ΧΡΙΣΤΟΥΓΕΝΝΑ 2009

Αγαπητοί φίλοι, σας πληροφορούμε ότι το βιβλιοπωλείο μας κατά την περίοδο των γιορτών θα λειτουργήσει με το εξής ωράριο:

Δευτέρα 14/12 έως Παρασκευή 18/12: 9.00-21.00
Σάββατο 19/12: 9.00-20.00
Κυριακή 20/12: 9.00-20.00
Δευτέρα 21/12 έως Τετάρτη 23/12: 9.00-21.00
Πέμπτη 24/12: 9.00-18.00
Παρασκευή 25/12 & Σάββατο 26/12: ΚΛΕΙΣΤΑ

Δευτέρα 28/12 έως Τετάρτη 30/12: 9.00-21.00
Πέμπτη 31/12: 9.00-16.00
Παρασκευή 1/1/2010 & Σάββατο 2/1/2010: ΚΛΕΙΣΤΑ

Το βιβλιοπωλείο θα παραμείνει κλειστό από την Δευτέρα 4 Ιανουαρίου 2010 έως και την Τετάρτη 6 Ιανουαρίου 2010, λόγω της ετήσιας απογραφής και της αργίας των Φώτων.

ΧΡΟΝΙΑ ΠΟΛΛΑ

ΚΑΙ

ΚΑΛΗ ΧΡΟΝΙΑ

ΤΡΙΑ ΒΙΒΛΙΑ ΓΙΑ ΤΟ ΔΩΔΕΚΑΗΜΕΡΟ

Εννέα Χριστουγεννιάτικες ιστορίες

Επιμέλεια: Μπάμπης Λέγγας
Αθήνα, Εκδόσεις του Φοίνικα 2008
70 σελ., τιμή 18.00 €, έκπτωση 10%
Τελική τιμή 16.20 €

Το βιβλίο εκδόθηκε για πρώτη φορά το 1996. Πρόκειται για εννέα πραγματικές Χριστουγεννιάτικες ιστορίες των: Μακρυγιάννη, Κονδυλάκη, Μωραϊτίδη, Κόντογλου, Πλουζιώτη, Σεφέρη, Ιωάννου, Μανιάτη, Καχτίτση.

Στην έκδοση περιλαμβάνονται εννέα χαρακτικά της Φωτεινής Στεφανίδου. Η βιβλιοδεσία έχει γίνει με χειροποίητο χαρτί ασιατικής προέλευσης επεξεργασμένο με χειροποίητους τρόπους. Το δίχρωμο τύπωμα του καλύμματος έχει γίνει σε χρυσοτυπική πρέσα. Οι ακμές του βιβλίου έχουν βαφεί στο χέρι με μπλε χρώμα.


Καλωσορίσματα και καλοπιάσματα

Επιμέλεια: Μπάμπης Λέγγας
Αθήνα, Εκδόσεις του Φοίνικα 2008
64 σελ., τιμή 18,00 €, έκπτωση 10%
Τελική τιμή 16.20 €

Ήθη και έθιμα υποδοχής του Νέου Έτους. Το βιβλίο εκδόθηκε για πρώτη φορά το 1999. Τα κείμενα του βιβλίου περιγράφουν την υποδοχή του Νέου Έτους στις παραδοσιακές κοινωνίες στην Ελλάδα και στην Μικρά Ασία. Την έρευνα έχει κάνει η Ελένη Σταματοπούλου.

Η βιβλιοδεσία έχει γίνει με χειροποίητο χαρτί πράσινου χρώματος ασιατικής προέλευσης επεξεργασμένο με χειροποίητους τρόπους. Το δίχρωμο τύπωμα του καλύμματος έχει γίνει σε χρυσοτυπική πρέσα. Οι ακμές του βιβλίου έχουν βαφεί στο χέρι με πράσινο χρώμα.


Καλλικάντζαροι

Επιμέλεια: Μπάμπης Λέγγας
Αθήνα, Εκδόσεις του Φοίνικα 2008

48 σελ., τιμή 18.00 €, έκπτωση 10%

Τελική τιμή 16.20 €

Το βιβλίο εκδόθηκε για πρώτη φορά το 1997. Τα κείμενα διηγούνται το μύθο των καλλικάντζαρων, όπως έχει διασωθεί στην προφορική παράδοση διαφόρων περιοχών της Ελλάδας. Η επιλογή των κειμένων έχει γίνει από το βιβλίο του Ν. Γ. Πολίτη, Μελέται περί του βίου και της γλώσσης του ελληνικού λαού. Τα σχέδια που περιέχονται στην έκδοση είναι του Πάνου Φειδάκη.

