ΤΟ ΗΜΕΡΟΛΟΓΙΟ ΤΟΥ ΚΟΝΣΙΛΙΕΡΗ GABRIEL BEMBO, ΖΑΚΥΝΘΟΣ 1681-1683

Αντώνης Πάρδος
Το ημερολόγιο του κονσιλιέρι Gabriel Bembo, Ζάκυνθος 1681-1683
 
Αθήνα, Εθνικό Ίδρυμα Ερευνών / Ινστιτούτο Ιστορικών Ερευνών / Τομέας Βυζαντινών Ερευνών, 2019 (Δεκέμβριος)
Σελίδες: 390
Διαστάσεις: 17 x 24 εκ.
ISBN χαρτόδετου: 978-960-9539-93-0
Τιμή: 25,00 € // στο βιβλιοπωλείο μας 22,50 €



Ένα τεκμήριο μοναδικό για την περίοδο της βενετικής κυριαρχίας βρίσκεται κατατεθειμένο στη Μαρκιανή Βιβλιοθήκη της Βενετίας, που όμοιό του άλλο δεν έχει εντοπισθεί μέχρι σήμερα. Μια συστηματική καθημερινή τήρηση ημερολογίου, χωρίς παράλειψη, επί δύο έτη και τέσσερις μήνες ακριβώς (850 μέρες συναπτές), από την επιβίβαση στο πλοίο μέχρι και την επιστροφή στη Βενετία. Ένα ημερολόγιο προσωπικό, όχι υπηρεσιακό ούτε εμπορικό. Φυσικά όμως, το περιεχόμενό του εκτείνεται συχνά-πυκνά και στους δυο αυτούς χώρους κατά περίσταση, το ίδιο και στους χώρους του βραχύλογου «βραχέος» χρονικού και της περιηγητικής παρατήρησης.

Αφορά στη Ζάκυνθο, στο έδαφος της οποίας έζησε ο σ., ο Γαβριήλ Bembo, ως ο νεότερος από τους δυο Συμβούλους του Προνοητή Παύλου Minio επί 823 ημερες (κι άλλες 10 στην Κέρκυρα). Η οριστική απώλεια του Ιστορικού Αρχείου Ζακύνθου στους σεισμούς του 1953 αυτόματα καθιστά το σπάνιο αυτό τεκμήριο ακόμη πολυτιμότερο. Οι ατελείς, αλλά ακριβείς πληροφορίες του για τις γιορτές, τις πανηγύρεις, τα έθιμα, τις τελετές, τις παρελάσεις, τις διασκεδάσεις, τους σεισμούς ή και για πρωτοφανείς χιονοπτώσεις, για πρόσωπα και περιστατικά, μέχρι και κάπου-κάπου για την καθημερινότητα της πόλης και του νησιού και για την ιδιαιτερότητα της κοινωνίας του, ρίχνουν ένα φως πιο ζωντανό, εικαστικό, πολλαπλασιάζοντας τις γνώσεις μας.

(από την εισαγωγή του βιβλίου)

      

Ο ΚΟΛΟΚΟΤΡΩΝΗΣ ΩΡΑΙΟΣ ΣΑΝ ΜΠΟΛΙΒΑΡ

Κώστας Βούλγαρης
Ο Κολοκοτρώνης ωραίος σαν Μπολιβάρ. Ο Νίκος Εγγονόπουλος απέναντι στον μακρυγιαννισμό

Αθήνα, Εκδόσεις Βιβλιόραμα, 2020 (Φεβρουάριος)
Σελίδες: 190, με α/μ εικόνες
Διαστάσεις: 14 x 21 εκ.
ISBN χαρτόδετου: 978-960-9548-46-5
Τιμή: 10,60 € // στο βιβλιοπωλείο μας 9,54 €



«...Η κυρίαρχη σήμερα εθνική μας αφήγηση, το ιστορικό της σχήμα, δεν φτιάχτηκε από την ιστοριογραφία, αλλά κυρίως από τον Σεφέρη και τη λογοτεχνική γενιά του '30, με σύμβολό της τον Μακρυγιάννη.

