ΤΟ ΣΥΝΤΑΓΜΑ ΤΟΥ 1864: 150 ΧΡΟΝΙΑ ΜΕΤΑ

Το Σύνταγμα του 1864: 150 χρόνια μετά

Πρακτικά ημερίδας
Επιστημονική επιμέλεια: Χαράλαμπος Χ. Κύρκος
Κείμενα: συλλογικό
Αθήνα, Ίδρυμα της Βουλής των Ελλήνων για τον Κοινοβουλευτισμό και τη Δημοκρατία, 2021 (Απρίλιος)
Σελίδες: 152
Διαστάσεις: 17 x 24 εκ.
ISBN χαρτόδετου: 978-618-5154-58-5
Τιμή: 7,00 € // στο βιβλιοπωλείο μας 6,30 €

 

 

«... Με το Σύνταγμα του 1864 εξελίσσεται αποφασιστικά η Α' Ελληνική Δημοκρατία, η οποία πήγασε από τα τρία επαναστατικά Συντάγματα του 1822, του 1823 και του 1827 που τα είχαμε -φιλελεύθερα και δημοκρατικά και τα τρία- σε μια εποχή που στην Ευρώπη δημοκρατία είχε μόνον η Ελβετία! Ένα άλλο χαρακτηριστικό του Συντάγματος του 1864 είναι ότι αποτελεί προϊόν μιας πολύ αναβαθμισμένης ποιοτικά Εθνοσυνελεύσεως. Σε αυτή μετείχαν διαφορετικές γενεές και τάσεις συμπληρούμενες. Και ο Αλέξανδρος Μαυροκορδάτος με την απαράμιλλη εμπειρία του και οι Δεληγεώργης, Κουμουνδούρος και Τρικούπης, με το νέο τους πνεύμα, και οι εκπρόσωποι του ελληνισμού της Διασποράς, μαζί με τους πληρεξούσιους της Επτανήσου. Δείγμα των συζητήσεων προ της ψηφίσεώς του και του κλίματος της περιόδου εκείνης είναι φερ' ειπείν τα αφορώντα στη θρησκεία. Τα περί θρησκείας άρθρα τελικά παρέμειναν άθικτα, παρά την πρόταση του Επτανήσιου πληρεξούσιου Γ. Ιακωβάτου να τεθεί η Εκκλησία της Ελλάδος υπό το Οικουμενικό Πατριαρχείο. Η πρόταση απερρίφθη και επ' αυτού κρίσιμη υπήρξε η αγόρευση του Χαριλάου Τρικούπη, 32 ετών τότε, ως πληρεξουσίου της εν Λονδίνω ελληνικής κοινότητας. Η πρόταση του Ιακωβάτου, είπε ο Τρικούπης, στην πρώτη και μοναδική αγόρευσή του σε εκείνη τη Βουλή, δεν είναι εφαρμόσιμη γιατί προϋποθέτει "την Κωνσταντινούπολην ελευθέραν κι οχι δούλην"...».

Κωνσταντίνος Αν. Τασούλας
(από τον πρόλογο του βιβλίου)

Ο ΕΛΛΗΝΙΚΟΣ ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΙΣΜΟΣ 200 ΧΡΟΝΙΑ ΜΕΤΑ. ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΚΟΣ, ΝΕΩΤΕΡΙΚΟΣ, ΑΚΜΑΙΟΣ

Αντώνης Μανιτάκης
Ο ελληνικός συνταγματισμός 200 χρόνια μετά. Δημοκρατικός, νεωτερικός, ακμαίος

Αθήνα, εκδόσεις ΕΑΠ, 2020 (Δεκέμβριος)
Σελίδες: 168
Διαστάσεις: 13 x 20 εκ.
ISBN χαρτόδετου: 978-618-5497-05-7
Τιμή: 9,90 € // στο βιβλιοπωλείο μας 8,91 €

Η υπεράσπιση του ελληνικού δημοκρατικού και φιλελεύθερου συνταγματισμού, μαζί με την καλλιέργεια ενός συνταγματικού πατριωτισμού, έχει σήμερα την έννοια της υπεράσπισης της ενότητας και της ιδιαιτερότητας της συνταγματικής μας ταυτότητας, όχι για να κλειστούμε από τον κόσμο, αλλά για να ανοιχτούμε άφοβα σε αυτόν, για να αντιμετωπίσουμε την παγκοσμιοποίηση με πολιτική αυτοπεποίθηση, με αισιοδοξία και ελπίδα, αρκεί να αποκτήσουμε συνείδηση της ιστορικότητάς μας και άρα και των ορίων μας, με λίγο περισσότερη, βέβαια, συνταγματική δημοκρατική αυτογνωσία. Ο ελληνισμός έχει όλα τα εφόδια, πνευματικά και ψυχικά, και διαθέτει μια μοναδική οικουμενική ιστορική μνήμη, τέτοια και τόση, ώστε να μπορεί να συμμετέχει ενεργά στο παγκόσμιο γίγνεσθαι και να αντιμετωπίζει με σύνεση, με αυτοπεποίθηση και με κάθε δυνατή πρόγνωση και προσαρμοστικότητα τις απρόβλεπτες διακινδυνεύσεις της νέας "οικουμενικότητας" που ζούμε.

