TΟ ΞΕΧΑΣΜΕΝΟ ΜΕΤΩΠΟ ΚΑΙ Η ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΕΜΠΕΙΡΙΑ

Το Μορφωτικό Ίδρυμα Εθνικής Τραπέζης

παρουσιάζει τη δίγλωσση (ελληνικά-αγγλικά) έκθεση

Το ξεχασμένο Μέτωπο και η ελληνική εμπειρία

The forgotten Front and the Greek experience

1915-1919 

 

Χιονόπτωση στα χαρακώματα

στο Πολιτιστικό Κέντρο Θεσσαλονίκης του ΜΙΕΤ

Βίλα Καπαντζή – Βασιλίσσης Όλγας 108

Εγκαίνια: Τετάρτη 16 Μαΐου 2018, ώρα 20:00

Διάρκεια έκθεσης: έως 29 Ιουνίου και, με θερινό ωράριο, έως 3 Αυγούστου 2018

 

Αγγλογαλλικός στόλος  στον Μούδρο της Λήμνου

Ο Α΄ Παγκόσμιος Πόλεμος είχε ανέκαθεν μια ιδιάζουσα και αμφιλεγόμενη θέση στη νεότερη ελληνική Ιστορία. Αφενός, η σύγκρουση Βενιζέλου-Κωνσταντίνου και ο Εθνικός Διχασμός κυριάρχησαν ως βασικά, αν όχι μοναδικά, στοιχεία θέασης της ιστορίας της περιόδου· αφετέρου, ο ίδιος ο Μεγάλος Πόλεμος θεωρήθηκε ότι δεν άγγιξε την Ελλάδα παρά μόνο στο τέλος του, με την επίσημη συμμετοχή της χώρας στις συγκρούσεις το 1917-1918.

Εξώφυλλο περιοδικού σχετικά με τον συμμαχικό αποκλεισμό

Στην έκθεση αυτή επανατοποθετείται η Ελλάδα στο πλαίσιο του Α΄ Παγκοσμίου Πολέμου, αναδεικνύονται οι επιπτώσεις του Πολέμου για τη χώρα και επανεντάσσονται οι εξελίξεις του ελληνικού χώρου στο πλαίσιο της παγκόσμιας Ιστορίας. Η σύγκρουση Βενιζέλου-Κωνσταντίνου, ο Εθνικός Διχασμός, η Προσωρινή Κυβέρνηση της Θεσσαλονίκης, η Στρατιά της Ανατολής, τα Νοεμβριανά, ο συμμαχικός αποκλεισμός, η μάχη του Σκρα, και οι υπόλοιπες εξελίξεις αποτέλεσαν αναπόσπαστο μέρος του Α΄ Παγκοσμίου Πολέμου και επηρέασαν την έκβασή του σε ένα πολεμικό θέατρο, όπου η Ελλάδα, εκ των πραγμάτων, είχε σημαίνοντα ρόλο.

 

 Εφημερίδα της οργάνωσης των Επιστράτων

Παραγνωρισμένες έως σήμερα πτυχές του πολέμου αυτού στην Ελλάδα παρουσιάζονται και φωτίζονται, όπως η αλληλογραφία στρατιωτών, οι νέες τεχνολογίες που χρησιμοποιήθηκαν (υποβρύχια, ζέπελιν και αεροπλάνα, πόλεμος αερίων), η κατασκοπεία, αλλά και οι στρατιωτικοί χάρτες που σχεδιάστηκαν για τον πόλεμο και χρησιμοποιήθηκαν αργότερα για ειρηνικούς σκοπούς.

 

Η τριανδρία Βενιζέλου, Δαγκλή και Κουντουριώτη στο κατάστρωμα του Εσπερία, 

εν πλω για Θεσσαλονίκη (Σεπτέμβριος 1916)

Η έκθεση βασίζεται στο πλούσιο και πολυποίκιλο υλικό των συλλογών του Ελληνικού Λογοτεχνικού και Ιστορικού Αρχείου του Μορφωτικού Ιδρύματος Εθνικής Τραπέζης (ΕΛΙΑ/ΜΙΕΤ). Τεκμήρια από αρχεία πολιτικών και στρατιωτικών, έντυπα, βιβλία, εφημερίδες, φωτογραφίες και καρτ-ποστάλ, χάρτες και αντικείμενα συνθέτουν μια πολυεπίπεδη και ανοιχτή σε πολλαπλές αναγνώσεις αφήγηση. Χρησιμοποιήθηκε ακόμη υλικό που παραχωρήθηκε από τους εξής φορείς και ιδιώτες:
Imperial War Museum, Βιβλιοθήκη της Βουλής των Ελλήνων, Εθνική Βιβλιοθήκη της Ελλάδος, Σάββα Δεμερτζή, Βασίλειο Νικόλτσιο, Άγγελο Παπαϊωάννου, Δημήτρη Πόρτολο, Αλεξάνδρα Χαριτάτου, Εταιρεία Δημοπρασιών Α. Καραμήτσος & Σία.