Ο Νίκος Εγγονόπουλος βρίσκεται απέναντι σε αυτή την αφήγηση, με ποιήματα και πίνακές του, και πάνω απ' όλα με το κορυφαίο συνθετικό του ποίημα, Μπολιβάρ. Το ποίημα γράφεται μέσα στην Κατοχή, την ίδια στιγμή, τους ίδιους μήνες του χειμώνα 1942-'43, που γράφεται και η γνωστή διάλεξη του Σεφέρη, "Ένας Έλληνας - ο Μακρυγιάννης".

Το σύμβολο "Μπολιβάρ" συνοψίζει μια ολόκληρη σειρά προσώπων: τον λατινοαμερικάνο επαναστάτη, Σιμόν Μπολιβάρ, τον Οδυσσέα Ανδρούτσο, τον Ροβεσπιέρο, τον Λωτρεαμόν, τον Θησέα, κ.ά. Το καθένα από αυτά τα πρόσωπα, αναδεικνύεται στον ιστορικό του ρόλο, μέσα από τον πρωταγωνιστή του ποιήματος, τον Θεόδωρο Κολοκοτρώνη, τον οποίο ο Εγγονόπουλος αντιπαραθέτει στον Μακρυγιάννη του Σεφέρη, με όλους τους τρόπους: ιστορικά, ιδεολογικά, πολιτισμικά...»

(από τον πρόλογο του βιβλίου)

 

Η ΖΩΓΡΑΦΙΚΗ ΤΗΣ ΙΤΑΛΙΚΗΣ ΑΝΑΓΕΝΝΗΣΗΣ ΑΠΟ ΤΙΣ ΠΗΓΕΣ

Έλλη Γιωτοπούλου-Σισιλιάνου
Η ζωγραφική της ιταλικής Αναγέννησης από τις πηγές

Αθήνα, Μουσείο Μπενάκη, 2020 (Ιανουάριος)
Σελίδες: 333, με έγχρωμες και α/μ εικόνες
Διαστάσεις: 16,5 x 23,5 εκ.
ISBN χαρτόδετου: 978-960-476-262-0
Τιμή: 25,00 € // στο βιβλιοπωλείο μας 22,50 €



Η συγγραφέας επιχειρεί να αποτυπώσει τον θεωρητικό λόγο για την τέχνη, ειδικά για τη ζωγραφική της ιταλικής Αναγέννησης (μάλιστα για μια περίοδο εκτεινόμενη από τις αρχές του 14ου μέχρι τα τέλη του 16ου αιώνα), στηριζόμενη σε έναν τεράστιο αριθμό πηγών της εποχής. Από τη μελέτη της, διανθισμένη με εκτεταμένα παραθέματα μεταφρασμένα για πρώτη φορά στην ελληνική γλώσσα, φωτίζεται το έργο των μεγάλων αλλά και των ελασσόνων δημιουργών, η πρόσληψή του, η δόμηση και η εξέλιξη του λόγου περί τέχνης, αλλά και η εξαιρετικά δυναμική ιστορική περίοδος της Αναγέννησης.

(πηγή: Μουσείο Μπενάκη) 

ΕΝΤΕΥΚΤΗΡΙΟ, ΤΕΥΧΟΣ 119

Εντευκτήριο
Λογοτεχνικό και καλλιτεχνικό περιοδικό, Τ. 119

Κείμενα: συλλογικό
Ζωγραφική: Φωτεινή Χαμιδιελή
Φωτογραφίες: Κυριάκος Συφιλτζόγλου
Θεσσαλονίκη, Μακεδονική Εταιρεία Τεχνών και Πολιτισμού, 2020 (Φεβρουάριος)
Σελίδες: 168, με έγχρωμες και α/μ εικόνες
Διαστάσεις: 17 x 24 εκ.
ISSN χαρτόδετου: 1105-4190
Τιμή: 10,00 € // στο βιβλιοπωλείο μας 9,00 €




ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ

Γιώργος Κορδομενίδης Προδρομική-προφητική κριτική του Ντίνου Χριστιανόπουλου για το βιβλίο της "Σωτηρούλας" (2019) που χρησιμοποιεί στον τίτλο το ονοματεπώνυμό του

ΣΕΛΙΔΕΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΟΛΓΚΑ ΤΟΚΑΡΤΣΟΥΚ

Όλγκα Τοκάρτσουκ Πλανήτες. Αποσπάσματα. Μετάφραση: Αλεξάνδρα Δ. Ιωαννίδου
Όλγκα Τοκάρτσουκ Η τρυφερή αφηγήτρια. Μετάφραση: Γιώργος Θεοχάρης
Γιαν Χένρικ Σβαν Η Όλγκα Τουκάρτσουκ κι εγώ. Μετάφραση: Μαργαρίτα Μέλμπεργκ

ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ - ΔΟΚΙΜΙΟ - ΜΕΛΕΤΗ

Γιώργος Βέλτσος Η Ανάληψις της Θεοτόκου. Δύο ποιήματα από ανέκδοτη, ομότιτλη συλλογή
Βάκης Λοϊζίδης Δύο ποιήματα
Θεόδωρος Γρηγοριάδης Ο μικρός κομμωτής
Οκτάβιο Πας Να ζω / Να γράφω / Ν' αντιμετωπίζω. Συνέντευξη στον Άλφρεντ Μακ Άνταμ. Μετάφραση: Άκης Παραφέλας
Διαμαντής Αξιώτης Πείραμα Milgram
Δημήτρης Μίγγας Η αρχή της αδράνειας
Γιάννης Δούκας Υμέναιος φακός
Θανάσης Μαρκόπουλος Πρόσωπα στη βροχή
Μαρία Στασινοπούλου Ασκήσεις αντοχής στον χρόνο
Κρυστάλλη Γλυνιαδάκη Ο ποιητής δεν πρέπει να διστάζει
Γιάννης Σαρηγιαννίδης Μόνο όσα θυμόμαστε υπάρχουν
Βάνα Χαραλαμπίδου Asmahan: Μία πριγκίπισσα σε αρδευτικό κανάλι
Χασάν Καϊλή Καρέ του βαλς, φουλ του Ζυγού
Αλέξιος Σαββάκης Σημειώσεις ποιήματος. Μνήμη Χριστόφορου Λιοντάκη
Γιάννης Πάσχος Η Ελπινίκη
Σταμάτης Ντώνιας Αμελέτητα
Γιώργος Παπαδημητρίου Το φραγκοστάφυλο
Δημήτριος Κρούκης Τρία ποιήματα
Χρήστος Καββαδάς Δ.Ν. Μαρωνίτης: Ανάγνωση τριών ραψωδιών - Στοιχεία για δύο από αυτές
Τάκης Σπετσιώτης Κρυμμένα ονόματα στα πεζά του Ταχτσή

CAMERA OBSCURA

Κυριάκος Συφιλτζόγλου Αλωνιστικός φακός

ΑΠΟΥΣΙΟΛΟΓΙΟ

Δημήτρης Αθηνάκης Η Κατερίνα νίκησε. Κατερίνα Αγγελάκη-Ρουκ (1939-20.1.2020)
Της Σύνταξης Κατερίνα Αγγελάκη-Ρουκ στο Εντευκτήριο
Γιώργος Κορδομενίδης Ο τυπογράφος του πολιτισμού. Γιάννης Μουγκός (1946-28.1.2020)

ΒΙΒΛΙΟκριτικές και παρουσιάσεις

Βαγγέλης Χατζηβασιλείου Οικογενειακές και άλλες ιστορίες από την Ήπειρο (Δήμητρας Λουκά: Κόμπο τον κόμπο)
Μαρία Στασινοπούλου Απλά, καθημερινά συμβάντα, με τρόπο σοφό (Γιώργου Συμπάρδη: Αδέλφια)
Λίνα Πανταλεων Γυναίκα σε προφίλ (Μάρως Δούκα: Πύλη εισόδου) / Από το χώμα μέχρι τ' άστρα (Ηλία Μαγκλίνη: Είμαι όσα έχω ξεχάσει)
Αθηνά Αθανασίου Όταν οι ιερές γραφές ξεγράφονται στην εξορία (Μάριου Χατζηπροκοπίου: Τοπικοί τροπικοί)
Μάριος-Κυπαρίσσης Μώρος Στο περιθώριο του ανασφαλούς λόγου (Κώστα Πλαστήρα: Ο παράλληλος χρόνος των άλλων)
Κλεοπάτρα Λυμπέρη Η έννοια του σταθμού ως υπαρκτική διάσταση (Γιώργου Βέη: Ινδικοπλεύστης)
Βαρβάρα Ρούσσου Όταν μιλάει το ποτάμι (Γιώργου Γωνιανάκη: Τι είπε το ποτάμι)
Χρύσα Βλάχου Μνημονική μετεγγραφή ίχνους και εικαστική αλληλουχία (Γιάννη Στεφανάκη: Ο κόσμος των πραγμάτων)
Χρύσα Φάντη Η δική της Θεσσαλονίκη (Αρχοντούλας Διαβάτη: Κινητή γιορτή)
Βασίλης Γ. Χατζηβασιλείου «... σε ένα κλαδάκι ρίγανη» (Κυριαζή Πιτιλάκη: Inventio)

