ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΤΟΥ ΒΙΒΛΙΟΥ ΤΗΣ ΑΛΕΞΑΝΔΡΑΣ ΡΑΣΙΔΑΚΗ «ΥΠΟ ΡΟΜΑΝΤΙΚΗ ΟΠΤΙΚΗ ΓΩΝΙΑ. ΓΕΡΜΑΝΙΚΟΣ ΡΟΜΑΝΤΙΣΜΟΣ ΚΑΙ ΓΕΩΡΓΙΟΣ ΒΙΖΥΗΝΟΣ» ΣΤΟ ΒΙΒΛΙΟΠΩΛΕΙΟ ΤΟΥ ΜΙΕΤ

Tο Μορφωτικό Ίδρυμα Εθνικής Τραπέζης

παρουσιάζει το βιβλίο

Αλεξάνδρα Ρασιδάκη

ΥΠΟ ΡΟΜΑΝΤΙΚΗ ΟΠΤΙΚΗ ΓΩΝΙΑ

ΓΕΡΜΑΝΙΚΟΣ ΡΟΜΑΝΤΙΣΜΟΣ ΚΑΙ ΓΕΩΡΓΙΟΣ ΒΙΖΥΗΝΟΣ

Εκδόσεις Άγρα

την Παρασκευή 20 Δεκεμβρίου 2019, στις 19:30

στο Βιβλιοπωλείο του ΜΙΕΤ, Τσιμισκή 11, Θεσσαλονίκη.

ΟΜΙΛΗΤΕΣ
Μιχάλης Χρυσανθόπουλος, καθηγητής Γενικής και Συγκριτικής Γραμματολογίας στο Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης
Γιάννης Πάγκαλος, επίκουρος καθηγητής Γερμανικής Λογοτεχνίας και Συγκριτικής Γραμματολογίας στο Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης
και η συγγραφέας του βιβλίου

Για το βιβλίο
Οι Ρομαντικοί κηρύσσουν την πρωτοκαθεδρία της τέχνης απέναντι σε κάθε άλλη έκφανση του πνευματικού η κοινωνικού βίου, την ορίζουν ως το χώρο της απόλυτης ελευθερίας του ατόμου. Ωστόσο, ο γερμανικός Ρομαντισμός δεν νοείται μόνο ως λογοτεχνικό η καλλιτεχνικό κίνημα, αλλά αυτοπροσδιορίζεται ως καινοτόμος τρόπος ζωής, σκέψης και δημιουργίας. Ο εκρομαντισμός του κόσμου, στον οποίο καλούν οι Γερμανοί ρομαντικοί, είναι μια επανάσταση του πνεύματος, που αφορά όλες τις πτυχές της διανόησης και δημιουργίας. Οι ρομαντικοί διαπλάθουν τον κόσμο όχι αλλάζοντάς τον, αλλά προσκαλώντας σε μια διαφορετική πρόσληψή του.

Πίσω από το χαριτωμένο και συχνά ευτράπελο προσωπείο της ρομαντικής μυθοπλασίας κρύβεται ένα ρηξικέλευθο πρόγραμμα, μια προγραμματική αντιπρόταση στην απογοητευμένη κοσμοαντίληψη του Διαφωτισμού, η εξύμνηση της προσωπικής ελευθερίας και αυτοδιάθεσης και μια δριμύτατη κριτική στις κοινωνικές συμβάσεις της εποχής. Ο γερμανικός Ρομαντισμός συνομιλεί και διαφοροποιείται από τα συμφραζόμενα της εποχής του και θέτει προβληματισμούς που θα απασχολήσουν τη θεωρία και τη λογοτεχνία του 20ου αιώνα.

Τη βαθιά καινοτόμα ρομαντική οπτική γωνία στον κόσμο και τα πράγματα παρουσιάζει αυτή η μελέτη, η οποία φιλοδοξεί να εισαγάγει τον Έλληνα αναγνώστη στις θεωρητικές αρχές και τους φιλοσοφικούς / ποιητολογικούς προβληματισμούς, καθώς και στις βασικές θεματικές και τους τρόπους γραφής των Γερμανών ρομαντικών.

