ΕΝΗΜΕΡΩΣΗ ΚΑΙ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ

Ενημέρωση και Δημοκρατία

Πρακτικά συνεδρίου (13 – 15 Δεκεμβρίου 2018)
Κείμενα: συλλογικό
Επιστημονική επιμέλεια: Παντελής Μπουκάλας
Αθήνα, Ίδρυμα της Βουλής των Ελλήνων για τον Κοινοβουλευτισμό και τη Δημοκρατία, 2021 (Ιούνιος)
Σελίδες: 230, με α/μ εικόνες
Διαστάσεις: 17 x 24 εκ.
ISBN χαρτόδετου: 978-618-5154-59-2
Τιμή: 8,00 € // στο βιβλιοπωλείο μας 7,20 €

Το ζεύγος των λέξεων δημοκρατία και δημοσιογραφία έχει πολύ βαθύτερη συγγένεια από την έκδηλη, την ηχητική. Το πρώτο συνθετικό τους δεν είναι απλώς παραπλήσιο αλλά πρέπει να εννοείται ως ταυτόσημο. Το δημόσιο, ως παράγωγο του δήμου, ορίζει εξαρχής τον ρόλο των μέσων μαζικής ενημέρωσης, το χρέος τους καλύτερα, σύμφωνα, άλλωστε, και με τις συνταγματικές επιταγές.

Στο συνέδριο, που πραγματοποιήθηκε στις 13-15 Δεκεμβρίου 2018 στο Μέγαρο Μουσικής, επιχειρήθηκε να καλυφθούν -μέσα από τις εισηγήσεις και τη συζήτηση στα στρογγυλά τραπέζια, αλλά και μέσα από τον διάλογο στο τέλος κάθε συνεδρίας- όσο το δυνατόν περισσότερες πλευρές ενός τόσο ευαίσθητου ζητήματος: Η σχέση Τύπου και πολιτικής λειτουργίας. Τα όρια της κριτικής, της λογοκρισίας και της αυτολογοκρισίας στα ΜΜΕ. Οι προκλήσεις της ψηφιακής εποχής και η ανάγκη αναστοχασμού του «παραδοσιακού» Τύπου. Τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης και η «μεταδημοσιογραφία του πολίτη». Τα νέα μέσα ενημέρωσης και οι αλλαγές στην παραγωγή, τη διάχυση και την πρόσληψη των πληροφοριών. Ο ρόλος της ιδεολογίας και της προπαγάνδας. Η κατασκευή της πραγματικότητας από τα ΜΜΕ και η οφειλόμενη εναντίωσή τους στη διακίνηση μισαλλόδοξου λόγου και σεξιστικών ή ρατσιστικών στερεοτύπων. Ο Τύπος και τα εθνικά ζητήματα. Οι ρητά κατοχυρωμένες αρχές του Συντάγματος (άρθρο 15, παρ. 1) που υποχρεώνουν τους ιδιωτικούς τηλεοπτικούς διαύλους να σέβονται το τρίπτυχο Ισότητα, Αντικειμενικότητα, Ποιότητα.

(από τον πρόλογο του Παντελή Μπουκάλα)

1821. ΔΙΑΚΟΣΙΑ ΧΡΟΝΙΑ ΙΣΤΟΡΙΑΣ. Η ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΚΗ ΠΑΡΑΔΟΣΗ. 14 + 1 ΚΕΙΜΕΝΑ

1821. Διακόσια χρόνια ιστορίας. Η δημοκρατική παράδοση. 14 + 1 κείμενα

Επιμέλεια: Αντώνης Λιάκος
Κείμενα: συλλογικό
Αθήνα, εκδόσεις Θεμέλιο, 2021 (Μάρτιος)
Σελίδες: 144
Διαστάσεις: 14 x 21 εκ.
ISBN χαρτόδετου: 978-960-310-425-4
Τιμή: 10,60 € // στο βιβλιοπωλείο μας 9,54 €

