ΤΙ ΜΑΣ ΚΡΥΒΟΥΝ ΟΙ ΛΕΞΕΙΣ. ΠΩΣ Η ΝΕΟΓΛΩΣΣΑ ΕΠΗΡΕΑΖΕΙ ΤΙΣ ΚΟΙΝΩΝΙΕΣ ΜΑΣ

Jean-Paul Fitoussi
Τι μας κρύβουν οι λέξεις. Πώς η νεογλώσσα επηρεάζει τις κοινωνίες μας

Μετάφραση: Α. Δ. Παπαγιαννίδης
Αθήνα, εκδόσεις Πόλις, 2021 (Φεβρουάριος)
Σελίδες: 248
Διαστάσεις: 14 x 20,5 εκ.
ISBN χαρτόδετου: 978-960-435-759-8
Τιμή: 15,00 € // στο βιβλιοπωλείο μας 13,50 €

 

«Ο τρόπος με τον οποίο μας μιλούν για τα οικονομικά, τα κοινωνικά ή ακόμα και τα πολιτικά γεγονότα μας αφήνει ελάχιστες πιθανότητες να αντιληφθούμε τι θέλουν να μας πουν, πόσο μάλλον να κατανοησούμε τις κρίσεις που μας πλήττουν.

Η ευθύνη ανήκει στην επινόηση μιας νεο-νεογλώσσας. Γιατί μας επαναλαμβάνουν αδιάκοπα ότι η ανεργία είναι κάτι το απαράδεκτο, κι ωστόσο επιτρέπουν τη διαιώνισή της; Γιατί μας λένε ότι η εργασία αποτελεί το μέλλον μας ενώ εδώ και καιρό αποφεύγουν να της αποδώσουν την αξία που της αρμόζει; Γιατί αρνούνται -τουλάχιστον στην Ευρώπη- να αξιοποιήσουν όλα τα διαθέσιμα εργαλεία της οικονομικής πολιτικής και, αντίθετα, περιχαρακώνονται στις λεγόμενες διαρθρωτικές πολιτικές, που τελικά αποκαλύπτεται ότι στοχεύουν στη μείωση της κοινωνικής προστασίας; Γιατί αποδέχονται την τεράστια αύξηση των ανισοτήτων, τη στιγμή που ισχυρίζονται ότι θέλουν να τις καταπολεμήσουν;

Η γλώσσα που μιλάμε, μέσα από τη στρέβλωσή της, καταλήγει να μεταμορφώνει την πραγματικότητα που αντικρίζουμε, φτάνοντας στο σημείο να αρνείται τον ανθρώπινο πόνο. Αυτή τη γλώσσα τη χειραγωγεί μάλλον η θεωρία, παρά τη χρησιμοποιεί. Αν λοιπόν θέλουμε να επανέλθουμε σε μια λιγότερο καρτερική ή μοιρολατρική αντιμετώπιση του κόσμου, θα χρειαστεί να αποδομήσουμε τη νεογλώσσα και να οικοδομήσουμε εκ νέου μια γλώσσα στην οποία όλοι θα μπορούμε να αναγνωρίσουμε τον εαυτό μας. Μόνο με αυτή την προϋπόθεση θα μπορέσουμε να ασκήσουμε κάποια επίδραση στον κόσμο και στο πεπρωμένο των λαών.

Και μόνο με αυτή την προϋπόθεση θα μπορέσουμε να ελευθερωθούμε από την πολιτική παγίδα που μας έχει στήσει η νεογλώσσα και να ξαναβρούμε τον δρόμο για μια δημοκρατία λιγότερο εύθραυστη από εκείνη που μας οδηγεί στην υποταγή». 

Jean-Paul Fitoussi
(από το οπισθόφυλλο του βιβλίου)

ΛΕΞΕΙΣ ΤΟΥΡΚΙΚΗΣ ΠΡΟΕΛΕΥΣΗΣ ΣΤΟ ΚΡΗΤΙΚΟ ΙΔΙΩΜΑ

Βασίλης Ορφανός
Λέξεις τουρκικής προέλευσης στο κρητικό ιδίωμα

Ηράκλειο, Βικελαία Δημοτική Βιβλιοθήκη 2014
591 σελ.
ISBN 978-960-7970-65-7
Τιμή 20,00 € / στο βιβλιοπωλείο μας 17,00 €



Η εργασία αυτή είναι μια συμβολή στη συγκρότηση ενός corpus των τουρκισμών του κρητικού ιδιώματος. Περιέχει τις λέξεις τουρκικής προέλευσης (περίπου 3000) που έχουν θησαυριστεί στα λεξικά του κρητικού γλωσσικού ιδιώματος που έχουν δημοσιευτεί μέχρι σήμερα. Πρόκειται για λέξεις που προήλθαν κατευθείαν από τα τουρκικά (χαΐνης < hain) ή προέκυψαν στη συνέχεια από αυτές με τη διαδικασία της παραγωγής (χαϊνεύω) ή της σύνθεσης (Χαϊνόσπηλιος). Από αυτές αρκετές έχουν ξεχαστεί (π.χ., αζάτι, νταλντίζω, ρεσπέρης) ή θεωρούνται παρωχημένες (αμπλά, μπαρντάκι, ραέτι), αλλά είναι και πολλές που χρησιμοποιούνται και σήμερα στον καθημερινό λόγο, άλλες ως πανελλήνιες (κέφι, μεράκι, μπελάς, μπαϊλντίζω, τζάκι) και άλλες ως ιδιωματικές (γραντίζω, εμά!, κατσά κατσά, μαγλατάς, μαϊμούνι, ξεχαρτζίζω, σάικα, τσαπράζι, χιαχιρντίζω).

Στην εισαγωγή αναφέρονται αναλυτικά τα λεξικογραφικά έργα που αποδελτιώθηκαν, περιγράφεται λεπτομερώς η τυπική δομή ενός λήμματος και παρατίθεται η βασική βιβλιογραφία που χρησιμοποιήθηκε για τον έλεγχο της ετυμολογίας. Οι λέξεις παρουσιάζονται αλφαβητικά. Για καθεμιά σημειώνεται η γραμματική κατηγορία στην οποία ανήκει, η προφορά της με το διεθνές φωνητικό αλφάβητο και τα λεξικά στα οποία υπάρχει. Στη συνέχεια δίνονται οι διάφορες παραλλαγές της, οι σημασίες και η ετυμολογία της. Συχνά υπάρχουν προσθήκες, σχόλια και σημειώσεις του συντάκτη.

(από το «αυτί» του βιβλίου)