ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΤΡΑΓΩΔΙΑ ΚΑΙ ΤΕΛΕΤΟΥΡΓΙΑ. ΔΕΚΑ ΜΕΛΕΤΗΜΑΤΑ

John Gould  
Αρχαία ελληνική τραγωδία και τελετουργία. Δέκα μελετήματα

Μετάφραση: Βάιος Λιαπής 
Αθήνα, Μορφωτικό Ίδρυμα Εθνικής Τραπέζης 2018 
Σελίδες: 385 
Διαστάσεις: 14 x 21 εκ. 
ISBN χαρτόδετου: 978-960-250-712-4 
Τιμή: 28,00 // στο βιβλιοπωλείο μας 19,60 €  
ISBN πανόδετου: 978-960-250-721-6 
Τιμή: 35,00 // στο βιβλιοπωλείο μας 24,50 € 

Ο Τζων Γκουλντ (John Algernon Gould, 1927–2001) υπήρξε ένας από τους λαμπρότερους μελετητές της αρχαίας ελληνικής γραμματείας. Σπούδασε στο πανεπιστήμιο του Κέμπριτζ και δίδαξε στα πανεπιστήμια της Οξφόρδης και του Σουώνση, πριν ολοκληρώσει τη σταδιοδρομία του στο πανεπιστήμιο του Μπρίστολ ως κάτοχος της έδρας αρχαίων ελληνικών Henry Overton Wills. Το ερευνητικό του έργο επικεντρώθηκε κυρίως στον Ηρόδοτο, στην αρχαία ελληνική τραγωδία και σε ζητήματα της αρχαίας ελληνικής θρησκείας.

Η έκδοση του ΜΙΕΤ Αρχαία ελληνική τραγωδία και τελετουργία συγκεντρώνει δέκα αντιπροσωπευτικά μελετήματα προερχόμενα από τη συγκεντρωτική έκδοση των άρθρων και των διαλέξεών του με τίτλο Myth, Ritual, Memory, and Exchange (Oxford University Press, 2001). Η επιλογή, η οποία εστιάζει σε ζητήματα που αφορούν την αρχαία ελληνική τραγωδία στη σχέση της με την τελετουργία, αναδεικνύει το συνδυασμό ευρείας γνώσης του κλασικού κόσμου, στιβαρής φιλολογικής παιδείας και βαθιάς κατανόηση των μεθόδων της συγκριτικής ανθρωπολογίας που χαρακτηρίζει τις επιστημονικές προσεγγίσεις του Γκουλντ και προσδίδει στο έργο του την ιδιαίτερη αξία του. Τα ζητήματα που αναλύονται στις μελέτες του τόμου αφορούν μεταξύ άλλων την αρχαία τελετουργία της ικεσίας, το πρόβλημα της ουσιαστικής κατανόησης της αρχαίας ελληνικής θρησκείας, θέματα σχετικά με τη διονυσιακή λατρεία και τη σχέση της με την τραγωδία, συνάμα όμως και πιο «τυπικά» φιλολογικά ζητήματα, όπως η διαγραφή των χαρακτήρων, η αφηγηματική υφή ή η γλώσσα του αρχαίου δράματος. Με αυτό τον τρόπο προσφέρεται για πρώτη φορά στο ελληνικό κοινό η ευκαιρία να γνωρίσει, στην καλειδοσκοπική ποικιλομορφία του, το έργο ενός από τους σημαντικότερους μελετητές του αρχαιοελληνικού πολιτισμού.

 (πηγή: ΜΙΕΤ)

 

ΠΕΡΙ ΚΑΘΗΚΟΝΤΩΝ (DE OFFICIIS)

Κικέρων
Περί καθηκόντων (De officiis)

Εισαγωγή – Μετάφραση – Σχόλια: Διονύσιος Χαλκωματάς
Αθήνα, Μορφωτικό Ίδρυμα Εθνικής Τραπέζης 2017
Σελίδες: 440
Διαστάσεις: 14 x 21 εκ.
ISBN 978-960-250-690-5
Τιμή 20,00 € / στο βιβλιοπωλείο μας 15,00 €



 Ο παρών τόμος παρουσιάζει σε νεοελληνική απόδοση το έργο του εμβληματικού Ρωμαίου πολιτικού και ρήτορα Κικέρωνα Περί καθηκόντων. Η μετάφραση συνοδεύεται από λεπτομερή εισαγωγή, όπου περιγράφονται η ζωή και η δράση του Κικέρωνα, οι συνθήκες συγγραφής του έργου, το περιεχόμενο και η επίδρασή του σε μεταγενέστερες εποχές. Επίσης στην έκδοση περιλαμβάνονται σχόλια, βιογραφικές πληροφορίες για τα αναφερόμενα πρόσωπα και βιβλιογραφία.

