ΚΑΦΚΑ - ΟΥΕΛΣ - ΜΠΕΝΓΑΜΙΝ. ΕΓΚΩΜΙΟ ΤΟΥ ΠΟΛΙΤΙΣΜΙΚΟΥ ΠΕΣΙΜΙΣΜΟΥ

Μικαέλ Λεβύ
Κάφκα, Ουέλς, Μπένγιαμιν. Εγκώμιο του πολιτισμικού πεσιμισμού

Σειρά: minima, αρ. 17
Μετάφραση: Μαρία Γούλα
Αθήνα, Μορφωτικό Ίδρυμα Εθνικής Τραπέζης, 2020 (Νοέμβριος)
Σελίδες: 104
Διαστάσεις: 11 x 18 εκ.
ISBN πανόδετου: 978-960-250-774-2
Τιμή: 11,00 € // στο βιβλιοπωλείο μας 9,90 €

 

Ο Φραντς Κάφκα, ο Όρσον Ουέλς και ο Βάλτερ Μπένγιαμιν αντιπροσωπεύουν τρεις πολύ διαφορετικές παραλλαγές του αριστερού πολιτισμικού πεσιμισμού που αναπτύσσεται μέσα στο ευρύτερο πολιτικό και διανοητικό ρεύμα του Kulturpessimismus στην Κεντρική Ευρώπη. Στο έργο του Η Δίκη, ο πεσιμιστής Κάφκα φέρνει στο φως τη θανατηφόρα δύναμη των «μηχανισμών» και την ανημπόρια των ατόμων να αντισταθούν, θύματα καθώς είναι της εθελοδουλίας τους. Η ομώνυμη ταινία του Όρσον Ουέλς συμμερίζεται αυτή την ερμηνεία, μολονότι την εκφράζει χρησιμοποιώντας μιαν άλλη γλώσσα. Τέλος, ο Μπένγιαμιν, ο οποίος είχε διαβάσει με απεριόριστη προσοχή τα έργα του Κάφκα, είχε εντυπωσιαστεί βαθιά από την «απουσία ελπίδας» των κατηγορουμένων της Δίκης. Αυτός ο αριστερός πολιτισμικός πεσιμισμός επανέρχεται άραγε σήμερα στο προσκήνιο, ενόψει της οικολογικής καταστροφής που πλησιάζει με γοργό βήμα ή της θεαματικής αναρρίχησης στην εξουσία ακροδεξιών ή φασιζουσών κυβερνήσεων από τη μια άκρη του πλανήτη ως την άλλη; Μήπως πρέπει όμως να εξισορροπήσουμε τον πεσιμισμό του λόγου με τον οπτιμισμό της βούλησης, όπως πρότεινε ο Αντόνιο Γκράμσι (επικαλούμενος τον Ρομαίν Ρολλάν); 

από τον πρόλογο του συγγραφέα

 

Ο ΜΙΚΑΕΛ ΛΕΒΥ γεννήθηκε στη Βραζιλία από εβραίους Βιεννέζους γονείς το 1938 και ζει στο Παρίσι από το 1969. Σήμερα είναι ομότιμος διευθυντής έρευνας στο CNRS. Το 1994 του απονεμήθηκε το Αργυρό Μετάλλιο του CNRS και φέτος βραβεύτηκε με το «Ευρωπαϊκό Βραβείο Βάλτερ Μπένγιαμιν 2020» για το τελευταίο βιβλίο του La révolution est le frein d’urgence. Essais sur Walter Benjamin, Editions de l’éclat, 2019, καθώς και για τη γενικότερη συμβολή του στη μελέτη και στη διάδοση της σκέψης του Μπένγιαμιν. Έχει γράψει πολλά βιβλία και άρθρα, που έχουν μεταφραστεί σε τριάντα γλώσσες. Πολλά από αυτά κυκλοφορούν και στα ελληνικά. 

