11/2/16

ΑΠΟ ΤΟΝ ΧΟΡΤΑΤΣΗ ΣΤΟΝ ΚΟΥΝ. ΜΕΛΕΤΕΣ ΓΙΑ ΤΟ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΟ ΘΕΑΤΡΟ

Δημήτρης Σπάθης
Από τον Χορτάτση στον Κούν. Μελέτες για το νεοελληνικό θέατρο 


Επιμέλεια: Νικηφόρος Παπανδρέου
Αθήνα, Μορφωτικό Ίδρυμα Εθνικής Τραπέζης 2015
827 σελ. με 6 α/μ εικόνες
ISBN 978-960-250-652-3
Τιμή πανόδετου 35,00 € / στο βιβλιοπωλείο μας 26,25 €




Ο Δημήτρης Σπάθης ήταν ένας από τους θεμελιωτές της ελληνικής θεατρολογίας, ένας πρωτοπόρος που συνέβαλε αποφασιστικά στην εδραίωση της νεαρής επιστήμης στη χώρα μας και που μας πλούτισε με έργο υποδομής, απαραίτητο εργαλείο για τη μελέτη και την κατανόηση της ιστορίας του νεοελληνικού θεάτρου. Η επιστημονική του παραγωγή ήταν ως τώρα, στο μεγαλύτερό της μέρος, διάσπαρτη σε περιοδικά, πρακτικά συνεδρίων, συλλογικούς τόμους, δυσεύρετα προγράμματα θεατρικών παραστάσεων. Με την παρούσα έκδοση συγκεντρώνεται αυτό το διασκορπισμένο έργο και γίνεται προσιτό σε επιστήμονες, φοιτητές, εκπαιδευτικούς, ανθρώπους του θεάτρου, συνειδητούς θεατρόφιλους.

Τα μελετήματα του τόμου καθρεφτίζουν τις ποικίλες ερευνητικές ανησυχίες του Σπάθη: αναγεννησιακή κρητική δραματουργία, θέατρο του Νεοελληνικού Διαφωτισμού, ρεπερτόριο των πρώτων ελληνικών θιάσων, άνθηση της κωμωδίας και της κοινωνικής σάτιρας τον 19ο αιώνα, εδραίωση του επαγγελματικού θεάτρου στο νέο ελληνικό κράτος, καθιέρωση του σκηνοθέτη και σκηνικές αναζητήσεις κατά τον 20ό αιώνα. Όλα αυτά συνιστούν με τη διαδοχή τους μιαν άτυπη ιστορία του νεοελληνικού θεάτρου, καταγράφουν τη διαδρομή του προς την ωριμότητα μέσα από τη δυναμική σχέση παράδοσης και ανανέωσης.

Βασικό χαρακτηριστικό των προσεγγίσεων του Σπάθη είναι το γεγονός ότι δεν βλέπει τα θεατρικά φαινόμενα απομονωμένα. Συνδέει την ελληνική εκδοχή με το ευρωπαϊκό προηγούμενο, την καλλιτεχνική πρόταση με την πολιτική συγκυρία, την εξέλιξη του θεάτρου με την ιστορία των καλλιτεχνικών ρευμάτων, των ιδεών και των νοοτροπιών. Ένα άλλο, εξίσου σημαντικό χαρακτηριστικό είναι η «σκηνοκεντρική» σκόπευσή του. Δεν γράφει μια ιστορία των θεατρικών κειμένων αλλά της σύνολης θεατρικής δραστηριότητας, ενδιαφέρεται ταυτόχρονα για τους δραματουργούς και για τους θεατρίνους, για τα κείμενα και τους χώρους, για τη σκηνή και την πλατεία. Τα μελετήματα του Δημήτρη Σπάθη, εξερευνώντας δύσβατες περιοχές και προτείνοντας πρωτότυπες ερμηνείες, αποτελούν πολύτιμη συμβολή στην πολιτισμική μας αυτογνωσία.

