11/9/14

ΔΙΑΒΑΤΗΡΙΑ, ΑΔΕΙΕΣ ΚΑΙ ΠΑΣΑ

Το Μορφωτικό Ίδρυμα Εθνικής Τραπέζης διοργανώνει και παρουσιάζει την έκθεση
από τις συλλογές του Ε.Λ.Ι.Α 

Διαβατήρια, άδειες και πάσα

Την Παρασκευή 19 Σεπτεμβρίου, στις 20:00
στο Βιβλιοπωλείο του ΜΙΕΤ – Τσιμισκή 11, Θεσσαλονίκη 


Η έκθεση θα εγκαινιαστεί την Παρασκευή 19 Σεπτεμβρίου 2014 στις 20:00 στον εκθεσιακό χώρο του Βιβλιοπωλείου του ΜΙΕΤ στη Θεσσαλονίκη (Τσιμισκή 11) και θα διαρκέσει έως το Σάββατο 8 Νοεμβρίου 2014. Ωράριο λειτουργίας: Δευτέρα, Τετάρτη, Σάββατο 10:00-15:00, Τρίτη, Πέμπτη, Παρασκευή 10:00-21:00. Είσοδος ελεύθερη για το κοινό.


Ο όρος διαβατήριο προέρχεται από τα αρχαιοελληνικά «διαβατήρια» θυσίες που τελούνταν πριν διαβεί κανείς τα σύνορα της χώρας ή όταν επέστρεφε και αποδίδει την ευρεία έννοια της μετάβασης από ένα κράτος σε ένα άλλο και όχι μόνο από ένα λιμάνι σε ένα άλλο, όπως ο όρος passport. Τα ταξιδιωτικά έγγραφα χρησιμοποιήθηκαν και χρησιμοποιούνται για τη μετακίνηση κυρίως μεταξύ κρατών, αλλά και από ένα οποιοδήποτε μέρος σε ένα άλλο, αναλόγως το ιστορικό πλαίσιο. Στόχος ήταν η ασφάλεια των κρατών, η προστασία των ταξιδιωτών, αλλά και η ταυτοποίησή τους.


Μέσα από τα ταξιδιωτικά έγγραφα που εκτίθενται, διατρέχει κανείς εποπτικά την ελληνική ιστορία. Ξεκινώντας από το πρώτο έγγραφο της περιόδου του πρώτου έτους της Επανάστασης του 1821 και φτάνοντας ώς το διαβατήριο του 'Αρη Αλεξάνδρου από τη δικτατορία του 1967, παρακολουθεί κανείς την εξέλιξη των ταξιδιωτικών εγγράφων, που άλλες φορές αφορούν σημαντικά πρόσωπα (όπως ο Στέφανος Στρέιτ, ο Αλέξανδρος Διομήδης, ο Sir Frederick Adam, η Διδώ Σωτηρίου) και σημαντικές πτυχές της ιστορίας, ίσως όχι πάντα τόσο γνωστές (όπως η Ηγεμονία της Σάμου, η Αυτόνομη Βόρεια Ήπειρος, η Προσωρινή Κυβέρνηση της Θεσσαλονίκης). Επίσης, παρακολουθεί τόπους της ελληνικής διασποράς που ανθούσαν τον 19ο αι. όπως η Οδησσός, η Μερσίνα, το Γαλάτσι, και τη δυναμική των αντίστοιχων προξενείων, τα οποία άλλες φορές αναβαθμίζονταν και άλλες υποβαθμίζονταν, αποκαλύπτοντας την πολιτικοοικονομική και κοινωνική σημασία των πόλεων αυτών σε συγκεκριμένες περιόδους για το ελληνικό κράτος. Τέλος, ιδιαίτερη σημασία έχουν οι διάφορες άδειες και τα πάσα με τα οποία επιτρεπόταν το ταξίδι μέσα στα όρια της ελληνικής επικράτειας σε κρίσιμες περιόδους όπως ο Α΄ Παγκόσμιος Πόλεμος ή η Κατοχή.