«...Το 1821 ήταν επανάσταση γιατί δημιούργησε ένα διαφορετικό τύπο πολιτείας από όσες είχαν υπάρξει όλους τους προηγούμενους αιώνες, γιατί μεταμόρφωσε ένα λαό σε έθνος, γιατί γέννησε πολίτες, γιατί δημιούργησε ένα καινούργιο κόσμο στον οποίο η λαϊκότητα, η ισότητα και η δημοκρατία συγκροτούσαν τον πιο φωτεινό αστερισμό στο στερέωμα, παρά τις κατά καιρούς νεφώσεις. Η Ελλάδα είναι από τις λίγες χώρες που ιδρύθηκαν μέσα από επαναστάσεις. Ποιες συνέπειες είχε αυτό για την πολιτική συγκρότηση και εξέλιξη της χώρας; Σε πολλές επίσης χώρες, η γενέθλια πράξη αμφισβητήθηκε αργότερα ή θεωρήθηκε πηγή παραμορφώσεων και δεινών. Στην Ελλάδα όμως ουδείς το διανοήθηκε. Τι σημαίνει αυτό για τη συνείδηση των πολιτών αλλά και για την πολιτική κουλτούρα;

Τα κείμενα χωρίζονται σε δυο μέρη: στο πρώτο η ίδια η Επανάσταση και τα προβλήματα που μας θέτει, στο δεύτερο οι δημοκρατικές υποθήκες. Στα κείμενα αυτά προστέθηκε και ένας διάλογος που αφορά την πρώτη στιγμή που η ίδια η Γαλλική Επανάσταση φτάνει στις ελληνικές ακτές ανάβοντας πυρκαγιές...».

Αντώνης Λιάκος
(από τον πρόλογο του βιβλίου)

 

ΕΘΝΙΚΙΣΜΟΣ ΚΑΙ ΠΑΤΡΙΩΤΕΣ

Maurizio Viroli
Εθνικιστές και πατριώτες

Σειρά: minima, αρ. 18
Μετάφραση, σχόλια: Δημήτρης Δ. Αρβανιτάκης
Αθήνα, Μορφωτικό Ίδρυμα Εθνικής Τραπέζης 2020 (Δεκέμβριος)
Σελίδες: 142
Διαστάσεις: 11 x 18 εκ.
ISBN πανόδετου: 978-960-250-775-9
Τιμή: 12,00 € // στο βιβλιοπωλείο μας 10,80 €

Γιατί ο εθνικισμός είναι επικίνδυνος και πρέπει να καταπολεμηθεί με απολύτως ανυποχώρητο τρόπο; Γιατί δεν γεννιέται ως γλώσσα που εξυμνεί την ελευθερία, αλλά ως γλώσσα που εξυμνεί την πολιτισμική ή την εθνοτική ομοιογένεια: δεν διδάσκει τον σεβασμό στο ανθρώπινο πρόσωπο, αλλά δικαιολογεί την περιφρόνηση για όσους δεν ανήκουν στο δικό μας έθνος. Τα εγκλήματα εναντίον της ανθρωπότητας που διαπράχθηκαν στο όνομα του εθνικισμού δεν ήταν σφάλματα, αλλά λογικές συνέπειες των αρχών αυτού του δόγματος. (σ. 108–109)

Στο διάβα των αιώνων, σε διάφορα διανοητικά και πολιτικά περιβάλλοντα, ο ρεπουμπλικανικός πατριωτισμός κατόρθωνε να ενθαρρύνει άνδρες και γυναίκες να δουλέψουν μαζί για να μετατρέψουν τις κοινότητές τους σε αγαθές ρεπούμπλικες, εντός των οποίων καθένας θα μπορούσε να ζήσει ως ελεύθερος πολίτης· ένωνε όσους ήθελαν να παλέψουν ενάντια στην κοινωνική και πολιτική ανισότητα· έδινε δύναμη στους αποκλεισμένους, που ζητούσαν την πλήρη αναγνώριση των κοινωνικών και των πολιτικών τους δικαιωμάτων. Αν αντιμετωπιστεί όπως πρέπει, ο πατριωτισμός μπορεί να υποστηρίξει και σήμερα διαφορετικές μορφές αγώνα για χειραφέτηση και αναγνώριση. (σ. 113–114)

