ΝΙΚΟΣ ΕΓΓΟΝΟΠΟΥΛΟΣ. Ο ΟΡΦΕΑΣ ΤΟΥ ΥΠΕΡΡΕΑΛΙΣΜΟΥ

Νίκος Εγγονόπουλος. Ο Ορφέας του υπερρεαλισμού

Κατάλογος έκθεσης
Επιμέλεια: Τάκης Μαυρωτάς
Κείμενα: συλλογικό
Αθήνα, Ίδρυμα Εικαστικών Τεχνών & Μουσικής Β & Μ Θεοχαράκη, 2022 (Μάρτιος)
Σελίδες: 144, με έγχρωμες και α/μ εικόνες
Διαστάσεις: 24 x 29 εκ.
ISBN χαρτόδετου: 978-618-5201-14-2
Τιμή: 20,00 € // στο βιβλιοπωλείο μας 18,00 € 

 

 

«Είμαι πρώτα ζωγράφος και μετά ποιητής. Με αυτήν την ξεκάθαρη δήλωσή του, ο Νίκος Εγγονόπουλος, σε συνέντευξή του στον Θανάση Νιάρχο (εφ. Θεσσαλία Βόλου, 1976), προσδιορίζει την ευθύνη του και τη θέση του απέναντι στην τέχνη. Με αισθήματα συνοχής και συνέπειας, ο Εγγονόπουλος κατέκτησε την πυκνή, ζωγραφική του έκφραση, που είναι εύκολα αναγνωρίσιμη και συνδέει το σήμερα με το όνειρο, τον μύθο και την ιστορία. Εύστροφος και εύστοχος, αποκαλύπτει, με απαρομοίαστη ομοιογένεια και οξυδέρκεια, σε κάθε του δημιουργία, έντεχνα και αρμονικά, πτυχές του μυστηριακού του κόσμου. Αλληγορίες, σύμβολα και μύθοι ορίζουν την πραγματικότητά του, αφού πάντα, η πνευματική του ευλυγισία τον έσπρωχνε σε ακροβασίες και ασύλληπτες τομές. Έτσι, οι αινιγματικές του μορφές αντανακλούν, πολλές φορές, μια βαθιά μυθική υποβολή και άλλοτε, με τρόπο μοναδικό και ουσιώδη, εν φαντασία και λόγω, ενδυναμώνουν την ποιητική έκφραση των εικόνων του.

Άμεσος και διεισδυτικός, αφηγείται ζωγραφικά τα οράματά του. Παράλληλα, το παιγνιώδες πνεύμα του έχεις την αίσθηση ότι πηγάζει από το προσωπικό του απόσταγμα παρατήρησης του κόσμου. Με λογισμό και όραμα, κινείται από το παρελθόν, από το όνειρο στον μύθο και από την πραγματικότητα στην φαντασίωση. Αδιαπραγμάτευτα ειλικρινής και ανιδιοτελής απέναντι στη ζωή, αντιμετώπισε με θάρρος τους επικριτές και πολέμιούς του, αντιπαραθέτοντας τη ζωγραφική και την ποίησή του, οι οποίες είναι έντονα συνδεδεμένες με τα όνειρα και τους ονειρικούς μηχανισμούς, με το παράλογο και τη «ζούρλια», μια λέξη που συχνά χρησιμοποιούσε ο ίδιος. Αυτό το μυστηριακό σύμπαν εκφράζει τη δική του αλήθεια, έναν απέραντο κόσμο, που αντανακλά το πάθος του για κάθε τι ωραίο, αλλά και την κριτική του στάση απέναντι στα μεγάλα λάθη. Έτσι, οι μνήμες από τα δύσκολα χρόνια της Κατοχής έγιναν εικόνες και στίχοι με ενάργεια και συναισθηματική ένταση…».