INFO – Έκθεση από τις συλλογές του Ε.Λ.Ι.Α
«Διαβατήρια, άδειες και πάσα»









Η έκθεση θα εγκαινιαστεί την Παρασκευή 19 Σεπτεμβρίου 2014 στις 20:00

Διάρκεια
Παρασκευή 19 Σεπτεμβρίου έως Σάββατο 8 Νοεμβρίου 2014

Ωράριο λειτουργίας
Δευτέρα, Τετάρτη, Σάββατο 10:00-15:00
Τρίτη, Πέμπτη, Παρασκευή 10:00-21:00

Η είσοδος είναι ελεύθερη στο κοινό

Τηλέφωνο επικοινωνίας: 2310 288.036, fax: 2310 226.460

bookstore-thessaloniki@miet.gr
http://www.miettsimiski11.blogspot.com

9/9/14

Η ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΗΣ ΝΕΟΤΕΡΗΣ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ. ΜΙΑ ΕΠΙΣΚΟΠΗΣΗ

Peter J. Bowler, Iwan Rhys Morus
Η ιστορία της νεότερης επιστήμης. Μια επισκόπηση

Μετάφραση: Βαρβάρα Σπυροπούλου
Επιστημονική επιμέλεια: Θεόδωρος Αραμπατζής, Φαίδρα Παπανελοπούλου
Ηράκλειο, Πανεπιστημιακές Εκδόσεις Κρήτης 2014
520 σελ. με α/μ εικόνες
ISBN 978-960-524-420-0
Τιμή 20,00 € / στο βιβλιοπωλείο μας 18,00 €



Στο βιβλίο αυτό, οι Peter J. Bowler και Iwan Rhys Morus εξερευνούν τόσο την ίδια την ιστορία της επιστήμης όσο και την επίδραση που άσκησε στη νεότερη σκέψη εν γένει, και καταγράφουν όλες τις μείζονες εξελίξεις που έλαβαν χώρα στο πεδίο της επιστημονικής σκέψης, από τις επαναστατικές ιδέες του 17ου αιώνα μέχρι τα ζητήματα που εγείρονται στις μέρες μας από τη θεωρία της εξέλιξης, τη γενετική, την πυρηνική φυσική και τη σύγχρονη κοσμολογία.

Γραμμένη από δύο έμπειρους ιστορικούς της επιστήμης, η Ιστορία της νεότερης επιστήμης καλύπτει ένα ιδιαίτερα ευρύ φάσμα επιστημονικών πεδίων και εξετάζει σύγχρονες θεματικές, όπως τη σχέση της επιστήμης με τη θρησκεία, την εκλαΐκευση της επιστήμης, την επίδραση που ασκεί ο πόλεμος στην εξέλιξη της επιστήμης και τη θέση των γυναικών στην ιστορία της επιστήμης.

Το βιβλίο ενθαρρύνει τους αναγνώστες να δουν την ιστορία της επιστήμης όχι ως μια σειρά ασύνδετων ονομάτων και ημερομηνιών αλλά ως ένα σύνθετο πλέγμα σχέσεων ανάμεσα στην επιστήμη και τη σύγχρονη κοινωνία.

(από το οπισθόφυλλο του βιβλίου)





8/9/14

ΓΙΑ ΤΟΝ ΚΩΣΤΑ ΒΑΡΝΑΛΗ. ΕΝΑ ΜΑΘΗΜΑ ΚΑΙ ΤΡΕΙΣ ΜΕΛΕΤΕΣ

Γιώργος Γ. Αλισανδράτος
Για τον Κώστα Βάρναλη. Ένα μάθημα και τρείς μελέτες
 

Αθήνα, Μουσείο Μπενάκη 2014
158 σελ.
ISBN 978-960-476-157-9
Τιμή 12,00 € / στο βιβλιοπωλείο μας 10,80 € 



Στον τόμο αναδημοσιεύονται τρεις μελέτες που ο Γιώργος Αλισανδράτος (1915-2004) αφιέρωσε στον ποιητή, μαζί με ένα ανέκδοτο κείμενο-σεμιναριακό μάθημα (Πανεπιστήμιο του Παλέρμο, 1979), στο οποίο επιχειρεί μία πανοραμική παρουσίαση της ζωής και του έργου του Βάρναλη. Ο συγγραφέας επικεντρώνεται στην ανάλυση της «Μάνας του Χριστού», μελετά τον λυρισμό της ποίησης του Βάρναλη σε σχέση με εκείνον του Άγγελου Σικελιανού και, τέλος, «διαβάζει» τη λογοτεχνική Απολογία του Σωκράτη σε συνδυασμό με τα αληθινά απολογητικά κείμενα των Εμμανουήλ Ροΐδη και Ανδρέα Λασκαράτου.