Ο Δημήτρης Σπάθης γεννήθηκε στο Κάιρο το 1925. Τέλειωσε το γυμνάσιο της ιστορικής Αμπετείου Σχολής το 1942. Στη συνέχεια (1942-1944) φοίτησε στο Γαλλικό Λύκειο του Καΐρου. Από τον Ιούνιο του 1944 ως το τέλος του 1945 υπηρέτησε στο Βασιλικό Ναυτικό: στη Μέση Ανατολή πρώτα, κατόπιν στην Ελλάδα κατά την Απελευθέρωση. Το 1946 αποστρατεύτηκε και γύρισε στην Αίγυπτο. Ακολούθησαν οι περιπέτειες του Εμφυλίου, που τον οδήγησαν πίσω στην Ελλάδα, στο βουνό, και τελικά πρόσφυγα στη Σοβιετική Ένωση. Αρχικά στην Τασκένδη, όπου από το 1950 ως το 1955 σπούδασε στη Σχολή Θεατρολογίας του Κρατικού Θεατρικού Ινστιτούτου. Τέλειωσε τις σπουδές του με άριστα, και η Σχολή τον πρότεινε για μεταπτυχιακά στη Μόσχα. Έπειτα από εξετάσεις του δόθηκε υποτροφία για το Ινστιτούτο Ιστορίας των Τεχνών της Ακαδημίας Επιστημών της ΕΣΣΔ, στο τμήμα Ιστορίας του Θεάτρου. Το 1959 υποστήριξε τη διδακτορική του διατριβή, με θέμα τη διαμόρφωση του Ρεαλισμού στο νεοελληνικό δράμα. Προηγουμένως είχε αρχίσει να εργάζεται ως επιστημονικός συνεργάτης-ερευνητής στο ίδιο Ινστιτούτο. Τον Ιούνιο του 1965 επέστρεψε στην Ελλάδα, όπου συνεργάστηκε με το περιοδικό Επιθεώρηση Τέχνης. Από τον Μάιο του 1967 ως τον Αύγουστο του 1974 έζησε αυτοεξόριστος στο Παρίσι. Μετά τη δεύτερη επιστροφή του στην Ελλάδα, τον Νοέμβριο του 1974, δίδαξε Ιστορία του Θεάτρου σε τρεις δραματικές σχολές: του Λαϊκού Πειραματικού Θεάτρου (1975-1978), του Κρατικού Θεάτρου Βορείου Ελλάδος (1976-1979) και του Θεάτρου Τέχνης (1981-1984). Πολύ αργά, μόλις το 1983, αρχίζει η θητεία του στο πανεπιστήμιο. Πρώτα με σύμβαση (ειδικός επιστήμονας) στα τμήματα Φιλολογίας του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης (1983-1984) και του Πανεπιστημίου Κρήτης (1984-1986)· έπειτα αναπληρωτής καθηγητής στο τμήμα Φιλολογίας του ΑΠΘ (1986-1991)· τέλος, καθηγητής στο τμήμα Θεατρικών Σπουδών του Πανεπιστημίου Αθηνών (1991-1993), του οποίου αναγορεύτηκε στη συνέχεια ομότιμος καθηγητής. Το 1986 εξέδωσε τον τόμο Ο Διαφωτισμός και το νεοελληνικό θέατρο. Επτά μελέτες (University Studio Press) και το 1995 την κωμωδία του Γ.Ν. Σούτσου Αλεξανδροβόδας ο ασυνείδητος (Κέδρος). Το 2007 κυκλοφόρησε από τις Πανεπιστημιακές Εκδόσεις Κρήτης ο τιμητικός τόμος Ζητήματα ιστορίας του νεοελληνικού θεάτρου. Μελέτες αφιερωμένες στον Δημήτρη Σπάθη, σε επιμέλεια Έφης Βαφειάδη και Νικηφόρου Παπανδρέου. Πέθανε στην Αθήνα στις 29 Δεκεμβρίου 2014.