Γάλλοι στρατιώτες στην Ακρόπολη

INFO – έκθεσης «Το ξεχασμένο Μέτωπο και η ελληνική εμπειρία 195-1919 / The forgotten Front and the Greek experience»

ΜΟΡΦΩΤΙΚΟ ΙΔΡΥΜΑ ΕΘΝΙΚΗΣ ΤΡΑΠΕΖΗΣ
Πολιτιστικό Κέντρο Θεσσαλονίκης
Βίλα Καπαντζή – Λεωφόρος Βασιλίσσης Όλγας 108
Ταχ. Διευθ.: Τ.Θ. 50742, 54014 Θεσσαλονίκης 22 


Η έκθεση θα εγκαινιασθεί την Τετάρτη 16 Μαΐου στις 20:00

Διάρκεια
έως Παρασκευή 29 Ιουνίου 2018 και, με θερινό ωράριο, έως 3 Αυγούστου 2018

Ωράριο λειτουργίας έως 29 Ιουνίου 2018
Από Τρίτη έως και Κυριακή: 10.00-18.00
Δευτέρα: κλειστά

Ωράριο λειτουργίας από 2 Ιουνίου έως 3 Αυγούστου 2018
Δευτέρα & Τρίτη: 14:00-21:00
Τετάρτη, Πέμπτη & Παρασκευή: 09:00-16:00
Σάββατο & Κυριακή: κλειστά

Η είσοδος είναι ελεύθερη στο κοινό

Πληροφορίες
τηλ. 2310 295 170-1 καθημερινές 9.00 – 14.30
και 2310 295 149 τις ώρες λειτουργίας της έκθεσης

ΟΑΣΘ
αν κινείστε προς το κέντρο: 3, 5, 6, 8, 33, 39 (στάση Ανάληψη)
αν κινείστε προς τα νοτιοανατολικά: 5, 6, 8, 33 (στάση Πέτρου Συνδίκα) 

Η ΤΕΧΝΗ ΣΤΑ ΧΡΟΝΙΑ ΤΟΥ«ΠΟΛΕΜΟΥ ΤΩΝ ΧΑΡΑΚΩΜΑΤΩΝ». ΣΤΡΑΤΙΩΤΕΣ-ΖΩΓΡΑΦΟΙ ΤΗΣ ΣΤΡΑΤΙΑΣ ΤΗΣ ΑΝΑΤΟΛΗΣ ΣΤΗ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ

Μαρία Καμπούρη-Βαμβούκου
Η τέχνη στα χρόνια του «Πολέμου των χαρακωμάτων». Στρατιώτες-ζωγράφοι της Στρατιάς της Ανατολής στη Θεσσαλονίκη

Θεσσαλονίκη, University Studio Press 2016
110 σελ. με έγχρωμες εικόνες
ISBN 978-960-12-2265-3
Τιμή 11,00 € / στο βιβλιοπωλείο μας 8,80 €



Το έργο ιχνηλατεί τη συνεισφορά των ξένων στρατιωτών στην ιστορική και κοινωνική ζωή της πόλης και αναζητεί να κατανοήσει τον τρόπο με τον οποίο βίωναν και προσλάμβαναν τον πόλεμο οι ξένοι μαχητές στο Μακεδονικό Μέτωπο. Αποτυπώνει την εικόνα της Θεσσαλονίκης στα μάτια των ξένων στρατιωτών μέσα από τα γεγονότα, μικρά και μεγάλα της Στρατιάς της Ανατολής, που έπαιξε σημαντικό ρόλο στην έκβαση του πολέμου που μοιάζει να αποκτά ζωντανή όψη και έντονη δράση για το διάστημα από το 1915 έως το 1918. Εξωτική και συγχρόνως κοσμοπολίτικη, παραδοσιακή και συνάμα πολύγλωσση με θρησκευτικές και πολιτισμικές αντιθέσεις, η Θεσσαλονίκη θα αποτελέσει αντικείμενο καλλιτεχνικής και πνευματικής δημιουργίας για ζωγράφους, φωτογράφους, ποιητές και λογοτέχνες. Η εικονογράφηση της έκδοσης έγινε στη συντριπτική της πλειοψηφία με υλικό από το αρχείο του Γιάννη Μέγα.

