«ΣΤΟ ΜΠΕΧΤΣΙΝΑΡΙ ΣΕ ΦΙΝΟ ΑΚΡΟΓΙΑΛΙ» Η ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΟΥ ΚΗΠΟΥ ΤΟΥ ΜΠΕΣ ΤΣΙΝΑΡ ΣΤΗ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ

Παρασκευάς Σαββαΐδης
«Στο Μπεχτσινάρι, σε φίνο ακρογιάλι» Η ιστορία του Κήπου του Μπες Τσινάρ στη Θεσσαλονίκη

Θεσσαλονίκη, Εκδόσεις Κυριακίδη, 2019
Σελίδες: 573, με έγχρωμες και α/μ εικόνες
Διαστάσεις: 16 x 24 εκ.
ISBN χαρτόδετου: 978-960-599-292-7
Τιμή: 39,90 € // στο βιβλιοπωλείο μας 35,91 €

Η ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ μεγάλωσε κι άλλαξε με το πέρασμα των χρόνων της ιστορίας της, άνθρωποι έφυγαν και άνθρωποι ήρθαν, πολλές εικόνες της χάθηκαν και πολλές εικόνες ξεθωριάζουν σιγά-σιγά, καθώς οι αναμνήσεις χωρίς βιώματα πεθαίνουν κι αυτές και δεν μεταδίδονται εύκολα από γενιά σε γενιά.

Με μία τέτοια θολή μαγική εικόνα ασχολείται το περιεχόμενο αυτού του βιβλίου. Αναφέρεται σε έναν τόπο της Θεσσαλονίκης που η ανάπτυξη της πόλης υποβάθμισε, παραμέρισε και εξαφάνισε. Έναν τόπο τόσο αγαπητό, όσο και ξεχασμένο, με πολύβουη και πολυάνθρωπη παρουσία για αιώνες και σήμερα σιωπηλό, έναν τόπο λαμπερό και παραμυθένιο για μικρούς και μεγάλους, όπου όμως πλέον οι παραμυθάδες έχουν χαθεί. Έναν τόπο που αξίζει να θυμηθούμε ή να γνωρίσουμε σήμερα, γιατί η ζωή της πόλης περνούσε καθημερινά από αυτόν και η ιστορία της πολλές φορές ξαπόστασε στα όμορφα ανθισμένα παρτέρια του.

Εκεί, λοιπόν, που έχει επεκταθεί το λιμάνι της Θεσσαλονίκης, στο ύψος περίπου της τρίτης και της τέταρτης προβλήτας του σημερινού λιμανιού, βρισκόταν παλαιότερα ένας μεγάλος κήπος. Ένας κήπος, ο οποίος ήταν χαρακτηριστικός για τη ζωή των κατοίκων της Θεσσαλονίκης και φιλοξένησε εκατοντάδες χιλιάδες από αυτούς για θαλάσσια μπάνια και αναψυχή. Ένας κήπος που διαμορφώθηκε από την οθωμανική διοίκηση σε μία περιοχή της Θεσσαλονίκης, η οποία ήταν ήδη δημοφιλής τόπος εκδρομών από ακόμη παλαιότερα. Επρόκειτο για τον εθνικό ή δημόσιο Κήπο στο «Μπες Τσινάρ» που σημαίνει «Πέντε Πλάτανοι», ένα τοπωνύμιο, το οποίο είναι παλαιότερο της δημιουργίας του Κήπου. Ο Κήπος εξακολούθησε να υπάρχει και μετά την απελευθέρωση της πόλης το 1912, οπότε μετονομάστηκε σε «Κήπος Πριγκήπων» και φιλοξενούσε θαλάσσια λουτρά, εστιατόρια, καφενεία, μουσικές και τραγούδια μέχρι που έχασε τη μάχη με την επέκταση του λιμένα της Θεσσαλονίκης.

Ήταν, λοιπόν, κάποτε ένας Κήπος…

(από το οπισθόφυλλο του βιβλίου)

Η ΧΑΡΤΟΓΡΑΦΙΚΗ ΠΑΡΑΓΩΓΗ ΣΤΟ ΜΕΤΩΠΟ ΤΗΣ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ

Παρασκευάς Σαββαΐδης, Σάββας Δεμερτζής 
Η χαρτογραφική παραγωγή στο Μέτωπο της Θεσσαλονίκης

Σειρά: Η Θεσσαλονίκη στον Α΄ Παγκόσμιο Πόλεμο, αρ. 11 
Θεσσαλονίκη, University Studio Press 2017 
151 σελ. με έγχρωμες και α/μ εικόνες & χάρτες 
ISBN 978-618-12-2298-1 
Τιμή 13,00 € / στο βιβλιοπωλείο μας 10,40 € 



Η ορθή απεικόνιση της γεωγραφίας του πολέμου σε ένα χάρτη αποτελούσε πάντοτε ισχυρό όπλο για το σχεδιασμό και την εκτέλεση των πολεμικών επιχειρήσεων. Ωστόσο, όπως και στα άλλα μέτωπα του Α΄ Παγκοσμίου Πολέμου, η χαρτογραφική γνώση της περιοχής του Μακεδονικού Μετώπου παρέμενε ιδιαίτερα ατελής και οι υπάρχοντες χάρτες ήταν ανεπαρκείς για την υποστήριξη της διεξαγωγής του πολέμου, ιδιαίτερα στις δύσβατες περιοχές της ζώνης του μετώπου. Έτσι, με την ευκαιρία των πολεμικών επιχειρήσεων του Α΄ Παγκοσμίου Πολέμου, μεγάλες περιοχές της Βόρειας Ελλάδας χαρτογραφήθηκαν για πρώτη φορά με αρκετή λεπτομέρεια. Οι χάρτες αυτοί είναι το αποτέλεσμα πρωτογενούς χαρτογραφικής εργασίας κυρίως των Βρετανών και των Γάλλων σε ολόκληρη σχεδόν τη Μακεδονία και την περιοχή της Θεσσαλονίκης, αλλά και στις παραμεθόριες περιοχές που αποτέλεσαν τα βασικά πεδία συγκρούσεων. Επιπλέον, αποτέλεσαν τη βασική υποδομή των μεταγενέστερων εκδόσεων της χαρτογραφικής υπηρεσίας του ελληνικού στρατού. Οι χάρτες της περιόδου 1915-1918 περιγράφουν και απεικονίζουν με το δικό τους χαρακτηριστικό τρόπο την εξέλιξη του πολέμου στο Μακεδονικό Μέτωπο, το στρατηγικό σχεδιασμό του και τις πολεμικές επιχειρήσεις, όπως διεξήχθησαν με την πάροδο του χρόνου. Συμπεριλαμβάνουν τη σχεδίαση χαρακωμάτων και ατέλειωτων σειρών συρματοπλεγμάτων που δείχνουν τη σφοδρότητα και την αγριότητα του πολέμου, αλλά και τη σκωπτική και σατιρική διάθεση των τοπογράφων με τα αναγραφόμενα τοπωνύμια που ίσως κράτησαν έτσι την ανθρώπινη διάσταση και την ελπίδα ανέπαφη. Ακόμη, οι χάρτες της εποχής αυτής είναι πολύτιμα τεκμήρια της τοπωνυμικής και ιστορικής εξέλιξης των οικισμών και του γεωγραφικού χώρου σε μία περιοχή που γνώρισε την υποδούλωση και τους πολέμους, για μια μακρά και σκοτεινή χρονική περίοδο.

 (πηγή: Εκδόσεις University Studio Press)