Η βιβλιοδεσία έχει γίνει με χειροποίητο χαρτί κόκκινου χρώματος ασιατικής προέλευσης επεξεργασμένο με χειροποίητους τρόπους. Το σχέδιο στις διακοσμητικές ταινίες του καλύμματος με τα «φουσάτα των παγανών», είναι σύνθεση από σχέδιο του Π. Φειδάκη. Οι ακμές του βιβλίου έχουν βαφεί στο χέρι με κόκκινο χρώμα.

Τα τρία παραπάνω βιβλία πωλούνται και σε κασετίνα με τίτλο Δωδεκαήμερο 2008-2009. Τιμή 55.00 €

Έκπτωση 10%

Τελική τιμή 49.50 €

ΤΑΚΗΣ ΣΙΜΩΤΑΣ. ΠΕΡΙ ΦΑΝΤΑΣΙΑΣ

Εκδήλωση για την παρουσίαση του δίτομου έργου του Τάκη Σιμώτα, Περί φαντασίας. Τόμος Α΄: Φασματογονία – Φαντασιολογία. Τόμος Β΄: Φαντασιώσεις πολιτικές, επιστημονικές, φιλοσοφικές, που κυκλοφορεί από τις εκδόσεις ΄Αγρα, θα πραγματοποιηθεί στο βιβλιοπωλείο του Μορφωτικού Ιδρύματος Εθνικής Τραπέζης (Τσιμισκή 11) την Παρασκευή 4 Δεκεμβρίου 2009, ώρα 8.00 μ.μ.

Θα μιλήσουν ο καθηγητής Νομικής του Α.Π.Θ. Θανάσης Καΐσης, ο καθηγητής Φιλοσοφίας του Α.Π.Θ. Βασίλης Κάλφας και ο συγγραφέας Μάκης Τρικούκης.

Ο Κώστας Σιμόπουλος γράφει για το βιβλίο του Τάκη Σιμώτα: «Ο Πλάτων ονόμασε ποιητική κάθε δύναμη που γίνεται αιτία να υπάρχουν πράγματα, τα οποία προηγουμένως δεν υπήρχαν. Και οι περισσότεροι, αν όχι και όλοι, θα συμφωνούσαμε ότι η φαντασία είναι μια τέτοια δύναμη. Εντούτοις, τι είναι η φαντασία, πώς εκδηλώνεται η δημιουργικότητά της και πόσο καινούργια μπορούν να είναι τα πράγματα που δημιουργεί;

Κι ακόμα, εφόσον υπάρχουν κι άλλες ποιητικές δυνάμεις (το γίγνεσθαι, η φύσις ή ακόμα και ο Θεός), σε τι διαφέρει η φαντασία από αυτές; Επιπλέον, ποια είναι η σχέση της φαντασίας με τη μνήμη, τη συνείδηση, τη σκέψη, το λόγο και τη γλώσσα, ποια η διαπλοκή της με την κοινωνία και την ιστορία και ποιοι οι παράγοντες που επηρεάζουν τη δημιουργικότητά της και ασκούν καθοριστικό ρόλο στην υλοποίηση των «φαντασμάτων» της; Με όποιο ζήτημα κι αν ασχολιόμουν, σκόνταφτα στα παραπάνω ερωτήματα, τα οποία και επέβαλαν εντέλει τη θεματοποίησή τους. Πρόκειται εξάλλου για ερωτήματα ουσιώδη, εφόσον η πορεία μας ως έλλογου είδους εξαρτήθηκε και θα εξαρτηθεί από την ικανότητά μας να ακούμε (και να εφαρμόζουμε στη ζωή μας) τα ψιθυρίσματα της ομηρικής μούσας.