(πηγή: University Studio Press) 

ΑΡΧΕΙΟΤΑΞΕΙΟ. ΤΕΥΧΟΣ 17

Αρχειοτάξιο

Περιοδική έκδοση των Αρχείων Σύγχρονης Κοινωνικής Ιστορίας
Αφιέρωμα: O Α΄ Παγκόσμιος Πόλεμος και η Ελλάδα. Μικρές ιστορίες ενός Μεγάλου Πολέμου
Κείμενα: συλλογικό
Αθήνα, Εκδόσεις Θεμέλιο 2015
Τεύχος 17, 216 σελ. με α/μ εικόνες
ISBN 978-960-310-382-0 / ISSN 1108-4553
Τιμή 16,00 € / στο βιβλιοπωλείο μας 12,80 €



ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ

•Από το Αρχειοτάξιο

ΑΦΙΕΡΩΜΑ: ΜΙΚΡΕΣ ΙΣΤΟΡΙΕΣ ΕΝΟΣ ΜΕΓΑΛΟΥ ΠΟΛΕΜΟΥ. Ο Α' ΠΑΓΚΟΣΜΊΟΣ ΠΟΛΕΜΟΣ ΚΑΙ Η ΕΛΛΑΔΑ
• Έλλη Λεμονίδου, Τυπολογία και συνέπειες της ξένης στρατιωτικής παρουσίας στην Ελλάδα του Α' Παγκοσμίου Πολέμου
• Κωστής Καρπόζηλος, Ευεργετικός πόλεμος και σοσιαλισμός
• Δημήτρης Μπαχάρας, «Συμμαχικές επεμβάσεις» σε οικονομίες πολέμου: αγγλογαλλικός ανταγωνισμός και οικονομικά παιχνίδια στη Μακεδονία του 1916-1917
• Βασίλης Γ. Μανουσάκης, «Το κατακλύσαν την Ελλάδα χρήμα»: οικονομικές δυσχέρειες και ευκαιρίες πλουτισμού στην Ελλάδα του Α' Παγκοσμίου Πολέμου
• Νίκος Ποταμιάνος, Ρυθμίσεις της αγοράς στην Ελλάδα του Α' Παγκοσμίου Πολέμου: διατιμήσεις, καταδίωξη της αισχροκέρδειας, ενοικιοστάσιο
• Αιμιλία Σαλβάνου, Ο πρώτος παγκόσμιος πόλεμος στην ελληνική ιστοριογραφία

ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΕΙΣ
• Τάσος Κωστόπουλος, Το επιτελείο Μαρκεζίνη

ΑΡΧΕΙΟΛΟΓΗΜΑΤΑ
• Φάνης Ι. Κακριδής, Δύο επιστολές του Μιλτιάδη Πορφυρογένη
• Τάσος Σακελλαρόπουλος, Ένα εξάμηνο στη Μακρόνησο. τα κρυφά και τα φανερά ενός ημερολογίου
• Δημήτρης Παυλόπουλος, Στάλιν: μια άγνωστη ξυλογραφία του Α. Τάσσου

ΑΝΑΓΝΩΣΕΙΣ
• Αννα Ματθαίου, Τρία βιβλία κοινωνικής ιστορίας, τρεις νέες προσεγγίσεις για τη δεκαετία του '40 • Γιάννης Σκαλιδάκης, Άννα Μαρία Δρουμπούκη, Μνημεία της Λήθης
• Σπύρος Κακουριώτης, Κώστας Φιλίνης: οδοδείκτες μιας πολιτικής και πνευματικής διαδρομής
• Άννα Φιλίνη, Για τον πατέρα μου

ΜΝΗΜΕΣ
• Ηλίας Νικολακόπουλος, 'Εξι χρόνια χωρίς τον Μιχάλη Παπαγιαννάκη: ταυτισμένος με την Αριστερά
• Αμαλία Παππά,Το αρχείο που Μιχάλη Παπαγιαννάκη
• Μιχάλης Παπαγιαννάκης, Βιτελόνι
• Ιωάννα Παπαθανασίου, Φώφη Λαζάρου: Το «πρώτο κορίτσι»
• Πέτρος Κουλουφάκος, 'Ενα κτέρισμα για τον Παναγιώτη Αρώνη

ΔΙΑΣΤΑΥΡΩΣΕΙΣ
• Ελένη Μπενέκη, Ιστορικό Αρχείο του Πολιτιστικού Ιδρύματος Ομίλου Πειραιώς: αναδιοργάνωση και εμπλουτισμός ..

