21/7/16

ΑΝΝΑ ΦΙΛΙΝΗ «ΤΑΞΙΔΙ ΠΡΟΣ ΤΗΝ ΕΛΕΥΘΕΡΙΑ» (VIDEO)


Στο βίντεο η ΄Αννα Φιλίνη ξεναγεί στην έκθεσή της «Ταξίδι προς την ελευθερία», που εγκαινιάστηκε στο βιβλιοπωλείο Θεσσαλονίκης του ΜΙΕΤ (Τσιμισκή 11), την Παρασκευή 20 Φεβρουαρίου 2015.

Το ζωγραφικό έργο της Άννας Φιλίνη απαρτίζεται από τέσσερις εικόνες, που συνιστούν ένα τετράπτυχο μήκους 8,40 μ. και συσχετίζονται με τέσσερα διαφορετικά ποιητικά έργα του Ανδρέα Εμπειρίκου. Ταυτόχρονα καθεμιά σηματοδοτεί διαδοχικά και μια διαφορετική περίοδο της πρόσφατης ιστορίας μας από το 1945 μέχρι το 2010. Καθώς ξεδιπλώνεται η μία εικόνα δίπλα στην άλλη δημιουργείται ένα ενιαίο έργο. Είναι μια φρίζα με ιστορίες από το 1945 μέχρι τις μέρες μας. Στις ίδιες τις εικόνες, που είναι φανταστικές, ανακατεύονται πραγματικά γεγονότα μιας εποχής και πραγματικοί τόποι με ονειρικές καταστάσεις, με βιώματα διαφορετικών ανθρώπων σε άλλους τόπους και σε άλλες στιγμές. Είναι μια φαντασία μέσα στην αλήθεια ή μια αλήθεια μέσα στη φαντασία.

Τα έργα της έκθεσης, που είναι λάδια σε μουσαμά, δημιουργήθηκαν μέσα σε τρία χρόνια – ολοκληρώθηκαν το 2012.

20/7/16

ΕΠΙ ΤΟΥ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟΥ. ΟΜΗΡΟΥ ΟΔΥΣΣΕΙΑ

Δ. Ν. Μαρωνίτης
Επί του περιεχομένου. Ομήρου Οδύσσεια

Αθήνα, Εκδόσεις Άγρα 2016
29 σελ.
ISBN 978-960-505-235-5
Τιμή € 6,50 / στο βιβλιοπωλείο μας 5,20 €




Ο Δ. Ν. Μαρωνίτης στο Επί του περιεχομένου – Ομήρου Οδύσσεια προσφέρει σε 24 μικρά κείμενα τον πυρήνα κάθε ραψωδίας της Οδύσσειας. Τα 24 δοκίμιά του διαβάζονται σαν ποίημα που περιέχει το απόσταγμα της σκέψης του μεγάλου ομηριστή και μεταφραστή της Ιλιάδας και της Οδύσσειας. Με μεγάλη οικονομία, χωρίς καμία περιττή λέξη, συμπυκνώνουν κάθε φορά τον ποιητικό μύθο σε μια εικόνα κλειδί που ζωντανεύει μπροστά στα μάτια μας το έπος.










19/7/16

Ο ΑΓΩΝΑΣ ΤΟΥ '21 ΚΑΙ Η ΥΠΟΝΟΜΕΥΣΗ ΤΟΥ. ΟΙ ΣΥΓΧΡΟΝΕΣ ΜΑΡΤΥΡΙΕΣ ΚΑΙ Η ΚΡΙΣΗ ΤΟΥ ΣΟΛΩΜΟΥ

Μαρία Δεληβοριά
Ο Αγώνας του ΄21 και η υπονόμευσή του. Οι σύγχρονες μαρτυρίες και η κρίση του Σολωμού
 

Αθήνα, Εκδόσεις Άγρα 2016
535 σελ.
ISBN 978-960-505-165-5
Τιμή € 20,00 / στο βιβλιοπωλείο μας 16,00 €




Είδες να μαδάνε τη κότα και ο αέρας να συνεπαίρνει τα πούπουλα; Έτσι πάει το έθνος.