6/9/14

Η ΓΛΩΣΣΑ ΤΗΣ ΤΗΛΕΟΠΤΙΚΗΣ ΕΝΗΜΕΡΩΣΗΣ

Περικλής Πολίτης
Η γλώσσα της τηλεοπτικής ενημέρωσης. Τα δελτία ειδήσεων της ελληνικής τηλεόρασης (1980-2010)
 

Θεσσαλονίκη, Ινστιτούτο Νεοελληνικών Σπουδών 2014
404 σελ.
ISBN 978-960-231-160-8
Τιμή 31,95 € / στο βιβλιοπωλείο μας 28,75 €



Η γλώσσα της τηλεοπτικής ενημέρωσης στη χώρα μας, περιέργως, δεν προσέλκυσε παρά ελάχιστα μέχρι τώρα το ενδιαφέρον των μελετητών, αν και επηρέασε σημαντικά τον δημόσιο λόγο, ιδίως μετά τη Μεταπολίτευση. Η τηλεοπτική γλώσσα των τελευταίων δεκαετιών καθορίστηκε από δύο συντεταγμένες: τη θεσμική λύση του γλωσσικού ζητήματος, που οδήγησε στην προοδευτική διαμόρφωση της κοινής νεοελληνικής, και το τέλος της "μονοφωνίας" της κρατικής τηλεόρασης, που συνοδεύτηκε από την ορμητική είσοδο των ιδιωτικών καναλιών και την εδραίωσή τους στη σφαίρα της δημόσιας επικοινωνίας.

Μελετώντας, λοιπόν, τη γλώσσα του τηλεοπτικού δελτίου, παρακολουθούμε, αφενός, τη γραμματική τυποποίηση της νέας ελληνικής ως ενιαίας εθνικής γλώσσας των μεγάλων ακροατηρίων, ικανής να μεταδώσει κάθε είδος πληροφορίας, χωρίς να προϋποθέτει τον γραμματισμό της λογιοσύνης του παρελθόντος, και, αφετέρου, την υφολογική ποικιλότητα, τις διαφορετικές δηλαδή γλωσσικές ταυτότητες των καναλιών, που επιβάλλει η ανάγκη της διαφοροποίησης μεταξύ τους και της προσέλκυσης τηλεθεατών στο πλαίσιο της οικονομικής αγοράς, δεδομένου ότι η ενημέρωση, εκτός από δικαίωμα των πολιτών, είναι και προϊόν που παράγεται από τις επιχειρήσεις των Μέσων.

(από το οπισθόφυλλο του βιβλίου)

 


5/9/14

ΑΝΑΛΕΚΤΑ. Η ΓΛΩΣΣΑ ΕΙΝΑΙ ΜΟΝΟ ΜΕΣΟΝ

Αλέξανδρος Δελμούζος
Ανάλεκτα. Η γλώσσα είναι μόνο μέσον

Εποπτεία: Αλέξης Δημαράς
Επιμέλεια: Αλεξάνδρα Πατρικίου
Θεσσαλονίκη, Ινστιτούτο Νεοελληνικών Σπουδών – Εταιρεία Σπουδών Νεοελληνικού Πολιτισμού και Γενικής Παιδείας 2014
515 σελ.
ISBN 978-960-231-161-5, 978-960-259-138-3
Τιμή 26,62 € / στο βιβλιοπωλείο μας 23,96 €




«Η Γλώσσα δεν είναι σκοπός αλλά μέσον· μέσον επικοινωνίας και μορφώσεως των ανθρώπων. Δεν υπάρχομεν δια να την εξυπηρετώμεν, την δημιουργούμεν διά να μας εξυπηρετεί. Εκείνη η γλώσσα είναι δι᾿ ημάς η καλυτέρα, η οποία μας εξυπηρετεί καλύτερον· και ζωντανούς ανθρώπους εξυπηρετεί καλύτερον μόνον η ζωντανή γλώσσα. Αυτή είναι καθρέφτης της ψυχής μας».

