ΤΟ ΤΕΛΟΣ ΤΗΣ ΕΒΡΑΪΚΗΣ ΝΕΟΤΕΡΙΚΟΤΗΤΑΣ

Enzo Traverso
Το τέλος της εβραϊκής νεοτερικότητας. Ιστορία μιας συντηρητικής στροφής
 
Μετάφραση: Νίκος Κούρκουλος
Αθήνα, Εκδόσεις του Εικοστού Πρώτου, 2020 (Φεβρουάριος)
Σελίδες: 248
Διαστάσεις: 14 x 20,5 εκ.
ISBN χαρτόδετου: 978-618-5118-51-8
Τιμή: 15,90 € // στο βιβλιοπωλείο μας 14,31 €



Η εβραϊκή νεοτερικότητα ξετυλίχτηκε μεταξύ Διαφωτισμού και Β' Παγκοσμίου Πολέμου, ανάμεσα στις ζυμώσεις που προετοίμασαν τη Χειραφέτηση και στο τραύμα που επέφερε η ναζιστική γενοκτονία. Άνθισε μέσα στους δυο αυτούς αιώνες με επίκεντρο την Ευρώπη, δημιουργώντας ένα ασυνήθιστο κύμα πνευματικού, λογοτεχνικού, επιστημονικού και καλλιτεχνικού πλούτου. Όμως η διαδρομή της εβραϊκής νεοτερικότητας εξαντλήθηκε. Αφού είχαν σταθεί βασική εστία της κριτικής σκέψης του δυτικού κόσμου, οι εβραίοι βρέθηκαν, με μια παράδοξη αντιστροφή, στην πλευρά της κυριαρχίας. Οι διανοούμενοι ανακλήθηκαν στην τάξη και οι ανατρεπτικοί εξημερώθηκαν, μερικές φορές μεταλλάχθηκαν σε συντηρητικούς. Ο αντισημιτισμός έχει πάψει να διαμορφώνει τις εθνικές κουλτούρες, παραχωρώντας τη θέση του στην ισλαμοφοβία, την κυριότερη μορφή ρατσισμού στις απαρχές του 21ου αιώνα. Η μνήμη του Ολοκαυτώματος αναδείχτηκε σε «πολιτειακή θρησκεία» των φιλελεύθερων δημοκρατιών μας, μετατρέποντας τον πρώην «παρία λαό» σε αξιοσέβαστη και διακεκριμένη μειονότητα, ενσάρκωση μιας ιστορίας που προσφέρει το κριτήριο με το οποίο η δημοκρατική Δύση μετράει τις ηθικές της αρετές.

Σ' ένα τολμηρό και πανοραμικό δοκίμιο, ο Enzo Traverso αναλύει αυτή την ιστορική μεταμόρφωση. Στόχος του δεν είναι να καταδικάσει ή να αθωώσει, αλλά να κάνει τον απολογισμό μιας ολοκληρωμένης πια εμπειρίας για να διασώσει τον πυρήνα της κληρονομιάς της, που απειλείται τόσο από τη στείρα αγιοποίηση όσο και από τον συντηρητικό σφετερισμό της.

(από το οπισθόφυλλο του βιβλίου)

 

ΤΑ ΝΕΑ ΠΡΟΣΩΠΑ ΤΟΥ ΦΑΣΙΣΜΟΥ

Enzo Traverso
Τα νέα πρόσωπα του φασισμού

Μετάφραση: Νίκος Κούρκουλος
Αθήνα, Εκδόσεις του Εικοστού Πρώτου 2017
Σελίδες: 156
Διαστάσεις: 14 x 21 εκ.
ISBN 978-618-5118-35-8
Τιμή: 13,76 € / στο βιβλιοπωλείο μας 11,00 €