Για να τα αντιμετωπίσω χρειάστηκε να «επιστρατεύσω» προπαντός αυτά που δεν ήξερα (και που συνεχίζω να αγνοώ), αν και τα μεγάλα προβλήματα και οι ανατροπές εκδηλώθηκαν σ’ αυτά που νόμιζα ότι γνώριζα και στις «εδραίες» «προσωπικές» μου απόψεις. Όλα αυτά εξηγούν δίχως και να δικαιολογούν το μέγεθος του βιβλίου. Τολμώ να ελπίζω ωστόσο το ελάχιστο και το μέγιστο: ότι η εμπλοκή μου στα ως άνω ερωτήματα προσέδωσε στην ανάπτυξή τους έναν περιπετειώδη χαρακτήρα, ώστε αυτός που θα διεξέλθει τις πρώτες εκατόν πενήντα σελίδες θα διαβάσει και τις υπόλοιπες, κατανεύοντας στο ότι πρέπει να εξωθούμε (και να ακολουθούμε) τις ιδέες μας ως τα άκρα κι ακόμα πιο μακριά, κι όπου μας βγάλουν ή όπου δεν μας βγάλουν.

Το μεγάλο αυτό κείμενο είναι το σκίτσο μιας αέναης συζήτησης κι έτσι κι ένα φανταστικό ταξίδι. Το θέμα του είναι η «λογοτεχνία» της φιλοσοφίας και της επιστήμης. Από όλα τα αξιόλογα βιβλία που έχουν γραφεί πρόσφατα, τα περισσότερα αφορούν περιορισμένα και ειδικά θέματα. Πού και πού όμως συμβαίνει να εμφανίζεται ένα πραγματικό λογοτεχνικό επίτευγμα. Αυτή είναι και η περίπτωση του Περί φαντασίας.

Ο συγγραφέας ανα-θεωρεί την τάση να αντιμετωπίζουμε τον πολιτισμό ως κάτι συμπαγές, αυτονόητο και εξωτερικό, υπενθυμίζοντάς μας ότι στο βάθος δεν είναι παρά ένα συλλογικό όνειρο. Όσο η ψυχή σκέφτεται με φαντάσματα (Αριστοτέλης), όσο η ψυχή βρίσκεται μέσα στο σώμα (Πλωτίνος), όσο η φαντασία ενώνει τις αισθητηριακές αντιλήψεις με τις διανοητικές μας συλλήψεις (Καντ), όσο βρισκόμαστε σε βαθύ ύπνο και στο σκοτάδι του σπηλαίου (Πλάτων) και εφόσον ισχύει η ρήση του Σαίξπηρ ότι είμαστε φτιαγμένοι από τα υλικά του ονείρου, το όνειρο του ανθρώπου προσπαθεί να γίνει πραγματικότητα. Και η ουσία αυτού του ονείρου χάρη στη λογο-φαντασία μας είναι ένας μύθος, μια φαντασιακή ερμηνεία της ανθρώπινης ύπαρξης, η πρόσληψη (και η αισθητική φανέρωση) κι όχι η λύση του μυστηρίου της ζωής.

Αν σκεφτούμε για μια στιγμή τη σχέση μύθου και επιστήμης, θα βρεθούμε σ’ έναν σοφόκλειο ορίζοντα. Ο λόγος μετατρέπει το μυστήριο σε αίνιγμα και ο Οιδίπους το λύνει. Το μυστήριο εκδικείται και μαζί μ’ αυτό επιβεβαιώνεται και ο Τειρεσίας. Άρα, επιστήμονας και ιεροφάντης μάγος είναι μια διαλεκτική αντίφαση, που στις καλύτερες περιπτώσεις του πολιτισμού βρίσκει την εύθραυστη συμφιλίωσή της. Ίχνος ελπίδας, που ο συγγραφέας εντοπίζει γεωμετρικά σημεία, που καταγράφει.
Αυτή είναι η προσφορά.»

Ο Τάκης Σιμώτας γεννήθηκε στη Θεσσαλονίκη, όπου και κατοικεί. Έχει εκδώσει δύο τόμους με δοκίμια, έναν τόμο με ποιήματα και πεζά και ένα μυθιστόρημα. Στις εκδόσεις Άγρα κυκλοφορεί το μυθιστόρημά του Ο Λάκκος (1997).

ΧΡΙΣΤΟΥΓΕΝΝΙΑΤΙΚΟ ΠΑΖΑΡΙ ΣΤΗ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ Ε.Λ.Ι.Α. – Μ.Ι.Ε.Τ.

