ΧΡΗΜΑ ΚΑΙ ΣΚΕΨΗ ΣΤΗΝ ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΑΔΑ. ΟΜΗΡΟΣ, ΦΙΛΟΣΟΦΙΑ, ΤΡΑΓΩΔΙΑ

Ρίτσαρντ Σήφορντ
Χρήμα και σκέψη στην αρχαία Ελλάδα. Όμηρος, φιλοσοφία, τραγωδία

Μετάφραση: Βάιος Λιαπής
Αθήνα, Μορφωτικό Ίδρυμα Εθνικής Τραπέζης, 2021 (Φεβρουάριος)
Σελίδες: 534
Διαστάσεις: 17 x 24 εκ.
ISBN χαρτόδετου: 978-960-250-777-3
Τιμή: 28,00 € // στο βιβλιοπωλείο μας 25,20 €

 

Πώς εξηγείται η εμφάνιση της φιλοσοφίας και της τραγωδίας στην Ελλάδα του 6ου αιώνα π.Χ.; Στο Χρήμα και σκέψη στην αρχαία Ελλάδα, ο Ρίτσαρντ Σήφορντ υποστηρίζει ότι, για να απαντήσουμε στο ερώτημα αυτό, θα πρέπει να λάβουμε υπόψη μας ένα κορυφαίας σημασίας ιστορικό γεγονός: την εφεύρεση και τη ραγδαία εξάπλωση του νομίσματος. Η καθολική διάδοση του χρήματος στην ελληνική κοινωνία οδήγησε σε ριζικό μετασχηματισμό των κοινωνικών σχέσεων και συνέβαλε στη σύλληψη του σύμπαντος ως απρόσωπου συστήματος (στην προσωκρατική φιλοσοφία) και στην παρουσίαση του ανθρώπου ως ατόμου αποξενωμένου τόσο από τους συνανθρώπους του όσο και από τους θεούς (στην αρχαία τραγωδία). Ο Σήφορντ υποστηρίζει ότι απαραίτητη προϋπόθεση για την καθολική διάδοση του χρήματος στην ελληνική κοινωνία υπήρξε η τελετουργία της θυσίας, ιδίως στη μορφή στην οποία την απεικονίζουν τα ομηρικά έπη, αντανακλώντας μια κοινωνία στα πρόθυρα του εκχρηματισμού. Το Χρήμα και σκέψη στην αρχαία Ελλάδα συνιστά μια καινοτόμο διεπιστημονική προσέγγιση, καθώς συνδυάζει την κοινωνική ιστορία, την οικονομική ανθρωπολογία και τη νομισματική με την προσεκτική ανάγνωση φιλολογικών, επιγραφικών και φιλοσοφικών πηγών.

Ο RICHARD SEAFORD υπηρέτησε ως καθηγητὴς Αρχαίας Ελληνικής Γλώσσας και Γραμματείας στο Πανεπιστήμιο του Έξετερ από το 1995 έως το 2014. Στο πλούσιο συγγραφικό έργο του περιλαμβάνονται ερμηνευτικά υπομνήματα στον Κύκλωπα (1984) και στις Βάκχες (1996) του Ευριπίδη, καθώς και οι μονογραφίες Reciprocity and Ritual: Homer and Tragedy in the Developing City-State (Ανταπόδοση και τελετουργία: ο Όμηρος και η τραγωδία στην αναπτυσσόμενη πόλη-κράτος, ΜΙΕΤ 2003)· Dionysos (2006)· Cosmology and the Polis: The Social Construction of Space and Time in the Tragedies of Aeschylus (2012)· The Origins of Philosophy in Ancient Greece and Ancient India (2019). Επιλογή από τα επιστημονικά άρθρα του εκδόθηκε το 2018 με τον τίτλο Tragedy, Ritual, and Money in Ancient Greece.

Ο ΒΑΪΟΣ ΛΙΑΠΗΣ είναι καθηγητής του Αρχαίου Δράματος και της Πρόσληψής του στο Ανοικτό Πανεπιστήμιο Κύπρου. Έχει διδάξει στα Πανεπιστήμια Κύπρου, Μοντρεάλ και Πατρών, και ως επισκέπτης καθηγητής στην École normale supérieure (Παρίσι). Έχει διατελέσει μέλος του Institute for Advanced Study (Πρίνστον) και επισκέπτης ερευνητής σε πανεπιστήμια των ΗΠΑ και του Καναδά. Έχει δημοσιεύσει μονογραφίες και άρθρα για την αρχαία ελληνική τραγωδία και την επιβίωσή της στους νεότερους χρόνους, την αρχαία σοφιολογική γραμματεία, την αρχαία ελληνική θρησκεία κτλ. Το 2018 τιμήθηκε με το Κρατικό Βραβείο Απόδοσης Έργου της Αρχαίας Ελληνικής Γραμματείας στα Νέα Ελληνικά για τη μετάφραση του Κύκλωπα του Ευριπίδη.