Μέσα στα τελευταία χρόνια, μια σειρά ακροδεξιά κόμματα έχουν κάνει αισθητή την παρουσία τους, λίγο-πολύ παντού στην Ευρώπη. Δεν παρουσιάζονται πια σαν ανατρεπτικά αλλά παίζουν το χαρτί της θεσμικής κανονικότητας και εκμεταλλεύονται τη δυσαρέσκεια των λαϊκών τάξεων προσπαθώντας να γίνουν κόμματα εξουσίας. Ο Τραβέρσο, αναλύοντας τις διαφορές τους με τους ιστορικούς φασισμούς του 20ού αιώνα, προτείνει την έννοια του "μεταφασισμού", που τονίζει τη μεταβατική φύση ενός εν εξελίξει φαινομένου, στο οποίο οφείλουμε να επισημαίνουμε τόσο τη συνέχεια (τη συχνά συγκαλυμμένη ή και αποκηρυγμένη μα πάντα ορατή κληρονομιά του κλασικού φασισμού) όσο και τις ρήξεις (μια χαλαρή και ασαφή ιδεολογία, που συνδυάζει λαϊκισμό και ξενοφοβία). Γιατί, αν παλιότερα ο αντισημιτισμός ήταν η ραχοκοκαλιά των ευρωπαϊκών εθνικισμών, τη θέση του σήμερα έχει πάρει η ισλαμοφοβία (αφήνοντας μόνο σε περιθωριακή θέση μια νέα εβραιοφοβία).

Όμως, μας λέει ο Τραβέρσο, ο μεταφασισμός μπορεί να κατανοηθεί καλύτερα αν εξεταστεί σ' ένα ευρύτερο σκηνικό, όπου βρίσκουν τη θέση τους οι ταυτοτικές πολιτικές και οι μνημονικές εμμονές, η ισλαμική τρομοκρατία και ο "ισλαμοφασισμός", οι ατυχίες της εκκοσμίκευσης και οι απωθήσεις της αποικιοκρατίας - όλα αυτά μέσα σε ένα παγκόσμιο πλαίσιο που στοιχειώνεται από την εξαφάνιση ενός "ορίζοντα προσμονής", από την έκλειψη και την απαξίωση των ουτοπιών.

(από το οπισθόφυλλο του βιβλίου) 

 

ΑΡΙΣΤΕΡΗ ΜΕΛΑΓΧΟΛΙΑ. Η ΔΥΝΑΜΗ ΜΙΑΣ ΚΡΥΦΗΣ ΠΑΡΑΔΟΣΗΣ

Enzo Traverso
Αριστερή μελαγχολία. Η δύναμη μιας κρυφής παράδοσης
 
Μετάφραση: Νίκος Κούρκουλος
Αθήνα, Εκδόσεις του 21ου 2017
Σελίδες: 294, με α/μ εικόνες
Διαστάσεις: 14 x 21 εκ.
ISBN 978-618-5118-28-0
Τιμή: 18,00 € / στο βιβλιοπωλείο μας 14,40 € 



Από τον 19ο αιώνα, οι επαναστάσεις είχαν πάντα και μια μνημονική διάσταση: ήθελαν να διασώσουν την ανάμνηση των εμπειριών του παρελθόντος για να τις κληροδοτήσουν στο μέλλον. Ήταν μια στρατηγική μνήμη, θρεμμένη με ελπίδες. Στην αυγή του 21ου αιώνα, αυτή η διαλεκτική μεταξύ παρελθόντος και μέλλοντος έχει πια ραγίσει κι ο κόσμος βρίσκεται εγκλωβισμένος στο παρόν. Η πτώση του κομμουνισμού δεν έθαψε μόνο, μια για πάντα, την απλοϊκή τελεολογία της εξασφαλισμένης προόδου, αλλά σκίασε, για ένα μεγάλο διάστημα, τις επαγγελίες της χειραφέτησης που συνδέονταν μαζί του.

Ωστόσο αυτή η νέα σχέση μεταξύ ιστορίας και μνήμης μας προσφέρει τη δυνατότητα να ανακαλύψουμε και πάλι μια "κρυφή παράδοση", την παράδοση ακριβώς της αριστερής μελαγχολίας, που διαπερνά σαν κόκκινο νήμα την επαναστατική ιστορία, από τον Μπλανκί μέχρι τον Βάλτερ Μπένγιαμιν, περνώντας από τη Λουίζ Μισέλ και τη Ρόζα Λούξεμπουργκ. Ούτε τροχοπέδη ούτε παραίτηση, η αριστερή μελαγχολία ξυπνάει τη μνήμη των νικημένων, πλεγμένη με τις ελπίδες του παρελθόντος που έμειναν ανεκπλήρωτες και προσδοκούν να ζωντανέψουν ξανά.

