Η ΑΓΩΓΗ ΤΟΥ ΠΟΛΙΤΗ. Η ΓΑΛΛΙΚΗ ΠΑΡΟΥΣΙΑ ΣΤΟ ΙΟΝΙΟ (1797-1799) ΚΑΙ ΤΟ ΕΘΝΟΣ ΤΩΝ ΕΛΛΗΝΩΝ

Δημήτρης Αρβανιτάκης
Η αγωγή του πολίτη. Η γαλλική παρουσία στο Ιόνιο (1797-1799) και το έθνος των Ελλήνων

Ηράκλειο, Πανεπιστημιακές Εκδόσεις Κρήτης, 2020 (Ιούλιος)
Σελίδες: 782
Διαστάσεις: 17 x 24 εκ.
ISBN χαρτόδετου: 978-960-524-581-8
Τιμή: 30,00 € // στο βιβλιοπωλείο μας 27,00 €

Ο ΑΔΑΜΑΝΤΙΟΣ ΚΟΡΑΗΣ, στο περίφημο Υπόμνημά του (1803), θέλοντας να αναδείξει τη θεμελιώδη σημασία των γαλλικών εξελίξεων για τους Έλληνες, σημείωνε ότι, ιδίως μετά το 1789, «η εθνική ματαιοδοξία παραχώρησε τη θέση της στη συμπεριφορά ενός λαού ο οποίος ετοιμάζεται να μεταβληθεί σε έθνος»: να αποκτήσει δηλαδή πολιτική αυτοσυνειδησία και να διεκδικήσει ανεξάρτητη πολιτική ύπαρξη.
 

Αυτό το βιβλίο επιχειρεί να φωτίσει μια κρίσιμη, πλην όμως εν πολλοίς άγνωστη πτυχή της συγκεκριμένης διαδικασίας: τη γαλλική παρουσία στο Ιόνιο, από το καλοκαίρι του 1797 μέχρι την άνοιξη του 1799, και τις ευρύτερες συνέπειές της για τον κόσμο των Ελλήνων.

Σε πρώτο επίπεδο, εστιάζουμε στο τέλος της μακραίωνης βενετικής κυριαρχίας στο Ιόνιο, κυρίως όμως στους νέους πολιτικούς, διοικητικούς και εκπαιδευτικούς θεσμούς, αλλά και σε κομβικά εννοιολογικά ζητήματα που προέκυψαν από αυτό: στους τρόπους πρόσληψης της ρήξης, στην εννοιολογική μετακίνηση και νοηματική διεύρυνση κρίσιμων όρων (πολίτης, τόπος, αρετή, νόμος, πατρίδα, έθνος), στη νέα ανάγνωση του ιστορικού χρόνου – στην πολιτικοποίηση, ιδίως, της αρχαιότητας.

Παράλληλα, παρακολουθούμε την προσέγγιση του Ιονίου με τον ελληνικό κορμό: μετά από αιώνες, οι δύο κόσμοι αρχίζουν να συγκλίνουν, λόγω των εξελίξεων του παρόντος, κυρίως όμως λόγω των ελπίδων του μέλλοντος. Η ανατροπή του 1797 και ο θάνατος της Βενετίας, η πλήρης διατάραξη των ισορροπιών στην Ανατολική Μεσόγειο, η άφιξη της Γαλλίας στα κράσπεδα της επικράτειας του σουλτάνου και η αποκάλυψη των σχεδίων του Ρήγα –ομόκεντροι κύκλοι που γεννήθηκαν από το 1789–, οδήγησαν στην εκρηκτική διάδοση των νέων ιδεών στον κόσμο των ραγιάδων.

Η ορθόδοξη Εκκλησία, εντός του πλαισίου που όριζε η Οθωμανική αυτοκρατορία και με λόγο αντίστοιχο της καθολικής, αντιπαρατέθηκε σφοδρά στις νέες ιδέες, εννοιολογώντας με τον δικό της τρόπο τους επίμαχους όρους: ελευθερία, αρετή, ισότητα, πατρίδα. Η οξεία αυτή αντιπαράθεση επέσπευσε το επόμενο μεγάλο βήμα του ελληνικού κόσμου: την εννοιολογική αυτονόμηση του γένους των Γραικών από το γένος των ορθοδόξων.