ΧΡΟΝΙΚΟ
• Το ημερολόγιο των ΑΣΚΙ
• Ένας Θεατρολόγος στα ΑΣΚΙ
• Οι Φίλοι των ΑΣΚΙ
• Δημήτρης Ψαρράς -Ασημίνα Παπαχριστοδούλου, Το αρχείο του Ρολφ Πόλε στα ΑΣΚΙ
• Κύκλος σεμιναρίων ιστορίας των ΑΣΚΙ-ΚΙΚΠΕ

ΒΙΒΛΙΟΘΗΚΗ
• Από τη βιβλιοθήκη των ΑΣΚΙ

ΕΚΕΙΘΕΝ ΤΗΣ ΑΓΙΑΣ ΠΑΡΑΣΚΕΥΗΣ. ΤΟ ΤΟΠΙΟ ΤΗΣ ΔΥΤΙΚΗΣ ΥΠΑΙΘΡΟΥ ΤΗΣ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ (1914-1919)

Σπύρος Λαζαρίδης
Εκείθεν της Αγίας Παρασκευής. Το τοπίο της δυτικής υπαίθρου της Θεσσαλονίκης (1914-1919)
 
Θεσσαλονίκη, University Studio Press 2016
126 σελ. με έγχρωμες και α/μ εικόνες
ISBN 978-960-12-2250-9
Τιμή 13,00 € / στο βιβλιοπωλείο μας 10,40 €  



«...Η περιοχή που μας ενδιαφέρει βρίσκεται στο προσκήνιο και το κρίσιμο τριήμερο της απελευθέρωσης της Θεσσαλονίκης και της εισόδου σ' αυτήν του Ελληνικού Στρατού. Οι Τούρκοι ήταν καλά οχυρωμένοι με γραμμή άμυνας: "υψώματα Β. Θεσσαλονίκης ─ Στρατώνες Πυροβολικού και Ιππικού". Δεν χρειάστηκε να γίνει μάχη, η Θεσσαλονίκη παραδόθηκε και η 7η μεραρχία εγκαθίσταται "εις Λεμπέτ, Χαρμάνκιοϊ και Καραϊσίν". Το Χαρμάνκιοϊ είναι μια εκτεταμένη περιοχή με κεντρικό πυρήνα την εκκλησία του Αγίου Αθανασίου στον Εύοσμο, Καραϊσίν είναι η παραφθορά του ονόματος Καρά Χουσεΐν (Πολίχνη). Ο μέραρχος Κλεομένης παίρνει διαταγή από τον διάδοχο Κωνσταντίνο, κατά τις 5 το πρωί της 28ης, ημέρα Κυριακή, να κρατήσει με τη μεραρχία του τους Βούλγαρους έξω από τη Θεσσαλονίκη, στην "οδό Σερρών". Εκεί, με τον καιρό άσχημο, " το ψύχος δριμύ η βροχή διαρκής", στα "500 μ. ίσως και πλεόν πέραν των στρατώνων του πεζικού και πυροβολικού" στήνεται το ανθρώπινο φράγμα...».

(από το βιβλίο) 

ΟΧΥΡΩΜΕΝΟ ΣΤΡΑΤΟΠΕΔΟ, ΑΝΟΧΥΡΩΤΗ ΠΟΛΗ. ΚΑΤΑΣΤΡΟΦΗ ΚΑΙ ΑΝΑΜΟΡΦΩΣΗ ΤΗΣ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΜΕΤΑ ΤΗΝ ΠΥΡΚΑΓΙΑ ΤΟΥ 1917

Αλέκα Καραδήμου-Γερόλυμπου
Οχυρωμένο στρατόπεδο, ανοχύρωτη πόλη. Καταστροφή και αναμόρφωση της Θεσσαλονίκης μετά την πυρκαγιά του 1917

Θεσσαλονίκη, University Studio Press 2016
103 σελ. με έγχρωμες και α/μ εικόνες
ISBN 978-960-12-2241-7
Τιμή 11,00 € / στο βιβλιοπωλείο μας 8,80 €