ΕΙΣ ΤΟΝ ΤΥΠΟΝ ΤΩΝ ΣΕΛΙΔΩΝ

Βασίλης Αμανατίδης 1x3x201 (λέξεις), αριθ. 13. "Τι ξημερώνει από δω και πέρα: Αναπλαισιώνοντας την ποίηση
Αθηνά Καλαϊτζόγλου Βίος και πεπρωμένο τριών αυτοκρατόρων
Γιώργος Κορδομενίδης Βιβλία στο κομοδίνο

ΞΕΝΟΙ ΣΥΓΓΡΑΦΕΙΣ ΜΕΤΑΦΡΑΣΜΕΝΟΙ ΕΛΛΗΝΙΚΑ, 1700-1832

Αλεξάνδρα Σφοίνη
Ξένοι συγγραφείς μεταφρασμένοι ελληνικά, 1700-1832. Ιστορική προσέγγιση του ελληνικού μεταφραστικού φαινομένου

Αθήνα, Εθνικό Ίδρυμα Ερευνών / Ινστιτούτο Ιστορικών Ερευνών, 2019 (Δεκέμβριος)
Σελίδες: 654
Διαστάσεις: 17 x 24 εκ.
ISBN χαρτόδετου: 978-960-9539-92-3
Τιμή: 28,00 € // στο βιβλιοπωλείο μας 25,20 €

Από τα μέσα του 20ού αιώνα σημειώνεται, στην Ευρώπη και διεθνώς, εντονότερο ενδιαφέρον για την ιστορία των μεταφράσεων, ενώ από το 1990 η θεωρία των πολιτισμικών μεταφορών εστιάζει σε μεγάλο βαθμό στις διαπολιτισμικές σχέσεις μέσω των μεταφράσεων. Οι σύγχρονες ιστορίες των μεταφράσεων αντιμετωπίζουν το μεταφραστικό φαινόμενο στο σύνολό του κατά περιόδους. Ο παρών τόμος εξετάζει τις μεταφράσεις της περιόδου του Νεοελληνικού Διαφωτισμού και της Ελληνικής Επανάστασης (1700-1832), κατά την οποία οι επαφές με την Ευρώπη εντείνονται, ιδίως με τη γαλλική γλώσσα και παιδεία, χωρίς να παραγνωρίζεται η ιταλική, γερμανική και αγγλική συνιστώσα, καθώς και άλλες «ελάσσονες» γλώσσες. Το μεταφραστικό φαινόμενο χαρακτηρίζεται σε γενικές γραμμές από σημαντική αύξηση των σχετικών εκδόσεων και ποικιλομορφία που ανταποκρίνονται στα νεωτερικά αιτήματα της ελληνικής κοινωνίας. Ο τόμος χωρίζεται σε δύο μέρη: Στο Α΄ μέρος επιχειρείται ιστορική προσέγγιση του μεταφραστικού φαινομένου με στατιστικά στοιχεία και κατά θεματικές κατηγορίες με γνώμονα τα ερωτήματα ποιοι μεταφράζουν, γιατί μεταφράζουν, τι μεταφράζουν, πώς μεταφράζουν. Στο Β΄ μέρος περιλαμβάνονται κατάλογος των μεταφράσεων, που δημοσιεύθηκαν αυτοτελώς διαρθρωμένων αλφαβητικά κατά συγγραφείς, χρονολόγιο των έργων και ευρετήριο των μεταφραστών.