Ως παράδειγμα της διαχρονικότητας του Ρομαντισμού, προτείνεται μια θεώρηση των κειμένων του Γεώργιου Βιζυηνού «υπό ρομαντική οπτική γωνία», η σκιαγράφηση μιας εκλεκτικής συγγένειας. Η γοητεία του θαυμαστού, τα απραγματοποίητα ταξίδια και οι ανεκπλήρωτοι έρωτες, η αρχή της υπέρβασης και της ερμηνείας, που απαντούν στα κείμενα του Βιζυηνού, συνθέτουν το καθοριστικό για το έργο του σχήμα της διαρκούς εναλλαγής μεταξύ προσδοκίας και απογοήτευσης – την αέναη κίνηση του εκκρεμούς της ρομαντικής ειρωνείας.


Βιογραφικό
Η Αλεξάνδρα Ρασιδάκη είναι αναπληρώτρια καθηγήτρια γερμανικής και συγκριτικής γραμματολογίας στο Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης, στο Τμήμα Γερμανικής Γλώσσας και Φιλολογίας. Σπούδασε Μεσαιωνική και Νεότερη Γερμανική Φιλολογία και Ισπανική Φιλολογία στο Πανεπιστήμιο του Ντύσσελντορφ. Η διδασκαλία και η έρευνά της κινούνται στα πεδία της γερμανικής και συγκριτικής γραμματολογίας, της ιστορίας των ιδεών και της λογοτεχνικής μετάφρασης.

Έχει, μεταξύ άλλων, δημοσιεύσει τις μελέτες «Ποιητική της δυσπιστίας», μελέτη-επίμετρο στο: Ίλζε Άιχινγκερ, Επίκαιρη συμβουλή (Ροές, 2009), Περί μελαγχολίας: Στη θεωρία, τη λογοτεχνία, την τέχνη (Κίχλη, 2012, Βραβείο Δοκιμίου του περιοδικού www.oanagnostis.gr 2013), «Τα ζώα του Κάφκα», μελέτη-επίμετρο στο: Φραντς Κάφκα, Αναφορά ενός σκύλου (Πατάκης, 2016), «Ο πολύμορφος κόσμος και οι δυσάρεστες εκπλήξεις: Αμφισημίες της δημιουργίας», μελέτη-επίμετρο στο: Φραντς Κάφκα, Το κτίσμα (Άγρα, 2018). Έχει μεταφράσει λογοτεχνικά κείμενα από και προς τα γερμανικά, μεταξύ άλλων της Νίνας Κοκαλίδου-Ναχμία, του Νάσου Βαγενά, της Ίλζε Άιχινγκερ, του Ράινερ Μαρία Ρίλκε και του Φράντς Κάφκα.



ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ:
ΜΙΕΤ: Τσιμισκή 11, 546 24 Θεσσαλονίκη, τηλ. 2310 288036,
email: bookstore-thessaloniki@miet.gr
ΕΚΔΟΣΕΙΣ ΑΓΡΑ: Ζωοδόχου Πηγής 99, 114 73 Αθήνα, τηλ. 210.7011.461,
φαξ. 210.7018.649, email: info@agra.gr

ΥΠΟ ΡΟΜΑΝΤΙΚΗ ΟΠΤΙΚΗ ΓΩΝΙΑ. ΓΕΡΜΑΝΙΚΟΣ ΡΟΜΑΝΤΙΣΜΟΣ ΚΑΙ ΓΕΩΡΓΙΟΣ ΒΙΖΥΗΝΟΣ

Αλεξάνδρα Ρασιδάκη
Υπό ρομαντική οπτική γωνιά. Γερμανικός Ρομαντισμός και Γεώργιος Βιζυηνός

Αθήνα, Εκδόσεις Άγρα, 2019 (Νοέμβριος)
Σελίδες: 427
Διαστάσεις: 14 x 20,5 εκ.
ISBN χαρτόδετου:978-960-505-387-1
Τιμή: 21,00 € // στο βιβλιοπωλείο μας 18,90 €



