο και τοποθετώντας τον στο ιστορικό του περιβάλλον, την Ευρώπη του 19ου αιώνα, η συγγραφέας τον εντάσσει στους «ήρωες» αυτού του βιβλίου, με τη συμφωνία να μείνει ένας «βουβός συνομιλητής» των έξι μεγάλων ποιητών. Ακολουθώντας μια «γενετική» προσέγγιση της μεταπολεμικής πολιτικής ποίησης –διαφορετική αλλά και συμπληρωματική προς την παραδοσιακή, που οργανώνει την περιοχή αυτή ως ειδολογική κατηγορία– ενδιαφέρεται περισσότερο για τη σκιαγράφηση των συνθηκών μέσα στις οποίες διαμορφώθηκε η εν λόγω ποίηση και τη μελέτη των διαδοχικών σταδίων που πέρασε μέχρι να συγκροτηθεί ως ιδιαίτερη κατηγορία. Έτσι δεν μελετά μεταπολεμικούς ποιητές, αλλά ποιήματα που επιτρέπουν να παρακολουθήσουμε τη διαχείριση του τέλους ενός πολέμου, έως ότου χτιστεί, εν προόδω, ο μεταπολεμικός ποιητικός χαρακτήρας.

Στις σελίδες αυτού του βιβλίου ο Καρυωτάκης συστήνεται ως πρόγονος της μεταπολεμικής ποίησης και ο Σεφέρης ως ιδρυτής της. Η συμβολή τους σε μια τέτοια ποιητική κατηγορία έχει μείνει σε μεγάλο βαθμό αδιερεύνητη, καθώς κανείς από τους δύο δεν ανήκει βιολογικά στις λίστες με τους ποιητές της πρώτης και της δεύτερης μεταπολεμικής γενιάς. Ο εξαρχής αρνητικός χαρακτήρας της μεταπολεμικής ποίησης παρουσιάζει ολοένα και μεγαλύτερη πολυσημία στην τελευταία φάση που παρακολουθεί το βιβλίο, φαινόμενο που σχετίζεται με την υποχώρηση του αριστερού οράματος. Κι αν ο Ρίτσος αποτελεί μοιραία μέρος μιας τέτοιας διερεύνησης, στο κέντρο της, υπό το φως θεωρητικών στοχασμών όπως του Τέοντορ Αντόρνο, δεν θα μπορούσε να βρεθεί άλλος από τον πιο εμβληματικό εκφραστή της αμφιβολίας, τον αιρετικό Βύρωνα Λεοντάρη.

(από το οπισθόφυλλο του βιβλίου)

 

 

ΠΑΛΙΜΨΗΣΤΑ. Η ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ ΔΕΥΤΕΡΟΥ ΒΑΘΜΟΥ

Gérard Genette

Παλίμψηστα. Η λογοτεχνία δευτέρου βαθμού

Μετάφραση: Βασίλης Πατσογιάννης
Επιμέλεια: Μαρία Στεφανοπούλου, Λίζυ Τσιριμώκου
Εισαγωγή: Λίζυ Τσιριμώκου
Αθήνα, Μορφωτικό Ίδρυμα Εθνικής Τραπέζης 2018

Σελίδες: 634

Διαστάσεις: 17 x 24 εκ.
ISBN 978-960-250-704-9

Τιμή: 30,00 € / στο βιβλιοπωλείο μας 22,50 €

Το παλίμψηστο, ως γνωστόν, είναι μια περγαμηνή όπου έχει αποξεστεί μια πρώτη εγγραφή για να χαραχτεί μια άλλη, η οποία δεν κρύβει εντελώς την αρχική. Στο βιβλίο αυτό παλίμψηστα, μεταφορικά μιλώντας, είναι τα υπερκείμενα. Ο συγγραφέας περιγράφει αναλυτικά τους ποικίλους τρόπους με τους οποίους ένα μεταγενέστερο κείμενο ωθεί τους αναγνώστες του, ρητά ή υπόρρητα, να διαβάσουν ή να θυμηθούν κάποιο παλαιότερο. Μέσα από παραδείγματα της παγκόσμιας λογοτεχνίας και πρωτίστως της γαλλικής, ο Ζενέτ πραγματεύεται συστηματικά τη φύση και τη γραμματολογική θέση συγκεκριμένων λογοτεχνικών γενών (λ.χ. της παρωδίας, του παστίς, του αντιμυθιστορήματος, της γελοιολογίας), καθώς και το πολύπλεγμα των υπερκειμενικών σχέσεων. «Η θέση και η δράση στο λογοτεχνικό πεδίο αυτής της δευτέρου βαθμού λογοτεχνίας», λέει ο συγγραφέας, «που γράφεται διαβάζοντας, είναι εν γένει, και δυστυχώς, παραγνωρισμένες. Επιχειρούμε εδώ να εξερευνήσουμε τούτα τα εδάφη. Ένα κείμενο μπορεί πάντα να διαβάζει ένα άλλο, και ούτω καθεξής ως το τέλος των κειμένων. Και τούτο εδώ δεν ξεφεύγει από τον κανόνα: τον εκθέτει και εκτίθεται κι αυτό το ίδιο. Θα διαβάσει καλά όποιος διαβάσει τελευταίος».

Ο Ζεράρ Ζενέτ γεννήθηκε το 1930 στο Παρίσι. Από τους επιφανέστερους και πιο επιδραστικούς κριτικούς λογοτεχνίας της σύγχρονης Γαλλίας, μέγας βιρτουόζος της αφηγηματολογίας στη θεωρία και στην πράξη, συνέβαλε σημαντικά στην εξάπλωση του δομισμού. Δίδαξε στο Πανεπιστήμιο της Σορβόννης (1963-1967) και υπήρξε διευθυντής σπουδών στην École des hautes études en sciences sociales ώς το 1994. Ίδρυσε το 1970, μαζί με τον Τσβετάν Τοντόροφ, το περιοδικό Poétique και διηύθυνε την ομώνυμη σειρά ποιητικής στις εκδόσεις Seuil. Συγκαταλέγεται στους κύριους εκπροσώπους του ρεύματος της «νέας κριτικής» στη Γαλλία κατά τη δεκαετία του 1960 και, στη συνέχεια, γίνεται θεωρητικός υπέρμαχος μιας επιστήμης της αφήγησης, η οποία είχε ήδη ξεκινήσει νωρίτερα με τον Ρολάν Μπαρτ και τη σημειολογία. Γνωστότερα έργα του: Σχήματα I-V (1966-2002), Μιμολογικά (1976), Εισαγωγή στο αρχικείμενο (1979), Nouveau Discours du récit (1983), Seuils (1987). Μετά το 1990 τον απασχολεί η έρευνα ζητημάτων αισθητικής, καρπός της οποίας είναι το δίτομο έργο L’Œuvre d’art: Immanence et trascendance (1994) και La Relation esthétique (1997). Τα Παλίμψηστα εκδόθηκαν το 1982.

(πηγή: ΜΙΕΤ)