Ο Κικέρων ανελίχθηκε στα ύπατα αξιώματα της ρωμαϊκής δημοκρατίας χάρη στο οξύ πνεύμα του, την εξαιρετική του μόρφωση και το αναμφισβήτητο ρητορικό του ταλέντο. Συμμετείχε ή παρακολούθησε από πολύ κοντά όλα τα μείζονα πολιτικά γεγονότα του 1ου αιώνα π.Χ. και από την προνομιακή οπτική του γωνία μπόρεσε να αντιληφθεί και να αποτιμήσει τις δυνάμεις που κινούσαν τον δημόσιο βίο της εποχής του. Μέσα από το πλούσιο έργο του, που περιλαμβάνει ρητορικούς λόγους, φιλοσοφικές και πολιτικές πραγματείες, υποστήριξε το ιδανικό της humanitas, στο οποίο περιλαμβάνονται όλες οι ανθρωπιστικές αξίες του αρχαίου ελληνικού και ρωμαϊκού κόσμου, όπως η παιδεία, η δικαιοσύνη, η ανδρεία, η ευπρέπεια και η σύνεση. Το φιλοσοφικό έργο του, έχοντας αφομοιώσει τις αρχαίες ελληνικές και ελληνιστικές επιρροές, εν συνεχεία αναπτύσσεται αυτόνομα ως απόκριση στα ρωμαϊκά πράγματα της εποχής του. Εκκινώντας από τη θεωρία, στρέφεται γρήγορα στην πραγματικότητα, υποστηρίζοντας τις θέσεις και τις προτάσεις του συγγραφέα μέσα από αναγνωρίσιμα παραδείγματα.

Το Περί καθηκόντων γράφτηκε υπό τη μορφή επιστολής του Κικέρωνα προς τον μοναχογιό του Μάρκο, είκοσι ενός ετών τότε, ο οποίος σπούδαζε στην Αθήνα. Όπως αναφέρει στο σημείωμά του ο μεταφραστής, το έργο «εκφράζει το φιλοσοφικό απόσταγμα του ελληνορωμαϊκού κόσμου ως προς την έννοια του “πολιτικού ήθους”». Με το έργο αυτό, «ο Κικέρων θέλησε να εκπαιδεύσει ηθικά τα πολιτικώς ενεργά μέλη της κοινωνίας του», ή τουλάχιστον όσους από αυτούς επιθυμούσαν να διατηρηθεί το αρχαίο πολίτευμα της Ρώμης «με την παραδοσιακή ισορροπία ανάμεσα στις εξουσίες της συγκλήτου και του λαού». Η στωική φιλοσοφία και η έννοια του καθήκοντος κατέχουν κεντρική θέση στο πλαίσιο της συλλογιστικής του. Η επίδραση ιδίως του στωικού φιλόσοφου Παναίτιου από τη Ρόδο είναι ευδιάκριτη στο έργο. Ο Κικέρων επιχειρεί να παρουσιάσει την αντιπαράθεση κοινωνικού καθήκοντος και ατομικού συμφέροντος στο πεδίο της πράξης συνθέτοντας ένα έργο στο οποίο έμελλε να ανατρέξουν πολλοί και σημαντικοί στοχαστές τους επόμενους αιώνες.

ΕΥΡΙΠΙΔΗΣ Άλκηστη

Ευριπίδης
'Αλκηστη

Ερμηνευτική έκδοση Δανιήλ Ι. Ιακώβ
Αθήνα, Μορφωτικό Ίδρυμα Εθνικής Τραπέζης 2012
387 σελ. (Α΄τόμ.), 369 σελ. (Β΄τόμ.)
ISBN χαρτόδετου 978-960-250-508-3
ISBN πανόδετου 978-960-250-511-3
Τιμή χαρτόδετου 30.00 € / στο βιβλιοπωλείο μας 27.00€ 
Τιμή πανόδετου 40.00 € / στο βιβλιοπωλείο μας 36.00 € 