Παρασκευή & Σάββατο

5 Δεκεμβρίου 2009,

από 12:00 έως 17:00
Κυριακή 6 Δεκεμβρίου,

από 12:00 έως 15:00

Στο χριστουγεννιάτικο παζάρι του Ε.Λ.Ι.Α. – Μ.Ι.Ε.Τ. θα βρείτε όλες τις εκδόσεις του Ε.Λ.Ι.Α. με έκπτωση έως και 50%, είδη δώρων εμπνευσμένα από τις συλλογές του, χριστουγεννιάτικα στολίδια και κάρτες, το ημερολόγιο του 2010 και όπως πάντα, το γούρι του 2010, ασημένιο μάτι, αντίγραφο τάματος των αρχών του 20ού αιώνα.

Ένα τριήμερο φιλικής συνάντησης με καφέ και χριστουγεννιάτικα κεράσματα στο βιβλιοπωλείο του Μ.Ι.Ε.Τ., Τσιμισκή 11, Θεσσαλονίκη, τηλ. 2310 288036

ΜΟΥΣΕΙΟ ΜΠΕΝΑΚΗ. ΟΙ ΕΚΔΟΣΕΙΣ (1935-2009)

Εκδήλωση για την παρουσίαση του τόμου «Μουσείο Μπενάκη. Οι εκδόσεις (1935-2009)» θα πραγματοποιηθεί στο βιβλιοπωλείο του Μορφωτικού Ιδρύματος Εθνικής Τραπέζης (Τσιμισκή 11) την Τρίτη 1 Δεκεμβρίου 2009, ώρα 7.00 μ.μ.

Για την έκδοση αυτή θα μιλήσουν: ο διευθυντής του Μουσείου Μπενάκη Άγγελος Δεληβορριάς, ο καθηγητής ιστορίας της Τέχνης του Α.Π.Θ. Αντώνης Κωτίδης, ο έφορος βυζαντινών αρχαιοτήτων έ.τ. Χαράλαμπος Μπακιρτζής, η καθηγήτρια κλασικής αρχαιολογίας του Α.Π.Θ. Θεοδοσία Στεφανίδου - Τιβερίου και ο επιμελητής του Μουσείου Φωτογραφίας Θεσσαλονίκης Ηρακλής Παπαϊωάννου. Την εκδήλωση θα συντονίσει ο υπεύθυνος εκδόσεων του Μουσείου Μπενάκη Δημήτρης Αρβανιτάκης.

Ταυτόχρονα, στον ίδιο χώρο θα λειτουργήσει μια μικρή έκθεση σπάνιων εκδόσεων του Μουσείου Μπενάκη και θα εγκαινιαστεί το «Δεκαήμερο των εκδόσεων του Μουσείου Μπενάκη στο ΜΙΕΤ», κατά το οποίο οι εκδόσεις του θα προσφέρονται σε ειδικές τιμές.

Ο «ιστορικός κατάλογος» των εκδόσεων του Μουσείου Μπενάκη, τον οποίο επιμελήθηκε ο Δημήτρης Αρβανιτάκης, με τη συνεργασία της Σοφίας Χανδακά και του ιστορικού Τάσου Σακελλαρόπουλου, αποτελεί τον πρώτο συγκεντρωτικό κατάλογο της εκδοτικής δραστηριότητας του Ιδρύματος. Η έκδοση αποτέλεσε και τον κατάλογο ομότιτλης έκθεσης, η οποία πραγματοποιείται στο κεντρικό κτίριο του Μουσείου Μπενάκη (Κουμπάρη 1, Αθήνα), από τις 12 μέχρι τις 29 Νοεμβρίου 2009.

Η εκδοτική παραγωγή του Μουσείου Μπενάκη, είτε σε συνάρτηση με την εκθεσιακή του πολιτική είτε συνδεόμενη με άλλες, κυρίως ερευνητικές δραστηριότητες, αποτέλεσε και αποτελεί ένα βασικό συστατικό της φιλοσοφίας και της πολιτικής του: Οδηγοί του Μουσείου, κατάλογοι εκθέσεων και κατάλογοι συλλογών, λευκώματα, μονογραφίες, πρακτικά συνεδρίων, ηλεκτρονικές εκδόσεις. Βιβλία τα οποία θεματικά κατοπτρίζουν τη δομή και τη φυσιογνωμία του ιδρύματος, εφόσον συνδέονται οργανικά, όπως είναι φυσικό, αφενός με τις συλλογές του και αφετέρου με τα επιστημονικά του ενδιαφέροντα. Το σύνολο των τίτλων κατά συνέπεια, συγκροτεί μια συνεκτική σειρά θεματικών ενοτήτων: αρχαία ελληνική, ρωμαϊκή και βυζαντινή αρχαιολογία· υλικός βίος των νεότερων ελλήνων· νεοελληνική και σύγχρονη ευρωπαϊκή τέχνη· ανατολικοί πολιτισμοί - ισλαμική τέχνη· φωτογραφία· νεοελληνική ιστορία και φιλολογία· αρχιτεκτονική.