Είναι οι έννοιες «πατρίδα» και «έθνος» αντιδραστικές; Είναι το «έθνος» και η «πατρίδα» περιουσία των εθνικιστών και των «υπερπατριωτών»; Έχουν τρόπο οι κοινωνίες, οι δημοκρατικοί πολίτες και η Αριστερά να αντιπαρατεθούν αποτελεσματικά αφενός στη λαίλαπα της παγκοσμιοποίησης και αφετέρου στον ολοένα ογκούμενο τυφλό εθνικισμό; Μπορούν ο Όρμπαν, ο Σαλβίνι, ο Τραμπ και οι ομοϊδεάτες τους να είναι οι νικηφόροι κάτοικοι του μέλλοντος της ανθρωπότητας;

Ο Μαουρίτσιο Βιρόλι, για να απαντήσει στα απολύτως επείγοντα αυτά ερωτήματα του σήμερα, στρέφεται στις πηγές, στην ιστορία και στη διαπάλη των ιδεών, από τον 18ο αιώνα μέχρι τις μέρες μας. Επιστρέφει στις ρίζες για να κατανοήσει τον εθνικισμό (Χέρντερ) στην πολεμική του απέναντι αφενός στον κοσμοπολιτισμό (Βολταίρος, Λέσσινγκ, Γκαίτε) και αφετέρου στον ρεπουμπλικανικό πατριωτισμό, όπως αυτός διατυπώθηκε από τον Ρουσσώ, τη Γαλλική Επανάσταση (αλλά και τις ρεπουμπλικανικές αναγνώσεις του εθνικισμού από στοχαστές όπως ο Φίχτε), κυρίως όμως από τον Τζουζέππε Ματσίνι και την «καλύτερη παράδοση» του ιταλικού Risorgimento και την κληρονομιά του (ιταλική αντίσταση στον φασισμό). Για να κατανοήσει και να τεκμηριώσει ότι ο εθνικισμός είναι η απόλυτη διαστρέβλωση της φιλοπατρίας και ότι ο ρεπουμπλικανικός πατριωτισμός αποτελεί (ή καλύτερα: θα μπορούσε να αποτελέσει) την εγγύηση ενός πολιτικού συμβολαίου ελεύθερων και ισότιμων πολιτών.

(πηγή: ΜΙΕΤ)

Ο ΕΛΛΗΝΙΚΟΣ ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΙΣΜΟΣ 200 ΧΡΟΝΙΑ ΜΕΤΑ. ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΚΟΣ, ΝΕΩΤΕΡΙΚΟΣ, ΑΚΜΑΙΟΣ

Αντώνης Μανιτάκης
Ο ελληνικός συνταγματισμός 200 χρόνια μετά. Δημοκρατικός, νεωτερικός, ακμαίος

Αθήνα, εκδόσεις ΕΑΠ, 2020 (Δεκέμβριος)
Σελίδες: 168
Διαστάσεις: 13 x 20 εκ.
ISBN χαρτόδετου: 978-618-5497-05-7
Τιμή: 9,90 € // στο βιβλιοπωλείο μας 8,91 €

