ΟΙ ΤΕΛΕΥΤΑΙΕΣ ΣΤΙΓΜΕΣ ΤΩΝ ΕΛΛΗΝΙΚΩΝ ΒΟΥΡΛΩΝ

Θοδωρής Κοντάρας
Οι τελευταίες στιγμές των ελληνικών Βουρλών. Το γράμμα του Ιωάννη Παγώνη, δημοτικού ιατρού των Βουρλών

Αθήνα, Κέντρο Έρευνας και Μελέτης της Μικρασιατικής Ερυθραίας / Γλύφα Βαρθολομιού Ηλείας, Εκδόσεις Μπαλτά 2018
Σελίδες: 79, με α/μ εικόνες
Διαστάσεις: 14 x 20,5 εκ.
ISBN χαρτόδετου: 978-618-82879-1-4 / 978-618-83604-1-9
Τιμή: 7,00 € // στο βιβλιοπωλείο μας 6,30 €



Τα γεγονότα της καταστροφής των Βουρλών από τους Τούρκους τον Αύγουστο και Σεπτέμβριο 1922 περιγράφονται στο γράμμα του γιατρού Ιωάννη Παγώνη από πρώτο χέρι, από έναν αυτόπτη μάρτυρα και μάλιστα σπουδαίο παράγοντα της βουρλιώτικης κοινωνίας, με παραστατικότητα, ζωντάνια και κάθε συγκλονιστική λεπτομέρεια, δηλαδή με τρόπο που καθηλώνει, συγκλονίζει και συγκινεί βαθειά τον αναγνώστη. Ο δημοτικός γιατρός των Βουρλών είδε κι έπαθε πολλά εκείνες τις φριχτές μέρες της εισόδου των Τούρκων στην πρωτεύουσα της Ερυθραίας, που σημάδεψαν την ψυχή του ως το τέλος του βίου. Με ωμό ρεαλισμό και συγκινητικές σκέψεις ο Ιω. Παγώνης ζωντανεύει συναρπαστικά την ύστατη ώρα, τα κακά στερνά και το ψυχορράγημα της ξακουστής ερυθραιώτικης πολιτείας. Κι ο αναγνώστης μένει βουβός μπροστά στο φανατισμό, τη σκληρότητα, τον όλεθρο, μα κυρίως μπροστά στη μεθοδικότητα και στην άριστη οργάνωση του μηχανισμού της καταστροφής… Γι’ αυτό το λόγο, το δραματικό περιεχόμενο της επιστολής αποτελεί ένα μοναδικό ντοκουμέντο, ένα σπουδαιότατο στοιχείο της ιστορικής γνώσης για την τραγική τύχη του Βουρλά.

Ιδιαίτερα εντυπωσιάζουν η ψυχραιμία, το ισχυρότατο θάρρος, η διπλωματικότητα και η καταπλητική ευστροφία του Ιω. Παγώνη, χαρίσματα, με τα οποία κατόρθωσε ν’ αντιμετωπίσει τις κρισιμότερες ώρες της ζωής του, καθώς έφτασε κυριολεκτικά «στου Χάρου τα δόντια» και βγήκε νικητής.

(από το οπισθόφυλλο του βιβλίου)

ΑΡΧΑΙΕΣ ΠΟΛΕΙΣ ΤΟΥ ΜΑΙΑΝΔΡΟΥ

Το Μορφωτικό Ίδρυμα Εθνικής Τραπέζης

στο πλαίσιο του κύκλου ομιλιών

Η ΜΙΚΡΑ ΑΣΙΑ ΑΠΟ ΤΟ ΣΗΜΕΡΑ ΩΣ ΤΟ ΧΘΕΣ

Τέσσερις διαλέξεις με προβολή διαφανειών του Θοδωρή Κοντάρα

διοργανώνει την τέταρτη διάλεξη

Αρχαίες πόλεις του Μαιάνδρου

την Τρίτη, 27 Μαρτίου 2018, στις 19:00

στο βιβλιοπωλείο του ΜΙΕΤ

Τσιμισκή 11, Θεσσαλονίκη

Στις παρυφές του ζωοδότη αλλά και καταστροφέα Μαιάνδρου ποταμού, δημιουργήθηκαν μερικές από τις πιο σημαντικές πόλεις της αρχαίας Ιωνίας, που έπαιξαν για πολλούς αιώνες σπουδαίο ρόλο στην ελληνική ιστορία.