Αν η ανάγκη της εκδοτικής παραγωγής, όπως είναι φυσικό, εντοπίζεται ήδη από την εποχή της δημιουργίας του Μουσείου Μπενάκη, οι τεχνολογικές δυνατότητες και η συσσωρευμένη εμπειρία κατέστησαν δυνατόν τον πολλαπλασιασμό των εκδόσεων και τη σημαντική βελτίωση του αισθητικού αποτελέσματος από τα πρώτα μεταπολιτευτικά χρόνια και μετά, ιδιαίτερα δε από το 2000, χρονιά της επαναλειτουργίας του Μουσείου. Σ’ αυτήν την τελευταία περίοδο, στοιχεία που αναδεικνύουν ανάγλυφα το σταθερό ενδιαφέρον για μια σοβαρή εκδοτική παρουσία είναι, μεταξύ άλλων:

· η δημιουργία του Τμήματος Εκδόσεων, με σκοπό τον καλύτερο συντονισμό της εκδοτικής δραστηριότητας
· η δημιουργία ειδικής σειράς μελετών με τίτλο: «Βιβλιοθήκη του Μουσείου Μπενάκη» (2006), στην οποία στεγάζονται μελέτες σχετικές με τις παραπάνω πτυχές των ενδιαφερόντων του
· η έκδοση του ετήσιου περιοδικού Μουσείο Μπενάκη (2001) και η συνεργασία με τις εκδόσεις «Μέλισσα» για τη συνέχιση της έκδοσης του περιοδικού Τα Ιστορικά (2007)
· ο πολλαπλασιασμός των ηλεκτρονικών εκδόσεων και εκείνων που απευθύνονται στις νεότερες γενιές, με αιχμή τις εκδόσεις των εκπαιδευτικών προγραμμάτων.

ΜΙΕΤ & 50ό ΦΕΣΤΙΒΑΛ ΚΙΝΗΜΑΤΟΓΡΑΦΟΥ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ

Συνεχίζεται με εντυπωσιακή προσέλευση κοινού η μεγάλη έκθεση φοιτητών των Σχολών Καλών Τεχνών της Αθήνας, της Θεσσαλονίκης και της Φλώρινας, με ευκαιρία τα 50 χρόνια του Φεστιβάλ Κινηματογράφου Θεσσαλονίκης, που παρουσιάζεται στο Πολιτιστικό Κέντρο του Μορφωτικού Ιδρύματος Εθνικής Τραπέζης (Βασ. Όλγας 108).
Πρόκειται για έκθεση ζωγραφικής, γλυπτικής, χαρακτικών, βίντεο και κατασκευών, η οποία οργανώνεται από το 50ό Φεστιβάλ Κινηματογράφου Θεσσαλονίκης, σε συνεργασία με το Μορφωτικό Ίδρυμα Εθνικής Τραπέζης.