Αλέξανδρος Δελμούζος, Δελτίο του Εκπαιδευτικού Ομίλου, 1911

Στην έκδοση αυτή συγκεντρώνονται 67 κείμενα του Α. Δελμούζου για τη γλώσσα και την εκπαίδευση, τα οποία καλύπτουν ένα ευρύ χρονολογικό φάσμα, από το 1907 έως το 1954. Κεντρικός και αμετάβλητος άξονας της σκέψης και της δράσης του Δελμούζου είναι η πεποίθηση ότι η εκμάθηση της γλώσσας και συγκεκριμένα της δημοτικής αποτελούσε το άκρως απαραίτητο μέσο για να επιτευχθεί ένας «ευγενέστερος» σκοπός, η καθιέρωση της λαϊκής εθνικής παιδείας. Η έκδοση συμπληρώνεται από εισαγωγικά κείμενα των Χάρη Αθανασιάδη (ιστορικού της εκπαίδευσης στο Πανεπιστήμιο Ιωαννίνων) και Άννας Φραγκουδάκη (ομότιμης καθηγήτριας του Πανεπιστημίου Αθηνών), ένα συνοπτικό Χρονολόγιο της ιστορίας του δημοτικισμού και από μια Συμβολή στην εργογραφία του Δελμούζου.

 (από το οπισθόφυλλο του βιβλίου)


4/9/14

ΛΟΓΕΙΟΝ / LOGEION

Λογείον / Logeion
Περιοδικό για το αρχαίο θέατρο. Τεύχος 3


Κείμενα: συλλογικό
Ηράκλειο, Πανεπιστημιακές Εκδόσεις Κρήτης 2013
268 σελ. με α/μ εικόνες
ISSN 2241-2417
Τιμή 20,00 € / στο βιβλιοπωλείο μας 18,00 €




ΛΟΓΕΙΟΝ / LOGEION
32013

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ

G. M. SIFAKIS: N. C. Hourmouziades (1930-2013)
N. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ: Ο Νίκος Χουρμουζιάδης σκηνοθέτης
YAEL YOUNG: Theatricality in the Representations of Helmets during the Late Archaic Period
Ε. ΓΚΑΣΤΗ: Σοφοκλέους Ηλέκτρα 147-149: Ένα σχόλιο ποιητικής και θεατρικής αυτοσυνειδησίας
K. SYNODINOU: Agamemnon’s Change of Mind in Euripides’ Iphigeneia at Aulis
TH. K. STEPHANOPOULOS: Marginalia tragica I
M. L. LECH: The Nomenclature of the Athenian Artists of Dionysus in IG ΙΙ2 1132-3
S. PAPAIOANNOU: The Cultural Poetics of Terence’s Literary Comedy
C. PANAYOTAKIS: The Collection of Sententiae Associated with the Mimographer Publilius and its Portrayal of Laughter, Tears, and Silence
K. PHILIPPIDES: On the Fourth Choral Song of Seneca’s Agamemnon
D. HAAS: Κ. Π. Καβάφης: Ανέκδοτο αυτοσχόλιο στο ποίημα «Τα δ’ άλλα εν Άιδου τοις κάτω μυθήσομαι»
Μ. ΠΑΥΛΟΥ: Στοιχεία υπαρξισμού στον «Αίαντα» του Γιάννη Ρίτσου
C. ZIROPOULOU: Andreas Staikos’ Alcestis and Sweet Dreams: The Dramatic Transformation of Euripides’ Alcestis
Κ. KYRIAKOS: Ancient Greek Myth and Drama in Greek Cinema (1930-2012): An Overall Approach

ΒΙΒΛΙΟΚΡΙΣΙΕΣ
Α. MARINIS: «Stuart Lawrence, Moral Awareness in Greek Tragedy, Oxford 2013» (βιβλιοκρισία)
Δ. ΙΑΚΩΒ: Απάντηση σε μια κριτική


