ΘΕΟΔΩΡΟΣ ΡΑΛΛΗΣ (1852-1909)

Θεόδωρος Ράλλης (1852-1909)

Κείμενο: Μαρία Κατσανάκη
Μετάφραση: Μαίρη Κιτρόεφ
Λευκωσία, Ίδρυμα Α. Γ. Λεβέντη, Λεβέντειος Πινακοθήκη 2018
Σελίδες: 375, με έγχρωμες εικόνες
Διαστάσεις: 24 x 29 εκ.
ISBN πανόδετου: 978-9963-732-29-6 / 978-9963-732-30-2
Τιμή: 48,96 € // στο βιβλιοπωλείο μας 44,06 €
Το λεύκωμα κυκλοφορεί και στα αγγλικά
 

«...Ο Ράλλης, ο γνωστότερος, κατά τεκμήριο, Έλληνας ζωγράφος του 19ου αιώνα που εγκαταστάθηκε, σπούδασε και έδρασε στο Παρίσι, ανέπτυξε διεθνή εκθεσιακή δραστηριότητα, έχοντας επιπλέον ανελλιπή παρουσία στο επίσημο παρισινό Σαλόν, διατηρούσε για χρόνια ένα δεύτερο ατελιέ στο Κάιρο και ταξίδευε συστηματικά στην Ελλάδα και στην Ανατολή, από όπου πρωτίστως άντλησε τα θέματα για τις σαγηνευτικές εικόνες του. Σε πλήρη αρμονία με το πνεύμα της παραδοσιακής ζωγραφικής που διδάχτηκε κοντά στον Γάλλο ακαδημαϊκό οριενταλιστή Jean-Leon Gerome, το έργο του συνθέτει τη ματιά στην Ελλάδα και στην Ανατολή με την προσωπική βιωματική σχέση και με την οπτική της Δύσης, στο πλαίσιο κυρίαρχων ιδεολογιών, και αφήνει διακριτό αποτύπωμα στην ιστορία της τέχνης.

Η μελέτη αυτή, που απευθύνεται τόσο στο ειδικό όσο και στο ευρύτερο κοινό, φιλοδοξεί να αναδείξει την καλλιτεχνική προσωπικότητα του Ράλλη και να εμβαθύνει στην εικαστική του δημιουργία, που και σήμερα εγείρει πολλαπλώς το ενδιαφέρον, λαμβάνοντας υπόψη τα ιστορικά και καλλιτεχνικά συμφραζόμενα, τους όρους πρόσληψης και την κριτική υποδοχή.»

(από το βιβλίο)

ΕΚ ΔΥΣΜΩΝ ΤΟ ΦΩΣ; ΕΞΕΛΛΗΝΙΣΜΟΣ ΚΑΙ ΟΡΙΕΝΤΑΛΙΣΜΟΣ ΣΤΗΝ ΟΘΩΜΑΝΙΚΗ ΑΥΤΟΚΡΑΤΟΡΙΑ (ΜΕΣΑ 19ου – ΑΡΧΕΣ 20ού)

Χάρης Εξερτζόγλου
Εκ Δυσμών το Φως; Εξελληνισμός και Οριενταλισμός στην Οθωμανική Αυτοκρατορία (μέσα 19ου – αρχές 20ού)

Αθήνα, Εκδόσεις του Εικοστού Πρώτου 2015
249 σελ.
ISBN 978-618-5118-06-8
Τιμή 19,17 € / στο βιβλιοπωλείο μας 17,25 €



Στόχος αυτής της μελέτης είναι να διερευνήσει τους τρόπους με τους οποίους γίνεται νοητή η «Δύση» στους χώρους της «Ανατολής» στο πλαίσιο της συγκυρίας του 19ου αιώνα που επηρεάστηκε από παράγοντες όπως η άνοδος του εθνικισμού και η δημιουργία εθνικών κρατών, η οθωμανική μεταρρυθμιστική πορεία και η οικονομική και πολιτική ισχύς των μεγάλων ευρωπαϊκών δυνάμεων.