Η λαμπρή Μαγνησία επί Μαιάνδρω, με το μέγα ιερό της Λευκοφρυηνής Αρτέμιδος, η Πριήνη, η γόησσα που σκαρφάλωσε αγέρωχη στις πλαγιές της Μυκάλης, η κορυφαία κι ανυπέρβλητη Μίλητος, η μάνα δεκάδων ελληνικών πόλεων του Ευξείνου Πόντου, με το μαντείο του Διδυμαίου Απόλλωνος και την παγκόσμια εμπορική ακτινοβολία της, η μυστηριώδης κι απόκοσμη Ηράκλεια του Λάτμου, η πλούσια και δυναμική Νύσσα, όταν αφηγηθούν το «παραμύθι» τους, εντυπωσιάζουν με την πνευματική, καλλιτεχνική και οικονομική ακμή τους, αλλά και τα πολιτικά επιτεύγματά τους από τα αρχαϊκά χρόνια ως τη μεσοβυζαντινή εποχή.

ΒΙΟΓΡΑΦΙΚΟ

Ο Θοδωρής Κοντάρας γεννήθηκε στη Νέα Ερυθραία, με καταγωγή από το Σιβρισάρι της Ερυθραίας Μ. Ασίας. Σπούδασε Ελληνική Φιλολογία στο Πανεπιστήμιο Αθηνών και δίδαξε στη μέση εκπαίδευση (1983-2017). Σε όλον τον προσφυγικό κόσμο είναι γνωστός για την επισταμένη του ασχολία με τη λαογραφία και την ιστορία του Ελληνισμού της Μικρασίας, κυρίως των περιοχών Ιωνίας, Αιολίδας και Προποντίδας. Από το 1981 είναι υπεύθυνος του τμήματος παραδοσιακού πολιτισμού του Πνευματικού Κέντρου Νέας Ερυθραίας, όπου δημιούργησε τον Χορευτικό Όμιλο, με στόχο τη διάσωση και διάδοση της πλούσιας μουσικοχορευτικής παράδοσης των Ερυθραιωτών προσφύγων. Επιμελήθηκε τους τρεις δίσκους που εξέδωσε το 1991-94 το Λύκειο των Ελληνίδων Αθηνών με 43 χορούς και τραγούδια από τα Αλάτσατα, την Ερυθραία και τη Σμύρνη, στους οποίους τραγουδούν και παίζουν με αυθεντικό τρόπο πρόσφυγες της πρώτης και δεύτερης γενιάς από τη Ν. Ερυθραία. Μελέτησε και κατέγραψε τις φορεσιές των Ελλήνων του Μαρμαρά, της Ερυθραίας και των χωριών της Σμύρνης, με βάση τους πρόσφυγες που εγκαταστάθηκαν στη Ν. Ερυθραία και στα Ν. Παλάτια Ωρωπού.

Ταξιδεύει πολύ συχνά στην Τουρκία κι έχει δημιουργήσει ένα πλουσιότατο αρχείο διαφανειών από τις μικρασιατικές πατρίδες, το οποίο χρησιμοποιεί σε διαλέξεις με μικρασιατικά θέματα, που οργανώνουν σωματεία, πνευματικά κέντρα κι επιστημονικά ιδρύματα. Συνεργάστηκε με την ιστορικό Μαριάννα Κορομηλά στην εβδομαδιαία εκπομπή της Ελληνικής Ραδιοφωνίας «Ταξιδεύοντας στο χώρο και το χρόνο», σε θέματα του μικρασιατικού Ελληνισμού. Με την ίδια και άλλους συνεργάτες συνέγραψε το βιβλίο «Ερυθραία, ένας ευλογημένος μικρόκοσμος στην καρδιά της Ιωνίας» (εκδ. Πανόραμα, Αθήνα 1997). Άρθρα και μελέτες του έχουν δημοσιευθεί σε λαογραφικά βιβλία, επιστημονικά περιοδικά μουσείων, ιστοσελίδες κι εφημερίδες μικρασιατικών σωματείων. Έχει επίσης την επιμέλεια πολλών βιβλίων με μικρασιατικά θέματα κάθε είδους, καθώς και της σειράς Εξ Ανατολών των εκδόσεων Μπαλτά. Για την προσφορά του στη μικρασιατική ιδέα τιμήθηκε από πολλά σωματεία, με κορυφαία αναγνώριση τη βράβευσή του από την Ένωση Σμυρναίων Αθηνών (2012) και από την ΟΠΣΕ (2015).

ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ:
ΜΙΕΤ: Τσιμισκή 11, 546 24 Θεσσαλονίκη, τηλ. 2310 288 036, φαξ. 2310 226 460
email: bookstore-thessaloniki@miet.gr

ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΚΟΙ ΤΟΠΟΙ ΤΗΣ ΙΩΝΙΑΣ

Το Μορφωτικό Ίδρυμα Εθνικής Τραπέζης

στο πλαίσιο του κύκλου ομιλιών

Η ΜΙΚΡΑ ΑΣΙΑ ΑΠΟ ΤΟ ΣΗΜΕΡΑ ΩΣ ΤΟ ΧΘΕΣ

Τέσσερις διαλέξεις με προβολή διαφανειών του Θοδωρή Κοντάρα

διοργανώνει την τρίτη διάλεξη

Αρχαιολογικοί τόποι της Ιωνίας

την Τρίτη, 13 Μαρτίου 2018, στις 19:00

στο βιβλιοπωλείο του ΜΙΕΤ

Τσιμισκή 11, Θεσσαλονίκη

 Ο πολύφερνος κι ευρηματικός κόσμος της αρχαίας Ιωνίας, η ναυτομάνα Φώκαια, η πεντάμορφη Σμύρνα, η «καλλίστη των εν τη Ασία πόλεων», η Κλάρος της μαντείας και του ιερού μυστηρίου, οι εκπληκτικές πρωτεύουσες πόλεις Σάρδεις και Έφεσος, με τον πλούτο και τα μοναδικά καλλιτεχνικά μνημεία, θα πουν την ιστορία τους στο χώρο και το χρόνο μέσα από το λόγο και την εικόνα.

Ένα γοητευτικό ταξίδι πάνω στα χνάρια μερικών σπουδαίων ιωνικών πόλεων, που σφράγισαν τον αρχαίο ελληνικό πολιτισμό με τον πολυποίκιλο βίο τους, την οικονομία, την τέχνη και τα πνευματικά τους επιτεύγματα.

ΒΙΟΓΡΑΦΙΚΟ

Ο Θοδωρής Κοντάρας γεννήθηκε στη Νέα Ερυθραία, με καταγωγή από το Σιβρισάρι της Ερυθραίας Μ. Ασίας. Σπούδασε Ελληνική Φιλολογία στο Πανεπιστήμιο Αθηνών και δίδαξε στη μέση εκπαίδευση (1983-2017). Σε όλον τον προσφυγικό κόσμο είναι γνωστός για την επισταμένη του ασχολία με τη λαογραφία και την ιστορία του Ελληνισμού της Μικρασίας, κυρίως των περιοχών Ιωνίας, Αιολίδας και Προποντίδας. Από το 1981 είναι υπεύθυνος του τμήματος παραδοσιακού πολιτισμού του Πνευματικού Κέντρου Νέας Ερυθραίας, όπου δημιούργησε τον Χορευτικό Όμιλο, με στόχο τη διάσωση και διάδοση της πλούσιας μουσικοχορευτικής παράδοσης των Ερυθραιωτών προσφύγων. Επιμελήθηκε τους τρεις δίσκους που εξέδωσε το 1991-94 το Λύκειο των Ελληνίδων Αθηνών με 43 χορούς και τραγούδια από τα Αλάτσατα, την Ερυθραία και τη Σμύρνη, στους οποίους τραγουδούν και παίζουν με αυθεντικό τρόπο πρόσφυγες της πρώτης και δεύτερης γενιάς από τη Ν. Ερυθραία. Μελέτησε και κατέγραψε τις φορεσιές των Ελλήνων του Μαρμαρά, της Ερυθραίας και των χωριών της Σμύρνης, με βάση τους πρόσφυγες που εγκαταστάθηκαν στη Ν. Ερυθραία και στα Ν. Παλάτια Ωρωπού. 