3/9/14

ΑΘΩΣ / ΤΑ ΧΡΩΜΑΤΑ ΤΗΣ ΠΙΣΤΗΣ

Το Μορφωτικό Ίδρυμα Εθνικής Τραπέζης
παρουσιάζει την έκθεση φωτογραφίας
του Στράτου Καλαφάτη

ΑΘΩΣ / ΤΑ ΧΡΩΜΑΤΑ ΤΗΣ ΠΙΣΤΗΣ 

στο Πολιτιστικό Κέντρο Θεσσαλονίκης του ΜΙΕΤ, στη Βίλα Καπαντζή
17 Σεπτεμβρίου – 24 Οκτωβρίου 2014

Εγκαίνια έκθεσης: Τετάρτη 17 Σεπτεμβρίου 2014, ώρα 20:00 


ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΚΘΕΣΗ

H φωτογραφική εργασία του Στράτου Καλαφάτη Άθως, Τα χρώματα της πίστης ξεκίνησε τον Ιανουάριο του 2008 και ολοκληρώθηκε το 2013. Συνολικά χρειάστηκαν εικοσιπέντε επισκέψεις στην Αθωνική Πολιτεία και ένα σύνολο διακοσίων ημερών για να παρουσιάσει ο φωτογράφος τη δική του εκδοχή για το τοπίο και τους ανθρώπους σε αυτόν τον ιδιαίτερο χώρο.

Κατά τη διάρκεια της έκθεσης θα παρουσιαστεί το ομότιτλο βιβλίο από τις εκδόσεις ΑΓΡΑ. Ακολουθεί το εισαγωγικό σημείωμα του Νίκου. Γ. Ξυδάκη.

ΝΤΟΚΙΜΑΝΤΕΡ ΤΟΥ ΑΘΕΑΤΟΥ

Κοιτάω τις φωτογραφίες του Στράτου Καλαφάτη από τον Αθω εδώ και τρία χρόνια. Από το πρώτο σώμα μιας μακρόπνοης εργασίας, που ξεκίνησε πολλά χρόνια νωρίτερα, συν τις εκάστοτε προσθήκες. Τις έχω δει πολλές φορές, έχω ξεχωρίσει πια τις πιο προσφιλείς μου, τις έχω διαβάσει, τις έχω διατρέξει, τις έχω δει ψηφιακές και τυπωμένες, μεγάλες, μικρές, σε μορφή δοκιμίου βιβλίου. Τις θυμάμαι. Οσες φορές κι αν τις δω, ίδια αίσθηση, ίδια αισθήματα: βλέμμα σαν χάδι, τρυφερό, βλέμμα που αγκαλιάζει και διεισδύει, που συνομιλεί, βλέμμα που συμπεριλαμβάνει, δεν αποκλείει, βλέμμα που αποφεύγει τα σχόλια και τις ερμηνείες, βλέμμα που υμνεί το κάλλος, βλέμμα που κυκλώνει το αθέατο, το ελλείπον. Το βλέμμα του Στράτου.

Αυτό το βλέμμα το θυμάμαι κι από προηγούμενες δουλειές, αλλά εδώ κορυφώνονται ασύγκριτα η ένταση, η διεισδυτικότητα, η καθολικότητα, και ταυτοχρόνως η απαλότητα, η ευρυχωρία, η αλαφράδα. Και ναι, η αγάπη. Με αυτές τις αρετές, ενοφθαλμισμένες σε ασπαίρουσα φόρμα, καταφέρνει το εξής παράδοξο: να αποδίδει την χιλιόχρονη βαριά παράδοση του Αγίου Όρους, την ιστορία, την πνευματικότητα, τον εσωτερικό πλούτο και την εξωτερική φτώχεια, με φόρμες απολύτως σύγχρονες, με την ευαισθησία του καιρού μας, με μια γραφή λάμπουσα και υποβλητική μαζί, με μια εντελώς προσωπική ποπ. Μάλλον η πιο συμπαγής, η πιο συγκινούσα φωτογραφική δουλειά που έχω δει ώς τώρα.