(πηγή: ΜΙΕΤ)

 

 

ΤΟ ΘΑΥΜΑ ΚΑΙ Η ΤΡΑΓΩΔΙΑ. ΤΟ ΕΙΚΟΣΙΕΝΑ ΑΠΟ ΤΟΝ ΚΟΣΜΟ ΤΟΥ ΟΜΗΡΟΥ ΣΤΗΝ ΠΑΓΚΟΣΜΙΑ ΕΠΑΡΧΙΑ

Γιάννης Κιουρτσάκης
Το θαύμα και η τραγωδία. Το Εικοσιένα από τον κόσμο του Ομήρου στην παγκόσμια επαρχία

Αθήνα, εκδόσεις Πατάκη, 2020 (Οκτώβριος)
Σελίδες: 120
Διαστάσεις: 13 x 20,5 εκ.
ISBN χαρτόδετου: 978-960-16-9135-0
Τιμή: 9,90 € // στο βιβλιοπωλείο μας 8,91 €

Δεν έχω την αξίωση να πω κάτι καινούργιο για την Ελληνική Επανάσταση - τα περισσότερα έχουν ειπωθεί και θα ειπωθούν από άλλους, ασύγκριτα αρμοδιότερους. Αλλά αισθάνομαι την ανάγκη να στοχαστώ, λιγότερο με τις μετρημένες ιστορικές μου γνώσεις και πιο πολύ με την παράδοξη γνώση την οποία χαρίζει η λογοτεχνία, τι είναι αυτό το θαύμα μέσα στο οποίο φωλιάζει εξαρχής το σπέρμα της τραγωδίας: αίφνης η πιο αρχαία χώρα της Ευρώπης, που τη νόμιζαν νεκρή, ανασταίνεται από τις στάχτες της. Κι ωστόσο, το θαύμα δεν θα πάψει να υπονομεύεται, να ματαιώνεται -αλλά και να ξαναγεννιέται- πάλι και πάλι στα διακόσια χρόνια του ελεύθερου νεοελληνικού βίου. Τι σημαίνει για εμάς, τους σημερινούς Έλληνες, τούτη η ριζική τομή στην τρισχιλιόχρονη πορεία αυτής της χώρας; Τι αντιπροσωπεύει για τη διαχρονική Ελλάδα μια τόσο συνταρακτική ρήξη στον αρχέγονο τρόπο του κοινού μας βίου; Πόσο βαθιά αυτή μάς μεταμόρφωσε μέσα σε δύο αιώνες; Τι κερδίσαμε και τι χάσαμε από τη στιγμή που ενταχθήκαμε κατ' ανάγκην στη χορεία των εθνών της νεωτερικής Ευρώπης; Άραγε οι εντυπωσιακές πρόοδοι που πετύχαμε από τότε, μέσ' από μύριες δοκιμασίες, διαψεύσεις, αντιφάσεις και καταστροφές, δικαιώνουν την ύπαρξή μας στον σημερινό κόσμο; Και τι μπορεί να μάθει τούτη η ιστορία στην Ευρώπη για τον ίδιο της τον εαυτό; 

Γ. Κ.

 (από το οπισθόφυλλο του βιβλίου)

ΣΕΜΙΝΑΡΙΟ: «ΑΝΑΜΕΣΑ ΣΤΟΝ "ΧΑΡΑΚΤΗΡΑ" ΚΑΙ ΤΗ "ΜΟΡΦΗ": ΤΟ ΤΡΑΓΙΚΟ ΥΠΟΚΕΙΜΕΝΟ»

Το Μορφωτικό Ίδρυμα Εθνικής Τραπέζης
διοργανώνει σεμινάριο για το αρχαίο θέατρο, με τίτλο

Ανάμεσα στον «χαρακτήρα» και τη «μορφή»:
το τραγικό υποκείμενο

την Τετάρτη 20 και την Τετάρτη 27 Μαρτίου 2019, στις 18:00
στο Βιβλιοπωλείο του ΜΙΕΤ στη Θεσσαλονίκη, Τσιμισκή 11