Η υπεράσπιση του ελληνικού δημοκρατικού και φιλελεύθερου συνταγματισμού, μαζί με την καλλιέργεια ενός συνταγματικού πατριωτισμού, έχει σήμερα την έννοια της υπεράσπισης της ενότητας και της ιδιαιτερότητας της συνταγματικής μας ταυτότητας, όχι για να κλειστούμε από τον κόσμο, αλλά για να ανοιχτούμε άφοβα σε αυτόν, για να αντιμετωπίσουμε την παγκοσμιοποίηση με πολιτική αυτοπεποίθηση, με αισιοδοξία και ελπίδα, αρκεί να αποκτήσουμε συνείδηση της ιστορικότητάς μας και άρα και των ορίων μας, με λίγο περισσότερη, βέβαια, συνταγματική δημοκρατική αυτογνωσία. Ο ελληνισμός έχει όλα τα εφόδια, πνευματικά και ψυχικά, και διαθέτει μια μοναδική οικουμενική ιστορική μνήμη, τέτοια και τόση, ώστε να μπορεί να συμμετέχει ενεργά στο παγκόσμιο γίγνεσθαι και να αντιμετωπίζει με σύνεση, με αυτοπεποίθηση και με κάθε δυνατή πρόγνωση και προσαρμοστικότητα τις απρόβλεπτες διακινδυνεύσεις της νέας "οικουμενικότητας" που ζούμε.

(από το οπισθόφυλλο του βιβλίου)

Η ΑΘΗΝΑΪΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ

Μ. Β. Σακελλαρίου
Η Αθηναϊκή Δημοκρατία

Ηράκλειο, Πανεπιστημιακές Εκδόσεις Κρήτης, 2019 (Σεπτέμβριος)
Σελίδες: 688
Διαστάσεις: 17 x 24 εκ.
ISBN χαρτόδετου: 978-960-524-073-8
Τιμή: 38,00 € // στο βιβλιοπωλείο μας 30,40 €



Η Αθηναϊκή Δημοκρατία είναι το πιο σημαντικό, το πιο μελετημένο και το πιο επίκαιρο από τα κεντρικά θέματα της αρχαίας ελληνικής ιστορίας. Διακεκριμένοι ερευνητές διαδοχικών γενεών έχουν συμβάλει -με άρθρα, μονογραφίες και συνθέσεις- ώστε οι γνώσεις μας για την αθηναϊκή δημοκρατία να είναι άφθονες, ποικίλες, πολυμερείς.

Το παρόν βιβλίο συγκροτεί μια πολυεδρική και πολυεπίπεδη σύνθεση. Αρχίζει συγκρίνοντας την αθηναϊκή δημοκρατία με τις νεότερες δημοκρατίες. Επισημαίνει τις οικονομικοκοινωνικές συνθήκες της και τις πολιτισμικές πηγές της. Εξιστορεί τη γένεση και την εξέλιξή τους. Περιγράφει τους θεσμούς και τις πρακτικές της. Εκτείνεται στις ιδεολογικές και πολιτικές αντιθέσεις δημοκρατικών και ολιγαρχικών. Ενδιαφέρεται για τις επιπτώσεις της στην πολιτική και στον πολιτισμό. Αποτιμά τα επιτεύγματά της και τις αδυναμίες της. Εξετάζει τη θέση της ανάμεσα στις αρχαίες ελληνικές δημοκρατίες και την επίδραση αθηναϊκών δημοκρατικών θεσμών και ιδεών στη διαμόρφωση του νέου τύπου δημοκρατίας. Τέλος προτείνει την αθηναϊκή περίπτωση ως στοιχείο απαντήσεως στο ερώτημα εάν είναι δυνατόν να υπάρξουν σήμερα δημοκρατίες και σε προβιομηχανικές και πτωχές χώρες.

Η πραγματεία συνδυάζει επιστημονικότητα και απλότητα, γιατί απευθύνεται συνειδητά σε πλατύ φάσμα χρηστών: φοιτητές και πτυχιούχους ιστορίας, πολιτικών επιστημών, νομικής, κοινωνιολογίας, αρχαιολογίας, φιλολογίας, αλλά και γενικούς αναγνώστες ανωτέρου μορφωτικού επιπέδου.