Τί θα κάμετε; θ’ αφήστε / Να αποκτήσωμεν εμείς / Λευθεριάν, ή θα την λύστε / Εξ αιτίας Πολιτικής;


O ΣΟΛΩΜΟΣ, που τον διακρίνει μια ξεχωριστή ευρωπαϊκή παιδεία, ο Σολωμός, που παρακολουθεί στενά τα ευρωπαϊκά κινήματα ιδεών μέσα από την έμμονη έγνοια του για τις ελληνικές προοπτικές, αποδεικνύεται και ένας ιδιαίτερα πολύτιμος «αυτόπτης μάρτυρας», ο οποίος βίωνε με ένταση την πορεία του Αγώνα, αναζητώντας το νόημα κάτω από τα συμβάντα, με απόλυτη συνείδηση ότι ήταν σύγχρονος με ένα ιστορικό γεγονός υπέρογκο, και όχι μόνο για τα ελληνικά δεδομένα. Στην ουσία είναι ο πρώτος που εννοιολόγησε την ελληνική επανάσταση συνδέοντας τον απελευθερωτικό αγώνα με το αίτημα και την ανάγκη για ελευθερία των λαών. Η μαρτυρία του σε κάποιες περιπτώσεις αποτυπώνεται με την ένταση της καταγγελίας.

Με αντίστοιχη ένταση αποτυπώνεται η σολωμική μαρτυρία, ως καταγγελία, και στην αινιγματικά αλληγορική Γυναίκα της Ζάκυθος, σχεδιασμένη σύγχρονα με την κορύφωση των τραγικών συμβάντων που σηματοδοτούν τον Αγώνα, με επίκεντρο τη δεύτερη πολιορκία του Μεσολογγίου. Για να κατανοηθεί η οργή και η βιαιότητα που διατρέχουν το κείμενο αυτό, η συγγραφέας ανατρέχει στις σύγχρονες με τα γεγονότα πηγές (Κασομούλης, Σπυρομίλιος, Φωτάκος, Φίνλεϋ κ.ά.), μια και ο σημαίνων ποιητής δεν δημιουργεί «σε κενό».

Η βαθιά ιστορική συνείδηση του Σολωμού ορίζει και την προσπάθειά του να αποτυπώσει το βηματισμό της μεγάλης Ιστορίας, μέσα από γεγονότα στο περιθώριο της ιστορίας, που όμως συνιστούν, με το μέγεθος της τραγικότητάς τους, τα θεμελιώδη συστατικά της. Άλλωστε, το ρίγος της ιστορίας, το ρίγος της μνήμης, ρίγος στην ουσία πολιτικό, διατρέχει το σολωμικό έργο.

Θα μπορούσε άραγε να υποστηρίξει κανείς ότι ο ποιητής ήταν ίσως ο πρώτος που είδε τότε τον Άγγελο της Ιστορίας να φτερουγίζει πάνω από τα ερείπια, προσπαθώντας να πετάξει προς το μέλλον;
  
(από το οπισθόφυλλο του βιβλίου)



18/7/16

ΕΥΡΕΤΗΡΙΟ ΒΥΖΑΝΤΙΝΩΝ ΤΟΙΧΟΓΡΑΦΙΩΝ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΟΣ. ΑΝΑΤΟΛΙΚΗ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑ, ΔΥΤΙΚΗ ΘΡΑΚΗ

Ευαγγελία Παπαθεοφάνους-Τσουρή
Ευρετήριο Βυζαντινών Τοιχογραφιών της Ελλάδος. Ανατολική Μακεδονία, δυτική Θράκη

Αθήνα, Ακαδημία Αθηνών 2016
379 σελ. με έγχρωμες και α/μ εικόνες, αρχιτεκτονικά σχέδια και σχέδια τοιχογραφιών
ISBN 978-960-404-309-5
Τιμή 98,00 € / στο βιβλιοπωλείο μας 78,40 €




«...Το σύνολο των γνωστών βυζαντινών τοιχογραφημένων μνημείων που σώζονται στην ανατολική Μακεδονία και την δυτική Θράκη ανέρχεται σε τρ ιάντα οκτώ συμπεριλαμβανομένων των παρεκκλησίων και του συγκροτήματος του καθολικού της Μονής Προδρόμου και των Αγίων Θεοδώρων (Παλαιάς Μητρόπολης) Σερρών.