 

(από το οπισθόφυλλο του βιβλίου)

 

 

 

Ο ΤΕΛΕΥΤΑΙΟΣ ΜΟΝΑΧΟΣ ΤΩΝ ΣΤΡΟΦΑΔΩΝ. ΑΝΑΦΟΡΑ ΑΠΟ ΕΝΑ ΑΓΝΩΣΤΟ ΝΗΣΙ ΤΟΥ ΙΟΝΙΟΥ

Robert A. McCabe, Κατερίνα Λυμπεροπούλου  
Ο τελευταίος μοναχός των Στροφάδων. Αναφορά από ένα άγνωστο νησί του Ιονίου

Κείμενα: συλλογικό 
Μετάφραση: Κρυστάλλη Γλυνιαδάκη 
Αθήνα, Εκδόσεις Πατάκη 2018 
Σελίδες: 243, με α/μ εικόνες και σχέδια 
Διαστάσεις: 17 x 24 εκ.
ISBN πανόδετου: 978-960-16-8174-0 
Τιμή: 22,00 € // στο βιβλιοπωλείο μας 19,80 € 

 

Σε μια από τις πιο απομακρυσμένες γωνιές των ελληνικών θαλασσών βρίσκεται το μικροσκοπικό νησί Σταμφάνη, που μαζί με τη νησίδα Άρπυια σχηματίζει το σύμπλεγμα των Στροφάδων.

Είναι ένα νησάκι με έκταση 1,5 τετρ. χλμ. περίπου, 27 μίλια νοτίως της Ζακύνθου. Παρότι άγνωστο στους περισσότερους Έλληνες, φιλοξενεί ένα μοναδικό μνημείο, ένα οχυρωμένο μοναστηριακό συγκρότημα με εκκλησία που έχει τις ρίζες του στον 13ο αιώνα. Το μοναστήρι υπέστη σοβαρές ζημιές στον σεισμό του 1997 και σήμερα στέκει εγκαταλειμμένο. Ο τελευταίος μοναχός πέθανε το 2017, μετά από 38 χρόνια αφοσίωσης και σχεδόν απομόνωσης. Το ακρωτηριασμένο «κουκούλι» του καστρομονάστηρου το επιτηρεί πια μόνο ένας επιστάτης.

Αυτό το βιβλίο έχει σκοπό να μιλήσει στον κόσμο για την Ιερά Μονή των Στροφάδων και να εντείνει το ενδιαφέρον για τη διάσωσή της. Στον πυρήνα του είναι τα λόγια του ίδιου του τελευταίου μοναχού της, του πατέρα Γρηγόρη, ο οποίος «ξεναγεί» τον αναγνώστη σ’ αυτό το ιστορικό μοναστήρι –στα παρεκκλήσια του, στην Τραπεζαρία, στους μύλους, στους φούρνους και στις κατοικίες– αλλά και στις φυσικές ομορφιές του νησιού όπως απεικονίζονται στις υπέροχες φωτογραφίες του Robert McCabe. Οι μαρτυρίες του καραβοκύρη που πήγαινε προμήθειες στον πατέρα Γρηγόρη, καθώς και του τελευταίου φαροφύλακα που κάποτε ήταν ο μόνος σύντροφός του στο νησί, «ντύνουν» με λόγο τις φωτογραφίες αυτές –όπως και τα κείμενα για την ιστορία, τη γεωλογία, το φυσικό περιβάλλον, την αρχιτεκτονική των Στροφάδων, αλλά και τα σχέδια που παρουσιάζουν τις φάσεις κατασκευής του μοναστηριού.

Οι Στροφάδες θα αποτυπωθούν για πάντα στη μνήμη όποιου διαβάσει το βιβλίο και κανείς δεν θα μείνει ασυγκίνητος από το ιστορικό καστρομονάστηρό τους.

(από το οπισθόφυλλο του βιβλίου) 

ΤΑΞΙΔΙΑ ΣΤΟ ΙΟΝΙΟ ΜΕ ΠΛΟΗΓΟ ΤΗΝ ΙΣΤΟΡΙΑ

Ταξίδια στο Ιόνιο με πλοηγό την Ιστορία

Κείμενα: συλλογικό
Επιμέλεια: Ευγενία Δρακοπούλου, Δημήτρης Δημητρόπουλος
Αθήνα, Εθνικό Ίδρυμα Ερευνών / Ινστιτούτο ιστορικών Ερευνών / Οργανισμός Λιμένος Πειραιώς 2015
245 σελ. με α/μ εικόνες
ISBN 978-960-9538-32-9 / 978-618-81781-2-0
Τιμή 12,00 € / στο βιβλιοπωλείο μας 10,80 €



Δεκαοκτώ πραγματικές ιστορίες ή μυθοπλασίες για τα λιμάνια του Ιονίου, τους χώρους υποδοχής των ταξιδιωτών στη σύγχρονη εποχή, τις ανοικτές πύλες εισόδου στις φυσικές ομορφιές, στα προϊόντα, στον πολιτισμό, στην ιστορία του τόπου. Στόχος του βιβλίου δεν είναι τόσο να πλουτίσει ο αναγνώστης τις εγκυκλοπαιδικές του γνώσεις, όσο να οσμιστεί «ζωντανές» στιγμές του παρελθόντος, να πάρει κάτι από την αύρα μιας εποχής, ιδιαίτερα μάλιστα αν ο τόμος αυτός τον συνοδεύει σε μια φανταστική ή πραγματική περιήγηση στο Ιόνιο.

(από το οπισθόφυλλο του βιβλίου)