(από το οπισθόφυλλο του βιβλίου)

Ο ΑΟΡΑΤΟΣ ΛΕΒΙΑΘΑΝ

Κωνσταντίνος Τσουκαλάς
Ο αόρατος Λεβιάθαν. Δημοκρατία, δικαιοσύνη και ηθική στα χρόνια της κρίσης

Αθήνα, Εκδόσεις Πόλις, 2020 (Φεβρουάριος)
Σελίδες: 477
Διαστάσεις: 17 x 24 εκ.
ISBN χαρτόδετου: 978-960-435-637-9
Τιμή: 22,00 € // στο βιβλιοπωλείο μας 19,80 €



Το βιβλίο αυτό αποπειράται να συνθέσει τις πολλαπλές και εν πολλοίς αντιφατικές συνιστώσες του τρέχοντος ιστορικού γίγνεσθαι. Είναι προϊόν της συγκυρίας, δίχως όμως να επικεντρώνεται στη συγκυρία. Είναι ένα κείμενο για την πολιτική, δεν είναι όμως ένα ευθέως πολιτικό κείμενο. Εμπνέεται από συγκεκριμένες καταστάσεις, παραμένει όμως αφηρημένο και εκ πρώτης όψεως αποστασιοποιημένο. Επιχειρώντας να εκφράσει μιαν έτσι κι αλλιώς δυσεντόπιστη πραγματικότητα που μοιάζει να έχει ξεφύγει από κάθε έλλογο κοινωνικό, πολιτικό ή αξιακό έλεγχο, αρκείται στο να αναζητήσει τις μεγάλες γραμμές και συναρτήσεις που φαίνεται να επηρεάζουν την πορεία του κόσμου που μας περιβάλλει. Είναι ένα κείμενο που πραγματεύεται το αδιέξοδο.

Η ύψιστη ίσως ειρωνεία του νεωτερικού πολιτισμού και ακόμα περισσότερο του Διαφωτισμού συνίσταται στο ότι επέτρεψε την έντεχνη απόκρυψη των πραγματικών εξουσιών πίσω από αδιαπέραστα πέπλα αδιαφάνειας. Στα πλαίσια αυτά ακριβώς δομήθηκε ένα υπό συνεχή εξέλιξη εξουσιαστικό σύστημα που, για πρώτη φορά στην Ιστορία, δεν «χρειάζεται» πια ούτε να παράγει χρησμούς ούτε να ομιλεί ούτε να αξιολογεί ούτε να εξηγεί ούτε καν να εκλογικεύει. Από τη στιγμή που μπορεί να αναγνωρίζεται ως η μόνη δυνατή ή ίσως και η μόνη νοητή πηγή ορατών, κατά τεκμήριον αξιόπιστων και πρακτικά υλοποιήσιμων «κανόνων», το «σύστημα» αυτό δεν φαίνεται ούτε να απειλείται από τους τυχόν αντιφρονούντες ούτε να πτοείται από τις οποιεσδήποτε εσωτερικές αντιφάσεις του.

Σε αυτό ακριβώς αναφέρεται ο τίτλος του βιβλίου. Ο απρόσωπος και αόρατος Λεβιάθαν βρίσκεται παντού και πουθενά. Είναι απλώς ένα πανίσχυρο «σύστημα» που λειτουργεί σαν αυτόματο καλοκουρδισμένο «μηχάνημα» που θυμίζει εκείνο που περιγράφεται από τον Κάφκα στο διήγημα Στη σωφρονιστική αποικία. Σε έναν κόσμο όπου κανείς πια δεν γνωρίζει και δεν εντέλλεται να γνωρίζει ούτε το «δέον» ούτε τα καθήκοντά του ούτε τα λάθη, τις παραλείψεις, τις αβλεψίες ή τα εγκλήματά του, το «μηχάνημα» –που ακούει στο όνομα «Σβάρνα»– δεν χρειάζεται να έχει δικές του επιθυμίες, επιδιώξεις ή υστεροβουλίες. Υπάρχει με μόνο στόχο να είναι σε θέση να εγχαράσσει στα σώματα των (αθώων ή ένοχων) «υπόδικων» την εντολή «τίμα τους ανωτέρους σου», που δεν είναι άλλοι από τους αόρατους, ανώνυμους, ίσως όμως και ανύπαρκτους χειριστές της ίδιας της εφιαλτικής μηχανής. Παρόλο που τα σώματα εξακολουθούν να ανήκουν σε ανθρώπους με σάρκα και οστά, όλοι είναι ριγμένοι στο έλεος μιας μετα-ανθρώπινης εξουσίας που ούτε αξίες επικαλείται, ούτε πηγή έχει, ούτε νομιμοποίηση χρειάζεται. Μιας αδέκαστα τυφλής εξουσίας που αρκείται απλώς στο να ασκείται, δηλαδή στο να «υπάρχει».