ΦΘΙΝΟΠΩΡΟ

Κωσταντίνος Χατζόπουλος
Φθινόπωρο
Δημήτρης Πολυχρονάκης
«Η ώρα των ποιητών». Το Φθινόπωρο του Κωνσταντίνου Χατζόπουλου και η φθινοπωρινή αισθητική του συμβολισμού

Ηράκλειο, Πανεπιστημιακές Εκδόσεις Κρήτης 2016
466 σελ.
ISBN 978-960-524-451-4
Τιμή 12,00 € / στο βιβλιοπωλείο μας 9,60 €

 
 

Το Φθινόπωρο του Κωσταντίνου Χατζόπουλου είναι ένα έργο σταθμός της ελληνικής πεζογραφίας, καθώς αποτελεί το κορυφαίο πεζογράφημα του συμβολισμού στην Ελλάδα. Χαμηλόφωνο και ατμοσφαιρικό, μεταφέρει τον αναγνώστη του στην ελληνική επαρχία των αρχών του 20ού αιώνα για να αφηγηθεί τα ερωτικά και υπαρξιακά αδιέξοδα των ανθρώπων της. Με τη μελαγχολική και υποβλητική αισθητική του που κάνει πράξη τον ίδιο τον τίτλο του, το Φθινόπωρο έθεσε τις βάσεις μιας ποιητικής μυθιστοριογραφίας που διαθλά την εξωτερική πραγματικότητα μέσα από την εσωτερική ζωή των ηρώων, φέρνοντας στην επιφάνεια τις πιο μύχιες και σκοτεινές ζώνες του ψυχισμού τους. Με αυτή την έννοια, άνοιξε τον δρόμο της μοντέρνας πεζογραφίας προς τον εσωτερικό κόσμο, όπου οι αόριστες διαθέσεις και οι φευγαλέες εντυπώσεις των ατόμων γίνονται το άλλο όνομα του υπαρξιακού κενού μέσα τους.

Ανιχνεύοντας την ιστορική διαδρομή της έννοιας του συμβόλου στη μοντέρνα λογοτεχνία, η μελέτη του Δημήτρη Πολυχρονάκη επικεντρώνεται στα καλλιτεχνικά ρεύματα του συμβολισμού και της παρακμής για να αναδείξει την επίδραση που άσκησαν στο Φθινόπωρο του Χατζόπουλου. Για την ακρίβεια, αναλύονται τόσο σε ιδεολογικό όσο και σε υφολογικό επίπεδο τα στοιχεία εκείνα που προσδιόρισαν τη φθινοπωρινή αισθητική του συμβολισμού και αναδεικνύεται ο τρόπος με τον οποίο τα κάνει πράξη το μυθιστόρημα του Χατζόπουλου μέσα από την εσωτερική εστίασή του, τους φασματικούς διαλόγους, τη χαλαρή πλοκή, τους σκιώδεις χαρακτήρες, τους κλειστούς χώρους και τα ερημικά τοπία της φύσης.

(από το οπισθόφυλλο του βιβλίου) 

9/2/16

ΕΚΕΙΘΕΝ ΤΗΣ ΑΓΙΑΣ ΠΑΡΑΣΚΕΥΗΣ. ΤΟ ΤΟΠΙΟ ΤΗΣ ΔΥΤΙΚΗΣ ΥΠΑΙΘΡΟΥ ΤΗΣ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ (1914-1919)

Σπύρος Λαζαρίδης
Εκείθεν της Αγίας Παρασκευής. Το τοπίο της δυτικής υπαίθρου της Θεσσαλονίκης (1914-1919)
 

Θεσσαλονίκη, University Studio Press 2016
126 σελ. με έγχρωμες και α/μ εικόνες
ISBN 978-960-12-2250-9
Τιμή 13,00 € / στο βιβλιοπωλείο μας 10,40 €  




