«ΙΣΤΟΡΙΑ ΕΡΩΤΙΚΗ, ΗΤΟΙ ΕΡΩΤΑΣ ΣΦΟΔΡΟΣ ΕΝΟΣ ΝΕΟΥ, ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΠΟΛΙΤΟΥ»

Γεώργιος Λαπάτης (Σταθάς)
Ιστορία ερωτική, ήτοι έρωτας σφοδρός ενός νέου, Κωνσταντινοπολίτου

Επιμέλεια: Γιώργος Κεχαγιόγλου
Θεσσαλονίκη, Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης / Ινστιτούτο Νεοελληνικών Σπουδών [Ίδρυμα Μανόλη Τριανταφυλλίδη], 2020 (Δεκέμβριος)
Σελίδες: 340, με α/μ εικόνες
Διαστάσεις: 15,5 x 24 εκ.
ISBN χαρτόδετου: 978-960-231-200-1
Τιμή: 21,20 € // στο βιβλιοπωλείο μας 19,08 €

Η Ιστορία ερωτική, ήτοι έρωτας σφοδρός ενός νέου, Κωνσταντινοπολίτου… είναι το πρώτο γνωστό νεοελληνικό λογοτεχνικό πεζό ερωτικό αφήγημα που ξεπερνά την έκταση ενός διηγήματος και φτάνει τα όρια της νουβέλας ή και μικρού μυθιστορήματος. Γραμμένο στα 1793, πιθανότατα από τον Γεώργιο/Γεωργάκη Λαπάτη (Σταθά), λόγιο «γραμματικό» του ηγεμόνα της Βλαχίας Κωνσταντίνου Χα(ν)τζερ(λ)ή, σώθηκε ακέφαλο, χασματικό και κολοβό σε ένα και μόνο χειρόγραφο αντίγραφο, του 1806. Το αφήγημα, εμπλουτισμένο με αρκετά (άγνωστα ώς τώρα) «φαναριώτικα» ερωτικά ποιήματα‑τραγούδια και με μερικές πεζές ερωτικές επιστολές, ακολουθεί την ερωτογραφική παράδοση της έντυπης συλλογής μεταφρασμένων από τα γαλλικά διηγημάτων του Ρήγα Βελεστινλή Σχολείον των ντελικάτων εραστών…, καθώς και της πρώτης, κυρίως, «ιστορίας» από τα έντυπα Έρωτος αποτελέσματα…, και διηγείται την ειδυλλιακή και με «ευτυχές τέλος» ιστορία του έρωτα του Γεωργάκη και της Μαριορίτσας, δύο πλούσιων, μοντέρνων και προικισμένων με πολλά προσωπικά χαρίσματα, κωνσταντινουπολιτών νέων της εποχής. Το βιβλίο δίνει την πρώτη φιλολογική έκδοση ολόκληρου του σωζόμενου τμήματος του έργου.

Η Ιστορία ερωτική…, με επιμέλεια του Γ. Κεχαγιόγλου, εγκαινιάζει την καινούργια εκδοτική σειρά του Ι.Ν.Σ. «Κείμενα της Νεότερης Ελληνικής Λογοτεχνίας» («ΚΝΕΛ»), που συνεχίζει, χρονικά, τη σειρά «Παλιότερα Κείμενα της Νεοελληνικής Λογοτεχνίας» («ΠΚΝΛ») και απευθύνεται επίσης σε σπουδαστές, εκπαιδευτικούς, και στο ευρύτερο αναγνωστικό κοινό. Η σειρά έχει στόχο να δώσει χρηστικές φιλολογικές εκδόσεις κειμένων της νεοελληνικής λογοτεχνίας γραμμένων από το τελευταίο τέταρτο του 18ου αιώνα έως και το τέλος του Μεσοπολέμου (1940). Προτεραιότητα δίνεται σε έργα ανέκδοτα, είτε γνωστά μόνον από παλιότερες μη φιλολογικές εκδόσεις, είτε ανεπαρκώς εκδομένα ως τώρα. Κάθε (εικονογραφημένη με σχετικό εικαστικό υλικό) έκδοση της σειράς περιλαμβάνει Εισαγωγή, το Κείμενο του έργου, Γλωσσάρι και πίνακα κύριων ονομάτων, και Επίμετρο με συναφή κείμενα. 