Κ. ΤΣ.

(από το οπισθόφυλλο του βιβλίου)

Η ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΚΑΙ Η ΙΣΤΟΡΙΑ

Αντώνης Λιάκος
Η δημοκρατία και η ιστορία

Αθήνα, Εκδόσεις Πόλις 2018
Σελίδες: 72
Διαστάσεις: 14 x 20,5 εκ.
ISBN χαρτόδετου: 978-960-435-653-9
Τιμή: 10,00 € // στο βιβλιοπωλείο μας 9,00 €



Το κεντρικό ερώτημα αυτού του βιβλίου είναι: Σχετίζεται η ιστορία, δηλαδή ο τρόπος με τον οποίο ιστορούμε το παρελθόν, με τη δημοκρατία; Αποτελείται από τρία μέρη. Το πρώτο αφορά την ιστορία της δημοκρατίας, το δεύτερο τη σχέση ιστορίας και δημοκρατίας, και το τρίτο σκέψεις για το πώς θα ενδυναμώσουμε τη σχέση ιστορίας (και ιστορικών) με τη δημοκρατία. Στόχος του είναι να δείξει πως η ιστορία και η δημοκρατία είναι διαδικασίες αλληλοτροφοδοτούμενες και παράλληλες.

(από το οπισθόφυλλο του βιβλίου)

ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΕΚΠΡΟΣΩΠΗΣΗ

Κοινωνική και πολιτική εκπροσώπηση. Προκλήσεις και προοπτικές στη Δημοκρατία τον 21ο αιώνα

Πρακτικά συνεδρίου
Κείμενα: συλλογικό
Επιστημονική επιμέλεια: Μανόλης Αγγελίδης, Μιχάλης Σπουρδαλάκης
Αθήνα, Ίδρυμα της Βουλής των Ελλήνων για τον Κοινοβουλευτισμό και τη Δημοκρατία 2018
Σελίδες: 440
Διαστάσεις: 17 x 24 εκ.
ISBN 978-618-5154-20-2
Τιμή 12,00 € / στο βιβλιοπωλείο μας 9,60 €

«…Αντικείμενο του συνεδρίου ήταν οι προκλήσεις που αντιμετωπίζει στις μέρες μας η αντιπροσωπευτική δημοκρατία, ενόψει των οξυμένων κοινωνικών προβλημάτων σε εθνική και παγκόσμια κλίμακα. Αφετηρία της διοργάνωσης του συνεδρίου ήταν η διαπίστωση ότι βρισκόμαστε, στις αρχές του 21ου αιώνα, αντιμέτωποι με μια προϊούσα διαδικασία κοινωνικής απορρύθμισης, που οδηγεί στη διάρρηξη των όρων της κοινωνικής συνοχής. Η διάρρηξη των όρων της κοινωνικής συνοχής είναι αναγνωρίσιμη στο επίπεδο της κοινωνίας συνολικά και θέτει προς διερεύνηση ζητήματα σχέσεων οικονομίας και πολιτικής, δημοσίου και ιδιωτικού, πολιτικών και κοινωνικών δικαιωμάτων, πολιτικών μορφών εκπροσώπησης και συνάρθρωσης της κοινωνικής με την ιδιωτική αρχή. Αυτά τα ζητήματα βρίσκουν την έκφρασή τους στις μορφές κρίσης της κοινωνικής και πολιτικής εκπροσώπησης και είναι συνδεδεμένα με την αναβίωση μιας σειράς απειλών στη δημοκρατική αρχή, οι οποίες θεωρήθηκε ότι είχαν περάσει στην “προϊστορία” των σύγχρονων κοινωνιών…».