«...Η περιοχή που μας ενδιαφέρει βρίσκεται στο προσκήνιο και το κρίσιμο τριήμερο της απελευθέρωσης της Θεσσαλονίκης και της εισόδου σ' αυτήν του Ελληνικού Στρατού. Οι Τούρκοι ήταν καλά οχυρωμένοι με γραμμή άμυνας: "υψώματα Β. Θεσσαλονίκης Στρατώνες Πυροβολικού και Ιππικού". Δεν χρειάστηκε να γίνει μάχη, η Θεσσαλονίκη παραδόθηκε και η 7η μεραρχία εγκαθίσταται "εις Λεμπέτ, Χαρμάνκιοϊ και Καραϊσίν". Το Χαρμάνκιοϊ είναι μια εκτεταμένη περιοχή με κεντρικό πυρήνα την εκκλησία του Αγίου Αθανασίου στον Εύοσμο, Καραϊσίν είναι η παραφθορά του ονόματος Καρά Χουσεΐν (Πολίχνη). Ο μέραρχος Κλεομένης παίρνει διαταγή από τον διάδοχο Κωνσταντίνο, κατά τις 5 το πρωί της 28ης, ημέρα Κυριακή, να κρατήσει με τη μεραρχία του τους Βούλγαρους έξω από τη Θεσσαλονίκη, στην "οδό Σερρών". Εκεί, με τον καιρό άσχημο, " το ψύχος δριμύ η βροχή διαρκής", στα "500 μ. ίσως και πλεόν πέραν των στρατώνων του πεζικού και πυροβολικού" στήνεται το ανθρώπινο φράγμα...».

(από το βιβλίο) 





8/2/16

ΟΧΥΡΩΜΕΝΟ ΣΤΡΑΤΟΠΕΔΟ, ΑΝΟΧΥΡΩΤΗ ΠΟΛΗ. ΚΑΤΑΣΤΡΟΦΗ ΚΑΙ ΑΝΑΜΟΡΦΩΣΗ ΤΗΣ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΜΕΤΑ ΤΗΝ ΠΥΡΚΑΓΙΑ ΤΟΥ 1917

Αλέκα Καραδήμου-Γερόλυμπου
Οχυρωμένο στρατόπεδο, ανοχύρωτη πόλη. Καταστροφή και αναμόρφωση της Θεσσαλονίκης μετά την πυρκαγιά του 1917

Θεσσαλονίκη, University Studio Press 2016
103 σελ. με έγχρωμες και α/μ εικόνες
ISBN 978-960-12-2241-7
Τιμή 11,00 €
/ στο βιβλιοπωλείο μας 8,80 €



«...Η πυρκαγιά του 1917 και η ανοικοδόμηση της Θεσσαλονίκης στα μεσοπολεμικά χρόνια υπήρξαν δύο σημαντικά γεγονότα της ιστορίας της που είχαν ξεχαστεί μέσα στη δίνη των δύσκολων χρόνων του πολέμου και των τραγικών απωλειών του, του εμφυλίου, της μετανάστευσης. Σταδιακά μετά την μεταπολίτευση, ορισμένοι ερευνητές συνειδητοποιήσαμε το μέγεθος και την σπουδαιότητα της επέμβασης που υπερέβαινε κάθε άλλο πολεοδομικό εγχείρημα στην Ελλάδα. Τα ερωτήματα ήταν πολλά: Πώς και γιατί οι τότε ιθύνοντες πήραν τόσο ριζοσπαστικές αποφάσεις στην συγκεκριμένη ιστορική συγκυρία; Μέσα σε ποιο πλαίσιο γνώσεων και απόψεων; Με την υποστήριξη ποιας νομοθεσίας και ποιου επιτελείου μηχανικών, αρχιτεκτόνων και πολεοδόμων; Και γιατί άραγε ξεχάστηκε η εντυπωσιακή πράγματι εμπειρία, όχι απλώς της ανοικοδόμησς της πόλης, αλλά και του πλήρους νασχεδιασμού της;

Έτσι, μετά από ένα πρώτο άρθρο του αρχιτέκτονα Χρίστου Τσιλαλή για τον επί κεφαλής της Επιτροπής του Σχεδίου, γάλλο αρχιτέκτονα Ερνέστ Εμπράρ, το 1976, άρχισαν να δημοσιοποιούνται διαφορετικές ερευνητικές προσεγγίσεις, που ανέδειξαν την σημασία του γεγονότος και τις επιπτώσεις του στην νέα πόλη όπως αναδύθηκε μέσα από τις στάχτες...».