 

(πηγή: ΜΙΕΤ)

 

WALTER BENJAMIN. KEIMENA 1934-1940. ΕΠΙΛΟΓΗ

Walter Benjamin
Κείμενα 1934-1940. Επιλογή

Επιμέλεια τόμου: Γιώργος Σαγκριώτης
Μεταφράσεις: Ελένη Βαροπούλου, Γιώργος Γκουζούλης, Γιώργος Κόκκινος, Δημοσθένης Κούρτοβικ, Ιωάννα Μεϊτάνη, Βαγγέλης Μπιτσώρης, Γιώργος Σαγκριώτης, Γ. Φαράκλας, Α. Μπαλτάς
Αθήνα, Εκδόσεις Άγρα, 2019 (Δεκέμβριος)
Σελίδες: 741
Διαστάσεις: 14 x 20,5 εκ.
ISBN χαρτόδετου: 978-960-325-950-3
Τιμή: 24,00 € // στο βιβλιοπωλείο μας 21,60 €



Ο ΒΑΛΤΕΡ ΜΠΕΝΓΙΑΜΙΝ (1892-1940) συνιστά μια από τις πλέον χαρακτηριστικές και ταυτόχρονα ιδιαίτερες φυσιογνωμίες των χρόνων του Μεσοπολέμου. Το έργο του, με εύρος που εκτείνεται από τη θεωρία της λογοτεχνίας ως τη φιλοσοφία και την κριτική του πολιτισμού, αντανακλά τις μεγάλες θεωρητικές και πολιτικές διενέξεις της εποχής. Στην περίοδο 1934-1940, από την οποία προέρχονται τα δοκίμια που συγκεντρώνει ο παρών τόμος, δεσπόζει η σύγκρουση με τον εθνικοσοσιαλισμό και τα πνευματικά του παράγωγα. Εξόριστος στο Παρίσι, ο Μπένγιαμιν θα προβεί σε μια ιδιότυπη σύνθεση των παραδόσεων του εβραϊκού μυστικισμού, του γερμανικού ρομαντισμού, του μαρξισμού, του νεοκαντιανισμού και της κριτικής θεωρίας. Ωστόσο η ενότητα του έργου του δεν ανάγεται σε κάποιον από αυτούς τους πόλους, όσο και αν κανείς «αναζητά την πεταλούδα στο δίχτυ πάνω στο οποίο ρίχνει τη σκιά της, καθώς φτερουγίζει πέρα δώθε».

Στον τόμο συγκεντρώνονται πολλά από τα σημαντικότερα κείμενα της τελευταίας περιόδου της ζωής του: δοκίμια για τον Κάφκα, τον Μπωντλαίρ και τους Γάλλους συγγραφείς, τον Νικολάι Λεσκόφ, την ποίηση και το επικό θέατρο του Μπρέχτ, τον Έντουαρντ Φουξ, για τη ζωγραφική και τη φωτογραφία, για την κοινωνιογλωσσολογία, το δοκίμιο-ορόσημο «Το έργο τέχνης στην εποχή της τεχνικής αναπαραγωγιμότητάς του», οι θέσεις του για την έννοια της ιστορίας κ.ά.

(από το οπισθόφυλλο του βιβλίου) 

Η ΔΙΑΛΕΚΤΙΚΗ ΤΟΥ ΒΛΕΠΕΙΝ

Suzan Buck-MorssΗ διαλεκτική του βλέπειν.
Ο Βάλτερ Μπένγιαμιν και το Σχέδιο Eργασίας περί Στοών

Μετάφραση:Μανόλης Αθανασάκης
Επιστημονική επιμέλεια-πρόλογος: Αριστείδης Μπαλτάς
Ηράκλειο, Πανεπιστημιακές Εκδόσεις Κρήτης 2009