Η Άλκηστη είναι το δράμα του θανάτου και της αναβίωσης της ενάρετης βασίλισσας που δέχθηκε να θυσιάσει τη ζωή της για να υποκαταστήσει στον Άδη τον μελλοθάνατο σύζυγό της, τον Άδμητο. Τα δύο αυτά καίρια γεγονότα καθορίζουν αποφασιστικά και τη δομή του έργου, που έχει δίπτυχη μορφή: Στο πρώτο και εκτενέστερο μέρος παριστάνεται ο θάνατος της νεαρής ηρωίδας και ο θρήνος γι’ αυτόν, ενώ το δεύτερο και συντομότερο μέρος περιλαμβάνει τη συνειδητοποίηση εκ μέρους του Αδμήτου των οδυνηρών συνεπειών εξαιτίας του θανάτου της βασίλισσας και την ακύρωσή τους με τη θαυμαστή παρέμβαση του Ηρακλή, η οποία μετατρέπει την άφατη θλίψη σε αδόκητη χαρά. Το κέντρο του δράματος κατέχει ο πολυσυζητημένος αγώνας λόγων ανάμεσα στον Άδμητο και τον πατέρα του, τον Φέρητα, επεισόδιο που μεταθέτει στο παρόν μια αντιπαράθεση που χρονικά ανήκει στην περίοδο πριν από τον θάνατο της Άλκηστης, ενώ τώρα διεξάγεται μπροστά στο άψυχο σώμα της, και έτσι η σκηνή φορτίζεται συναισθηματικά ακόμη πιο έντονα. Ενώ στην τραγωδία, όπως και στην καθημερινή ζωή, ο θάνατος είναι τελεσίδικα αμετάκλητος, στην Άλκηστη η ηρωίδα επανέρχεται στη ζωή. Η αναβίωσή της πραγματοποιείται σύμφωνα με την ουτοπική σκέψη του Χορού σε ένα άλλο έργο του Ευριπίδη, τον Ηρακλή, ότι διακριτικό γνώρισμα των ενάρετων ανθρώπων θα έπρεπε να είναι η δυνατότητα να ζήσουν μια δεύτερη ζωή.

Στην εισαγωγή του ο Δανιήλ Ι. Ιακώβ ερευνά το προλογοτεχνικό και παραμυθικό υλικό με το οποίο συνδέεται το έργο, τις πεζές αρχαιοελληνικές εκδοχές του μύθου, καθώς και την παρουσία της Άλκηστης στην αρχαιοελληνική ποίηση, στη λατινική λογοτεχνία και στα νεότερα χρόνια. Προτείνει επίσης μιαν ανάγνωση της Άλκηστης που προσφέρει στον αναγνώστη τα αναγκαία ερμηνευτικά κλειδιά για την ορθή κατανόηση του δράματος. Στα επισυναπτόμενα παραρτήματα σχολιάζει μοτίβα, κοινούς τόπους, ρητορικά σχήματα, παράλληλα χωρία, σπάνιες, ιδιωματικές ή ποιητικές συντάξεις και παρέχει πολύτιμες πραγματολογικές και μυθολογικές πληροφορίες. Σημαντικό στοιχείο της έκδοσης αποτελούν τα αναλυτικά ευρετήρια (Γενικό, Λέξεων και Αρχαίων χωρίων), όπως τα συνέταξε ο ομότιμος καθηγητής Γεώργιος Α. Χριστοδούλου.


Ο Δανιήλ Ι. Ιακώβ γεννήθηκε στη Βέροια το 1947. Σπούδασε κλασική φιλολογία στη Φιλοσοφική Σχολή του Α.Π.Θ. και μετεκπαιδεύτηκε επί διετία στο Πανεπιστήμιο της Τυβίγγης (Γερμανία). Ευτύχησε να έχει δασκάλους τους αείμνηστους Στυλιανό Καψωμένο και Λίνο Πολίτη, καθώς και τον διακεκριμένο καθηγητή Richard Kannicht. Το 1982 αναγορεύθηκε διδάκτωρ της Φιλοσοφικής Σχολής του Α.Π.Θ. και στη συνέχεια εξελίχθηκε σε όλες τις βαθμίδες της ακαδημαϊκής ιεραρχίας. Το 1992 εξελέγη καθηγητής της αρχαίας ελληνικής φιλολογίας στο Τμήμα Φιλολογίας του Α.Π.Θ. Κύριοι τομείς των ερευνητικών του ενδιαφερόντων είναι η αρχαία ελληνική τραγωδία, ο Πίνδαρος και η Ποιητική του Αριστοτέλη. Κατά καιρούς τον απασχόλησαν ζητήματα επιβίωσης της αρχαίας ελληνικής λογοτεχνίας στη νεοελληνική γραμματεία. Στις πολυάριθμες μεταφράσεις του συγκαταλέγεται το βιβλίο του Bruno Snell Η ανακάλυψη του πνεύματος (Αθήνα, Μορφωτικό Ίδρυμα Εθνικής Τραπέζης 1981).