Καλλιτέχνες και κοινό στην αυλή
του Πολιτιστικού Κέντρου Θεσσαλονίκης του ΜΙΕΤ

Μιλώντας στα εγκαίνια της έκθεσης, που αποτέλεσαν ένα από τα πιο “ζωντανά” και πολυπληθή γεγονότα που συνέβησαν εκτός της “έδρας” του Φεστιβάλ, ο Γιάννης Χρυσάφης, μέλος του Δ.Σ. του Φεστιβάλ, τόνισε μεταξύ άλλων: «Η έκθεση αυτή παρουσιάζει εξαιρετικά μεγάλο ενδιαφέρον. Θέλαμε να θέσουμε το ερώτημα για το ποιόν κινηματογράφο επιθυμούμε σήμερα σε όλες τις μορφές της τέχνης. Να μεταφέρουμε τον διάλογο και εκτός των ορίων του σινεμά, αλλά και να αφουγκραστούμε διαφορετικές απόψεις, προτάσεις και ιδέες. Στην έκθεση αυτή, φοιτητές των Σχολών Καλών Τεχνών Αθήνας, Θεσσαλονίκης, Φλώρινας καταθέτουν με έμπνευση και ανοιχτή ματιά τις δικές τους σκέψεις, μέσα από τα έργα που παρουσιάζουν. Εμπνέονται από το ερώτημα που θέσαμε “γιατί σινεμά τώρα;” και παρουσιάζουν έργα μέσα από το συνειρμό, τη μεταφορά και την ελευθερία που παρέχει η καλλιτεχνική δημιουργία. Είναι έργα με ένταση, χιούμορ, αγωνία, θυμό, χρήσιμα, των οποίων η αποκωδικοποίηση συνιστά ενδιαφέρουσα παλέτα απόψεων και ιδεών».

Στιγμιότυπο από τα εγκαίνια της έκθεσης

«Ο κινηματογράφος είναι ένα πάρα πολύ ακριβό σπορ..., η ζωγραφική είναι φτηνότερη στην κατασκευή της», είπε από την πλευρά του ο καθηγητής Κυριάκος Κατζουράκης, Πρόεδρος της Σχολής Καλών Τεχνών Θεσσαλονίκης. Και συνέχισε: «Το πρόβλημα είναι ότι ο κινηματογράφος είναι μία λαϊκή τέχνη, και ενώ είναι λαϊκή τέχνη, είναι πολύ ακριβός ο τρόπος για να γίνει. Αυτό σημαίνει ότι αποτελεί μια ευκαιρία να βλέπουμε στη ζωγραφική, με την προσέγγιση “γιατί σινεμά σήμερα;”, πώς οι νέοι ζωγράφοι σήμερα τολμούν να κάνουν πράγματα που στον κινηματογράφο είναι πολύ δύσκολο κανείς να κάνει, γιατί ακριβώς είναι πολύ ακριβό σπορ. Για μένα αυτό είναι και το focus, το σημείο που επικεντρώνεται αυτή η έκθεση και το ενδιαφέρον της είναι ακριβώς αυτό».

Οι συμμετέχοντες καλλιτέχνες μαζί με την επιμελήτρια Μάριον Ιγγλέση (στο κέντρο), τον Γιάννη Χρυσάφη (όρθιος αριστερά) και τον Κυριάκο Κατζουράκη (όρθιος δεξιά)

Η υπεύθυνη των εικαστικών εκθέσεων του 50ού Φεστιβάλ Κινηματογράφου Θεσσαλονίκης, Μάριον Ιγγλέση, στον χαιρετισμό που απηύθυνε, ευχαρίστησε το Μορφωτικό Ίδρυμα Εθνικής Τραπέζης, που πίστεψε σε αυτό το project και φιλοξένησε την έκθεση. Επίσης ευχαρίστησε όλους τους συνεργάτες, αλλά και τους σπουδαστές που έλαβαν μέρος και ήρθαν και στα εγκαίνια. «Ζούμε», είπε, «σε μια χώρα όπου όταν είσαι νέος θεωρείσαι μικρός, επικρατεί η άποψη ότι οι μεγάλοι ξέρουν καλύτερα… Για μένα η έκθεση αυτή δίνει ελπίδα, και οι μεγάλοι θα πρέπει να παραλάβουν το μήνυμα ότι οι νέοι “ενθαρρύνουν” τους μεγαλύτερους με όσα έχουν να πουν».

Καλλιτέχνες και κοινό στην αυλή
του Πολιτιστικού Κέντρου Θεσσαλονίκης του ΜΙΕΤ

Η έκθεση θα διαρκέσει έως την Κυριακή 20 Δεκεμβρίου, και λειτουργεί με το εξής ωράριο: Τρίτη έως Πέμπτη, Σάββατο, Κυριακή 10:00-18:00, Παρασκευή 10:00-14:00 και 18:00-21:00. Η είσοδος είναι ελεύθερη για το κοινό. Για ομαδικές επισκέψεις πρέπει να προηγείται συνεννόηση με το ΜΙΕΤ, τηλ. 2310 295.170-1.