592 σελ., τιμή: 30,00 € / στο βιβλιοπωλείο μας 25.50 €

Η συγγραφέας αντλεί το υλικό της από ένα βιβλίο που δεν γράφτηκε ποτέ, το Passagen-Werk («Σχέδιο Eργασίας περί Στοών»), το ημιτελές μείζον δημιούργημα του Βάλτερ Μπένγιαμιν για τη βιομηχανική κουλτούρα του 19ου αιώνα με τη μορφή που αυτή έλαβε στο Παρίσι και η οποία, με τη σειρά της, διαμόρφωσε την πόλη αυτή. Δεν πρόκειται απλώς για μια σύνοψη των αυθεντικών γερμανικών και γαλλικών χειρογράφων του Μπένγιαμιν, αλλά για μια ευρηματική ανασύνθεσή τους από τη συγγραφέα, προκειμένου να φωτιστεί ο κόσμος τον οποίο έζησε και περιέγραψε ο Μπένγιαμιν. Κομβικό σημείο της φιλοσοφίας του είναι ότι η μετάδοση της όποιας κουλτούρας είναι πολιτική πράξη ύψιστης σημασίας. Έτσι, τα κοινά, καθημερινά αντικείμενα της βιομηχανικής κουλτούρας έχουν τόσα να μας διδάξουν όσα και οι άλλοι πολιτιστικοί «θησαυροί» που έχουμε μάθει από παλαιά να σεβόμαστε.

Ο Βάλτερ Μπένγιαμιν γεννήθηκε στις 15 Ιουλίου 1892 στο Βερολίνο και αυτοκτόνησε στις 26 Σεπτεμβρίου 1940 στα ισπανικά σύνορα, για να μην πέσει στα χέρια της Γκεστάπο.

Έχει αναγνωριστεί ως ένας από τους σημαντικότερους και πολυσχιδέστερους στοχαστές του 20ού αιώνα. Το έργο του αποδείχθηκε πρωτοπόρο ως προς τα κομβικά πεδία της σύγχρονης φιλοσοφικής, επιστημονικής και κοινωνικής σκέψης, όπως η ιστοριογραφία, η φιλοσοφία της γλώσσας, η λογοτεχνική θεωρία, η μεταφρασεολογία, οι πολιτισμικές σπουδές, η αστική γεωγραφία, η μαζική κουλτούρα και επικοινωνία, οι τεχνολογίες του οπτικού πολιτισμού. Συνδεδεμένος με τη Σχολή της Φρανκφούρτης, ο Μπένγιαμιν διαμόρφωσε εντούτοις μια ιδιότυπη εννοιολογική εξάρτυση και μεθοδολογία για να προσεγγίσει μύθους και εικόνες που προσιδιάζουν στη νεωτερικότητα ως ιστορική εποχή και πολιτισμική συνθήκη. Εστιάζοντας το βλέμμα του τόσο στις καθημερινές εκφάνσεις του υλικού αστικού πολιτισμού όσο και σε ιδέες, έργα και γεγονότα του 19ου αιώνα, σχεδίασε μια ιστορία και συνάμα θεωρία της νεωτερικότητας, που αποτελεί σημείο αναφοράς για τη μεταγενέστερη σκέψη.

Τα κυριότερα έργα του είναι:
- «Goethes wahlverwandtschaften» («Οι εκλεκτικές συγγένειες του Γκαίτε»)
- «Ursprung des deutschen trauerspiels» («Προέλευση της γερμανικής τραγωδίας»)
- «Das kunstwerk im zeitalter seiner technischen reproduzierbarkeit» («Το έργο τέχνης στην εποχή της τεχνικής αναπαραγωγιμότητάς του»)
- «Einbahnstrasse» («Μονόδρομος»)
- «Berliner kindheit um neunzehnhundert» («Τα παιδικά χρόνια στο Βερολίνο το 1900»)

Η Susan Buck-Morss είναι καθηγήτρια πολιτικής φιλοσοφίας και κοινωνικής θεωρίας στο πανεπιστήμιο Cornell.