(από το εισαγωγικό σημείωμα των επιμελητών)

ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΗΣ. ΕΡΓΑ. «ΑΘΗΝΑΙΩΝ ΠΟΛΙΤΕΙΑ», ΤΟΜΟΣ ΕΙΚΟΣΤΟΣ ΠΡΩΤΟΣ

Αριστοτέλης
Έργα. Αθηναίων Πολιτεία, τόμος εικοστός πρώτος

Μετάφραση, εισαγωγή, επιμέλεια: Χλόη Μπάλλα
Πρόλογος, σχόλια: Robert W. Wallace
Αθήνα, Εταιρεία Μελέτης των Επιστημών του Ανθρώπου / Εκδόσεις Νήσος 2015
269 σελ., σχολιασμένη δίγλωσση έκδοση
ISBN 978-960-589-016-2
Τιμή 24,00 € / στο βιβλιοπωλείο μας 19,20 €



Η Αθηναίων Πολιτεία είναι η σπουδαιότερη πηγή που διαθέτουμε για την αρχαία δημοκρατία. Τα ιστορικά κεφάλαια του κειμένου περιγράφουν τη διαδρομή που οδήγησε την Αθήνα σε αυτό το επίτευγμα, ενώ το δεύτερο, συστηματικό του μέρος αφορά την καταγραφή των θεσμών της, δίνοντας στον σημερινό αναγνώστη μια αίσθηση της πρωτοποριακής οργάνωσης που χαρακτηρίζει τη δημόσια διοίκηση της πόλης κατά την κλασική εποχή. Πληροφορίες για την οργάνωση του πληθυσμού στους δήμους, για τη διαδικασία εκλογής των διαφόρων αξιωματούχων και για το περιεχόμενο των αρμοδιοτήτων τους, για τη σύσταση και τις συνεδριάσεις των λαϊκών δικαστηρίων, καθώς και για πολλά άλλα ζητήματα που ρυθμίζονταν με συγκεκριμένο τρόπο από την πολιτεία.

Όμως εξίσου σημαντική είναι η αξία του κειμένου για την κατανόηση της ερευνητικής μεθόδου του Αριστοτέλη. Η πραγματεία εντάσσεται στο φιλόδοξο πρόγραμμα της καταγραφής 158 πολιτευμάτων που συνέταξε ο ίδιος σε συνεργασία με τους μαθητές του (αποτελώντας και το μοναδικό εκτενές σωζόμενο δείγμα της), εφαρμόζοντας βασικές κατηγορίες της πολιτικής του σκέψης, όπως η θεωρία των πολιτευμάτων ή η σχέση του πολιτεύματος με την ταυτότητα του κυρίαρχου σώματος.

Η νεοελληνική μετάφραση του αρχαίου κειμένου, η εισαγωγή και η συνολική επιμέλεια του τόμου είναι της Χλόης Μπάλλα, επίκουρης καθηγήτριας στο Πανεπιστήμιο Κρήτης. Ιδιαίτερα χρήσιμα για την παρακολούθηση του ιστορικού πλαισίου είναι τα εισαγωγικά σχόλια που συνέταξε, ειδικά για την παρούσα έκδοση, ο Robert W. Wallace, καθηγητής κλασικών σπουδών στο Πανεπιστήμιο Northwestern των ΗΠΑ, ο οποίος υπογράφει και τον πρόλογο του βιβλίου.