(από το οπισθόφυλλο του βιβλίου)

ΤΟ «ΣΥΝΤΑΓΜΑ» ΤΗΣ ΑΘΗΝΑΣ. ΣΗΜΑ ΑΡΧΗΣ

Αλέξανδρος Παπαγεωργίου – Βενετάς
Το «Σύνταγμα» της Αθήνας. Σήμα αρχής

Αθήνα, Ιστορική και Εθνολογική Εταιρεία της Ελλάδος 2015
102 σελ. με έγχρωμες και α/μ εικόνες και σχέδια
ISBN 978-960-6812-47-7
Τιμή 30,00 € / στο βιβλιοπωλείο μας 25,50 €

«...Η πλατεία αυτή –η μεγαλύτερη της Αθήνας αλλά και της Ελλάδος [έκταση περίπου 4 εκταρίων] – παραμένει ωστόσο, παρ’ όλες τις επιμέρους αλλοιώσεις στο διάβα των χρόνων, ο κατ΄εξοχήν «μνημειακός τόπος» της νέας πόλεως, που αποτελεί εξ’ άλλου και κομβικό στοιχείο του σχεδιασμού της. Ιδιαίτερα συμβάλλει στην καθιέρωσή της ως τοποσήμου της πόλεως η επιλογή της θέσης της, στο μεταίχμιο παλαιάς και νέας πόλεως και σε άμεση διασύνδεση με τους μνημειακούς ελεύθερους χώρους της Αθήνας (Εθνικός Κήπος, Ζάππειον, Ολυμπιείον, Στάδιον).

Είναι αξιοσημείωτον ότι εκτός από σποραδικές αναφορές της πλατείας συντάγματος σε πολεοδομικά μελετήματα αλλά και σε κείμενα της νεοελληνικής πεζογραφίας, ο χώρος αυτός δεν απετέλεσε μέχρι σήμερα αντικείμενο πιο επισταμένης έρευνας. Η συνολική θεώρηση του θέματος είναι έργον του μέλλοντος και θα πρέπει να περιλάβει εκτός από την ιστορία ιδρύσεως του δημοσίου αυτού χώρου, που θα διαπραγματευτούμε εδώ, πληθώρα άλλων πτυχών της εξελίξεώς του, όπως η τεκμηρίωση των περιμετρικών αρχιτεκτονημάτων που την περιέγραφαν άλλοτε αλλά και τώρα και η παρουσίαση των κατά καιρούς προτάσεων για ανάπλαση της αδομήτου επιφανείας του. Αλλά και ο τεχνικός και κοινωνικός εξοπλισμός του χώρου, η διακόσμησή του, ο φωτισμός του και η σήμανσή του, τα υπόγεια και επίγεια κυκλοφοριακά έργα σε συνδυασμό με τις λειτουργίες που εξυπηρέτησε η ίδια η πλατεία και την χρήση που εστέγασαν διαδοχικά τα κτίσματα που την περιβάλλουν, αποτελούν απαραίτητο αντικείμενο μελλοντικής μελέτης για την κατανόηση του ρόλου της στην κοινωνική ζωή της πόλεως.

Η προκείμενη μελέτη δεν υπηρετεί τόσον ευρείς στόχους. Όπως το σημαίνει και ο τίτλος της περιορίζεται σε ένα καίριο θέμα. Θεωρεί το «Σύνταγμα», τον εστιακό αυτό χώρο της νέας Αθήνας σαν «σήμα αρχής»: «σήμα», δηλαδή ορατό σημάδι στον χώρο της πόλεως, αλλά και «σήμα», δηλαδή ιδεατό σημαίνον στην ζωή της. «Σήμα» που σηματοδοτεί «αρχή», την «αρχή» στην διττή της σημασία: ως πολεοδομικό έναυσμα και ως παρουσία της εξουσίας, σύμβολο ενός εθνικού συμβολαίου...».

(από το βιβλίο)