ΡΕΚΒΙΕΜ ΜΕ ΚΡΕΣΕΝΤΟ;

Θεμιστοκλής Ξανθόπουλος
Ρέκβιεμ με κρεσέντο; Homo sapiens, ο τελευταίος του γένους των ανθρώπων. Δοκίμιο, τόμος Α΄
 
Αθήνα, Πανεπιστημιακές Εκδόσεις Ε.Μ.Π.
Σελίδες: 560
Διαστάσεις: 20 x 28 εκ.
ISBN 978-960-254-704-5
Τιμή: 47,70 € / στο βιβλιοπωλείο μας 38,16 €



Ο Θεμιστοκλής Ξανθόπουλος συνοψίζει αντικείμενο ερευνητικής δουλειάς επτά χρόνων για δύο κοινά σε όλους μας νοητικά ζητούμενα: την ενδόμυχη και συνήθως βασανιστική αναζήτηση των αιτίων που οδηγούν τη ζωή μας μέχρι το εκάστοτε σημείο «παρόν» και την πιεστική ανάγκη χάραξης ρεαλιστικής διεξόδου προς ένα απαλλαγμένο από την περιρρέουσα δυστοπία μέλλον.

Το «Οδοιπορικό στο δοκίμιο» εισάγει τον αναγνώστη στις πηγές του όλου νοητικού εγχειρήματος. Χαρτογραφούνται οι εμφανείς δομές, λειτουργίες και πρωταγωνιστές στον κοινό ανθρώπινο νου, αποτυπώνεται η σημερινή εφιαλτική παγκόσμια κοινωνικοοικονομική πραγματικότητα, που μετασχηματίζει το τρίτο ημιτελές μέρος της μουσικής συμφωνίας του είδους μας homo sapiens στη βιόσφαιρα σε κακόηχο παραλήρημα.

Στο κύριο μέρος του δοκιμίου ιχνηλατείται η συναρπαστική διαδρομή της ανθρωπότητας, από τη γένεση μιας διακεκριμένης βιολογικής οντότητας με αδύναμα τα εμφανή προσόντα για την επιβίωση και ολιγάριθμη περιθωριακή παρουσία στην πανίδα, μέχρι τον καλπάζοντα κατά τον τελευταίο αιώνα πληθωρισμό απογόνων σε ακραίες αντιφάσεις δύναμης και εξαθλίωσης, υβριστικής αλαζονείας και βουβής απελπισίας.

Ο συγγραφέας, ταπεινός διάκονος πρακτικών εφαρμογών της υψηλόφρονος ρήσης sapere aude του Καντ, διαπιστώνει τις καταστροφικές για τις νέες γενιές συνέπειες της επικράτησης του προτύπου homo economicus consumens, την επιβολή με πανίσχυρα επικοινωνιακά μέσα του νέο-μεσαιωνικού δόγματος «Ο καθένας για τον εαυτό του και η Αγορά –στη θέση του Θεού– για όλους». Διατηρεί, εντούτοις, και την ιδιότητα του αισιόδοξου διακόνου των θετικών επιστημών. Θαυμάζει την εκρηκτική οριζόντια διάχυση της πληροφορίας και την αποφασιστική συμβολή της στον εκδημοκρατισμό της δημιουργικής γνώσης για την αυτοδύναμη παραγωγή χρήσιμων και ανθεκτικών στον παγκόσμιο ανταγωνισμό προϊόντων και υπηρεσιών.

Πολλά και ενδιαφέροντα είναι τα σχετικά με το θέμα του εκδοθέντος δοκιμίου αφηγήματα. Ο Θεμιστοκλής Ξανθόπουλος επιχειρεί να προσθέσει στο δικό του αφήγημα και το «χρήσιμον», ένα νοητικό εργαλείο εφοδιασμένο με αξιόπιστο γνωσιολογικό υπόβαθρο από σημαίνοντα προγενετικά και εξελικτικά κατά την προϊστορική και ιστορική περίοδο του είδους μας χαρακτηριστικά. Προσβλέπει συνακόλουθα στη συμβολή του αναγνώστη, από τη διόρθωση λαθών και συμπλήρωση παραλείψεων μέχρι τη ρητή αντιπαράθεση απόψεων.

(πηγή: Πανεπιστημιακές Εκδόσεις  Ε.Μ.Π.)