(από το βιβλίο)     





6/2/16

ΑΠΟΜΝΗΜΟΝΕΥΜΑΤΑ. ΚΥΝΗΓΩΝΤΑΣ ΤΟΥΣ ΝΑΖΙ

Μπεάτε & Σερζ Κλαρσφελντ
Απομνημονεύματα. Κυνηγώντας τους Ναζί

Μετάφραση: Καρίνα Λάμψα
Αθήνα, Εκδόσεις Καπόν 2016
496 σελ. με α/μ εικόνες
ISBN 978-618-5209-01-8
Τιμή 24,50 € / στο βιβλιοπωλείο μας 19,60 €




Το ζεύγος τους είναι ένας μύθος, η ζωή τους μια εποποιΐα. Η ιστορία τους αρχίζει στην αποβάθρα του παρισινού μετρό, με έναν κεραυνοβόλο έρωτα ανάμεσα στην κόρη ενός στρατιώτη της Βέρμαχτ και το γιο ενός Ρουμάνου Εβραίου που πέθανε στο Άουσβιτς. Βλέποντας πρώην ναζί εγκληματίες να αποκτούν πρόσβαση σε θέσεις ευθύνης, θα στρατευθούν σε ένα πολύχρονο αγώνα, με στόχο την απόδοση δικαιοσύνης. Θα καταδιώξουν φυγόδικους ναζί, όπως ο Αλόις Μπρούνερ ή ο Γιόζεφ Μένγκελε και θα σύρουν πολλούς, όπως τον διαβόητο ‘χασάπη της Λυών’, Κλάους Μπάρμπι, στα γαλλικά δικαστήρια.

Παράλληλα, θα κάνουν ένα τιτάνιο έργο για τη διατήρηση της μνήμης των θυμάτων του Ολοκαυτώματος, για το οποίο θα παρασημοφορηθούν από τη Γαλλική και τη Γερμανική Δημοκρατία, όπως και από το κράτος του Ισραήλ.

(από το οπισθόφυλλο του βιβλίου)


 

5/2/16

ΠΗΓΑΙΝΕΛΑ ΣΤΑ ΣΥΝΝΕΦΑ. ΕΝΑ ΠΑΡΑΜΥΘΙ ΕΜΠΝΕΥΣΜΕΝΟ ΑΠΟ ΤΑ ΠΟΙΗΜΑΤΑ ΤΟΥ ΓΙΩΡΓΟΥ ΣΑΡΑΝΤΑΡΗ

Αλέξης Κυριτσόπουλος
Πηγαινέλα στα σύννεφα. Ένα παραμύθι εμπνευσμένο από τα ποιήματα του Γιώργου Σαραντάρη

Εικονογράφηση: Αλέξης Κυριτσόπουλος
Αθήνα, Ίκαρος / Μουσείο Μπενάκη 2015
64 σελ. με έγχρωμες εικόνες
ISBN 978-960-572-076-6
Τιμή 16,00 € / στο βιβλιοπωλείο μας 12,80 €




Το βιβλίο αυτό αποτελεί το τέταρτο στη σειρά: Αν διάβαζα… ποιητές της γενιάς του '30. Ο Αλέξης Κυριτσόπουλος εμπνέεται από τους στίχους των μεγάλων ποιητών της γενιάς του ’30 και γράφει παραμύθια με φόντο τις μοναδικές του εικόνες.