Μπορείς εύκολα να διακρίνεις τα ιδιαίτερα μορφοπλαστικά στοιχεία του λεξιλογίου του Στράτου: υπερκορεσμένα ηλεκτρικά χρώματα, μετωπικά πορτρέτα, ευρυγώνιες λήψεις, και κυρίως οι εντυπωσιακής αρτίωσης νυκτερινές τοπιογραφίες. Ολα του τα τα στοιχεία όμως υπηρετούν ένα συμπαγές σύνολο, έναν σκοπό: την αποφυγή του πικτοριαλισμού, την αποφυγή της αληθοφάνειας του ντοκιμαντέρ. Δεν κάνει ντοκιμαντέρ.

Επιδίωξή του είναι η ψίχα, η αύρα, το κρυμμένο μέσα στο κέλυφος του προφανούς, τα ίχνη των απόντων, η λανθάνουσα ουσία. Το αθέατο. Το καταφέρνει όχι τόσο διότι διαθέτει υψηλή τεχνική και επαγγελματισμό, αλλά διότι είναι κοινωνός, διότι αντιλαμβάνεται, αισθάνεται αυτή τη λανθάνουσα ουσία, την αύρα του Ορους, μετέχει. Σέβεται όχι την εικόνα, αλλά τα εικονιζόμενα: τον τόπο, τους ανθρώπους, το genius loci. Και κυριολεκτικά: Γνωρίζει τους προσωπογραφούμενους, τους έχει μιλήσει, έχει φιλοξενηθεί στα κελιά τους, έχει δεχτεί την ευλογία και το φίλεμα, δεν είναι τουρίστας στο Ορος. Δεν λειτουργεί καν σαν φωτογράφος, μάλλον λειτουργεί σαν ανώνυμος ζωγράφος, σαν αγιογράφος που ζωγραφίζει ιστορίες αμαρτωλών και αγίων πάνω σε αρχαία ανθίβολα. Χειρ Στράτου εποίει, ΚΑ΄ αιών: έτσι η υπογραφή του.


Ετσι καταγράφει με σιλλεριανή αφέλεια έναν μουτζουρωμένο σταυρό στο βράχο, ένα πλαστικό τραπεζομάντιλο,το καύκαλο στη γωνια της παράγκας, μια φθαρμένη χαλκομανία, απομεινάρια ευλάβειας και υλικής φθοράς, ίχνη χειρονομιών, λεπτομέρειες βαριές που υποστασιώνουν και νοηματοδοτούν τη μεγαλοπρέπεια των τοπίων, τα μνημειακά κτίρια, τις μνημειακές προσωπογραφίες. Αν ξεχώριζα τρεις εικόνες-κλειδιά, θα ήταν: το πορτρέτο των δύο μοναχών-ιερορραπτών, ένυλη εικόνα συνύπαρξης και αποδοχής· τη νυκτερινή τοπιογραφία του καστροκελλίου Μυλοποτάμου, όπου ο ουρανός σμίγει με τη γη· και τα πασχαλινά αυγά, κομμένα αλατοπιπερωμένα, αρμονικά στολισμένα με οδοντογλυφίδες, μια φιλόκαλη installation εξόχως εκφραστική του αγιορείτικου έθους. Τέτοιες εικόνες φέρουν εντός τους την ουσία του Ορους. Βιωματικά και πνευματικά ― μόνον δευτερευόντως αισθητικά. Κοιτώντας τες συχνά μεταφέρθηκα εκεί, ξανάνιωσα τις δικές μου εμπειρίες· μου ξυπνούσαν συνθέσεις του βιώματος και της υπέρκοσμης αίσθησης. Η τέτοια διπλή εμπειρία, βιωματική και αισθητική, με οδήγησε από τον αγιορείτικο δρυμό στον κινούμενο έναστρο ουρανό των νυκτερινών εικόνων του καλλιτέχνη, τον Γενάρη του 2013. Ετσι:

«Στεκόμουν στην ψύχρα με το βλέμμα προς τα άνω, κι αισθανόμουν μια σκοτεινή κουκκίδα σε νυχτερινή φωτογραφία του Στράτου: όλα μπλε, ασημένια-χρυσά, τ’ αστέρια διαγράφουν τροχιές στο στερέωμα, και σε μια άκρη ένα τόσο δα πορτοκαλί φωτάκι. Στα μάτια μου είχα τον ουρανό με τ’ άστρα, και ο νους μου πρόβαλε τη νυχτερινή φωτογραφία του Μυλοποτάμου, μια εικόνα που δεν την πιάνει το μάτι, αλλά καταγράφεται στο φωτογραφικό φιλμ ύστερα από μισή-μία ώρα έκθεση. Σε αυτό το σμίξιμο παρόντος και μνήμης, οφθαλμού και νου, σε αυτή την υπερεικόνα, βρισκόμουν εγκατεστημένος σαν κουκκίδα στις μελανές περιοχές, στα σκούρα. Ηταν ανακουφιστικό. Η σμίκρυνση έφερνε το μέτρο ― απελευθερωτικό.

»Εβρισκα το ίδιο απελευθερωτική τη διάχυση σαν κουκκίδα μες στο δάσος, κάτω από αρχαίες βελανιδιές, πλατάνια, καστανιές. Δάσος πυκνό, με χαραμάδες ουρανού, υγρό, γεμάτο ψίθυρους και σιωπές. Στα πατήματα, φύλλα, καρποί, ίχνη αγριμιών, ίχνη ανθρώπων, μια ξύλινη πινακίδα κρυμμένη από θάμνους. Σ’ ένα ξέφωτο, μια καλύβα κλειστή, σιωπηλή· περιέχει ζωή κάπου μέσα της, τώρα ή αύριο, το λέει ένα κουρέλι που ανεμίζει στο σύρμα, ένα ντεπόζιτο, τρεις γαλάζιες κυψέλες προσεκτικά στοιχισμένες. Ενας μισοσβησμένος δρόμος, πατημένη λάσπη και χαλίκι, στην καρδιά του δρυμού, φέρνει μέχρι αυτό το χαϊντεγκεριανό ξέφωτο.

»Καθώς με παρασύρει η ολισθηρή κατωφέρεια, διαλέγοντας πέτρες να πατήσω σίγουρα, πέτρες γλυμμένες από νερό και βήματα, κυκλώνω τη μορφή του αόρατου ερημίτη, που κατοικεί το ξέφωτο. Ενας μεσήλικας σαλός; Ενας γέρων με όρκο σιωπής, που ωστόσο μιλάει στα κοτσύφια; Ενας πικραμένος τόσο που τ’ άφησε όλα; Ή ένας που αγάπησε τόσο βαθιά, που βρέθηκε μόνος εκεί στο ξέφωτο, συντροφεμένος από όλες τις ανθρώπινες σκιές, και πλήρης;

»Η δασική ρύμη, ο holzweg, με παίρνει από το ξέφωτο των αινιγμάτων, με φέρνει μπροστά σε αμίλητα ερείπια, το ίδιο αινιγματικά· κι ύστερα μπροστά σε πολύχρονα τείχη. Πίσω από τη λιθοδομή αφουγκράζομαι: ζωή, ζωές. Ανθρωποι. Ποικίλοι σαν τ’ αστέρια. Εδώ ας σταθώ.


»Είναι μαυροντυμένοι και αεικίνητοι, οι περισσότεροι, οι νέοι. Είναι μαυροντυμένοι και αργοί, κάποτε ακίνητοι, σαν παλαιές δρύες βασιλικές, οι ηλικιωμένοι. Ο πιο ηλικιωμένος που συνάντησα πίσω από τέτοια τείχη, κόντευε τον αιώνα, μισογελούσε διαρκώς, σαν να ‘βλεπε αγγέλους· χάιδεψε το σγουρόμαλλο κεφάλι ενός νεαρού και του ψιθύρισε στ’ αυτί.

