Η ΑΟΡΑΤΗ ΔΥΝΑΜΗ. ΠΩΣ ΤΑ ΜΙΚΡΟΒΙΑ ΚΥΒΕΡΝΟΥΝ ΤΟΝ ΚΟΣΜΟ

Bernard Dixon
Η αόρατη δύναμη. Πως τα μικρόβια κυβερνούν τον κόσμο
 
Απόδοση στα ελληνικά: Μαρία Αστροπεκάκη
Επιστημονική επιμέλεια: Τάσος Οικονόμου
Ηράκλειο, Πανεπιστημιακές Εκδόσεις Κρήτης, 2002 (Απρίλιος)
Σελίδες: 319
Διαστάσεις: 17 x 24 εκ.
ISBN χαρτόδετου: 960-524-143-9
Τιμή: 23,00 € // στο βιβλιοπωλείο μας 18,40 €



Τα μικρόβια –βακτήρια, ιοί, μύκητες και πρωτόζωα– ενυπάρχουν αόρατα σε κάθε πτυχή της ανθρώπινης κοινωνίας και του φυσικού κόσμου που μας περιβάλλει. Σε αυτά οφείλουμε την καθημερινή μας τροφή, αλλά και τα τεράστια κοιτάσματα πετρελαίου του πλανήτη, ενώ η παρουσία τους στο έδαφος είναι απαραίτητη για την ύπαρξη της ίδιας της ζωής. Παράλληλα, όμως, προκαλούν τρομερές επιδημίες από την πανώλη και την ευλογιά του παρελθόντος μέχρι τις συνεχιζόμενες πανδημίες χολέρας και τη σημερινή κρίση του AIDS. Τα μικρόβια έχουν κατατροπώσει ολόκληρες στρατιές και έχουν επηρεάσει καθοριστικά την έκβαση μεγάλων στρατιωτικών επιχειρήσεων. Ωστόσο, η σύγχρονη βιοτεχνολογία συνεργάζεται αρμονικά μαζί τους για την παρασκευή πολύτιμων αντιβιοτικών και άλλων εξαιρετικά ωφέλιμων ουσιών.

Η Αόρατη Δύναμη περιγράφει τις πολλές, ποικίλες και συχνά απροσδόκητες λειτουργίες των μικροβίων μέσα από μια σειρά 75 περίπου πορτραίτων, που κάθε ένα εστιάζεται σε συγκεκριμένο μικροοργανισμό και στη χαρακτηριστική συμπεριφορά του. Πρόκειται, λοιπόν, για μια «πινακοθήκη» που φέρνει στο φως την εκπληκτική ποικιλομορφία του μικροβιακού κόσμου. Τα μικρόβια έχουν παίξει τον ρόλο τους στην ανθρώπινη ιστορία και συμμετέχουν στη διαμόρφωση του μέλλοντός μας. Εξακολουθούν να μας εκπλήσσουν και πολύ συχνά να μας απειλούν· χωρίς αυτά όμως θα ήταν αδύνατον να συνυπάρξουμε. Σ’ αυτό το συναρπαστικό όσο και διασκεδαστικό βιβλίο, ο Bernard Dixon δεν αφήνει καμιά αμφιβολία στον αναγνώστη ότι τα μικρόβια είναι αυτά που κυβερνούν τον κόσμο, και όχι τα μακρόβια.

(από το οπισθόφυλλο του βιβλίου)

ΓΕΝΕΤΗΣΙΑ ΠΑΙΧΝΙΔΙΑ. ΤΑ ΓΕΝΝΗΤΙΚΑ ΟΡΓΑΝΑ ΤΩΝ ΖΩΩΝ ΚΑΙ ΟΙ ΙΔΙΟΤΡΟΠΙΕΣ ΤΗΣ ΕΞΕΛΙΞΗΣ

Μέννο Σχίλτχαϋζεν
Γενετήσια παιχνίδια. Τα γεννητικά όργανα των ζώων και οι ιδιοτροπίες της εξέλιξης

Μετάφραση: Μαριλένα Παπαϊωάννου
Επιστημονική εποπτεία: Σίνος Γκιώκας
Ηράκλειο, Πανεπιστημιακές Εκδόσεις Κρήτης, 2019 (Σεπτέμβριος)
Σελίδες: 391, με α/μ σχέδια
Διαστάσεις: 14 x 21 εκ.
ISBN χαρτόδετου: 978-960-524-562-7
Τιμή: 16,00 € // στο βιβλιοπωλείο μας 14,40 €