Σε σχέση με τον εκτεταμένο γεωγραφικό χώρο στον οποίο βρίσκονται τα μνημεία, μεταξύ Έβρου και Στρυμόνα, στην πραγματικότητα είναι πολύ λίγα. Για μια σαφέστερη αριθμητική προσέγγιση πρέπει επίσης να ληφθεί υπόψη ότι τα δεκαπέντε από αυτά αποκαλύφθηκαν μετά από ανσκαφή. Απομένουν λοιπόν είκοσι τρία ιστάμενα μνημεία, γεγονός αξιοσημείωτο, που προκαλεί εντύπωση για τα δεδομένα της ελληνικής επικράτειας, αλλά δεν είναι δυσερμήνευτο. Πρόκειται για έναν χώρο, ο οποίος από ιστροική άποψη δοκιμάστηκε από αλεπάλληλους καταστροφικούς πολέμους, λεηλασίες, ερημώσεις και πολύ σοβαρές δημογραφικές αλλαγές από τον 12ο έως και τον 20ό αιώνα. Ως επακόλουθο, τα πλείστα των μνημείων, πριν ακόμη ολοκληρωθεί η οθωμανική κατάκτηση της περιοχής στο τελευταίο τέταρτο του 14ου αιώνα, είχαν ήδη καταστραφεί.

Η εμπειρία σχεδόν μισού αιώνα διαχείρισης των βυζαντινών αρχαιοτήτων από την 12η ΕΒΑ, έδειξε ότι οι ανασκαφικές έρευνες για την αποκάλυψη των μνημείων ήταν ένα επιστημονικό αλλά συγχρόνως και ένα ζωτικό εθνικό αίτημα, δεδομένου ότι η ανατολική Μακεδονία και η δυτική Θράκη είναι περιοχές με τραυματικές ιστορικές μνήμες. Συν τοις άλλοις, λαμβανομένου υπόψη ότι ο διάκοσμος αρκετών μνημείων ήταν ως επί το πλείστον κατεστραμμένος, κάθε σωστική ή συστηματική ανασκαφή αποτελούσε μοναδική ευκαιρία προς εντοπισμό και αποκάλυψη άγνωστων, άλλοτε τοιχογραφημένων και άλλοτε όχι, βυζαντινών ναών. Αυτός επίσης είναι και ένας από τους λόγους για τον οποίο στον παρόντα τόμο συμπεριλαμβάνονται τα εξ ανασκαφής γνωστά μνημεία, με όποιας έκτασης διάκοσμο σώθηκε σε αυτά, από απλά διακοσμητικά θέματα μέχρι εκτεταμένα μέρη του εικονογραφικού προγράμματος...».   


Ευαγγελία Παπαθεοφάνους-Τσουρή
(από την εισαγωγή του βιβλίου)







  

16/7/16

ΣΤΑΥΡΟΠΗΓΙΑ ΚΑΙ ΕΞΑΡΧΙΕΣ ΣΕ ΣΧΕΣΗ ΑΛΛΗΛΕΞΑΡΤΗΣΗΣ. Η ΠΕΡΙΠΤΩΣΗ ΤΗΣ ΜΟΝΗΣ ΘΕΟΤΟΚΟΥ ΓΗΡΟΜΕΡΙΟΥ (16ος-19ος ΑΙ.)

Γιούλη Ευαγγέλου
Σταυροπήγια και Εξαρχίες σε σχέση αλληλεξάρτησης. Η περίπτωση της μονής Θεοτόκου Γηρομερείου (16ος-19ος αι.)

