ΜΕΤΑΜΟΡΦΩΣΕΙΣ ΕΝΟΣ ΔΡΟΜΟΥ. ΑΠΟ ΤΗΝ ΚΑΠΑΝΑΤΖΑ ΣΤΗΝ ΟΔΟ ΑΓΙΟΥ ΜΗΝΑ

Γιάννης Επαμεινώνδας
Μεταμορφώσεις ενός δρόμου. Από την Καπάνατζα στην οδό Αγίου Μηνά

Θεσσαλονίκη, Μορφωτικό Ίδρυμα Εθνικής Τραπέζης, 2019
Σελίδες: 40, με έγχρωμες και α/μ εικόνες
Διαστάσεις: 24 x 30 εκ.
ISBN χαρτόδετου: 978-960-250-745-2
Τιμή: 7,00 € // στο βιβλιοπωλείο μας 7,00 €

Η έκδοση αυτή πραγματοποιήθηκε με την ευκαιρία της ομώνυμης έκθεσης που διοργάνωσε το Μορφωτικό Ίδρυμα Εθνικής Τραπέζης στον εκθεσιακό χώρο στο βιβλιοπωλείο του στην Θεσσαλονίκη (17 Απριλίου – 28 Σεπτεμβρίου 2019). Αφορμή για την έκθεση στάθηκαν οι εργασίες ανάπλασης της οδού Αγίου Μηνά το 2019, κατά τις οποίες ήρθαν στο φως οι γραμμές του παλιού τραμ της Θεσσαλονίκης.

 Η ευρύτερη περιοχή –από τον Άγιο Μηνά και τη γειτονική πλατεία Εμπορίου μέχρι τα Λαδάδικα, την πλατεία Αποβάθρας και την πλατεία Ελευθερίας– είναι συνυφασμένη με σημαντικές στιγμές του νεότερου βίου της Θεσσαλονίκης, από τον 19ο αιώνα μέχρι σήμερα. Στη Βενιζέλου χτυπούσε η καρδιά του εμπορικού κέντρου, ενώ η οδός Κατούνη οδηγούσε από την πλατεία Εμπορίου κατευθείαν στο κέντρο του λιμανιού. Από τις αρχές του 20ού αιώνα το τμήμα της οθωμανικής οδού Καπάνατζα που σήμερα ονομάζεται Αγίου Μηνά, αλλά και η Νέα Τσιμισκή του σχεδίου Εμπράρ στην ίδια περιοχή συγκέντρωσαν σταδιακά τις έδρες των μεγάλων ελληνικών τραπεζών στην Θεσσαλονίκη, και ανταγωνίζονταν ανοικτά τον γειτονικό Φραγκομαχαλά (παραδοσιακό εβραϊκό κέντρο των οικονομικών συναλλαγών). 

Από αυτές η Τράπεζα της Ανατολής μετακινήθηκε το 1926 σε ιδιόκτητο οικόπεδο, όπου ανήγειρε νέο λαμπρό διαμπερές μέγαρο με όψεις στην Τσιμισκή και την Αγίου Μηνά, το οποίο κατεδαφίσθηκε το 1963, για να αντικατασταθεί από το σημερινό κτίριο, που στεγάζει το βιβλιοπωλείο του ΜΙΕΤ. Στην Αγίου Μηνά έκανε αναστροφή και η γραμμή Νο 1 του τραμ, το οποίο στα 1927 μετακινήθηκε από την παραλιακή λεωφόρο Νίκης στη Νέα Τσιμισκή, προκειμένου να εξυπηρετήσει καλύτερα το εμπορικό κέντρο.

(πηγή: ΜΙΕΤ)

ΟΧΥΡΩΜΕΝΟ ΣΤΡΑΤΟΠΕΔΟ, ΑΝΟΧΥΡΩΤΗ ΠΟΛΗ. ΚΑΤΑΣΤΡΟΦΗ ΚΑΙ ΑΝΑΜΟΡΦΩΣΗ ΤΗΣ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΜΕΤΑ ΤΗΝ ΠΥΡΚΑΓΙΑ ΤΟΥ 1917

Αλέκα Καραδήμου-Γερόλυμπου
Οχυρωμένο στρατόπεδο, ανοχύρωτη πόλη. Καταστροφή και αναμόρφωση της Θεσσαλονίκης μετά την πυρκαγιά του 1917

Θεσσαλονίκη, University Studio Press 2016
103 σελ. με έγχρωμες και α/μ εικόνες
ISBN 978-960-12-2241-7
Τιμή 11,00 € / στο βιβλιοπωλείο μας 8,80 €



«...Η πυρκαγιά του 1917 και η ανοικοδόμηση της Θεσσαλονίκης στα μεσοπολεμικά χρόνια υπήρξαν δύο σημαντικά γεγονότα της ιστορίας της που είχαν ξεχαστεί μέσα στη δίνη των δύσκολων χρόνων του πολέμου και των τραγικών απωλειών του, του εμφυλίου, της μετανάστευσης. Σταδιακά μετά την μεταπολίτευση, ορισμένοι ερευνητές συνειδητοποιήσαμε το μέγεθος και την σπουδαιότητα της επέμβασης που υπερέβαινε κάθε άλλο πολεοδομικό εγχείρημα στην Ελλάδα. Τα ερωτήματα ήταν πολλά: Πώς και γιατί οι τότε ιθύνοντες πήραν τόσο ριζοσπαστικές αποφάσεις στην συγκεκριμένη ιστορική συγκυρία; Μέσα σε ποιο πλαίσιο γνώσεων και απόψεων; Με την υποστήριξη ποιας νομοθεσίας και ποιου επιτελείου μηχανικών, αρχιτεκτόνων και πολεοδόμων; Και γιατί άραγε ξεχάστηκε η εντυπωσιακή πράγματι εμπειρία, όχι απλώς της ανοικοδόμησς της πόλης, αλλά και του πλήρους νασχεδιασμού της;

Έτσι, μετά από ένα πρώτο άρθρο του αρχιτέκτονα Χρίστου Τσιλαλή για τον επί κεφαλής της Επιτροπής του Σχεδίου, γάλλο αρχιτέκτονα Ερνέστ Εμπράρ, το 1976, άρχισαν να δημοσιοποιούνται διαφορετικές ερευνητικές προσεγγίσεις, που ανέδειξαν την σημασία του γεγονότος και τις επιπτώσεις του στην νέα πόλη όπως αναδύθηκε μέσα από τις στάχτες...».

(από το βιβλίο)