»Οι άνθρωποι λοιπόν. Κάτω απ’ αυτόν τον ουρανό, κάτω από τέτοια άστρα, μέσα σε δάση και ερημιές: γίγαντες με καρδιά παιδιού, παιδιά εξηντάχρονα και ογδοντάχρονα, αμπελουργοί, αλιείς, χορωδοί, μάγειρες, άνθρωποι καταφυγόντες εδώ, μακριά από το αγριεμένο πλήθος, μακριά από βάσανα και μάταιους πόνους, σαν διάλειμμα οι περισσότεροι, σαν ρότα ζωής οι ολίγοι, όλοι γύρω από ένα τζάκι και μια τράπεζα, κοινότητα ακερδής, άλλος ρουφάει ένα βιβλιαράκι, άλλος αποθαυμάζει έναν σουγιά, μερικοί θυμούνται τα παιδικάτα τους, συγκρίνουν παλαιά και νέα φτώχεια, όλοι περιποιούνται και υπηρετούν, στολίζουν την τράπεζα του γεύματος. Υποδέχονται την εσπέρα ψάλλοντας εν χορώ την επιλύχνιο ευχαριστία από τα βάθη αιώνων και τόπων της Ανατολής: ‘Φως ιλαρόν αγίας δόξης, αθανάτου Πατρός, ουρανίου, αγίου, μάκαρος, Ιησού Χριστέ. Ελθόντες επί την ηλίου δύσιν, ιδόντες φως εσπερινόν…’

»Το φως λιγοστεύει από το παράθυρο του Αιγαίου, η αρμύρα εισχωρεί υγρή, ψυχρή, αναζωογονητική, και αναμειγνύεται με θαμπές λάμψεις κεριών και ξέφτια θυμιάματος.

»Το φως σβήνει. Οι άνθρωποι σκορπάνε μες στη νεαρή νύχτα για να ανασυνταχθούν παραπέρα, από τη μία σύναξη στην άλλη, από όρθρου βαθέος έως εσπέρας. Ξεμακραίνω μέχρι το χείλος του θαλασσινού γκρεμού, κάτω απ’ τα αστέρια που πληθαίνουν, νύχτα Γενάρη, νύχτα σπαρμένη θαύματα,
κι είμαι κουκκίδα στις μελανές περιοχές, στα σκούρα.»

ΒΙΟΓΡΑΦΙΚΟ

Ο Στράτος Καλαφάτης γεννήθηκε στην Καβάλα το 1966. Σήμερα ζει στη Θεσσαλονίκη, φωτογραφίζει, διδάσκει και οργανώνει δράσεις που αφορούν τη δημιουργική φωτογραφία. Έχει ολοκληρώσει μακροχρόνιες φωτογραφικές εργασίες όπως οι Αρχέτυπες Εικόνες, Το Ημερολόγιο 1998-2002, η Saga, Tο Αρχιπέλαγος, Ο Άθως – Τα χρώματα της πίστης. Από τις εκδόσεις Άγρα κυκλοφορούν τα βιβλία του Αρχέτυπες εικόνες (1999), Ομόνοια 2000 – Ταξίδι στον ομφαλό της Αθήνας (με τον συγγραφέα Φίλιππο Φιλίππου – 2000), Ημερολόγιο 1998 -2002 (με πρόλογο του Christian Caujolle – 2004).


INFO – έκθεσης «Άθως/ Τα χρώματα της πίστης»

ΜΟΡΦΩΤΙΚΟ ΙΔΡΥΜΑ ΕΘΝΙΚΗΣ ΤΡΑΠΕΖΗΣ
Πολιτιστικό Κέντρο Θεσσαλονίκης
Βίλα Καπαντζή – Λεωφ. Βασ. Όλγας 108
Ταχ. Διευθ.: Τ.Θ. 50742, 54014 Θεσσαλονίκης 22


Η έκθεση θα εγκαινιασθεί την Τετάρτη 17 Σεπτεμβρίου 2014, στις 20:00

Διάρκεια
17 Σεπτεμβρίου – 24 Οκτωβρίου 2014

Ωράριο λειτουργίας
Τρίτη: 9.00-16.00 Τετάρτη & Πέμπτη: 14.00-21.00
Παρασκευή, Σάββατο & Κυριακή: 10.00-18.00
Δευτέρα: κλειστά

Η είσοδος είναι ελεύθερη στο κοινό

Πληροφορίες
Τ. 2310 295 170-1 (καθημερινές 9.00 – 14.30)

ΟΑΣΘ
αν κινείστε προς το κέντρο: 3, 5, 6, 8, 33, 39 (στάση Ανάληψη)
αν κινείστε προς τα νοτιοανατολικά: 5, 6, 8, 33 (στάση Πέτρου Συνδίκα)