Οι ρομαντικοί κηρύσσουν την πρωτοκαθεδρία της τέχνης απέναντι σε κάθε άλλη έκφανση του πνευματικού ή κοινωνικού βίου, την ορίζουν ως το χώρο της απόλυτης ελευθερίας του ατόμου. Ωστόσο, ο γερμανικός Ρομαντισμός δεν νοείται μόνο ως λογοτεχνικό ή καλλιτεχνικό κίνημα, αλλά αυτοπροσδιορίζεται ως καινοτόμος τρόπος ζωής, σκέψης και δημιουργίας. Ο εκρομαντισμός του κόσμου, στον οποίο καλούν οι Γερμανοί ρομαντικοί, είναι μια επανάσταση του πνεύματος, που αφορά όλες τις πτυχές της διανόησης και δημιουργίας. Οι ρομαντικοί διαπλάθουν τον κόσμο όχι αλλάζοντάς τον, αλλά προσκαλώντας σε μια διαφορετική πρόσληψή του.

Πίσω από το χαριτωμένο και συχνά ευτράπελο προσωπείο της ρομαντικής μυθοπλασίας κρύβεται ένα ρηξικέλευθο πρόγραμμα, μια προγραμματική αντιπρόταση στην απο-γοητευμένη κοσμοαντίληψη του Διαφωτισμού, η εξύμνηση της προσωπικής ελευθερίας και αυτοδιάθεσης και μια δριμύτατη κριτική στις κοινωνικές συμβάσεις της εποχής. Ο γερμανικός Ρομαντισμός συνομιλεί και διαφοροποιείται από τα συμφραζόμενα της εποχής του και θέτει προβληματισμούς που θα απασχολήσουν τη θεωρία και τη λογοτεχνία του 20ού αιώνα.

Τη βαθιά καινοτόμα ρομαντική οπτική γωνία στον κόσμο και τα πράγματα παρουσιάζει αυτή η μελέτη, η οποία φιλοδοξεί να εισαγάγει τον Έλληνα αναγνώστη στις θεωρητικές αρχές και τους φιλοσοφικούς/ποιητολογικούς προβληματισμούς, καθώς και στις βασικές θεματικές και τους τρόπους γραφής των Γερμανών ρομαντικών.

Ως παράδειγμα της διαχρονικότητας του Ρομαντισμού, προτείνεται μια θεώρηση των κειμένων του Γεώργιου Βιζυηνού «υπό ρομαντική οπτική γωνία», η σκιαγράφηση μιας εκλεκτικής συγγένειας. Η γοητεία του θαυμαστού, τα απραγματοποίητα ταξίδια και οι ανεκπλήρωτοι έρωτες, η αρχή της υπέρβασης και της ερμηνείας, που απαντούν στα κείμενα του Βιζυηνού, συνθέτουν το καθοριστικό για το έργο του σχήμα της διαρκούς εναλλαγής μεταξύ προσδοκίας και απογοήτευσης - την αέναη κίνηση του εκκρεμούς της ρομαντικής ειρωνείας.

(από το οπισθόφυλλο του βιβλίου)

ΤΡΕΙΣ ΕΝ ΠΛΩ

Κώστας Ιωαννίδης, Εμμανουέλα Κάντζια
Τρεις εν πλω 

Σειρά: demo, αρ. 3
Αθήνα, Μορφωτικό Ίδρυμα Εθνικής Τραπέζης 2018
Σελίδες: 128
Διαστάσεις: 13,5 x 22 εκ.
ISBN χαρτόδετου: 978-960-250-723-0
Τιμή: 9,00 € // στο βιβλιοπωλείο μας 8,10 €

Ένας ιστορικός της τέχνης και μια φιλόλογος διερευνούν μαζί και χώρια πτυχές της νεωτερικότητας στην πεζογραφία του Μητσάκη, του Βιζυηνού και του Παπαδιαμάντη. Τα τρία διηγήματα που σχολιάζονται («Το βαπόρι», «Μεταξύ Πειραιώς και Νεαπόλεως», «Η Νοσταλγός») έχουν ως κοινό τόπο αναφοράς το ταξίδι στη θάλασσα και θεματοποιούν, με τον έναν ή τον άλλο τρόπο, μία από τις αντιφάσεις της νεωτερικής συνείδησης: τη γοητεία που ασκεί στον καλλιτέχνη το στοιχείο της τυχαιότητας (στη φύση αλλά και στην καλλιτεχνική διαδικασία) και την ταυτόχρονη επιθυμία απόλυτου ελέγχου (ομοίως: της φύσης και της καλλιτεχνικής διαδικασίας). Η τελευταία από τις μελέτες που συγκροτούν τον τόμο (αυτή για τη «Νοσταλγό» του Παπαδιαμάντη) συνυπογράφεται από τους δύο μελετητές και κοιτάζει έναν συγγραφέα που απολαμβάνει την απώλεια του ελέγχου πάνω στους χαρακτήρες του.