Το Μορφωτικό Ίδρυμα Εθνικής Τραπέζης διοργανώνει δύο τρίωρες διαλέξεις για το αρχαίο θέατρο με ομιλήτρια την αναπληρώτρια καθηγήτρια Αρχαίου Δράματος στο Τμήμα Θεάτρου του ΑΠΘ, κυρία Ελένη Παπάζογλου στο Βιβλιοπωλείο του ΜΙΕΤ στη Θεσσαλονίκη (Τσιμισκή 11), στις 20 και 27 Μαρτίου 2019, στις 18.00.

Το σεμινάριο εστιάζει στο ζήτημα της φύσης του τραγικού υποκειμένου, ένα θέμα που έχει προκαλέσει έντονες επιστημονικές αντιπαραθέσεις, χωρίζοντας τους μελετητές σε δύο αντίπαλα επιστημονικά στρατόπεδα: από τη μια μεριά τους «ψυχολογιστές», οι οποίοι βλέπουν στο τραγικό υποκείμενο ένα οργανικά ψυχογραφημένο πρόσωπο, από την άλλη τους «αντι-ψυχολογιστές», που θεωρούν τον ψυχολογικό ρεαλισμό ξένο προς το τραγικό θέατρο αλλά και προς την αρχαία αντίληψη του ανθρώπινου υποκειμένου της «πραγματικής» ζωής.

Η πρώτη από τις δύο τρίωρες διαλέξεις, θα προσφέρει μια συνοπτική θεώρηση του ερμηνευτικού τοπίου που καταγράφουν οι αρχαιογνωστικές σπουδές πάνω στο θέμα, προκειμένου να διαπιστωθεί η εντυπωσιακή πολυφωνία που το διέπει. Η δεύτερη συνεδρία εστιάζει στη δραματουργική ταυτότητα των σοφόκλειων ηρώων, σε μια προσπάθεια να αποτυπωθεί μια χαρακτηρολογική προοπτική, που το θέατρο του Σοφοκλή, για πολλούς μελετητές, καλλιεργεί σε εντυπωσιακό ψυχολογικό «βάθος». Με σημεία αναφοράς δύο σοφόκλειες ηρωίδες, τη Δηιάνειρα και την Ηλέκτρα, θα διερευνηθεί η δραματουργική συγκρότηση των προσώπων τους, συγκεράζοντας την ανθρωπολογική και τη χαρακτηρολογική προσέγγιση – ένας μεθοδολογικός συνδυασμός που, αν και θεωρητικά μοιάζει παράδοξος, ωστόσο στην πράξη μπορεί να αποδειχθεί παραγωγικός.

Οι διαλέξεις θα ολοκληρωθούν σε δύο (2) τρίωρες συναντήσεις, που θα πραγματοποιηθούν στον χώρο του Βιβλιοπωλείου του ΜΙΕΤ στη Θεσσαλονίκη (Τσιμισκή 11) την Τετάρτη 20 και την Τετάρτη 27 Μαρτίου 2019, στις 18:00.

Ο αριθμός των συμμετεχόντων είναι περιορισμένος, και θα τηρηθεί σειρά προτεραιότητας. Το κόστος παρακολούθησης των διαλέξεων ανέρχεται στα 30 ευρώ.

Η εγγραφή μπορεί να γίνει με τους εξής τρόπους:

Μέσω του viva.gr
Στο βιβλιοπωλείο του ΜΙΕΤ (Τσιμισκή 11), εντός του ωραρίου λειτουργίας.

Το ΜΙΕΤ θα χορηγήσει βεβαίωση παρακολούθησης του σεμιναρίου σε όλους τους συμμετέχοντες.

ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ:
τηλ. 2310 288.036 & email: bookstore-thessaloniki@miet.gr

Ωράριο λειτουργίας Βιβλιοπωλείου για κρατήσεις
Δευτέρα, Τετάρτη 09:00-15:30
Τρίτη, Πέμπτη, Παρασκευή 09:00-20:00
Σάββατο 09:30-16:00

www.miet.gr
bookstore-thessaloniki@miet.gr
http://www.miettsimiski11.blogspot.com

ΕΥΡΙΠΙΔΟΥ «ΒΑΚΧΑΙ»

Ευριπίδου
Βάκχαι

Εισαγωγή, αρχαίο κείμενο, μετάφραση, σχόλια: Αθανάσιος Δ. Στεφανής
Αθήνα, Ακαδημία Αθηνών / Βιβλιοθήκη Α. Μανούση 2018
Σελίδες: 361
Διαστάσεις: 16,5 x 24 εκ.
ISBN χαρτόδετου: 978-960-404-343-9
Τιμή: 15,00 € // στο βιβλιοπωλείο μας 13,50 €

«Η τραγωδία του Ευριπίδη Βάκχες είναι ένα πολύ σημαντικό όσο και δύσκολο έργο από το οποίο προβάλλουν διαρκώς αναπάντητα ερωτήματα, ενώ εγείρονται και σοβαρές αμφιβολίες για την ορθότητα της ερμηνευτικής του προσέγγισης. Δεν παύει, ωστόσο, να αποτελεί πρόκληση για τους μελετητές, καθώς η μελέτη αυτού του κειμένου συνδέθηκε με μείζονα φιλολογικά προβλήματα, όπως είναι ο τόπος συγγραφής του και ο χρόνος της παράστασης, η σχέση του με τη διονυσιακή λατρεία και τελετουργία, οι «στόχοι» του ποιητή, αλλά και η συσχέτιση που έγινε κατά καιρούς με νεότερες απόψεις και θεωρίες, οι οποίες αναφέρονται , μεταξύ άλλων, στην παρενδυσία και την ταυτότητα φύλου, στην ψυχανάλυση και την ψυχοθεραπεία και, τελευταία, στο μεταθέατρο. Η παρούσα ερμηνευτική έκδοση έρχεται να προσθέσει μια ακόμη απόπειρα για τη διασαφήνιση και όσο το δυνατόν πληρέστερη κατανόηση του αινιγματικού αυτού έργου του Ευριπίδη…».

(από τον πρόλογο του βιβλίου)

ΕΚΔΗΛΩΣΗ ΜΕ ΤΟΝ Δ. Ν. ΜΑΡΩΝΙΤΗ ΣΤΟ ΒΙΒΛΙΟΠΩΛΕΙΟ ΤΟΥ ΜΙΕΤ

Το απόβραδο της Παρασκευής (22/2/2013, ώρα 8 μ.μ.) ο Δ. Ν. Μαρωνίτης παρουσιάζει στο βιβλιοπωλείο του Μορφωτικού Ιδρύματος Εθνικής Τραπέζης (Τσιμισκή 11, Θεσσαλονίκη) δύο νέα βιβλία του: τις 24+2 ιλιαδικές παρομοιώσεις (κείμενο, μετάφραση, πρόλογος, επίλογος, υστερόγραφο, εκδόσεις ΑΓΡΑ) και τον Αίαντα του Σοφοκλή (μετάφραση και επίμετρο, εκδόσεις ΜΙΕΤ), υπολογίζοντας σε φιλικό διάλογο. Θα ακουστούν οι επιλεγμένες παρομοιώσεις και τρεις μονόλογοι από την τραγωδία του Σοφοκλή, με κάποια απρόβλεπτα σχόλια.

ΕΥΡΙΠΙΔΗΣ Άλκηστη

Ευριπίδης
'Αλκηστη

Ερμηνευτική έκδοση Δανιήλ Ι. Ιακώβ
Αθήνα, Μορφωτικό Ίδρυμα Εθνικής Τραπέζης 2012
387 σελ. (Α΄τόμ.), 369 σελ. (Β΄τόμ.)
ISBN χαρτόδετου 978-960-250-508-3
ISBN πανόδετου 978-960-250-511-3
Τιμή χαρτόδετου 30.00 € / στο βιβλιοπωλείο μας 27.00€ 
Τιμή πανόδετου 40.00 € / στο βιβλιοπωλείο μας 36.00 € 