 (από το οπισθόφυλλο του βιβλίου)

ΗΡΩΙΔΕΣ 18-19 (ΛΕΑΝΔΡΟΣ ΚΑΙ ΗΡΩ)

Οβίδιος 
Ηρωίδες 18 – 19 (Λέανδρος και Ηρώ)

Εισαγωγή, μετάφραση, σχόλια: Βάιος Βαϊόπουλος
Αθήνα, Βιβλιοπωλείον της Εστίας, 2019 (Δεκέμβριος)
Σελίδες: 444
Διαστάσεις: 17 x 24 εκ.
ISBN χαρτόδετου: 978-960-05-1753-8
Τιμή: 19,00 € // στο βιβλιοπωλείο μας 17,10 €



Ο Λέανδρος, ένας νεαρός από την Άβυδο, κάθε βράδυ διασχίζει κολυμπώντας τον Ελλήσποντο, για να συναντήσει την αγαπημένη του Ηρώ, που ζει στη Σηστό, στην απέναντι θρακική ακτή. Ένα λυχνάρι, που κρατά αναμμένο η αγαπημένη του, τον βοηθάει στον προσανατολισμό του μέσα στο σκοτάδι. Οι δύο νέοι περνούν τη νύχτα μέσα στο ερωτικό πάθος και, μόλις ξημερώνει, ο Λέανδρος επιστρέφει στην πατρίδα του. Μια μοιραία νύχτα με σφοδρή κακοκαιρία ο λύχνος σβήνει και ο Λέανδρος πνίγεται στη φουρτουνιασμένη θάλασσα. Το κύμα οδηγεί το άψυχο σώμα του στην ακτή της Σηστού, η Ηρώ το βρίσκει το επόμενο πρωί και αυτοκτονεί πέφτοντας από τον πύργο στον οποίο είναι απομονωμένη.

Ο Οβίδιος παρουσιάζει το Λέανδρο να γράφει μια επιστολή (Her. 18) προς την Ηρώ κατά τις ώρες της αναμονής του, πριν αποφασίσει να αψηφήσει την κακοκαιρία και να αποτολμήσει το θανάσιμο ταξίδι του. Η Her. 19 αποτελεί την επιστολική απάντηση της Ηρώς: η νέα εκφράζει την ανησυχία της για την καθυστέρηση του Λέανδρου, το παράπονό της για την αναβολή της συνάντησής τους αλλά και στοργικές συμβουλές προς τον αγαπημένο της να είναι ιδιαίτερα προσεκτικός.

Το βιβλίο είναι η πρώτη στη ΝΕ σχολιασμένη έκδοση/μετάφραση των δύο αυτών επιστολών που υποτίθεται ότι ανταλλάσσουν Λέανδρος και Ηρώ (Her. 18-19).

Σε σύγκριση με παλαιότερες ερμηνευτικές προσεγγίσεις, στην παρούσα επισημαίνονται εντονότερα τολμηροί υπαινιγμοί, καθώς και άφθονες ποιητολογικές νύξεις, που αποτελούν μια διαρκή συζήτηση για τα λογοτεχνικά είδη· επίσης, η πανταχού παρούσα ειρωνεία και το λεπτό χιούμορ που δεν εγκαταλείπει τον ποιητή ούτε σε αυτό το έργο με το θλιβερό θέμα.

Η κατά Οβίδιο ερωτική αλληλογραφία μεταξύ των δύο νέων προξενεί έκπληξη σε όποιον αναγνώστη γνωρίζει ήδη, από άλλες λογοτεχνικές πηγές, τη θλιβερή αυτή ιστορία έρωτα και θανάτου: ο εμβληματικός για τη θυσία του εραστής Λέανδρος ασχολείται πιο πολύ με τον εαυτό του παρά με το αντικείμενο του πόθου του, την Ηρώ, ενώ η τελευταία παρουσιάζεται ως μια συνηθισμένη ανασφαλής γυναίκα που φοβάται μήπως πέσει θύμα απιστίας. Λέανδρος και Ηρώ καταφεύγουν σε άφθονα κλισέ, για να πείσουν για το βάθος των συναισθημάτων τους, επιτυγχάνοντας μάλλον το αντίθετο. Οι υπερβολές τους οδηγούν σε παρωδία, η επίδειξη προκλητικής αφέλειας γεννά χαμόγελο και αποκαλύπτει σταδιακά ότι η εκδοχή του Οβίδιου ήλθε για να αποδομήσει έναν από τους πιο εμβληματικούς "ίσους" έρωτες της ευρωπαϊκής λογοτεχνίας.