Το σεξ βρίσκεται στο επίκεντρο κάθε ατομικής συμπεριφοράς, στον κόσμο των ζώων. Αυτό, βέβαια, έχει άμεση επίπτωση στο σχήμα, το μέγεθος, τη μορφολογία, αλλά και στους τρόπους λειτουργίας των αναπαραγωγικών τους οργάνων. Όλα τα παραπάνω συνδέονται με το περίφημο φαινόμενο της φυλετικής (ή σεξουαλικής) επιλογής, το οποίο ο ίδιος ο Δαρβίνος είχε θεωρήσει τόσο σημαντικό ώστε να του αφιερώσει ολόκληρο βιβλίο! Ωστόσο, στον αιώνα που ακολούθησε οι σχετικές έρευνες αναπτύχθηκαν ελάχιστα: η αιδημοσύνη και τα ταμπού έπαιξαν τον ρόλο τους. Σήμερα, βέβαια, τα πράγματα αλλάζουν…

Στα Γενετήσια παιχνίδια, ο εξελικτικός βιολόγος και οικολόγος Μέννο Σχίλτχαϋζεν καταφέρνει να συγκεντρώσει όλα τα καινούργια στοιχεία για το θέμα και να αναδείξει με χιούμορ, πολλά σκίτσα και διαγράμματα, γλαφυρή και ενίοτε υπαινικτική γλώσσα, αλλά πάντοτε τεκμηριωμένα, την εξέλιξη της σεξουαλικής συμπεριφοράς μέσα από την εξέλιξη των γεννητικών οργάνων. Σκιαγραφώντας έναν κόσμο άλλοτε άγριο κι άλλοτε αστείο (όπως είναι εντέλει και η ζωή), διαλύει παρανοήσεις και προκαταλήψεις (περί καλού και κακού) και μας δίνει να καταλάβουμε ότι το άρμα της εξέλιξης της ζωής (που δεν έχει οδηγό) το τραβούν, σε μεγάλο βαθμό, τα δύο «άλογα» της φυλετικής επιλογής. Το ένα είναι αρσενικό και το άλλο θηλυκό: συχνά διαφωνούν μεταξύ τους, πρόσκαιρα συμφιλιώνονται, έως την επόμενη σύγκρουση, όμως αλλάζουν συνέχεια μορφή και συμπεριφορά.

  (από το οπισθόφυλλο του βιβλίου)

 

Η ΒΙΟΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ ΤΗΣ ΚΡΙΣΗΣ

Γιάννης Κοκκινάκης
Η βιοτεχνολογία της κρίσης

Αθήνα, Εκδόσεις Ασίνη, 2019
Σελίδες: 378
Διαστάσεις: 14 x 21 εκ.
ISBN χαρτόδετου: 978-618-5346-10-2
Τιμή: 15,00 € // στο βιβλιοπωλείο μας 13,50 €



Τo βιβλίο αυτό αναφέρεται στην παρούσα κρίση και τις δυνατότητες των κοινωνιών να μαθαίνουν από το παρελθόν. Ο μίτος που συνδέει τη δημοσιονομική πολιτική του Χάμιλτον και την επικράτηση του κανόνα χρυσού με τη συζήτηση για την έκδοση ευρωομολόγου ή τους στόχους της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας για τον πληθωρισμό και το έλλειμμα είναι ένα από τα ερωτήματα που προσπαθούν να απαντηθούν, πέρα από την αναζήτηση επιφανειακών ομοιοτήτων.

Μια κρίση που γιγαντώθηκε από την αγοραία απορρύθμιση, αντιμετωπίστηκε με την επιβολή μιας πειθαρχίας νέου τύπου, την οποία μάλιστα επικαλούνταν το ίδιο πολιτικό προσωπικό που συνέβαλε σ’ αυτήν και οι ίδιες εταιρείες οι οποίες, αφού διασώθηκαν με δημόσιο χρήμα, προειδοποιούσαν ότι η δημιουργία ελλειμμάτων είναι έγκλημα καθοσιώσεως. Τούτη η εσκεμμένη στροφή προς την αγοραία πειθαρχία, παρά την κατάρρευση του αφηγήματος των αυτορυθμιζόμενων αγορών, μπορεί να παραλληλιστεί με την επιλογή μιας πυροσβεστικής υπηρεσίας να εκχωρήσει σε καθ’ έξιν εμπρηστές στρατηγικό ρόλο σε μελλοντικές επιχειρήσεις πυρόσβεσης.

