ΔΩΔΕΚΑ ΔΟΚΙΜΙΑ ΓΙΑ ΤΟΝ ΑΝΘΡΩΠΟ, ΤΗΝ ΤΕΧΝΗ ΚΑΙ ΤΗΝ ΑΡΧΙΤΕΚΤΟΝΙΚΗ, 1980-2018

Juhani Pallasmaa
Δώδεκα δοκίμια για τον Άνθρωπο, την Τέχνη και την Αρχιτεκτονική, 1980-2018

Μετάφραση: Αναστασία Λαδά, Κωνσταντίνος Ξανθόπουλος
Επιμέλεια: Παναγιώτης Σουλτάνης
Ηράκλειο, Πανεπιστημιακές Εκδόσεις Κρήτης, 2021 (Ιούνιος)
Σελίδες: 360, με έγχρωμες εικόνες
Διαστάσεις: 14 x 21
ISBN χαρτόδετου: 978-960-524-625-9
Τιμή: 22,00 € // στο βιβλιοπωλείο μας 19,80 €

 

Ο Φινλανδός αρχιτέκτονας και στοχαστής Γιούχανι Πάλλασμαα έχει καθιερωθεί ως μία από τις σημαίνουσες μορφές στο πεδίο της αρχιτεκτονικής πράξης και θεωρίας. Τα Δώδεκα δοκίμια για τον Άνθρωπο, την Τέχνη και την Αρχιτεκτονική είναι μια συλλογή αντιπροσωπευτικών κειμένων του που καλύπτουν ένα χρονικό φάσμα τεσσάρων δεκαετιών και στα οποία αποτυπώνονται οι βασικοί άξονες της σκέψης του: ο Πάλλασμαα γίνεται εισηγητής μιας φαινομενολογίας της αρχιτεκτονικής, ως ένα «κοίταγμα» της αρχιτεκτονικής μέσα από τη συνείδηση που τη βιώνει, ως μέθοδος που αναζητά την εσωτερική γλώσσα του κτιρίου. Πρεσβεύει μια αρχιτεκτονική που ο άνθρωπος τη βιώνει με όλες του τις αισθήσεις, και όχι μόνο με την όρασή του· στην εθιστική και ηγεμονική λειτουργία τού ματιού αντιτάσσει μια ευρύτερη σωματική διάσταση, σύμφωνα με την οποία ακόμα και το βλέμμα αγγίζει, θωπεύει, αγκαλιάζει, συλλαμβάνει.

Ο Πάλλασμαα στηλιτεύει τις κυρίαρχες τάσεις της σύγχρονης αρχιτεκτονικής —την εμπορευματοποίηση των κτιρίων, το εμμονικό κυνήγι της πρωτοτυπίας και της πρωτοπορίας, την ηγεμονία της αγοραίας εικόνας— τονίζοντας την αναγκαιότητα του βιωματικού διαλόγου με την παράδοση, της αναζήτησης υπαρξιακού βάθους και πνευματικότητας, της διάδρασης με το περιβάλλον, και εξαίροντας έννοιες όπως η μνήμη, η ενσυναίσθηση, η αλληλεγγύη, η χωρικότητα και η τοπικότητα, η δομή, η συγκίνηση και η εμπειρία.

(από το οπισθόφυλλο του βιβλίου) 

 

ΤΟ ΠΑΛΙΜΨΗΣΤΟ ΤΗΣ ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΟΥΣ. ΒΥΖΑΝΤΙΝΑ ΟΡΑΜΑΤΑ ΚΑΙ ΕΚΛΕΚΤΙΚΟΣ ΤΟΠΙΚΙΣΜΟΣ ΣΤΗ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ. ΕΜΠΡΑΡ ● ΖΑΧΟΣ ● ΚΙΤΣΙΚΗΣ ● ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ

Νίκος Καλογήρου
Σε συνεργασία με τους: Μαρία Δούση, Δημήτριο Κονταξάκη, Σοφοκλή Κωτσόπουλο
Το παλίμψηστο της Αριστοτέλους. Βυζαντινά οράματα και εκλεκτικός τοπικισμός στη Θεσσαλονίκη. Εμπράρ ● Ζάχος ● Κιτσίκης ● Παπαναστασίου

Εισαγωγή: Αλέξανδρος Τζώνης
Θεσσαλονίκη, εκδόσεις University Studio Press, 2021 (Μάιος)
Σελίδες: 288, με έγχρωμες και α/μ εικόνες
Διαστάσεις: 20,5 x 29
ISBN χαρτόδετου: 978-960-12-2520-3
Τιμή: 40,00 € // στο βιβλιοπωλείο μας 36,00 €

 

 

«...Παρά την ύπαρξη εκτενούς σχετικής βιβλιογραφίας, η συμβολή του Εμπράρ, και κυρίως του Ζάχου, του Κιτσίκη και των άλλων αρχιτεκτόνων μελών της Διεθνούς Επιτροπής και όχι μόνο αυτών, στον εμπλουτισμό των σχεδιαστικών πρακτικών για την πόλη και τη δημόσια αρχιτεκτονική δεν έχει ακόμη εκτιμηθεί με πληρότητα και κριτική προσέγγιση. Ιδιαίτερα αυτό ισχύει στο κρίσιμο θέμα της αποτίμησης της αστικής και αρχιτεκτονικής σύνθεσης, που προέκυψε με την εφαρμογή του συνόλου των προβλεπόμενων ρυθμίσεων. Δεν έχει ακόμη πλήρως αναδειχθεί η σύνθετη ιδεολογική επιλογή της εκλεκτικής δημιουργίας μιας «νεοβυζαντινής» αρχιτεκτονικής με έμμεσο στόχο την «ελληνοποίηση» της πολυπολιτισμικής Θεσσαλονίκης που επιδίωξε η ελληνική κυβέρνηση με πρωτεργάτη τον αρμόδιο υπουργό Αλέξανδρο Παπαναστασίου.