Ταξιδεύει πολύ συχνά στην Τουρκία κι έχει δημιουργήσει ένα πλουσιότατο αρχείο διαφανειών από τις μικρασιατικές πατρίδες, το οποίο χρησιμοποιεί σε διαλέξεις με μικρασιατικά θέματα, που οργανώνουν σωματεία, πνευματικά κέντρα κι επιστημονικά ιδρύματα. Συνεργάστηκε με την ιστορικό Μαριάννα Κορομηλά στην εβδομαδιαία εκπομπή της Ελληνικής Ραδιοφωνίας «Ταξιδεύοντας στο χώρο και το χρόνο», σε θέματα του μικρασιατικού Ελληνισμού. Με την ίδια και άλλους συνεργάτες συνέγραψε το βιβλίο «Ερυθραία, ένας ευλογημένος μικρόκοσμος στην καρδιά της Ιωνίας» (εκδ. Πανόραμα, Αθήνα 1997). Άρθρα και μελέτες του έχουν δημοσιευθεί σε λαογραφικά βιβλία, επιστημονικά περιοδικά μουσείων, ιστοσελίδες κι εφημερίδες μικρασιατικών σωματείων. Έχει επίσης την επιμέλεια πολλών βιβλίων με μικρασιατικά θέματα κάθε είδους, καθώς και της σειράς Εξ Ανατολών των εκδόσεων Μπαλτά. Για την προσφορά του στη μικρασιατική ιδέα τιμήθηκε από πολλά σωματεία, με κορυφαία αναγνώριση τη βράβευσή του από την Ένωση Σμυρναίων Αθηνών (2012) και από την ΟΠΣΕ (2015). 

 

ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ:

ΜΙΕΤ: Τσιμισκή 11, 546 24 Θεσσαλονίκη, τηλ. 2310 288 036, φαξ. 2310 226 460
email: bookstore-thessaloniki@miet.gr

ΣΕΡΓΙΑΝΙ ΣΤΗΝ ΙΩΝΙΚΗ ΕΡΥΘΡΑΙΑ

Το Μορφωτικό Ίδρυμα Εθνικής Τραπέζης

στο πλαίσιο του κύκλου ομιλιών

Η ΜΙΚΡΑ ΑΣΙΑ ΑΠΟ ΤΟ ΣΗΜΕΡΑ ΩΣ ΤΟ ΧΘΕΣ

Τέσσερις διαλέξεις με προβολή διαφανειών

του Θοδωρή Κοντάρα

διοργανώνει τη δεύτερη διάλεξη

Σεργιάνι στην ιωνική Ερυθραία

τη Δευτέρα, 12 Φεβρουαρίου 2018, στις 19:00

στο βιβλιοπωλείο του ΜΙΕΤ

Τσιμισκή 11, Θεσσαλονίκη

Ένα νοσταλγικό ταξίδι στα τελευταία απομεινάρια της ερυθραιώτικης Ρωμιοσύνης, από το άπαρτο κάστρο του Τσεσμέ και τ’ αμμουδερά κατωπαναούσικα ακρογιάλια ίσαμε τους απέραντους σιβρισαριανούς οπωρώνες και τα γοητευτικά ερείπια της Τέω. Οι αιγαιοπελαγίτικες γειτονιές του Τσεσμέ και τα χωριαδάκια του αλατσατιανού Κάμπου, οι βουρλιώτικοι κουλάδες, το γραφικό λιμανάκι της Σκάλας και οι κλαζομενιακές σαρκοφάγοι, ο νωχελικός Γκιούλμπαξες και τα άφαντα καραμπουρνιώτικα χωριά, οι αρχαίες Ερυθρές και το νεότερο Λυθρί με την Αγιά-Ματρώνα του, τα εγγλεζονησιώτικα καΐκια και το θλιβερό κουφάρι του Μελιού, οι μύλοι, τα λαμπρά αρχοντόσπιτα κι η Παναγιά τ’ Αλατσάτου, τα ρημαγμένα Βουρλά και το αγιαπαρασκευούσικο Ταλιάνι συνομιλούν μαζί μας σ’ ένα κλασικό μικρασιάτικο λακιρντί από τα χρόνια του μυθικού Ερύθρου ως τις απαίσιες μέρες εκείνου του φοβερού Σεπτέμβρη του ’22.