«...Η πυρκαγιά του 1917 και η ανοικοδόμηση της Θεσσαλονίκης στα μεσοπολεμικά χρόνια υπήρξαν δύο σημαντικά γεγονότα της ιστορίας της που είχαν ξεχαστεί μέσα στη δίνη των δύσκολων χρόνων του πολέμου και των τραγικών απωλειών του, του εμφυλίου, της μετανάστευσης. Σταδιακά μετά την μεταπολίτευση, ορισμένοι ερευνητές συνειδητοποιήσαμε το μέγεθος και την σπουδαιότητα της επέμβασης που υπερέβαινε κάθε άλλο πολεοδομικό εγχείρημα στην Ελλάδα. Τα ερωτήματα ήταν πολλά: Πώς και γιατί οι τότε ιθύνοντες πήραν τόσο ριζοσπαστικές αποφάσεις στην συγκεκριμένη ιστορική συγκυρία; Μέσα σε ποιο πλαίσιο γνώσεων και απόψεων; Με την υποστήριξη ποιας νομοθεσίας και ποιου επιτελείου μηχανικών, αρχιτεκτόνων και πολεοδόμων; Και γιατί άραγε ξεχάστηκε η εντυπωσιακή πράγματι εμπειρία, όχι απλώς της ανοικοδόμησς της πόλης, αλλά και του πλήρους νασχεδιασμού της;

Έτσι, μετά από ένα πρώτο άρθρο του αρχιτέκτονα Χρίστου Τσιλαλή για τον επί κεφαλής της Επιτροπής του Σχεδίου, γάλλο αρχιτέκτονα Ερνέστ Εμπράρ, το 1976, άρχισαν να δημοσιοποιούνται διαφορετικές ερευνητικές προσεγγίσεις, που ανέδειξαν την σημασία του γεγονότος και τις επιπτώσεις του στην νέα πόλη όπως αναδύθηκε μέσα από τις στάχτες...».

(από το βιβλίο)     

Ο ΤΥΠΟΣ ΤΗΣ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΣΤΟΝ Α' ΠΑΓΚΟΣΜΙΟ ΠΟΛΕΜΟ

Μανώλης Κανδυλάκης
Ο τύπος της Θεσσαλονίκης στον Α΄ Παγκόσμιο Πόλεμο

Σειρά: Η Θεσσαλονίκη στον Α΄ Παγκόσμιο Πόλεμο (αρ. 5)
Θεσσαλονίκη, University Studio Press 2015
98 σελ. με α/μ εικόνες
ISBN 978-960-12-2238-7
Τιμή 11,00 € / στο βιβλιοπωλείο μας 8,80 €




Ο Μανώλης Κανδυλάκης στο βιβλίο του «Ο Τύπος της Θεσσαλονίκης» διερευνά τη σχέση αλλά και το ρόλο που έπαιξε ο Τύπος στον Α΄ Παγκόσμιο Πόλεμο. Συγκεκριμένα, μελετάται η συμβολή του ελληνικού τύπου στην ανάδειξη των γεγονότων καθώς και στην προσπάθεια να χρησιμοποιηθεί ως μέσον όχι μόνο για την καλύτερη ενημέρωση της κοινής γνώμης αλλά και για τη διαμόρφωσή της κατά τα συμφέροντα των κρατικών και εθνικών συνασπισμών, ενώ παράλληλα κρατούσε συντροφιά στους στρατιώτες στα χαρακώματα. Ο Τύπος, ελληνικός και ο παγκόσμιος, είχε χρησιμοποιηθεί μόνο για την περιγραφή των πολεμικών γεγονότων στον Α΄ Παγκόσμιο Πόλεμο ωστόσο χρησιμοποιήθηκε και ως όπλο για τη διεξαγωγή των διαφόρων επιπέδων του πολέμου αλλά και για την προπαγάνδα, είτε των επιδιωκόμενων από τα διάφορα κράτη στόχων, είτε για την επίκριση επιδιώξεων των αντιπάλων κρατών.