Αθήνα, Εθνικό Ίδρυμα Ερευνών 2016
445 σελ.
ISBN 978-960-9538-42-8
Τιμή 22,00 € / στο βιβλιοπωλείο μας 17,60 €




«Η μελέτη αυτή έχει στόχο να παρουσιάσει την ιστορία ενός ορθόδοξου μοναστηρίου στην Ήπειρο κατά τους μεταβυζαντινούς και νεότερους χρόνους και να παρακολουθήσει τις εναλλαγές του εκκλησιαστικού του καθεστώτος τη χρονική αυτή περίοδο. Πρόκειται για την αφιερωμένη στην Κοίμηση της Θεοτόκου μονή που ιδρύθηκε τον 14ο αιώνα και εξακολουθεί να υπάρχει ως τις μέρες μας στη δυτική πλαγιά του όρους Φαρμακοβούνι, κοντά στο χωριό Γηρομέρι, στην περιοχή Φιλιατών Θεσπρωτίας...

Το πρώτο ζήτημα που τίθεται είναι τα χρονικά σημεία που οριοθετούν τη μελέτη μας. Με άλλα λόγια, γιατί επιλέγουμε τον 16ο αιώνα ως αφετηρία, αφού η μονή ιδρύεται, όπως θα δούμε, τον 14ο αιώνα και γιατί το καταληκτικό χρονικό όριο το τοποθετούμε στον 19ο αιώνα, συγκεκριμένα στο έτος 1863. Και οι δύο χρονολογίες που επιλέξαμε αποτελούν ορόσημα για το θέμα μας: στην τέταρτη δεκαετία του 16ου αιώνα, συγκεκριμένα το 1533 μαρτυρείται η λειτουργία της μονής για πρώτη φορά ύστερα από σιωπή δύο αιώνων, ενώ το 1863 συνδέεται με μία μείζονος σημασίας θεσμική μεταβολή, την κατάργηση του θεσμού της πατριαρχικής εξαρχίας, θεσμό στον οποίο είχε ενταχθεί από τον 17ο αιώνα η μονή Γηρομερίου μαζί με ορισμένους πλησιόχωρους οικισμούς.

Σε όλη τη διάρκεια των τριών αυτών αιώνων η ευρύτερη περιοχή βρισκόταν υπό οθωμανική κυριαρχία. Έτσι λοιπόν ο ιστορικός βίος του μοναστηριού και του τοπικού χριστιανικού πληθυσμού, όπως και όλων των χριστιανών που είχαν ενταχθεί σταδιακά στην Οθωμανική Αυτοκρατορία, καθοριζόταν από τη διπλή διοικητική τους υπαγωγή στην αλλόθρησκη κοσμική εξουσία και στο Πατριαρχείο Κωνσταντινουπόλεως.

Είναι γνωστό ότι λίγους μήνες μετά την Άλωση της Κωνσταντινούπολης, ο βυζαντινός αυτός θεσμός επαναλειτούργησε στο πλαίσιο του κράτους των Οθωμανών. Το γεγονός αυτό ήταν μια πολυσήμαντη πολιτική πράξη που εξυπηρετούσε τόσο τα σχέδια του Μωάμεθ του Πορθητή όσο και τις προσδοκίες που διατηρούσαν ομάδες χριστιανών οι οποίοι πρωταγωνίστησαν στην ανασύσταση του Πατριαρχείου. Στο εξής, χάρη στις ενισχυμένες αρμοδιότητες (διοικητικές, δικαιοδοτικές, οικονομικές) που αναγνώριζε ο σουλτάνος στον πατριάρχη, το Πατριαρχείο αποτέλεσε κύριο διοικητικό θεσμό για τους χριστιανικούς πληθυσμούς της αυτοκρατορίας, ενώ ταυτόχρονα αναδείχθηκε ως κύριος θεσμός εξουσίας για την ελληνική κοινωνία...»