Κάθε άλλο παρά νοσταλγικό μανιφέστο, τούτο το βιβλίο -με ποικιλόμορφη εικονογράφηση: από τους πίνακες του Κουρμπέ ως τις σοβιετικές αφίσες κι από τις ταινίες του Αϊζενστάιν ως τα έργα του Αγγελόπουλου ή του Κεν Λόουτς- ανοίγει γόνιμο διάλογο με τα νέα ρεύματα της κριτικής σκέψης. Αποκαλύπτει με σφρίγος και με απροσδόκητους τρόπους όλη την ανατρεπτική και απελευθερωτική φόρτιση του επαναστατικού πένθους.

(από το οπισθόφυλλο του βιβλίου)

Η ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΑ ΚΑΙ ΟΙ ΑΙΣΘΗΣΕΙΣ. ΒΙΩΜΑ, ΜΝΗΜΗ ΚΑΙ ΣΥΝ-ΚΙΝΗΣΗ

Γιάννης Χαμηλάκης
Η αρχαιολογία και οι αισθήσεις. Βίωμα, μνήμη και συν-κίνηση

Μετάφραση: Νίκος Κούρκουλος
Αθήνα, Εκδόσεις του Εικοστού Πρώτου
267 σελ. με α/μ εικόνες
ISBN 978-618-5118-08-2
Τιμή 22,37 € / στο βιβλιοπωλείο μας 20,13 €



Η αρχαιολογία θα μπορούσε να προσφέρει μια πλουσιότερη ματιά στην ανθρώπινη αισθητηριακή εμπειρία, ξεπερνώντας την έως τώρα περιορισμένη και βασικά προβληματική αντιμετώπιση των σωματικών αισθήσεων. Ο Γιάννης Χαμηλάκης προτείνει μια αισθητηριακή αρχαιολογία που μπορεί να ανακαλύψει τις χαμένες, καταπνιγμένες και ξεχασμένες αισθητηριακές και συν-κινητικές τροπικότητες των ανθρώπων. Χρησιμοποιώντας την Κρήτη της Εποχής του Χαλκού σαν μελέτη περίπτωσης, δείχνει πως μπορεί να μας βοηθήσει η αισθητηριακή μνήμη για να επανεξετάσουμε προβλήματα που εκτείνονται από την παραγωγή της προγονικής κληρονομιάς έως την μεγάλης κλίμακας κοινωνική αλλαγή και την πολιτισμική σημασία των μνημείων.



«Πλούσιο σε αναφορές, θεωρητικά καινοτόμο και γραμμένο από μια κορυφαία προσωπικότητα του κλάδου, το βιβλίο Η αρχαιολογία και οι αισθήσεις χαράζει νέους δρόμους στην ανθρωπολογία των αισθήσεων. Χάρη στη σαφήνειά του, θα γίνει σημείο αναφοράς για ερευνητές και σπουδαστές που ενδιαφέρονται για νέες προσεγγίσεις στην ερμηνεία των υλικών αντικειμένων.»

David Sutton, Southern Illinois University

«[...] μια πολύτιμη μελέτη στην πολιτισμική σκέψη - και πολύ ευχάριστο ανάγνωσμα συνάμα.»

Δημήτρης Πλάντζος, Historein

«Παρά την περίπλοκη φιλοσοφική και ιστορική ανάλυση στο πρώτο μέρος του βιβλίου, είναι ένα προσιτό έργο που δεν απαιτεί ειδικές γνώσεις για να αποκρυπτογραφηθεί, κάτι για το οποίο ο συγγραφέας μπορεί να είναι υπερήφανος.»

Kayt Armstrong, Antike Weit

«Όσοι είναι εξοικειωμένοι με το έργο του Χαμηλάκη, θα αναγνωρίσουν θέματα που επανέρχονται και σ' αυτό το βιβλίο: μνήμη, διάσταση του προσώπου, συμποσιακότητα, αναστοχαστικότητα, πολιτική και, φυσικά, αισθήσεις. Συνδυάζοντας τα θέματα αυτά, το βιβλίο αποτελεί μια βαρύνουσα πρόταση από έναν κορυφαίο στοχαστή στο χώρο της αρχαιολογίας.»

Jo Day, Antiquity

(από το οπισθόφυλλο του βιβλίου)