ΒΙΟΓΡΑΦΙΚΟ

Ο Θοδωρής Κοντάρας γεννήθηκε στη Νέα Ερυθραία, με καταγωγή από το Σιβρισάρι της Ερυθραίας Μ. Ασίας. Σπούδασε Ελληνική Φιλολογία στο Πανεπιστήμιο Αθηνών και δίδαξε στη μέση εκπαίδευση (1983-2017). Σε όλον τον προσφυγικό κόσμο είναι γνωστός για την επισταμένη του ασχολία με τη λαογραφία και την ιστορία του Ελληνισμού της Μικρασίας, κυρίως των περιοχών Ιωνίας, Αιολίδας και Προποντίδας. Από το 1981 είναι υπεύθυνος του τμήματος παραδοσιακού πολιτισμού του Πνευματικού Κέντρου Νέας Ερυθραίας, όπου δημιούργησε τον Χορευτικό Όμιλο, με στόχο τη διάσωση και διάδοση της πλούσιας μουσικοχορευτικής παράδοσης των Ερυθραιωτών προσφύγων. 

Επιμελήθηκε τους τρεις δίσκους που εξέδωσε το 1991-94 το Λύκειο των Ελληνίδων Αθηνών με 43 χορούς και τραγούδια από τα Αλάτσατα, την Ερυθραία και τη Σμύρνη, στους οποίους τραγουδούν και παίζουν με αυθεντικό τρόπο πρόσφυγες της πρώτης και δεύτερης γενιάς από τη Ν. Ερυθραία. Μελέτησε και κατέγραψε τις φορεσιές των Ελλήνων του Μαρμαρά, της Ερυθραίας και των χωριών της Σμύρνης, με βάση τους πρόσφυγες που εγκαταστάθηκαν στη Ν. Ερυθραία και στα Ν. Παλάτια Ωρωπού. Ταξιδεύει πολύ συχνά στην Τουρκία κι έχει δημιουργήσει ένα πλουσιότατο αρχείο διαφανειών από τις μικρασιατικές πατρίδες, το οποίο χρησιμοποιεί σε διαλέξεις με μικρασιατικά θέματα, που οργανώνουν σωματεία, πνευματικά κέντρα κι επιστημονικά ιδρύματα. 

Συνεργάστηκε με την ιστορικό Μαριάννα Κορομηλά στην εβδομαδιαία εκπομπή της Ελληνικής Ραδιοφωνίας «Ταξιδεύοντας στο χώρο και το χρόνο», σε θέματα του μικρασιατικού Ελληνισμού. Με την ίδια και άλλους συνεργάτες συνέγραψε το βιβλίο «Ερυθραία, ένας ευλογημένος μικρόκοσμος στην καρδιά της Ιωνίας» (εκδ. Πανόραμα, Αθήνα 1997). Άρθρα και μελέτες του έχουν δημοσιευθεί σε λαογραφικά βιβλία, επιστημονικά περιοδικά μουσείων, ιστοσελίδες κι εφημερίδες μικρασιατικών σωματείων. Έχει επίσης την επιμέλεια πολλών βιβλίων με μικρασιατικά θέματα κάθε είδους, καθώς και της σειράς Εξ Ανατολών των εκδόσεων Μπαλτά. Για την προσφορά του στη μικρασιατική ιδέα τιμήθηκε από πολλά σωματεία, με κορυφαία αναγνώριση τη βράβευσή του από την Ένωση Σμυρναίων Αθηνών (2012) και από την ΟΠΣΕ (2015). 

 

ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ:
ΜΙΕΤ: Τσιμισκή 11, 546 24 Θεσσαλονίκη, τηλ. 2310 288 036, φαξ. 2310 226 460
email: bookstore-thessaloniki@miet.gr

