ΣΥΝΟΡΑ, ΚΥΡΙΑΡΧΙΑ, ΓΡΑΜΜΑΤΟΣΗΜΑ. ΟΙ ΜΕΤΑΒΟΛΕΣ ΤΟΥ ΕΛΛΗΝΙΚΟΥ ΕΔΑΦΟΥΣ, 1830-1947

Κωνσταντίνος Τσιτσελίκης
Σύνορα, κυριαρχία, γραμματόσημα. Οι μεταβολές του ελληνικού εδάφους, 1830-1947

Αθήνα, Ίδρυμα Αικατερίνης Λασκαρίδη, 2021 (Μάρτιος)
Σελίδες: 340, με έγχρωμες και α/μ εικόνες
Διαστάσεις: 16,5 x 23,5 εκ.
ISBN χαρτόδετου: 978-618-5509-01-9
Τιμή: 22,00 € // στο βιβλιοπωλείο μας 19,80 €

 

 

Από το 1830 μέχρι το 1947, η ελληνική επικράτεια, αναπτύχθηκε με γοργούς ρυθμούς, χωρίς όμως απόλυτες βεβαιότητες. Συνήθως, τα σύνορα της Ελλάδας κατοχυρώθηκαν επιτυχημένα και μόνιμα· άλλες όμως φορές, χαράχθηκαν περιστασιακά ή ατελέσφορα. Πάντα συσχετίστηκαν με το πρόγραμμα της εθνικής ομογενοποίησης και της εθνικής ολοκλήρωσης, αλλά και με τις γεωστρατηγικές επιδιώξεις των Δυνάμεων. Κατοχή, κυριαρχία, συγκυριαρχία, συνθέτουν το περίπλοκο σχήμα της γενεαλογίας μιας θυελλώδους και αιματηρής περιπέτειας που διατρέχει την ελληνική επικράτεια πριν πάρει τη μορφή που γνωρίζουμε σήμερα.

Το γραμματόσημο, ελληνικό και ξένο, αποτελεί ένδειξη και μέσο άσκησης εξουσίας, κατοχής ή κυριαρχίας του εδάφους που έγινε -ή δεν έγινε- ελληνικό. Ισχυρό σύμβολο και μήνυμα για το ποιος ασκεί τον πολιτικό και θεσμικό έλεγχο επί του εδάφους, το γραμματόσημο, όπως και η ταχυδρομική σφραγίδα, συνδέεται με κάθε γωνιά της ελληνικής επικράτειας που βρέθηκε κάποτε από την μία ή την άλλη πλευρά της συνοριακής γραμμής. 

(από το οπισθόφυλλο του βιβλίου)

 

 

 

 

ΟΙ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΕΣ ΠΛΕΥΡΕΣ ΤΗΣ ΥΠΟΧΡΕΩΤΙΚΗΣ ΑΝΤΑΛΛΑΓΗΣ ΜΕΙΟΝΟΤΗΤΩΝ ΜΕΤΑΞΥ ΤΟΥΡΚΙΑΣ ΚΑΙ ΕΛΛΑΔΑΣ

Μεχμέτ Μιχρί Μπελί
Οι οικονομικές πλευρές της υποχρεωτικής ανταλλαγής μειονοτήτων μεταξύ Τουρκίας και Ελλάδας

Πρόλογος: Μουσταφά Μουσταφά
Εισαγωγή: Κωνσταντίνος Τσιτσελίκης
Αθήνα, Νήσος & Ινστιτούτο Νίκος Πουλαντζάς 2017
Σελίδες: 118
Διαστάσεις: 14 x 20,50 εκ.
ISBN 978-960-589-056-8
Τιμή 7,00 € / στο βιβλιοπωλείο μας 5,60 €



«...Είναι ίσως απορίας άξιο το ότι η δημόσια συζήτηση γύρω από την Ανταλλαγή παραμένει επίκαιρη και προκαλεί το ενδιαφέρον, ενίοτε και τα πάθη, και στην Ελλάδα και στην Τουρκία. Για διαφορετικούς όμως λόγους, που συσχετίζονται με την εθνική ολοκλήρωση και τη βεβιασμένη οικοδόμηση της εθνικής ομοιογένειας, όπως συντελέστηκε μέσα από την τραυματική εμπειρία της Ανταλλαγής, δηλαδή του ξεριζωμού, της απώλειας του χώρου και της ιστορικής συνέχειας.

[...] Σήμερα, λίγο πριν ''γιορτάσουμε'' τα 100 χρόνια της Ανταλλαγής, η συζήτηση σχετικά με τα αίτια που την προκάλεσαν, τους όρους διεξαγωγής της ή την τύχη των δύο εκατομμυρίων ανθρώπων που καθόρισε φαίνεται ότι βρίσκεται σε τροχιά εξωστρέφειας. Κυρίως όσον αφορά τη μη μονόπλευρη θεώρηση των φαινομένων, δηλαδή όχι μόνο από την εθνικά ηγεμονική οπτική  (ελληνική ή τουρκική), η οποία συνήθως παγιδεύεται στο αφήγημα της θυματοποίησης και των χαμένων πατρίδων ή της εκκίνησης της εθνικής συγκρότησης χωρίς παρελθόν. Φυσικά δεν σημαίνει ότι όλες οι μελέτες για την Ανταλλαγή, τους πρόσφυγες ή τους απογόνους τους υιοθετούν άκριτα τη μία ή την άλλη εθνοκεντρική προσέγγιση. Σε ορισμένες περιπτώσεις αναδεικνύονται ανατροπές στερεοτύπων και νέες αναγνώσεις της σημερινής χρήσης της Ανταλλαγής.

[...] Η Ανταλλαγή λοιπόν συνεχίζει να αποτελεί ερευνητική πρόκληση. Ο Μιχρί Μπελί δεν θα είχε φανταστεί το 1940 ότι η εργασία αυτή, 77 χρόνια μετά, θα μεταφραστεί και θα διαβαστεί στην Ελλάδα. Αναμφίβολα, η πρωτοβουλία του Μουσταφά Μουσταφά, του Ινστιτούτου Νίκος Πουλαντζάς και των εκδόσεων Νήσος συμβάλλει τα μέγιστα στην κατανόηση των ερωτημάτων που παραμένουν ανοιχτά σχετικά με την ελληνοτουρκική ανταλλαγή των πληθυσμών. Συμβάλλει επίσης στην κατανόηση της σημασίας της εθνο-θρησκευτικής ετερότητας, τότε και τώρα, αλλά και στη διαχείριση του ιστορικού τραύματος από τα κράτη και τους απογόνους όσων είχαν "ανταλλαχθεί" στις αντικριστές πλευρές του Αιγαίου. Μέσα από τη μελέτη αυτή μας προσφέρεται, εν τέλει, μια καλή ευκαιρία να αναλογιστούμε ότι η Ανταλλαγή έχει να μας πει κι άλλα πολλά, μακριά από τις εθνικά αρεστές βιβλιογραφίες.»

Κωνσταντίνος Τσιτσελίκης

(από την εισαγωγή)