Ο Κώστας Ιωαννίδης είναι επίκουρος καθηγητής της Θεωρίας και Κριτικής της Τέχνης στην ΑΣΚΤ. Έχει δημοσιεύσει μελέτες πάνω στην ιστοριογραφία και την κριτική της τέχνης, καθώς και το βιβλίο Σύγχρονη ελληνική φωτογραφία: Ένας αιώνας σε τριάντα χρόνια (2008) κι έχει επιμεληθεί εκθέσεις εικαστικών. Aπό τις εκδόσεις του ΜΙΕΤ κυκλοφορεί το βιβλίο Το εργαστήριο του καλλιτέχνη με εισαγωγικό του κείμενο (σειρά ΑΦΕΛΙΑ, αρ. 2, 2016). Πρόσφατα ολοκλήρωσε ένα βιβλίο με τον τίτλο Φωτογραφία: μία «εξόχως νόθος» τέχνη, που αναμένεται να εκδοθεί μέσα στο 2018.

Η Εμμανουέλα Κάντζια σπούδασε Συγκριτική και Νεοελληνική Φιλολογία στα Πανεπιστήμια Πρίνστον και Χάρβαρντ της Αμερικής. Έχει εκδώσει τη μονογραφία Το όνομα και το πράγμα: Πλατωνικοί απόηχοι στο διήγημα «Διατί η μηλιά δεν έγεινε μηλέα» του Γεωργίου Βιζυηνού (Ερμής, 2012).

(πηγή: ΜΙΕΤ)

ΣΤΟΥΣ ΔΡΟΜΟΥΣ ΤΗΣ ΛΟΓΙΟΣΥΝΗΣ. ΚΕΙΜΕΝΑ ΓΝΩΣΗΣ, ΘΕΩΡΙΑΣ ΚΑΙ ΚΡΙΤΙΚΗΣ

Γ. Μ. Βιζυηνός

Στους δρόμους της λογιοσύνης. Κείμενα γνώσης, θεωρίας και κριτικής

Φιλολογική επιμέλεια: Παν. Μουλλάς

Επιλεγόμενα – υπόμνημα: Βενετία Αποστολίδου, Μαίρη Μικέ

Αθήνα, Μορφωτικό Ίδρυμα Εθνικής Τραπέζης 2013

797 σελ.

ISBN 978-960-250-589-2 (χαρτόδετο) / 978-960-250-590-8 (πανόδετο)

Τιμή 28,00 €  (χαρτόδετο) / στο βιβλιοπωλείο μας 25,20 €

Τιμή 35,00 € (πανόδετο) / στο βιβλιοπωλείο μας 31,50 €

Προλογίζοντας αυτό το έργο του, που το δούλευε με επιμονή τα τελευταία χρόνια της ζωής του, ο Παναγιώτης Μουλλάς σημείωνε: «Ενώ ο ποιητής και διηγηματογράφος Βιζυηνός έχει εξασφαλίσει από καιρό περίοπτη θέση στα γράμματά μας, ο μελετητής και ο θεωρητικός Βιζυηνός, εκπονητής ενός έργου με πολλαπλές (επιστημονικές, φιλοσοφικές, ψυχολογικές, αισθητικές, κριτικές) διαστάσεις, παραμένει ουσιαστικά απρόσιτος στο ευρύ κοινό. Με αυτούς τους όρους, θεωρήσαμε ότι, συγκεντρωμένο σε έναν τόμο, το επιστημονικό έργο του Βιζυηνού θα είχε να προσφέρει πολύτιμες υπηρεσίες με δύο τρόπους: α) ως αυτόνομο επίτευγμα που φωτίζει ωστόσο και το λογοτεχνικό έργο του συγγραφέα μας, και β) ως γενικότερη συμβολή στη μελέτη του 19ου αιώνα, ιδίως μάλιστα προκειμένου για την Ελλάδα μιας εποχής όπου η επιστημονική βιβλιογραφία παρουσιάζεται ακόμη σχετικά πενιχρή.