Η ΜΙΚΡΑ ΑΣΙΑ ΑΠΟ ΤΟ ΣΗΜΕΡΑ ΩΣ ΤΟ ΧΘΕΣ

Το Μορφωτικό Ίδρυμα Εθνικής Τραπέζης

διοργανώνει κύκλο ομιλιών με θέμα

Η ΜΙΚΡΑ ΑΣΙΑ ΑΠΟ ΤΟ ΣΗΜΕΡΑ ΩΣ ΤΟ ΧΘΕΣ

Τέσσερις διαλέξεις με προβολή διαφανειών

του Θοδωρή Κοντάρα

στο βιβλιοπωλείο του ΜΙΕΤ

Τσιμισκή 11, Θεσσαλονίκη

Νίκαια, Πύλη Κωνσταντινουπόλεως

ΠΡΩΤΗ ΔΙΑΛΕΞΗ
Τρίτη, 30 Ιανουαρίου 2018, στις 19:00
Ο ελληνικός κόσμος της μικρασιατικής Προποντίδας
Μια ιστορική αναδρομή, μόλις δυο βήματα από τη βασιλίδα των πόλεων, στις πόλεις και τα χωριά της Βορειοδυτικής Μικρασίας, με τις βυζαντινές εκκλησιές, τα μοναστήρια και τα κάστρα, με τους απέραντους ελαιώνες κι αμπελώνες, με τα βαθύσκια δάση, τις μουριές και τις χαριτωμένες προποντιακές ακρογιαλιές, με τα επιβλητικά σχολειά, τα πολυώροφα κουκουλόσπιτα και τα υπέροχα ξύλινα αρχοντικά. Περπατώντας στους δρόμους και τα σοκάκια της Κίου, της Νίκαιας, των Μουδανιών, της Τρίγλιας, της Αρτάκης, των Μαρμαρονησιών και της Προύσας, θα βαδίσουμε πάνω στα χνάρια πολυμήχανων ψαράδων, γκεμιτζήδων και καραβοκυραίων, τετραπέρατων εμπόρων, εργατικών λαδάδων και ικανότατων μεταξάδων, μεγάλων εθνικών ευεργετών, ξακουσμένων παλληκαριών και καλομαθημένων κυράδων της βιθυνικής γης, θα ψηλαφίσουμε το γενέθλιο τόπο του Καρόλου Κουν και του Μανόλη Ανδρόνικου, που λάμπρυναν το σύγχρονο πολιτισμό μας, και θα νιώσουμε τον απόηχο της σφριγηλής, αλλά μαρτυρικής βιθυνικής Ρωμιοσύνης, που υπήρξε από τα χρόνια του μύθου ως το 1922 μια από τις δυναμικότερες εστίες του Ελληνισμού.

Συγή Βιθυνίας

ΔΕΥΤΕΡΗ ΔΙΑΛΕΞΗ
Δευτέρα, 12 Φεβρουαρίου 2018, στις 19:00
Σεργιάνι στην ιωνική Ερυθραία
Ένα νοσταλγικό ταξίδι στα τελευταία απομεινάρια της ερυθραιώτικης Ρωμιοσύνης, από το άπαρτο κάστρο του Τσεσμέ και τ’ αμμουδερά κατωπαναούσικα ακρογιάλια ίσαμε τους απέραντους σιβρισαριανούς οπωρώνες και τα γοητευτικά ερείπια της Τέω. Οι αιγαιοπελαγίτικες γειτονιές του Τσεσμέ και τα χωριαδάκια του αλατσατιανού Κάμπου, οι βουρλιώτικοι κουλάδες, το γραφικό λιμανάκι της Σκάλας και οι κλαζομενιακές σαρκοφάγοι, ο νωχελικός Γκιούλμπαξες και τα άφαντα καραμπουρνιώτικα χωριά, οι αρχαίες Ερυθρές και το νεότερο Λυθρί με την Αγιά-Ματρώνα του, τα εγγλεζονησιώτικα καΐκια και το θλιβερό κουφάρι του Μελιού, οι μύλοι, τα λαμπρά αρχοντόσπιτα κι η Παναγιά τ’ Αλατσάτου, τα ρημαγμένα Βουρλά και το αγιαπαρασκευούσικο Ταλιάνι συνομιλούν μαζί μας σ’ ένα κλασικό μικρασιάτικο λακιρντί από τα χρόνια του μυθικού Ερύθρου ως τις απαίσιες μέρες εκείνου του φοβερού Σεπτέμβρη του ’22.