(πηγή: University Studio Press)

ΟΙ ΥΓΕΙΟΝΟΜΙΚΕΣ ΥΠΗΡΕΣΙΕΣ ΣΤΟ ΜΑΚΕΔΟΝΙΚΟ ΜΕΤΩΠΟ

Α. Γαρύφαλλος, Π. Σαββαΐδης, Δ. Χριστοδούλου
Οι υγειονομικές υπηρεσίες στο Μακεδονικό Μέτωπο

Σειρά: Η Θεσσαλονίκη στον Α΄ Παγκόσμιο Πόλεμο (αρ. 7)
Θεσσαλονίκη, University Studio Press 2015
112 σελ. με έγχρωμες και α/μ εικόνες
ISBN 978-960-12-2242-4
Τιμή 11,00 € / στο βιβλιοπωλείο μας 8,80 €



Στο έργο των Α. Γαρύφαλλου, Π. Σαββαΐδη και Δ. Χριστόδουλου, «Οι υγειονομικές υπηρεσίες στο Μακεδονικό Μέτωπο» μελετάται η απόβαση και η εγκατάσταση στη Θεσσαλονίκη και τη Μακεδονία μιας τεράστιας στρατιάς εκατοντάδων χιλιάδων στρατιωτών και αξιωματικών του συμμαχικού στρατού που άλλαξε πολλές από τις υπάρχουσες κοινωνικές δομές, επηρεάζοντας την οικονομία και βελτιώνοντας τις υποδομές και τις συνθήκες υγιεινής της περιοχής. Περιγράφονται οι πρώτες συμμαχικές υγειονομικές εγκαταστάσεις, η περίθαλψη και μεταφορά των τραυματιών, τα συμμαχικά νοσοκομεία στην περιοχή της Θεσσαλονίκης καθώς και οι σημαντικότερες ασθένειες που απασχόλησαν το Μακεδονικό Μέτωπο. Η εικονογράφηση της έκδοσης έγινε στη συντριπτική της πλειοψηφία με υλικό από το αρχείο του Γιάννη Μέγα.

 (πηγή: University Studio Press)

Η ΚΑΤΑΡΡΙΨΗ ΤΟΥ ΖΕΠΕΛΙΝ (ΜΑΪΟΣ 1916)

Γιάννης Μέγας
Η κατάρριψη του Ζέπελιν (Μάιος 1916)

Σειρά: Η Θεσσαλονίκη στον Α΄ Παγκόσμιο Πόλεμο (αρ. 6)
Θεσσαλονίκη, University Studio Press 2015
57 σελ. με έγχρωμες και α/μ εικόνες
ISBN 978-960-12-2236-3
Τιμή 9,00 € / στο βιβλιοπωλείο μας 7,20 €




Τη νύχτα της 4ης προς την 5η Μαΐου 1916 εμφανίστηκε για τρίτη, και τελευταία φορά, στον ουρανό της Θεσσαλονίκης το γερμανικό αερόπλοιο Ζέπελιν LZ-85 με σκοπό το βομβαρδισμό στρατιωτικών εγκαταστάσεων. Τα παρατηρητήρια των Άγγλων κατά μήκος του Αξιού το εντόπισαν και αμέσως ειδοποιήθηκε η αντιαεροπορική άμυνα της πόλης. Το LZ-85 έφθασε πάνω από την πόλη και άρχισε σειρά ελιγμών για να αποφύγει τα τροχιοδεικτικά. Μόλις όμως παρέκκλινε από την πορεία του, λόγω της παρενόχλησης από τα γαλλικά αεροπλάνα, στις 03.15, το εγγλέζικο θωρηκτό HMS Agamemnon του κατάφερε τη χαριστική βολή. Τελικά έπεσε στους βάλτους των εκβολών της αριστερής όχθης του Αξιού, στην περιοχή Κουλακιάς, τη σημερινή Χαλάστρα. Το πλήρωμα συνελήφθη και στάλθηκε στη Γαλλία. Τα συντρίμμια του Ζέπελιν συναρμολογήθηκαν και ολόκληρος ο σκελετός εκτέθηκε για πολλές εβδομάδες στην πλατεία του Λευκού Πύργου. Το γεγονός πήρε πολύ μεγάλη δημοσιότητα και για πολλές εβδομάδες τα ευρωπαϊκά περιοδικά είχαν ανταποκρίσεις και φωτογραφίες.

(πηγή: University Studio Press)

«ΔΕΝ ΥΠΗΡΞΑΝ ΗΡΩΕΣ ΕΔΩ...»