(από το οπισθόφυλλο του βιβλίου)

 

 

ΑΝΑΚΑΛΗΜΑ ΤΗΣ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΠΟΛΗΣ

Ανακάλημα της Κωνσταντινόπολης

Παλιότερα κείμενα της νεοελληνικής λογοτεχνίας   ● 4

Επιμέλεια: Εμμανουήλ Κριαράς

Επίμετρο: Γιώργος Κεχαγιόγλου

Θεσσαλονίκη, Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης/ Ινστιτούτο Νεοελληνικών Σπουδών [Ίδρυμα Μανόλη Τριανταφυλλίδη] 2012

152 σελ. με α/μ εικόνες

ISBN 978-960-231-151-6

Τιμή 15.97 € / στο βιβλιοπωλείο μας 14.37 €

Το Ανακάλημα της Κωνσταντινόπολης είναι ένας από τους ωραιότερους και δημωδέστερους ιστορικούς «θρήνους» για την άλωση της Κωνσταντινούπολης το 1453. Μέσα σε 118 στίχους περιγράφει ρεαλιστικά όχι μόνον τις πολεμικές σκηνές της πολιορκίας αλλά και τα δεινά των υπόδουλων χριστιανών αμέσως μετά την Άλωση, και ανασυνθέτει, με λυρικό και τραγικό τρόπο, την προσωπικότητα του τελευταίου αυτοκράτορα της Ρωμανίας Κωνσταντίνου Παλαιολόγου. Πίσω από τον ανώνυμο δημιουργό του βρίσκεται ίσως ένας ποιητής λόγιος, καλά ενημερωμένος ιστορικά, αλλά και γνώστης της λαϊκής ποίησης, αφού διασώζει αρκετές από τις αρετές του δημοτικού τραγουδιού.

Φώτης Κόντογλου, «Κωνσταντίνος ο Παλαιολόγος, Γεώργιος Φραντζής»

(τοιχογραφία στο δημαρχείο Αθηνών, 1937-1939)

Με αυτή τη νεότερη, συμπληρωμένη έκδοση, ο καθηγητής Εμμ. Κριαράς επιστρέφει στον οικείο χώρο ενός ποιήματος που για πρώτη φορά βρέθηκε στο επίκεντρο των μελετών του πριν από πέντε δεκαετίες, αυτή τη φορά με αναλυτικότερα στοιχεία για τη γλώσσα και την τοπική του προέλευση. Στο Επίμετρο ο καθηγητής Γ. Κεχαγιόγλου δίνει επιπλέον πληροφορίες για την πλούσια και πολύμορφη γραμματεία με θέμα την Άλωση, συνοψίζει τις νεότερες φιλολογικές και κριτικές αποτιμήσεις του ποιήματος και συζητά τον ιδεολογικό προσδιορισμό του. Τα Συνοδευτικά έμμετρα κείμενα, στο τέλος του Επιμέτρου, περιλαμβάνουν μια επιλογή από ομόθεμα δημώδη ποιήματα/θρήνους (μέσα 15ου–αρχές 16ου αι.), δημοτικά τραγούδια αλλά και νεότερα ποιήματα.

Fausto Zonaro (1854-1929), «Η είσοδος του Μεχμέτ Β΄ στην Κωνσταντινούπολη»