(πηγή: εκδόσεις Νήσος)

 

 

ΜΑΘΗΜΑΤΑ ΑΠΟ ΤΗΝ ΑΘΗΝΑΪΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ

Δημήτρης Κυρτάτας
Μαθήματα από την αθηναϊκή δημοκρατία
 
Αθήνα, εκδόσεις του Εικοστού Πρώτου 2014
151 σελ.
ISBN 978-960-8219-99-1
Τιμή 11,71 / στο βιβλιοπωλείο μας 10,54 €



Η αθηναϊκή δημοκρατία, στην ολοκληρωμένη της μορφή, λειτούργησε λιγότερο από δύο αιώνες. Η ιδέα της ωστόσο αναγεννάται διαρκώς, προσφέροντας διδάγματα και πρότυπα για προβληματισμό και μίμηση. Το βιβλίο του Δημήτρη Ι. Κυρτάτα Μαθήματα από την αθηναϊκή δημοκρατία περιστρέφεται ιδιαιτέρως γύρω από σημαντικά προβλήματα του πολιτεύματος. Εξετάζει τις απαρχές και την κατάρρευσή του, τη διαπλοκή της πολιτικής με την οικονομία, τη θέση των δούλων και της θρησκείας, με αναφορά στην καταδίκη του Σωκράτη. Στο επίκεντρο του ενδιαφέροντος βρίσκεται η αντιδιαστολή της άμεσης με την αντιπροσωπευτική δημοκρατία, που απασχολεί τις σημερινές συζητήσεις για την επικαιρότητα του αθηναϊκού πολιτεύματος.

 (από το οπισθόφυλλο του βιβλίου)

ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΚΑΙ Η ΜΑΧΗ ΤΟΥ ΜΑΡΑΘΩΝΑ

ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ
ΚΑΙ Η ΜΑΧΗ ΤΟΥ ΜΑΡΑΘΩΝΑ

Επιμέλεια κειμένων: Ζέτα Λιβιεράτου
Καλλιτεχνική επιμέλεια: Ραχήλ Μισδραχή-Καπόν
Μεταφράσεις: Πύρρος Μερκούρης
Αθήνα, Εκδόσεις Καπόν 2010
128 σελ., τιμή 26.00 €
Έκπτωση 10%, τελική τιμή 23.40 €

Πρόκειται για τον κατάλογο (ελληνικά-αγγλικά) της ομότιτλης έκθεσης που πραγματοποιήθηκε στο Ζάππειο Μέγαρο (23-31 Οκτωβρίου 2010) με αφορμή την επέτειο των 2.500 χρόνων από τη Μάχη του Μαραθώνα.

Η Μάχη του Μαραθώνα με τη θριαμβευτική νίκη των Αθηναίων εναντίον των Περσών το 490 π.Χ. συνιστά ορόσημο για την ελληνική αλλά και για την παγκόσμια Ιστορία. Σε αυτή τη μάχη αναμετρήθηκαν όχι μόνο δύο στρατοί αλλά δύο πολιτισμοί με διαφορετικά συστήματα αξιών. Η επικράτηση των Ελλήνων στους Περσικούς Πολέμους (490-479 π.Χ.) ήταν αποτέλεσμα του κοινού αγώνα τους υπερασπίζοντας, για πρώτη φορά, ως έθνος τα πάτρια εδάφη και το ύψιστο αγαθό της ελευθερίας.

Αθηναίος οπλίτης μονομαχεί με Πέρση πολεμιστή
Λεπτομέρεια από ερυθρόμορφο αμφορέα, περ. 480-470 π.Χ.
Νέα Υόρκη, Μητροπολιτικό Μουσείο

Το νέο πολίτευμα των Αθηνών, η Δημοκρατία, κατόρθωσε να αναδείξει ικανούς πολιτικούς και στρατιωτικούς ηγέτες και να δημιουργήσει τις προϋποθέσεις της νίκης. Μέσα από τις σελίδες της έκδοσης αναβιώνουν με γλαφυρότητα, πλαισιωμένα από πλούσιο και αντιπροσωπευτικό εικονογραφικό υλικό, τα ιστορικά γεγονότα και η επίδρασή τους στην εξέλιξη του ελληνικού πολιτισμού και στην ανάδειξη της δύναμης, της εξάπλωσης και της διάρκειάς του στο διάβα των αιώνων.