(από το οπισθόφυλλο του βιβλίου)

Η ΚΡΗΤΙΚΗ ΠΟΙΗΣΗ ΣΤΑ ΧΡΟΝΙΑ ΤΗΣ ΑΝΑΓΕΝΝΗΣΗΣ (14ΟΣ-17ΟΣ ΑΙ.)

Στέφανος Κακλαμάνης
Η κρητική ποίηση στα χρόνια της Αναγέννησης (14ος – 17ος αι.)

Τόμος Β΄. Ανθολογία (14ος – περ. 1580)
Αθήνα, Μορφωτικό Ίδρυμα Εθνικής Τραπέζης, 2020, (Ιανουάριος)
Σελίδες: 648, με 21 έγχρωμες και 2 α/μ εικόνες
Διαστάσεις: 17 x 24 εκ.
ISBN χαρτόδετου: 978-960-250-760-5
Τιμή: 34,00 € // στο βιβλιοπωλείο μας 30,60 €



Καρπός πολύχρονης έρευνας των ιστορικών και γραμματειακών πηγών, η μελέτη αυτή παρουσιάζει την ελληνόγλωσση ποιητική παραγωγή της Κρήτης από τον 14ο ως τα τέλη του 17ου αιώνα μέσα στα ιστορικά, κοινωνικά, ιδεολογικά και αισθητικά της συμφραζόμενα. Κεντρική θέση στην προσέγγιση αυτή κατέχουν τόσο οι δημιουργοί και τα έργα τους, όσο και η κοινωνία που τα προκάλεσε, τα προσέλαβε και τα απόλαυσε.

Το όλο εγχείρημα αναπτύσσεται σε τρεις τόμους: ο πρώτος περιλαμβάνει εισαγωγή στην εποχή και στη λογοτεχνία της κρητικής Αναγέννησης· ο δεύτερος και ο τρίτος παρακολουθούν τους αναβαθμούς της λογοτεχνικής παραγωγής από τις πρώτες εκδηλώσεις της ως τις ύστατες μέρες της μέσα από μια ανθολογία κειμένων με βιοεργογραφικές εισαγωγές, πραγματολογικά, ερμηνευτικά και κριτικά σχόλια, βιβλιογραφικά σημειώματα, γλωσσάρι και ευρετήρια.

Στη χαρτογράφηση αυτή, η ιστορία και ο πολιτισμός της Κρήτης αντιμετωπίζονται ως θεμελιώδη πεδία μελέτης για την κατανόηση της πνευματικής πορείας ενός κόσμου που συνδύασε τις διαφορετικές καταβολές και παραδόσεις του για να διαμορφώσει μια καινούργια, διακριτή, ταυτότητα. Οι λογοτεχνικές –και όχι μόνο– επιδόσεις του κόσμου αυτού αντανακλούν αυτήν την όχι εύκολη και διόλου ευθύγραμμη πορεία στα 450 χρόνια της παρουσίας των Βενετών στο νησί.


Ο ΣΤΕΦΑΝΟΣ ΚΑΚΛΑΜΑΝΗΣ είναι καθηγητής Νεοελληνικής Φιλολογίας στο Τμήμα Φιλολογίας του ΕΚΠΑ. Σπούδασε βυζαντινή και νεοελληνική φιλολογία στο Πανεπιστήμιο Αθηνών. Υπήρξε υπότροφος ερευνητής του Ελληνικού Ινστιτούτου Βυζαντινών και Μεταβυζαντινών Σπουδών της Βενετίας και διδάκτωρ του Τμήματος Φιλολογίας του Πανεπιστημίου Κρήτης, όπου δίδαξε επί τριάντα χρόνια θέματα της πρωίμης νεοελληνικής λογοτεχνίας.

(πηγή: ΜΙΕΤ)