Σάκης Σερέφας
«Δεν υπήρξαν ήρωες εδώ…» (Λογοτεχνικά κείμενα και μαρτυρίες)

Σειρά: Η Θεσσαλονίκη στον Α΄ Παγκόσμιο Πόλεμο (αρ. 4)
Θεσσαλονίκη, University Studio Press 2015
94 σελ. με έγχρωμες και α/μ εικόνες
ISBN 978-960-12-2237-0
Τιμή 11,00 € / στο βιβλιοπωλείο μας 8,80 €



Ο Σάκης Σερέφας στο βιβλίο του «Δεν υπήρξαν ήρωες εδώ...» ασχολείται με όσα λογοτέχνησαν ξένοι και Έλληνες συγγραφείς με αφορμή την πόλη της Θεσσαλονίκης κατά τον Πρώτο Παγκόσμιο Πόλεμο. Οι περισσότεροι από αυτούς έζησαν από κοντά τα γεγονότα και εμπνεύστηκαν γράφοντας ποιήματα, πεζά, μαρτυρίες, θεατρικά έργα και ημερολόγια με τα οποία προγραμματικά αποχαιρετούν την πόλη, καθώς νιώθουν εφήμεροι και περαστικοί από αυτήν. Μέσα στην αταραξία της άκαπνης πόλης, όπου δεν έπεσε ούτε μια τουφεκιά στη διάρκεια του πολέμου, αποτυπώνονται με έναν αντιηρωικό τόνο σκέψεις, περιπέτειες και σκηνές από τη Θεσσαλονίκη της εποχής. Η εικονογράφηση της έκδοσης βασίστηκε σε υλικό από το αρχείο του Γιάννη Μέγα. Το βιβλίο είναι το 4ο της σειράς με τίτλο «Η Θεσσαλονίκη στον Α΄ Παγκόσμιο Πόλεμο».

(πηγή: University Studio Press)

ΤΟ ΚΙΝΗΜΑ ΤΗΣ ΕΘΝΙΚΗΣ ΑΜΥΝΑΣ

Ιάκωβος Δ. Μιχαηλίδης
Το κίνημα της Εθνικής Άμυνας

Σειρά: Η Θεσσαλονίκη στον Α΄ Παγκόσμιο Πόλεμο (αρ. 3)
Θεσσαλονίκη, University Studio Press 2015
62 σελ. με έγχρωμες και α/μ εικόνες
ISBN 978-960-12-2235-6
Τιμή 9,00 € / στο βιβλιοπωλείο μας 7,20 € 



Η μελέτη αυτή εξιστορεί τα γεγονότα που οδήγησαν στην εκδήλωση του Κινήματος της Εθνικής Άμυνας στη Θεσσαλονίκη τον Αύγουστο του 1916 καθώς και τις συνέπειές του, έως τα τέλη της άνοιξης του 1917, όταν ο βασιλιάς Κωνσταντίνος, υπό την πίεση των όπλων της Αντάντ, υποχρεώθηκε να εγκαταλείψει τη χώρα. Επρόκειτο για γεγονότα δραματικά που έχουν μείνει γνωστά με τον όρο Εθνικός Διχασμός, αφού η σύγκρουση βενιζελικών και κωνσταντινικών προσδιόρισε εν πολλοίς την πορεία του νεότερου Ελληνισμού για αρκετές δεκαετίες. Η εικονογράφηση της έκδοσης έγινε στη συντριπτική της πλειοψηφία με υλικό από το αρχείο του Γιάννη Μέγα. Το βιβλίο είναι το 3ο της σειράς με τίτλο «Η Θεσσαλονίκη στον Α΄ Παγκόσμιο Πόλεμο».

 (πηγή: University Studio Press)

ΟΙ ΤΡΕΙΣ ΓΑΛΛΟΙ ΑΡΧΙΣΤΡΑΤΗΓΟΙ «ΤΗΣ ΣΤΡΑΤΙΑΣ ΤΗΣ ΑΝΑΤΟΛΗΣ ΣΤΗ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ»

Αντώνης Δ. Σατραζάνης
Οι τρεις Γάλλοι αρχιστράτηγοι «της Στρατιάς της Ανατολής στη Θεσσαλονίκη». Maurice Emmanuel Sarrail, Marie Louis Adolphe Guillaumat, Louis Félix Marie François Franchet d’ Espèrey

Σειρά: Η Θεσσαλονίκη στον Α΄ Παγκόσμιο Πόλεμο (αρ. 2)
Θεσσαλονίκη, University Studio Press 2015
100 σελ. με έγχρωμες και α/μ εικόνες
ISBN 978-960-12-2234-9
Τιμή 11,00 € / στο βιβλιοπωλείο μας 8,80 €