Τάκης Μαυρωτάς
(από τον κατάλογο της έκθεσης)

 

 

 

ΚΡΗΤΙΚΕΣ ΕΙΚΟΝΕΣ ΚΑΙ ΚΡΗΤΙΚΟΙ ΖΩΓΡΑΦΟΙ ΣΤΟ ΣΙΝΑ

Μαρία Βασιλάκη
Κρητικές εικόνες και κρητικοί ζωγράφοι στο Σινά

Μνήμη Μανόλη Χατζηδάκη / Ακαδημία Αθηνών, 26 Μαρτίου 2019
Αθήνα, Ακαδημία Αθηνών, 2021 (Δεκέμβριος)
Σελίδες: 94, με έγχρωμες εικόνες
Διαστάσεις: 17 x 24 εκ.
ISBN χαρτόδετου: 978-960-404-391-0
Τιμή: 15,00 € // στο βιβλιοπωλείο μας 13,50 € 

 

 

Οι κρητικές εικόνες που φυλάσσονται στη μονή Σινά είναι εντυπωσιακές τόσο σε αριθμό όσο και σε ποιότητα. Πολλές από αυτές είτε φέρουν την υπογραφή σημαντικών ζωγράφων της βενετοκρατούμενης Κρήτης είτε μπορούν με βεβαιότητα να τους αποδοθούν. Όμως οι πληροφορίες που τα έγγραφα της βενετοκρατούμενης Κρήτης προσφέρουν για την πλούσια αυτή καλλιτεχνική παραγωγή των Κρητικών ζωγράφων για τη μονή Σινά είναι περιορισμένες. Εντούτοις, υπάρχουν και αν αξιοποιηθούν σωστά, οδηγούν σε ενδιαφέροντα συμπεράσματα.

(πηγή: Ακαδημία Αθηνών)

 

 

 

 

 

ΘΕΟΦΙΛΟΣ. Ο ΤΣΟΛΙΑΣ ΤΗΣ ΖΩΓΡΑΦΙΚΗΣ

Θεόφιλος. Ο τσολιάς της ζωγραφικής

Κατάλογος έκθεσης
Επιμέλεια: Τάκης Μαυρωτάς
Κείμενα: συλλογικό
Αθήνα, Ίδρυμα Εικαστικών Τεχνών και Μουσικής Β & Μ Θεοχαράκη, 2021 (Νοέμβριος)
Σελίδες: 144, με έγχρωμες εικόνες
Διαστάσεις: 24 x 29 εκ.
ISBN χαρτόδετου: 978-618-5201-13-5
Τιμή: 18,00 € // στο βιβλιοπωλείο μας 16,20 €

 

«Αισθητική και πνευματική συγκίνηση αντανακλώνται σχεδόν από το σύνολο του έργου του μεγάλου μας λαϊκού ζωγράφου, που είναι διαποτισμένο από την ιστορία και τις φυσικές ομορφιές του τόπου μας, αφού ο ασυμβίβαστος ζωγράφος επίμονα βύθιζε το βλέμμα του στους πανάρχαιους χρόνους και τα πάθη του λαού μας, αναζητώντας την αλήθεια της ζωής. Η απλοϊκότητα της δουλειάς του, με την αμείωτη ιστορική και αισθητική διάρκεια, μαρτυρά τη σοφία του, με τις ζυγισμένες εντάσεις, που δημιουργούν τα αντιθετικά χρώματα, άλλοτε ζωηρά και δραματικά, άλλοτε απαλά και λυρικά. Η ζωγραφική του, σε όλη σχεδόν την έκτασή της, διαπνέεται από τη δύναμη των μύθων της αρχαίας Ελλάδας, το ρωμαίικο ήθος και την παλληκαριά των ηρώων του 1821, αλλά και την αξεπέραστη ομορφιά του ελληνικού τοπίου. Με τα λίγα γράμματα που γνώριζε, συνήθως συνόδευε τις εικόνες των έργων του με ασύντακτα και ανορθόγραφα επεξηγηματικά κείμενα, επιθυμώντας να συμπληρώσει ή να επιβεβαιώσει αυτή την ίδια τη πρόθεσή του για τη δύναμη των εικόνων του, τους ήρωες και τους θεούς, τη θάλασσα και τα βουνά, τα πεύκα και τις ελιές. Ένας κόσμος, από τη Μυτιλήνη έως το Πήλιο, με μια φλογερή έξαρση για την ιστορία μας, αλλά και εικόνες από την Κωνσταντινούπολη και τη Σμύρνη, μέχρι την Αίγυπτο, την Ιταλία, το Ισραήλ, τη Δαμασκό, αλλά και την Ρωσοϊαπωνική Ναυμαχία και την Παράταξη του στρατού του Μ. Ναπολέοντος, μεταξύ των άλλων.