 

SAPIENS. ΜΙΑ ΣΑΡΩΤΙΚΗ ΣΥΝΤΟΜΗ ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΟΥ ΑΝΘΡΩΠΟΥ

Yuval Noah Harari
Sapiens. Μια σαρωτική σύντομη ιστορία του ανθρώπου
 
Μετάφραση: Μιχάλης Λαλιώτης
Αθήνα, Εκδόσεις Αλεξάνδρεια 2015
454 σελ. με α/μ εικόνες
ISBN 978-960-221-665-1
Τιμή 26,50 € / στο βιβλιοπωλείο μας 21,20 €



Mια σαρωτική ιστορία του πολιτισμού από την καταγωγή των ειδών μέχρι τους υπερανθρώπους, γεμάτη απροσδόκητα δεδομένα, αιρετικές σκέψεις, παράξενες θεωρίες και συγκλονιστικές αφηγήσεις.

Εκατό χιλιάδες χρόνια πριν τουλάχιστον έξι «ανθρώπινα» είδη κατοικούσαν στη γη. Σήμερα υπάρχει μόνο ένα. Ο Homo Sapiens, δηλαδή εμείς. Πώς τα κατάφερε το είδος μας στη μάχη για την κυριαρχία; Πώς βρέθηκαν οι τροφοσυλλέκτες πρόγονοί μας να στήνουν πόλεις και βασίλεια; Πώς φτάσαμε να πιστεύουμε σε θεούς, σε έθνη και σε ανθρώπινα δικαιώματα; Να εμπιστευόμαστε χρήματα, νόμους και βιβλία; Να υποδουλωνόμαστε σε γραφειοκρατίες, χρονοδιαγράμματα και καταναλωτικά μοντέλα; Και πώς θα είναι ο κόσμος μας στις χιλιετίες που θα έρθουν;

Ο καθηγητής Γιουβάλ Νώε Χαράρι διατρέχει όλη την ανθρώπινη ιστορία, από τους πρώτους ανθρώπους που περπάτησαν στη γη μέχρι τις ριζοσπαστικές –και ενίοτε καταστροφικές– καινοτομίες της Γνωστικής, της Αγροτικής και της Επιστημονικής Επανάστασης. Αντλώντας από ένα τεράστιο φάσμα επιστημών (βιολογία και γενετική, παλαιοντολογία και ιστορία, ανθρωπολογία, κοινωνιολογία και οικονομικά), προσφέρει πρωτότυπες, αναπάντεχες και συχνά διασκεδαστικές απαντήσεις στα πιο κρίσιμα ερωτήματα: Γιατί μπόρεσαν οι άνθρωποι να συγκεντρωθούν σε εκπληκτικά μεγάλους πληθυσμούς, ενώ οι άλλες ομάδες πρωτευόντων δεν ξεπερνούν τα εκατόν πενήντα άτομα; Επειδή, λέει, το ταλέντο μας στο κουτσομπολιό μάς επιτρέπει να συγκροτούμε δίκτυα σε κοινωνίες που θα ήταν υπερβολικά μεγάλες για προσωπικές σχέσεις ανάμεσα σε όλα τα μέλη τους, ενώ οι «φαντασιακές πραγματικότητες» που διαμορφώνουμε και αποδεχόμαστε –όπως το χρήμα, η εκκλησία, οι Εταιρείες Περιορισμένης Ευθύνης– μας κρατάνε σε τάξη. Ποιος καλλιέργησε ποιον, ο άνθρωπος ή το σιτάρι; Το σιτάρι…

Μολονότι οι έννοιες είναι ασυνήθιστες και περίπλοκες, η επιδέξια πρόζα και το πικρό, ανατρεπτικό χιούμορ του Χαράρι τα βγάζουν πέρα με ένα υλικό που μπορεί να προσφερόταν για ακαδημαϊκή πλήξη. Άλλωστε το βιβλίο επανέρχεται συχνά σ’ ένα άλλο ερώτημα: Όλη αυτή η πρόοδος κάνει άραγε τη ζωή μας πιο εύκολη κι εμάς πιο ευτυχισμένους; Η απάντηση μπορεί να σας απογοητεύσει.

(πηγή: Εκδόσεις Αλεξάνδρεια)