Ο Αντώνης Σατραζάνης αναφέρεται στη δράση των τριών Γάλλων αρχιστρατήγων της «Στρατιάς της Ανατολής» της Θεσσαλονίκης, καθώς το γαλλικό εκστρατευτικό σώμα ήταν το πολυπληθέστερο των συμμάχων και βρήκε στη Θεσσαλονίκη μια ανθηρή γαλλική παροικία. Η παρουσία των τριών Γάλλων στρατηγών στη Θεσσαλονίκη που ουσιαστικά ήταν και οι αρχιστράτηγοι των συμμαχικών δυνάμεων, συνετέλεσε αρχικώς στην οριστικοποίηση της ένταξης της Ελλάδας στην Entente, πολιτικό γεγονός που σηματοδότησε μεγάλες εξελίξεις. Καθένας από αυτούς, με την ιδιαίτερη ομολογουμένως προσωπικότητά του, συνετέλεσαν ώστε η πόλη της Θεσσαλονίκης να εισπράξει το αποτέλεσμα των γεγονότων που είχαν άμεση σχέση με την παρουσία τους. Εκείνη την μεταβατική σε πολλές πλευρές εποχή, όχι μόνον για τη Θεσσαλονίκη αλλά και για ολόκληρη την Ελλάδα, η παρουσία τους είχε άμεση σχέση και με την ελληνική πολιτική ζωή που στην κυριολεξία σπαράσσονταν από την αντίθεση του Ελευθέριου Βενιζέλου και του βασιλιά Κωνσταντίνου. Η εικονογράφηση της έκδοσης έγινε στη συντριπτική της πλειοψηφία με υλικό από το αρχείο του Γιάννη Μέγα. Το βιβλίο είναι το 2ο της σειράς με τίτλο «Η Θεσσαλονίκη στον Α΄ Παγκόσμιο Πόλεμο».

(πηγή: University Studio Press)

ΤΑ ΣΥΜΜΑΧΙΚΑ ΣΤΡΑΤΕΥΜΑΤΑ: Η ΒΑΒΕΛ ΤΩΝ ΦΥΛΩΝ

Γιάννης Μέγας
Τα συμμαχικά στρατεύματα: Η Βαβέλ των φυλών
 
Σειρά: Η Θεσσαλονίκη στον Α΄ Παγκόσμιο Πόλεμο (αρ. 1)
Θεσσαλονίκη, University Studio Press 2015
126 σελ. με έγχρωμες και α/μ εικόνες
Τιμή 13,00 € / στο βιβλιοπωλείο μας 10,40 €
ISBN 978-960-12-2232-2 



Η σειρά ξεκινάει με το έργο του Γιάννη Μέγα «Τα συμμαχικά στρατεύματα: Η βαβέλ των φυλών» που παρουσιάζει με λίγα λόγια και πολλές εικόνες την πανσπερμία των συμμαχικών στρατευμάτων με κέντρο αναφοράς τη Θεσσαλονίκη, η οποία χρησιμοποιήθηκε ως έδρα του στρατηγείου και επιτελείου των συμμαχικών δυνάμεων καθώς και έδρα των διοικήσεων των επιμέρους επιτελείων. Η Θεσσαλονίκη αποτελούσε κέντρο πάσης φύσεως διασκέδασης για αξιωματικούς και οπλίτες από το μέτωπο, ενώ ταυτόχρονα σε αυτή μεταφέρονταν και οι αιχμάλωτοι πολέμου. Χωρίς να γίνεται καμία αναφορά σε πολεμικές επιχειρήσεις και μέσα από πλούτο φωτογραφιών τραβηγμένων από επίσημες φωτογραφικές υπηρεσίες των διαφόρων στρατευμάτων, απλούς αξιωματικούς και ιδιώτες, το βιβλίο επιτυγχάνει να αποτυπώσει την ταυτότητα των συμμαχικών στρατευμάτων και να σκιαγραφήσει την καθημερινή ζωή στο στρατόπεδο και την πόλη της Θεσσαλονίκης. Το βιβλίο είναι το 1ο της σειράς με τίτλο «Η Θεσσαλονίκη στον Α΄ Παγκόσμιο Πόλεμο». Στη σειρά παρουσιάζονται τα κοινωνικο-πολιτιστικά και ιστορικά δρώμενα της εποχής που δεν ήταν ποτέ στο προσκήνιο των ιστορικών καταγραφών και αποτιμώνται τώρα μετά από πολλά χρόνια δικαιολογημένης προσοχής στα κυρίαρχα ιστορικά ντοκουμέντα της εποχής.

(πηγή: University Studio Press)