Διαβάζοντας τα ποιήματα του Γιώργου Σαραντάρη ο Αλέξης Κυριτσόπουλος ανακάλυψε χρώματα, φώτα, παιχνίδια, έρωτες, γιορτές, άλογα, ήλιους, θάλασσες, σύννεφα, και έγραψε ένα τρυφερό αλληγορικό παραμύθι που τα συνοδεύει.






Ο ΑΠΟΣΤΟΛΟΣ ΠΑΥΛΟΣ ΣΤΗ ΡΩΜΑΪΚΗ ΚΟΡΙΝΘΟ

Σωκράτης Σ. Κουρσούμης
Ο Απόστολος Παύλος στη ρωμαϊκή Κόρινθο

Αθήνα, Εκδόσεις του Φοίνικα 2015
101 σελ. με έγχρωμες εικόνες
ISBN 978-960-6849-49-7
Τιμή 12,00 € / στο βιβλιοπωλείο μας 9,60 €




«Ο Απόστολος Παύλος έμεινε στην Κόρινθο περισσότερο από ότι σε οποιαδήποτε άλλη πόλη της ηπειρωτικής Ελλάδας. Εκεί άλλωστε έγραψε τις δύο επιστολές του Προς Θεσσαλονικείς και πιθανότατα την Προς Ρωμαίους επιστολή ενόψει της επίσκεψής του στην πρωτεύουσα της Αυτοκρατορίας.

Τους ιδιαίτερους δεσμούς που ανέπτυξε με την Εκκλησία της Κορίνθου πιστοποιεί η στενή και διαχρονική σχέση του με μέλη της χριστιανικής κοινότητας της πόλης, ορισμένα μάλιστα από τα οποία υπήρξαν συνοδοιπόροι και συνεργάτες του, όπως ο Έραστος, ο Ακύλας, η Πρισκίλλα και η Φοίβη από τις Κεγχρεές (Προς Ρωμαίους 16:1, 3, 23). Αυτό που αναφέρεται στις Πράξεις των Αποστόλων (18:8), ότι «και πολλοί των Κορινθίων ακούοντες επίστευον και εβαπτίζοντο», μοιάζει να επιβεβαιώνεται από το αξιοπρόσεκτο αριθμό ονομάτων Χριστιανών της Κορίνθου που καταγράφεται στα κείμενα της Καινής Διαθήκης.

[...] Η μέριμνα του Παύλου για την ομόνοια των μελών της Νέας Εκκλησίας και την καλή λειτουργία της επιβεβαιώνεται και από τις δύο επιστολές που απηύθυνε προς τη χριστιανική κοινότητα της πόλης.

Η Προς Κορινθίους Α΄ επιστολή γράφτηκε μεταξύ 55 και 56 μ.Χ., με στόχο να επιλυθούν εσωτερικά προβλήματα της νεοϊδρυθείσας Εκκλησίας της Κορίνθου που ανέκυψαν μετά την αναχώρηση του Παύλου.[...]

Η Προς Κορινθίους Β΄ επιστολή χρονολογείται λίγο αργότερα, περί το 56 μ.Χ., και εστάλη από τον Παύλο κατά την Γ΄ Αποστολική Περιοδεία του, καθ΄ οδόν από την Έφεσο στην Κόρινθο...».

«...Με βάση τα στοιχεία που η αρχαιολογική σκαπάνη έχει φέρει έως σήμερα στο φώς και διαρκώς μελετώνται, συμπεραίνεται πως η χριστιανική πίστη εδραιώθηκε στην Κόρινθο τουλάχιστον τέσσερις αιώνες μετά την έλευση και διδασκαλία του Παύλου, μολονότι η τοπική χριστιανική κοινότητα διέθετε εξαρχής μέλη που δραστηριοποιήθηκαν ενεργά στο πλευρό του Αποστόλου και πέραν των στενών γεωγραφικών ορίων της πόλης...».

(από το βιβλίο)