(από την εισαγωγή του βιβλίου)


15/7/16

ΚΑΤΑΛΟΓΟΣ ΤΩΝ ΠΑΛΑΙΩΝ ΕΝΤΥΠΩΝ ΤΗΣ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΒΙΒΛΙΟΘΗΚΗΣ ΤΥΡΝΑΒΟΥ

Ζήσης Μελισσάκης
Κατάλογος των Παλαιών Εντύπων της Δημοτικής Βιβλιοθήκης Τυρνάβου
Τετράδια εργασίας 36
 

Αθήνα, Εθνικό Ίδρυμα Ερευνών 2016
477 σελ. με α/μ εικόνες
ISBN 978-960-9538-49-7
Τιμή 22,00 € / στο βιβλιοπωλείο μας 17,60 €



 
Η Δημοτική Βιβλιοθήκη Τυρνάβου κατέχει μία σημαντική συλλογή χειρογράφων και παλαιών εντύπων, συγκροτημένη σταδιακά από τον 17ο αιώνα και εξής, με βασικό πυρήνα τα βιβλία της Σχολής του Τυρνάβου, μιας από τις παλαιότερες σχολές του τουρκοκρατούμενου Ελληνισμού, στην οποία φοίτησαν και δίδαξαν γνωστοί λόγιοι της εποχής.

Ως συνέχεια του καταλόγου των χειρογράφων κωδίκων της βιβλιοθήκης, που εκδόθηκε το 2007 από το Εθνικό Ίδρυμα Ερευνών, ο παρών τόμος περιλαμβάνει αναλυτική περιγραφή των τετρακοσίων ενενήντα τριών παλαιών εντύπων της. Πρόκειται για εκδόσεις που χρονολογούνται από το 1495 έως το 1900 και καλύπτουν σχεδόν κάθε γνωστικό χώρο, αφού εκτός από έργα εκπαιδευτικού χαρακτήρα, απαραίτητα για τη λειτουργία της σχολής, στη συλλογή κατά καιρούς ενσωματώθηκαν διάφορες βιβλιοθήκες του Τυρνάβου, κυρίως ιδιωτικές, με τίτλους νομικού, ιατρικού, θεολογικού, ευρύτερου λογίου και άλλου ενδιαφέροντος. Η καταγραφή του υλικού αυτού εντάσσεται στην προσπάθεια συστηματικής καταλογογράφησης των ιστορικών βιβλιοθηκών του ελληνικού χώρου και της καθ' ημάς Ανατολής και ανίχνευσης της πορείας τους μέχρι τον 20ό αιώνα. Παράλληλα το πλήθος των χειρογράφων σημειωμάτων, που εντοπίζονται στους περισσότερους τόμους της συλλογής, μεταγράφονται και αναλύονται, φωτίζει άγνωστες πτυχές της ιστορίας του Τυρνάβου, αλλά και ολόκληρης της Θεσσαλίας.

(από το οπισθόφυλλο του βιβλίου)
 



14/7/16

ESCAPE FROM CRETE / ΑΠΟΔΡΑΣΗ ΑΠΟ ΤΗΝ ΚΡΗΤΗ

James De Mole Carstairs
Escape from Crete / Απόδραση από την Κρήτη

Επιμέλεια: Michael Sweet, Ian Frazer
Μετάφραση: Ρόζμαρι Τζανάκη
Ηράκλειο, Εταιρία κρητικών Ιστορικών Μελετών 2016
421 σελ., δίγλωσση έκδοση
ISBN 978-960-9480-33-8
Τιμή 10,00 € / στο βιβλιοπωλείο μας 8,00 €


 

Ο τόμος βασίζεται στο Ημερολόγιο του Αυστραλού ανθυπολοχαγού James De Mole Carstairs στο οποίο αφηγείται ώρα με την ώρα τη συμμετοχή του στην Μάχη της Κρήτης στην περιοχή των Χανίων, τον εγκλωβισμό του στο νησί, την περιπλάνησή του και το κρύψιμό του επί εξάμηνο στα βουνά και, τέλος, την απόδρασή του στα τέλη του Νοέμβρη του 1941.