 Κατά τα άλλα, ας μην ξεχνάμε ότι αυτό το θεωρητικό έργο που ο συγγραφέας μας εκπονεί στην Αθήνα περί τα τέλη της δημιουργικής ζωής του (1884-1892) χωρίς προσχέδιο ή προγραμματισμό, ανταποκρίνεται σε συγκεκριμένες ανάγκες και επιθυμίες του: τον βιοπορισμό, τη διεκδίκηση της έδρας στο Πανεπιστήμιο Αθηνών, τις γενικότερες πνευματικές και κοσμικές του στοχεύσεις. (…) Γύρω στα τριάντα του χρόνια, λίγο πριν και λίγο μετά το 1880, ο Βιζυηνός διανύει τη δημιουργικότερη περίοδο της ζωής του. Είναι η ώρα νέων ερεθισμάτων, εμπειριών και προοπτικών: της επιστημονικής έρευνας, του φιλοσοφικού στοχασμού, της αφηγηματικής ποίησης και της πεζογραφίας. Θα ‘λεγες ότι ο συγγραφέας μας “γνωρίζει τον εαυτό του” πλουτίζοντας το δυναμικό του με συμπληρωματικές δυνατότητες». Αδυνατώντας να ενταχθεί σε ένα σύστημα πανεπιστημιακής ή άλλης επαγγελματικής πειθαρχίας, ο Βιζυηνός χρειάστηκε να ακολουθήσει αναγκαστικά τον δρόμο μιας βασανιστικής βιοποριστικής περιπέτειας, δίχως πάντως να αφήσει αναξιοποίητα τα πολλαπλά του εφόδια: τη γνώση, τον στοχασμό, την καλλιτεχνική του αίσθηση, την κριτική του ευαισθησία.

Τα κείμενα που συγκέντρωσε ο Παναγιώτης Μουλλάς σε αυτόν τον τόμο δεν διαθέτουν ούτε ενιαία μορφή ούτε ενιαίο περιεχόμενο. Γραμμένα στην Αθήνα, δημοσιεύονται α) ως αυτοτελή γυμνασιακά βοηθήματα, β) ως εκτενείς μελέτες σε εφημερίδες και περιοδικά και γ) ως άρθρα στο Εγκυκλοπαιδικόν Λεξικόν Μπαρτ και Χιρστ. Κύριοι θεματικοί τους άξονες: η φιλοσοφία, η ψυχολογία, η λογική, η λαογραφία, οι εικαστικές τέχνες, η λογοτεχνία και, ειδικότερα, η αφηγηματική ποίηση. Σύμφωνα πάντα με τον Παν. Μουλλά: «Η αναδημοσίευση των κειμένων αυτών μπορεί να είναι χρήσιμη και για έναν άλλο λόγο: διότι βοηθάει στην κατανόηση μιας σημαντικής εποχής (ο θετικισμός έχει ήδη δώσει απτά δείγματα γραφής του), όπου συντελούνται βαθιές αλλαγές στις φυσικές και στις ανθρωπιστικές επιστήμες».

Στα επιλεγόμενά τους, η Βενετία Αποστολίδου και η Μαίρη Μικέ εντάσσουν το βιβλίο αυτό στο συνολικό έργο του Παναγιώτη Μουλλά. Το συνδέουν δηλαδή με τα βασικά προβλήματα που τον απασχόλησαν σε όλη του τη ζωή σε σχέση με τον Βιζυηνό και την πνευματική ζωή στον 19ο αιώνα, αναδεικνύοντας έτσι τη σημασία που έχει για τον ίδιο τον Μουλλά αλλά και για τη μελέτη των σχετικών ζητημάτων της Νεοελληνικής Φιλολογίας.