Στην παρούσα δημοσίευση, κεντρική θέση έχει ο «νεοβυζαντινός» εμβληματικός άξονας της Αριστοτέλους. Η ανάλυση αυτού του αποσπασματικά υλοποιημένου παραδείγματος δίνει την αφορμή για την ανάδειξη της μοναδικής αστικής και αρχιτεκτονικής αισθητικής του ανασχεδιασμού της πόλης. Το όραμα για τη νέα Θεσσαλονίκη, που αναδύθηκε από τις στάχτες της πυρκαγιάς του 1917, είναι συγκρίσιμο με τη δημιουργία της νέας Αθήνας ως νεοκλασικής πρωτεύουσας της ανεξάρτητης Ελλάδας. Ο πολεοδομικός εκσυγχρονισμός της Θεσσαλονίκης συνδυάστηκε με την αναδυόμενη νέα ελληνική εθνική ταυτότητα της πόλης, σε μια προσπάθεια απομάκρυνσης από τον οθωμανικό ζυγό. Οι αρχιτεκτονικές παραπομπές στην αυτοκρατορική βυζαντινή κληρονομιά, με την ανάδειξη των χριστιανικών μνημείων και τον διάκοσμο των νέων δημοσίων κτιρίων, εντάχθηκαν σε μια ακολουθία μνημειακών συνθέσεων ενσωματωμένων σε ένα επεξεργασμένο συνολικό εκλεκτικό νεοκλασικό πολεοδομικό σχέδιο...».

(από το βιβλίο)

 

 

Η ΑΘΗΝΑ ΞΕΝΗ ΣΤΟΝ ΕΑΥΤΟ ΤΗΣ. Η ΓΕΝΝΗΣΗ ΜΙΑΣ ΝΕΟΚΛΑΣΙΚΗΣ ΠΡΩΤΕΥΟΥΣΑΣ

Γιάννης Τσιώμης
Η Αθήνα ξένη στον εαυτό της. Η γέννηση μιας νεοκλασικής πρωτεύουσας

Μετάφραση: Τίνα Τσιάτσικα
Ηράκλειο, Πανεπιστημιακές Εκδόσεις Κρήτης, 2021 (Ιούνιος)
Σελίδες: 296 με έγχρωμες και α/μ εικόνες
Διαστάσεις: 24 x 28
ISBN χαρτόδετου: 978-960-524-617-4
Τιμή: 30,00 € // στο βιβλιοπωλείο μας 27,00 €

 

 

Το πεπρωμένο της Αθήνας ήταν παράδοξο: μια μικρή κωμόπολη, με βαρύ ιστορικό παρελθόν, ξεχασμένη όμως στο πέρασμα των αιώνων, γίνεται η καρδιά ενός νέου εθνικού κράτους. Ειδικά στην περίπτωση της Αθήνας, η επιλογή της πρωτεύουσας είναι μια ­πράξη αποφασιστικής σημασίας, καθώς σηματοδοτεί τη ρήξη με τη μακρά οθωμανική κυριαρχία. Η αποκατάσταση και η δημιουργία των μνημείων της, η χάραξη του πολεοδομικού της σχεδίου, των αξόνων και των προοπτικών της εκφράζουν τη νέα αποστολή της στο σταυροδρόμι της πολιτικής, της ιδεολογίας και της αισθητικής.

Την επομένη της ελληνικής ανεξαρτησίας, η Αθήνα μεταφέρθηκε στον ίδιο τόπο όπου γεννήθηκε: βρισκόταν εκεί και συνάμα έπρεπε να επινοηθεί. Η ερειπωμένη και θαμμένη αρχαία πόλη αναγορεύεται σε πρωτεύουσα του νέου κράτους από τους Βαυαρούς και, υπό την αιγίδα μιας Ευρώπης ζωογονημένης από την κυκλοφορία ιδεών, τεχνών και επιστημών, γνωρίζει το ξεκίνημα της αναγέννησής της και την είσοδό της στη νεωτερικότητα.

Ο σχεδιασμός της νέας πόλης ανατίθεται σε Γάλλους, Γερμανούς και Έλληνες αρχιτέκτονες και μηχανικούς που είχαν σπουδάσει στο Παρίσι, στο Μόναχο και στο Βερολίνο και αντλούσαν έμπνευση από τα έργα μεγάλων μορφών του κλασικισμού, όπως ο Ντυράν ή ο Σίνκελ. Από το 1833, η Αθήνα γίνεται ένα πεδίο εμπειριών που θα ενσαρκώσει εντέλει την ουσία της σύγχρονης πρωτεύουσας και όπου, μέσω της πολεοδομίας, θα αναδειχθεί ένα κίνημα που θα γίνει οικουμενικό: ο νεοκλασικισμός.

Το βιβλίο αυτό, πλούσιο σε εικονογραφικό υλικό από το έργο που κληροδότησαν οι κυριότεροι τεχνίτες αυτού του νέου τόπου εξουσίας —ανάμεσά τους ο Λέο φον Κλέντσε, ο Έντουαρντ Σάουμπερτ και ο Σταμάτιος Κλεάνθης—, δεν ανιχνεύει απλώς την πορεία μιας αστικής εποποιίας· αποτυπώνει παραστατικά το πορτρέτο μιας ηπείρου που την αρδεύουν οι πολιτισμικές ανταλλαγές και οι γεωπολιτικές αβεβαιότητες και που στο παράδειγμα της Αθήνας βρήκε την ευκαιρία να αναδείξει μια «ευρωπαϊκή καλλιτεχνική υπόθεση».

(από το οπισθόφυλλο του βιβλίου)