ΤΑ ΧΑΡΑΚΤΙΚΑ ΤΗΣ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ

Τα ΧΑΡΑΚΤΙΚΑ της ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ
από τον 15ο έως και τον 19ο αιώνα
από τις συλλογές των
Γιώργου Πατιερίδη και Κώστα Σταμάτη

Κείμενα - σχολιασμός: Γιώργος Πατιερίδης,
Κώστας Σταμάτης
Γενική επιμέλεια και εποπτεία έκδοσης:
Χρήστος Καλεμκερής
Θεσσαλονίκη, Μουσείο Φωτογραφίας «Χρήστος Καλεμκερής» Δήμου Καλαμαριάς 2009, 205 σελ.
Τιμή 36.58 €, έκπτωση 10%, τελική τιμή 32.92 €


Πρόκειται για τον κατάλογο της ομότιτλης έκθεσης που πραγματοποιείται στην πινακοθήκη της Εταιρείας Μακεδονικών Σπουδών (Ν. Γερμανού 1) και περιλαμβάνει χαρακτικά μεγάλης ιστορικής και καλλιτεχνικής αξίας από τις συλλογές του Γιώργου Πατιερίδη και Κώστα Σταμάτη, που αποτυπώνουν τη ζωή στη Θεσσαλονίκη από τον 15ο μέχρι το 19ο αιώνα. Την έκθεση που διαρκεί από 23 Οκτωβρίου 2009 έως 26 Νοεμβρίου 2009, συνδιοργανώνουν το Μουσείο Φωτογραφίας «Χρήστος Καλεμκερής» του Δήμου Καλαμαριάς, η Εταιρεία Μακεδονικών Σπουδών και ο Δήμος Θεσσαλονίκης στο πλαίσιο των 44ων Δημητρίων.

Η Θεσσαλονίκη από τη θάλασσα
Ατσαλογραφία επιχρωματισμένη 21 x 13 εκ.
Από το βιβλίο Family Bible, Λονδίνο 1835

«…Τα χαρακτικά που παρουσιάζονται στο παρόν βιβλίο καλύπτουν την κλασική περίοδο της εγχάρακτης απεικόνισης, από τα τέλη του 15ου αιώνα μέχρι το πέρας του 19ου. Χαρακτικά του 20ού αιώνα δεν έχουν συμπεριληφθεί, μολονότι οι συμπράττοντες συλλέκτες διαθέτουν και τέτοια στις συλλογές τους. Τα χαρακτικά του βιβλίου έχουν κατανεμηθεί στις ακόλουθες επτά θεματικές ενότητες: Χάρτες και λιμενοδείκτες, Απόψεις της πόλης ιδίως από το θαλάσσιο μέτωπό της, Ενδυμασίες των ανθρώπων της, Μνημεία και αρχιτεκτονικά σχέδια ναών της, Σημαντικά γεγονότα, Προσωπικότητες της πόλης και Σκηνές καθημερινής ζωής. Σημειωτέον ότι αρκετά από τα μνημεία αυτά, κάποια μάλιστα ιδιαίτερα σημαντικά, δεν υπάρχουν πια, όπως η κιονοστοιχία με τα οκτώ αγάλματα των Μαγεμένων (Las Incantadas), η Χρυσή Πύλη (Πύλη του Αντωνίου και του Οκταβίου), το παραθαλάσσιο, το δυτικό, το ανατολικό τείχος της πόλης, το περιτείχισμα του Λευκού Πύργου, οθωμανικοί μιναρέδες.

Ένδυμα Θεσσαλονικιάς κόρης
Χαλκογραφία επιχρωματισμένη 21 x 27 εκ.
Από το βιβλίο του Thomas Jefferys,