Το Ανακάλημα της Κωνσταντινόπολης είναι το τέταρτο βιβλίο της νέας σειράς του Ινστιτούτου Νεοελληνικών Σπουδών «Παλιότερα Κείμενα της Νεοελληνικής Λογοτεχνίας». Σκοπός της σειράς είναι η γνωριμία και εξοικείωση του μορφωμένου αλλά μη εξειδικευμένου κοινού με λογοτεχνικά κείμενα παλιότερων περιόδων της νεοελληνικής λογοτεχνίας μέσα από πρακτικές, εύχρηστες και αξιόπιστες επιστημονικά εκδόσεις, που απαλλάσσουν τον αναγνώστη από την ανάγκη να ψάξει ο ίδιος πρόσθετα βοηθήματα για την κατανόηση των έργων (λεξικά, εγκυκλοπαίδειες, ειδική βιβλιογραφία κτλ.). Προπομπό της σειράς αποτέλεσε ο τόμος Από τον ύστερο Μεσαίωνα ώς τον 18ο αιώνα. Εισαγωγή στα παλιότερα κείμενα της νεοελληνικής λογοτεχνίας, του Γ. Κεχαγιόγλου. Στη σειρά κυκλοφορούν ήδη οι τόμοι: Η κακοπαντρεμένη ή Ρίμα για τον γέρο και το κορίτσι (επιμ. Arnold van Gemert, σε συνεργασία με την Ireen Beijerman), Ο κάτης και ο μποντικός (επιμ. Cristiano Luciani) και Πτωχολέων (επιμ. Γ. Κεχαγιόγλου)

ΠΤΩΧΟΛΕΩΝ

Πτωχολέων
Παλιότερα κείμενα της νεοελληνικής λογοτεχνίας ● 3

Επιμέλεια: Γιώργος Κεχαγιόγλου

Θεσσαλονίκη, Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης / Ινστιτούτο Νεοελληνικών Σπουδών [Ίδρυμα Μανόλη Τριανταφυλλίδη] 2011

211 σελ. με ασπρόμαυρες εικόνες
Τιμή: 15,97 € / στο βιβλιοπωλείο μας 14.10 €

Από «φωτισμένος» σωτήρας άγιος των παραβολών του βουδισμού στην Ασία και την Άπω Ανατολή έως πρωταγωνιστής ρεαλιστικών «νεοτερικών διηγημάτων» στην ιβηρική Δύση, και από θυμόσοφος ήρωας ενός γραμματικού Σάξονα στον προσκανδιναβικό Βορρά έως εκβιαστής της αλήθειας στις χωρίς τέλος προσθήκες των Παραμυθιών της Χαλιμάς στον βορειοαφρικανικό Νότο, ο σοφός γέρος εκτιμητής που βρίσκει αλάθητα και απομυθοποιητικά το σκάρτο πίσω από την πλανερή βιτρίνα φανταχτερών/εντυπωσιακών αντικειμένων, ζώων και ανθρώπων δεν ξέχασε να σταθμεύσει κάμποσες φορές και στην παλιότερη λογοτεχνία μας.

Στην παρακμασμένη και τεμαχισμένη ελλαδική Ρωμανία των Παλαιολόγων, στη σταυροφορικά αποτυχημένη Κύπρο των Λουζινιάν, στον οθωμανοδυναστευόμενο ελληνισμό του 17ου αιώνα και στον φιλοπερίεργο φαναριώτικο κόσμο της Πόλης, των Παραδουνάβιων Ηγεμονιών και του Αγίου Όρους στις απαρχές του Νεοελληνικού Διαφωτισμού, η ιστορία αυτού του (διόλου αδρανούς ή μοιρολάτρη) Νέου Ιώβ γνώρισε πολλές εκδοχές, διαφορετικές στο περιεχόμενο και στη γλωσσική μορφή· σχεδόν πάντα, όμως, στο αιρετικό και, συνήθως, αγαπημένο από τη σάτιρα σύντομο τροχαϊκό μέτρο. Νεότεροι φιλόλογοι συμπεριέλαβαν τις εκδοχές αυτές κάτω από τον αινιγματικό, μα φορτισμένο από χρησμολογική ελπίδα, τίτλο «ομπρέλα» Πτωχολέων.

Στο μικρό αυτό βιβλίο ρίχνονται μερικές ματιές σ’ αυτό το πλούσιο ποιητικό υλικό και σε συναφή ξένα κείμενα. Ο συγγραφέας θα χαρεί αν τούτη η πολύ όψιμη μετεμψύχωση της σχολαστικής διδακτορικής του διατριβής (1978), απαλλαγμένη πια από τα περισσότερα παχάκια της, καταφέρει να κερδίσει καινούργιους αναγνώστες της διδακτικής όσο και χιουμοριστικά προκλητικής ιστορίας που παρουσιάζει.

(από το οπισθόφυλλο του βιβλίου)