[...] Ο Θεόφιλος είναι ακλόνητος θεματοφύλακας της ελληνικής πολιτιστικής συνέχειας. Δεν τον ενδιέφεραν οι απλές απεικονίσεις της στιγμής, αλλά η πολυπρόσωπη αποτύπωση γεγονότων και αγωνιστών, που κατάφεραν να περάσουν από το "εγώ" στο "εμείς". Η θεματογραφία του βασιζόταν σε διηγήσεις και η ζωγραφική του στο ένστικτο και τη βυζαντινή αγιογραφία, σε μια εποχή που οι λίγοι φίλοι της τέχνης περιφρονούσαν τη λαϊκή τέχνη και είχαν στραμμένο το βλέμμα τους στην κλασική ζωγραφική της Σχολής του Μονάχου, στα έργα των Γύζη, Λύτρα, Ιακωβίδη και Βολανάκη, μεταξύ άλλων...».

Τάκης Μαυρωτάς

(από το βιβλίο)

Η ΓΥΝΑΙΚΑ ΣΤΗΝ ΕΠΑΝΑΣΤΑΣΗ ΤΟΥ 1821. ΣΥΛΛΟΓΗ ΜΙΧΑΛΗ ΚΑΙ ΔΗΜΗΤΡΑΣ ΒΑΡΚΑΡΑΚΗ

Η Γυναίκα στην Επανάσταση του 1821 / Women in the Greek Revolution of 1821. Συλλογή Μιχάλη και Δήμητρας Βαρκαράκη / Collection of Michalis and Dimitra Varkarakis

Κατάλογος έκθεσης
Επιμέλεια: Φανή-Μαρία Τσιγκάκου
Κείμενα: συλλογικό
Αθήνα, Ίδρυμα Εικαστικών Τεχνών και Μουσικής Β & Μ Θεοχαράκη, 2021 (Νοέμβριος)
Σελίδες: 140, με έγχρωμες εικόνες
Διαστάσεις: 24 x 29 εκ.
ISBN χαρτόδετου: 978-618-5201-12-8
Τιμή: 20,00 € // στο βιβλιοπωλείο μας 18,00 €

 

«…Η επίσημη ελληνική ιστορία δεν υπήρξε δίκαιη απέναντι στις Ελληνίδες της εποχής της Τουρκοκρατίας. Κατά τη διάρκεια της περιόδου αυτής, οι γυναίκες δεν έπαιρναν μεν μέρος στη δημόσια ζωή για ευνόητους λόγους, ωστόσο ο ρόλος τους κάθε άλλο παρά παθητικός ήταν. Σαν σύζυγοι, σύντροφοι στις δοκιμασίες, εμψύχωναν τους άνδρες, ενώ εμφύσησαν στα παιδιά τους την αγάπη για την πατρίδα και το αγωνιστικό πνεύμα ενάντια στον κατακτητή. Ο αριθμός των Ελληνίδων οι οποίες ανέπτυξαν δράση κατά τη διάρκεια της Τουρκοκρατίας και πήραν ενεργό μέρος στην Επανάσταση του 1821 είναι εντυπωσιακός. Τρέχουσες ιστορικές μαρτυρίες, απομνημονεύματα και Οδοιπορικά ξένων περιηγητών αναφέρονται σε γυναικείες μορφές που συνέβαλαν στην επιτυχή έκβαση δραματικών στιγμών της νεότερης ιστορίας και συμμετείχαν έμπρακτα στον Απελευθερωτικό Αγώνα…».