Η μελέτη υποστηρίζει ότι η πρόσληψη και υποδοχή της «Δύσης» στην «Ανατολή» υπήρξε μια ενεργητική διαδικασία, η οποία δεν μπορεί να κατανοηθεί με όρους αντίθεσης. Προτείνοντας τον εαυτό της ως πρότυπο, η «Δύση» άσκησε μια συστηματική επίδραση στις κοινωνίες της «Ανατολής», της «καθ’ ημάς Ανατολής» συμπεριλαμβανομένης, επηρεάζοντας άμεσα τον τρόπο με τον οποίο οι διάφορες εθνοθρησκευτικές κοινότητες αντιλαμβάνονταν τον εαυτό τους και τους «άλλους». Η ταυτόχρονη επίδραση του εθνικισμού όμως αναίρεσε τις προϋποθέσεις «μίμησης» της «Δύσης» προβάλλοντας όλα εκείνα τα στοιχεία που θεωρήθηκαν εγγενή στοιχεία της δυτικής νεωτερικότητας και κατ’ επέκταση απειλή για την εθνική ταυτότητα.

Οι αποστάσεις από τη «Δύση» δεν ισοδυναμούσαν με άρνηση των εκσυγχρονιστικών ή «εκπολιτιστικών» προγραμμάτων, τα οποία στην περίπτωση των ελληνορθόδοξων ηγετικών ομάδων της οθωμανικής επικράτειας συνδέθηκαν με προγράμματα γλωσσικού εξελληνισμού και στην πράξη οδήγησαν στην εθνικοποίηση της εκπολιτιστικής διαδικασίας τόσο στα βαλκανικά όσο και τα μικρασιατικά εδάφη. Ο ελληνικός εθνικός λόγος παρουσίασε τους Έλληνες ως κατόχους ενός σημαντικού πλεονεκτήματος έναντι άλλων ανερχόμενων εθνικισμών, αλλά και της μουσουλμανικής κοινωνίας. Το πλεονέκτημα αυτό ήταν μια εξιδανικευμένη ελληνική αρχαιότητα, η οποία είχε τοποθετηθεί στην αφετηρία του ευρωπαϊκού πολιτισμού από το κυρίαρχο ευρωκεντρικό αφήγημα στη Δυτική Ευρώπη. Η οικειοποίηση αυτού του αφηγήματος στην «καθ’ ημάς Ανατολή» από την ελληνική λογιοσύνη διαμόρφωσε τις προϋποθέσεις εκείνες που αναγόρευσαν τους Έλληνες σε αποκλειστικούς εκπροσώπους του πολιτισμού στην Ανατολή παραγνωρίζοντας κάθε άλλη πολιτισμική παράδοση.

(από το οπισθόφυλλο του βιβλίου)

ΘΕΟΔΩΡΟΣ ΡΑΛΛΗΣ. ΜΕ ΤΟ ΒΛΕΜΜΑ ΣΤΗΝ ΑΝΑΤΟΛΗ

Θεόδωρος Ράλλης. Με το βλέμμα στην Ανατολή
 
Κατάλογος έκθεσης
Επιμέλεια-Κείμενα: Μίρκα Α. Παλιούρα
Αθήνα, Μουσείο Μπενάκη 2014
127 σελ. με έγχρωμες εικόνες
Δίγλωσση έκδοση: ελληνική και αγγλική
ISBN 978-960-476-164-7
Τιμή 20,00 € / στο βιβλιοπωλείο μας 18,00 €



Η έκδοση κυκλοφόρησε με την ευκαιρία της ομότιτλης έκθεσης του Θεόδωρου Ράλλη στο Μουσείο Μπενάκη Ισλαμικής Τέχνης (11 Δεκεμβρίου 2014 - 22 Φεβρουαρίου 2014).

Ο ζωγράφος Θεόδωρος Ράλλης, με καταγωγή από την Χίο, γεννήθηκε στην Κωνσταντινούπολη και έζησε το μεγαλύτερο διάστημα της ζωής του στη Γαλλία. Το καλλιτεχνικό του έργο, εμπνευσμένο από την Ελλάδα και τη Μέση Ανατολή, διαμορφωμένο στο πλαίσιο του ευρωπαϊκού ρεύματος του Οριενταλισμού και εκτελεσμένο σύμφωνα με την ακαδημαϊκή τεχνική της γαλλικής σχολής, συνέβαλε στη δημιουργία της νεότερης καλλιτεχνικής παράδοσης στην Ελλάδα.

(πηγή: Μουσείο Μπενάκη)