Ο τίτλος της μελέτης υπαινίσσεται τα νέα προϊόντα που συνέβαλαν στην επικράτηση της νεοφιλελεύθερης οικονομίας, αλλά και που συνεισέφεραν στην κρίση της. Η λογική των προϊόντων αυτών προσομοίαζε με εκείνη των γενετικά τροποποιημένων οργανισμών της βιοτεχνολογίας και μοριακής βιολογίας. Δυστυχώς, όπως στη μοριακή βιολογία, έτσι και στα «νέα οικονομικά» συχνά αγνοούνται ή δεν ενδιαφέρουν οι πολλαπλές παρενέργειες της γενετικής μετάλλαξης… 

(από το οπισθόφυλλο του βιβλίου)

Η ΖΩΗ ΣΗΜΕΡΑ, ΑΛΛΟΤΕ, ΑΛΛΟΥ ΚΑΙ ΣΤΟ ΜΕΛΛΟΝ

Γιάννης Μανέτας 
Η ζωή σήμερα, άλλοτε, αλλού και στο μέλλον. Η λογική των βιολογικών συστημάτων

Ηράκλειο, Πανεπιστημιακές Εκδόσεις Κρήτης 2018
Σελίδες: 375
Διαστάσεις: 17 x 24 εκ.
ISBN 978-960-524-543-9
Τιμή: 20,00 € / στο βιβλιοπωλείο μας 16,00 €

Γιατί το νερό και ο άνθρακας είναι τόσο απαραίτητα για τη ζωή; Πώς χρησιμοποιεί η ζωή την ηλιακή ενέργεια για να κρατά σε τάξη το κύτταρο; Γιατί είναι αδιανόητη μια ζωή χωρίς δαρβινική εξέλιξη; Από πού προήλθε η ζωή και ποια τα ορόσημα στην ιστορία της; Πώς περιπλέκει τα πράγματα η πολιτισμική εξέλιξη, όταν εμφανίζεται η ανθρώπινη νοημοσύνη; Τελικά, πώς επηρεάζει η πολιτισμική εξέλιξη τη βιολογία, την υγεία και τον ψυχισμό του Homo sapiens;

Υπάρχει ζωή αλλού στο Σύμπαν; Αν ναι, παρέμεινε απλή ή εξελίχτηκε μέχρι την εμφάνιση νοημοσύνης και τεχνολογικού πολιτισμού; Και, εντέλει, η νοημοσύνη τι είναι; Αν όντως υπάρχουν άλλοι πολιτισμοί, γιατί δεν δίνουν σημεία ζωής; Μήπως οι συμπτώσεις στην περίπτωση της Γης ευνοούσαν σκανδαλωδώς την εμφάνιση ευφυΐας; Μήπως είμαστε μια σπάνια, ιδιάζουσα, ίσως και μοναδική περίπτωση;

Ποιο το μέλλον της ζωής και της ανθρωπότητας; Πού μπορεί να οδηγήσει η αλληλεπίδραση πλανητικής, γεωλογικής, βιολογικής, πολιτισμικής και τεχνολογικής εξέλιξης; Άραγε ο υπερπληθυσμός, η εξάντληση των πόρων, η κλιματική αλλαγή και η μείωση της βιοποικιλότητας απειλούν τη ζωή, και ειδικά τον άνθρωπο; Ή μόνο τις κοινωνικές, πολιτικές και οικονομικές δομές της ανθρωπότητας, όπως αυτές διαμορφώθηκαν τις τελευταίες χιλιετίες; Έχουμε όλοι ημερομηνία λήξεως;

Αυτό το βιβλίο δεν προϋποθέτει ειδικές επιστημονικές γνώσεις. Απευθύνεται στον φιλοπερίεργο αναγνώστη που θέλει να καταλάβει τον κόσμο που τον περιβάλλει και να τοποθετήσει τον εαυτό του μέσα σ’ αυτόν. Απευθύνεται επίσης στον ειδικό που θέλει να ανακαλύψει πάλι τις θεμελιώδεις έννοιες της βιολογικής επιστήμης. Η διερεύνηση του φαινομένου της ζωής δεν θα πάψει ποτέ να είναι συναρπαστική!