Les Costumes Anciens et Modernes du Monde
Λονδίνο 1757

Τα περισσότερα από τα χαρακτικά αυτά ήσαν ένθετα μέσα σε περιηγητικά ή εγκυκλοπαιδικά βιβλία ή αποτυπώθηκαν σε περιοδικά και εφημερίδες, ιδίως του 19ου αιώνα. Η εκτύπωσή τους σε περισσότερα αντίτυπα, περιορισμένου πάντως αριθμού, έχει γίνει με τους γνωστούς τρόπους χάραξης ζωγραφικών σχεδίων σε μήτρες από διάφορα υλικά, με τεχνικές επιλογές όπως η ξυλογραφία, η χαλκογραφία, η λιθογραφία, η ατσαλογραφία, η χρωμολιθογραφία, η ψευδαργυρογραφία. ΄Ηδη από τα μέσα του 19ου αιώνα, αντί του κλασικού ζωγραφικού σχεδίου, ως βάση για εγχάρακτη απεικόνιση άρχισε να χρησιμοποιείται ολοένα ευρύτερα η φωτογραφία, αρχικά με την τεχνική της ξυλογραφίας και λίγο αργότερα με ψευδαργυρογραφία (τσιγγογραφία), η οποία διέθετε έτσι πολύ μεγαλύτερη απεικονιστική ακρίβεια. Η περίοδος αυτή, λοιπόν, εκτός των άλλων, σημαδεύεται από μία σπουδαία καμπή ως προς τη σταδιακή επικράτηση της φωτογραφίας σε έντυπη μορφή, σε εφημερίδες, βιβλία, εγκυκλοπαίδειες.

Η σκηνή του φόνου των Προξένων Γαλλίας (Moylin)
και Γερμανίας (Abbot) στη Θεσσαλονίκη. Το φονικό έγινε στην πλατεία του Ωρολογίου, μπροστά στο Σαατλή τζαμί, κοντα στο παλαιό Διοικητήριο. Το Σαατλή τζαμί κάηκε στην πυρκαγιά του 1917. Ξυλογραφία 15 x 21 εκ. από την εφημερίδα The Illustrated London News Μάιος 1876

Πολλά από αυτά τα χαρακτικά έχουν επιχρωματισθεί σε πολύ μεταγενέστερο χρόνο. Ικανός αριθμός από αυτά διαθέτουν, εκτός από ιστορική σπουδαιότητα, και εικαστική αξία διόλου αμελητέα [...]Οι χώρες της προέλευσής τους είναι η Γερμανία, η Ιταλία, η Αγγλία, η Γαλλία, η Ολλανδία, η Ρωσία. Αξίζει να σημειωθεί ωστόσο ότι και η ίδια η Θεσσαλονίκη στάθηκε πρωτοπόρος σε αυτό το είδος τέχνης, χωρίς όμως περαιτέρω συνέχεια. Ήδη στο πρώτο μισό του 16ου αιώνα στην πόλη λειτούργησε τυπογραφείο, ίσως το πρώτο στη Βαλκανική Χερσόνησο, από Εβραίους ισπανικής προέλευσης και ορισμένα από τα εκδοθέντα τότε βιβλία ήταν διακοσμημένα με χαρακτικά έργα, εξαιρετικά δυσεύρετα σήμερα.

Πάνω: Η μεγάλη πυρκαγιά της 4ης Σεπτεμβρίου 1890
στην αγορά της Θεσσαλονίκης. Κάτω: Άποψη της πόλης
και του κόλπου κατά το δειλινό, από το ύψος ενός μιναρέ. Ξυλογραφία ολοσέλιδη επιχρωματισμένη 22 x 21 εκ. και 22 x 9,5 εκ. αντίστοιχα. Από τη γαλλική εφημερίδα Le Mondé Illustré, 1890

Στους Νέους Χρόνους το ενδιαφέρον Ευρωπαίων για την πόλη της Θεσσαλονίκης προκλήθηκε για πρώτη φορά στα τέλη του 17ου αιώνα, με ζητούμενο μήπως θα ήταν δυνατόν να αναληφθεί στρατιωτική δράση εναντίον της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας, ιδίως από τη Γαλλία, για την κατάληψη της πόλης και της ενδοχώρας της. Ένα από τα στοιχεία που έλκυσαν ακολούθως το ενδιαφέρον αλλοδαπών περιηγητών ήταν ο έντονος πολυπολιτισμικός χαρακτήρας της Θεσσαλονίκης και αντίστοιχα η εντυπωσιακή συμπαράταξη αρχιτεκτονικών ρυθμών με διαφορετικούς πολιτισμικούς ορίζοντες.»

(Από το προλογικό σημείωμα των συλλεκτών

Γιώργου Πατιερίδη και Κώστα Σταμάτη)

Πέρα από τον κατάλογο, έχει εκδοθεί και φάκελος με σαράντα τέσσερα πολυτελή μονόφυλλα χαρακτικά της Θεσσαλονίκης από τον 15ο έως και τον 19ο αιώνα, ο οποίος πωλείται χωριστά στην τιμή των 20.23 €