Δρ. Φανή-Μαρία Τσιγκάκου
(από το βιβλίο)

 

Η ΤΕΧΝΗ ΤΗΣ ΔΥΣΗΣ ΣΤΟ ΕΡΓΟ ΤΟΥ ΠΑΝΑΓΙΩΤΗ ΔΟΞΑΡΑ

Ντενίζ-Χλόη Αλεβίζου
Η τέχνη της Δύσης στο έργο του Παναγιώτη Δοξαρά. Εικόνες του ναού Αγίου Δημητρίου Λευκάδας – Μεταφραστικό έργο – Ουρανία ναού Αγίου Σπυρίδωνα Κέρκυρας

Αθήνα, Εταιρεία Λευκαδικών Μελετών, 2021 (Αύγουστος)
Σελίδες: 304, με έγχρωμες και α/μ εικόνες
Διαστάσεις: 17 x 24 εκ.
ISBN χαρτόδετου: 978-618-5555-06-1
Τιμή: 21,20 € // στο βιβλιοπωλείο μας 19,08 €

«Με αφετηρία τις τέσσερις δεσποτικές εικόνες της Λευκάδας, στην παρούσα μελέτη φωτίστηκαν ποικίλες, άγνωστες ως σήμερα, όψεις του έργου της τελευταίας δεκαετίας της ζωής του Π. Δοξαρά. Είναι στις εικόνες αυτές, μόνο γνωστό και σωζόμενο σύνολο έργων εκκλησιαστικής ζωγραφικής του σημαντικού ζωγράφου και μεταφραστή κειμένων τέχνης, που φαίνεται πως άφησε ο ίδιος μια εξαιρετικά πολύτιμη μαρτυρία για όσα γνώριζε και για όσα ήρθε σε επαφή.

Στις τέσσερις εικόνες της Λευκάδας αποκαλύπτεται πλέον ο τρόπος με τον οποίο εργαζόταν ο Δοξαράς, πως συλλάμβανε τις συνθέσεις του, πως επεξεργαζόταν δάνεια από ποικίλα δυτικά χαρακτηριστικά και πως τα προσάρμοζε στο έργο του…».

(από το βιβλίο)

ΒΕΝΕΤΟ-ΒΥΖΑΝΤΙΝΕΣ ΑΛΛΗΛΕΠΙΔΡΑΣΕΙΣ ΣΤΗ ΖΩΓΡΑΦΙΚΗ ΤΩΝ ΕΙΚΟΝΩΝ (1280-1450)

Michele Bacci
Βενετο-βυζαντινές αλληλεπιδράσεις στη ζωγραφική των εικόνων (1280-1450)
Μνήμη Μανόλη Χατζηδάκη. Ακαδημία Αθηνών, 28 Φεβρουαρίου 2017

Αθήνα, Ακαδημία Αθηνών-Κέντρο Έρευνας της Βυζαντινής και Μεταβυζαντινής Τέχνης, 2021 (Φεβρουάριος)
Σελίδες: 212, με έγχρωμες και α/μ εικόνες
Διαστάσεις: 17 x 24 εκ.
ISBN χαρτόδετου: 978-960-404-379-8
Τιμή: 25,00 € // στο βιβλιοπωλείο μας 22,50 €

«Από πολλές απόψεις, το θέμα των βενετο-βυζαντινών αλληλεπιδράσεων στη ζωγραφική από τη μια συναρπάζει ως αντικείμενο έρευνας και από την άλλη δίνει δημιουργικά εναύσματα στην ιστορία της τέχνης, ήδη από την εποχή των πρωτοπόρων ερευνητών της στα τέλη του 19ου και στις αρχές του 20ού αιώνα. Κάθε απόπειρα καθορισμού της αλληλεπίδρασης των καλλιτεχνικών παραδόσεων της Βενετίας και του Βυζαντίου από τα τέλη του 13ου έως τα μέσα του 15ου αιώνα θέτει ως προϋπόθεση την εξέταση έργων τέχνης, των οποίων η μορφολογία δεν μπορεί να προσδιοριστεί σύμφωνα με τις αρχές της υφολογικής ταξινόμησης, ότι δηλ. ανήκει στη μία ή στην άλλη παράδοση, επειδή στα έργα αυτά συνδυάζονται συχνά στοιχεία που θεωρείται συνήθως ότι ανήκουν σε ομοιογενή, διακριτά και αλληλο-αποκλειόμενα σύνολα καλλιτεχνικών μορφών...».

(από το βιβλίο)