(από το οπισθόφυλλο του βιβλίου)

Ο Γιάννης Μανέτας γεννήθηκε στην Αθήνα το 1947. Σπούδασε Φυσιογνωσία και Γεωγραφία στο Πανεπιστήμιο της Αθήνας, και απέκτησε τον τίτλο του διδάκτορα Βιολογικών Επιστημών από το Πανεπιστήμιο της Πάτρας το 1976. Από το 1978 έως το 2014 εργάστηκε στο ίδιο πανεπιστήμιο. Το 1993 εξελέγη καθηγητής Φυσιολογίας Φυτών. Έχει επίσης εργαστεί ερευνητικά στο Εθνικό Κέντρο Έρευνας Φυσικών επιστημών «Δημόκριτος», στον Πειραματικό Σταθμό «Abisco» της Λαπωνίας και στα Πανεπιστήμια Stirling (Σκωτία), Göteborg (Σουηδία), Essen και Karlsruhe (Γερμανία). Από τις Πανεπιστημιακές Εκδόσεις Κρήτης κυκλοφορούν επίσης τα βιβλία του Τι θα έβλεπε η Αλίκη στη χώρα των φυτών (1η έκδοση 2010, 4η έκδοση 2016), που έχει μεταφραστεί και στα αγγλικά, και Περί φυτών αφηγήματα (1η έκδοση 2014, 3η έκδοση 2016). Από τις εκδόσεις Αιώρα κυκλοφορεί το μυθιστόρημά του Τη νύχτα που αγκάλιασε το Gingko biloba (2017).

ΒΙΟΛΟΓΙΑ, ΕΝΑΣ ΚΗΠΟΣ ΓΕΜΑΤΟΣ ΘΑΥΜΑΤΑ

Gottfried Schatz
Βιολογία, ένας κήπος γεμάτος θαύματα

Απόδοση στα ελληνικά: Δήμητρα Τσαβάλου-Bill
Ηράκλειο, Πανεπιστημιακές Εκδόσεις Κρήτης 2018
Σελίδες: 178
Διαστάσεις: 14 x 21 εκ.
ISBN 978-960-524-511-5
Τιμή: 13,00 € / στο βιβλιοπωλείο μας 10,40 €

 

Γιατί δεν είμαστε σκλάβοι των γονιδίων μας και σε τι διαφέρουμε απ’ τους χιμπατζήδες; Τι είναι η επιγενετική και γιατί η τρυφερότητα κατά τον θηλασμό καθορίζει πώς θα συμπεριφέρεται το νεογέννητο ποντικάκι σε όλη τη μετέπειτα ζωή του; Πώς μετατρέπεται σε αχαλίνωτο Δον Ζουάν ένας μονογαμικός αρουραίος και πώς επηρεάζουν τη συμπεριφορά μας ουσίες όπως η ντοπαμίνη, η σεροτονίνη ή η κοκαΐνη; Γιατί στον πόλεμο κατά των μικροβίων χαμένοι θα είμαστε πάντα εμείς; Σε τι παραπέμπουν οι «πρωτόγονοι» μονοκύτταροι οργανισμοί που δραστηριοποιούνται σε νερά που κοχλάζουν; Τι πληροφορίες μας δίνουν για τη ζωή σε άλλους πλανήτες οι διαστημοσυσκευές που έχουμε στείλει;

Το βιβλίο αναζητά τις απαντήσεις σε όλα τα παραπάνω ερωτήματα και σε πολλά ακόμη. Κάθε ένα από τα 19 μικρά δοκίμιά του είναι σαν ένα παραμύθι, όπως γράφει στον πρόλογο ο νομπελίστας Rolf Zinkernagel. Με ύφος αφηγηματικό −συχνά σε πρώτο πρόσωπο− και διάθεση στοχαστική, ενίοτε ποιητική, μας μεταφέρει σ’ έναν κήπο γεμάτο θαύματα, τον αόρατο κήπο της μοριακής και κυτταρικής βιολογίας, της βιοχημείας και της γενετικής – τον κήπο της αυτογνωσίας μας.

Αυτό είναι το δεύτερο βιβλίο του Gottfried Schatz στα ελληνικά. Όπως και το πρώτο, Πέρα απ’ τα γονίδια (Πανεπιστημιακές Εκδόσεις Κρήτης 2011), περιλαμβάνει μια σειρά άρθρων-δοκιμίων που δημοσιεύτηκαν για πρώτη φορά στην έγκυρη ελβετική εφημερίδα Neue Zürcher Zeitung.

(πηγή: ΠΕΚ)