Η Άλκηστη είναι το δράμα του θανάτου και της αναβίωσης της ενάρετης βασίλισσας που δέχθηκε να θυσιάσει τη ζωή της για να υποκαταστήσει στον Άδη τον μελλοθάνατο σύζυγό της, τον Άδμητο. Τα δύο αυτά καίρια γεγονότα καθορίζουν αποφασιστικά και τη δομή του έργου, που έχει δίπτυχη μορφή: Στο πρώτο και εκτενέστερο μέρος παριστάνεται ο θάνατος της νεαρής ηρωίδας και ο θρήνος γι’ αυτόν, ενώ το δεύτερο και συντομότερο μέρος περιλαμβάνει τη συνειδητοποίηση εκ μέρους του Αδμήτου των οδυνηρών συνεπειών εξαιτίας του θανάτου της βασίλισσας και την ακύρωσή τους με τη θαυμαστή παρέμβαση του Ηρακλή, η οποία μετατρέπει την άφατη θλίψη σε αδόκητη χαρά. Το κέντρο του δράματος κατέχει ο πολυσυζητημένος αγώνας λόγων ανάμεσα στον Άδμητο και τον πατέρα του, τον Φέρητα, επεισόδιο που μεταθέτει στο παρόν μια αντιπαράθεση που χρονικά ανήκει στην περίοδο πριν από τον θάνατο της Άλκηστης, ενώ τώρα διεξάγεται μπροστά στο άψυχο σώμα της, και έτσι η σκηνή φορτίζεται συναισθηματικά ακόμη πιο έντονα. Ενώ στην τραγωδία, όπως και στην καθημερινή ζωή, ο θάνατος είναι τελεσίδικα αμετάκλητος, στην Άλκηστη η ηρωίδα επανέρχεται στη ζωή. Η αναβίωσή της πραγματοποιείται σύμφωνα με την ουτοπική σκέψη του Χορού σε ένα άλλο έργο του Ευριπίδη, τον Ηρακλή, ότι διακριτικό γνώρισμα των ενάρετων ανθρώπων θα έπρεπε να είναι η δυνατότητα να ζήσουν μια δεύτερη ζωή.

Στην εισαγωγή του ο Δανιήλ Ι. Ιακώβ ερευνά το προλογοτεχνικό και παραμυθικό υλικό με το οποίο συνδέεται το έργο, τις πεζές αρχαιοελληνικές εκδοχές του μύθου, καθώς και την παρουσία της Άλκηστης στην αρχαιοελληνική ποίηση, στη λατινική λογοτεχνία και στα νεότερα χρόνια. Προτείνει επίσης μιαν ανάγνωση της Άλκηστης που προσφέρει στον αναγνώστη τα αναγκαία ερμηνευτικά κλειδιά για την ορθή κατανόηση του δράματος. Στα επισυναπτόμενα παραρτήματα σχολιάζει μοτίβα, κοινούς τόπους, ρητορικά σχήματα, παράλληλα χωρία, σπάνιες, ιδιωματικές ή ποιητικές συντάξεις και παρέχει πολύτιμες πραγματολογικές και μυθολογικές πληροφορίες. Σημαντικό στοιχείο της έκδοσης αποτελούν τα αναλυτικά ευρετήρια (Γενικό, Λέξεων και Αρχαίων χωρίων), όπως τα συνέταξε ο ομότιμος καθηγητής Γεώργιος Α. Χριστοδούλου.


Ο Δανιήλ Ι. Ιακώβ γεννήθηκε στη Βέροια το 1947. Σπούδασε κλασική φιλολογία στη Φιλοσοφική Σχολή του Α.Π.Θ. και μετεκπαιδεύτηκε επί διετία στο Πανεπιστήμιο της Τυβίγγης (Γερμανία). Ευτύχησε να έχει δασκάλους τους αείμνηστους Στυλιανό Καψωμένο και Λίνο Πολίτη, καθώς και τον διακεκριμένο καθηγητή Richard Kannicht. Το 1982 αναγορεύθηκε διδάκτωρ της Φιλοσοφικής Σχολής του Α.Π.Θ. και στη συνέχεια εξελίχθηκε σε όλες τις βαθμίδες της ακαδημαϊκής ιεραρχίας. Το 1992 εξελέγη καθηγητής της αρχαίας ελληνικής φιλολογίας στο Τμήμα Φιλολογίας του Α.Π.Θ. Κύριοι τομείς των ερευνητικών του ενδιαφερόντων είναι η αρχαία ελληνική τραγωδία, ο Πίνδαρος και η Ποιητική του Αριστοτέλη. Κατά καιρούς τον απασχόλησαν ζητήματα επιβίωσης της αρχαίας ελληνικής λογοτεχνίας στη νεοελληνική γραμματεία. Στις πολυάριθμες μεταφράσεις του συγκαταλέγεται το βιβλίο του Bruno Snell Η ανακάλυψη του πνεύματος (Αθήνα, Μορφωτικό Ίδρυμα Εθνικής Τραπέζης 1981).