 

Τρίγλια, Άγιος Στέφανος, Χηνολάκκου

ΤΡΙΤΗ ΔΙΑΛΕΞΗ
Τρίτη, 13 Μαρτίου 2018, στις 19:00
Αρχαιολογικοί τόποι της Ιωνίας
Ο πολύφερνος κι ευρηματικός κόσμος της αρχαίας Ιωνίας, η ναυτομάνα Φώκαια, η πεντάμορφη Σμύρνα, η «καλλίστη των εν τη Ασία πόλεων», η Κλάρος της μαντείας και του ιερού μυστηρίου, οι εκπληκτικές πρωτεύουσες πόλεις Σάρδεις και Έφεσος, με τον πλούτο και τα μοναδικά καλλιτεχνικά μνημεία, θα πουν την ιστορία τους στο χώρο και το χρόνο μέσα από το λόγο και την εικόνα. Ένα γοητευτικό ταξίδι πάνω στα χνάρια μερικών σπουδαίων ιωνικών πόλεων, που σφράγισαν τον αρχαίο ελληνικό πολιτισμό με τον πολυποίκιλο βίο τους, την οικονομία, την τέχνη και τα πνευματικά τους επιτεύγματα.

 

Τρίγλια, ελληνικά σπίτια

ΤΕΤΑΡΤΗ ΔΙΑΛΕΞΗ
Τρίτη, 27 Μαρτίου 2018, στις 19:00
Αρχαίες πόλεις του Μαιάνδρου
Στις παρυφές του ζωοδότη αλλά και καταστροφέα Μαιάνδρου ποταμού, δημιουργήθηκαν μερικές από τις πιο σημαντικές πόλεις της αρχαίας Ιωνίας, που έπαιξαν για πολλούς αιώνες σπουδαίο ρόλο στην ελληνική ιστορία. Η λαμπρή Μαγνησία επί Μαιάνδρω, με το μέγα ιερό της Λευκοφρυηνής Αρτέμιδος, η Πριήνη, η γόησσα που σκαρφάλωσε αγέρωχη στις πλαγιές της Μυκάλης, η κορυφαία κι ανυπέρβλητη Μίλητος, η μάνα δεκάδων ελληνικών πόλεων του Ευξείνου Πόντου, με το μαντείο του Διδυμαίου Απόλλωνος και την παγκόσμια εμπορική ακτινοβολία της, η μυστηριώδης κι απόκοσμη Ηράκλεια του Λάτμου, η πλούσια και δυναμική Νύσσα, όταν αφηγηθούν το «παραμύθι» τους, εντυπωσιάζουν με την πνευματική, καλλιτεχνική και οικονομική ακμή τους, αλλά και τα πολιτικά επιτεύγματά τους από τα αρχαϊκά χρόνια ως τη μεσοβυζαντινή εποχή.

 

Τρίγλια, Παναγία η «Επίσκεψις» (13ος αι.)

ΒΙΟΓΡΑΦΙΚΟ

Ο Θοδωρής Κοντάρας γεννήθηκε στη Νέα Ερυθραία, με καταγωγή από το Σιβρισάρι της Ερυθραίας Μ. Ασίας. Σπούδασε Ελληνική Φιλολογία στο Πανεπιστήμιο Αθηνών και δίδαξε στη μέση εκπαίδευση (1983-2017). Σε όλον τον προσφυγικό κόσμο είναι γνωστός για την επισταμένη του ασχολία με τη λαογραφία και την ιστορία του Ελληνισμού της Μικρασίας, κυρίως των περιοχών Ιωνίας, Αιολίδας και Προποντίδας. Από το 1981 είναι υπεύθυνος του τμήματος παραδοσιακού πολιτισμού του Πνευματικού Κέντρου Νέας Ερυθραίας, όπου δημιούργησε τον Χορευτικό Όμιλο, με στόχο τη διάσωση και διάδοση της πλούσιας μουσικοχορευτικής παράδοσης των Ερυθραιωτών προσφύγων. Επιμελήθηκε τους τρεις δίσκους που εξέδωσε το 1991-94 το Λύκειο των Ελληνίδων Αθηνών με 43 χορούς και τραγούδια από τα Αλάτσατα, την Ερυθραία και τη Σμύρνη, στους οποίους τραγουδούν και παίζουν με αυθεντικό τρόπο πρόσφυγες της πρώτης και δεύτερης γενιάς από τη Ν. Ερυθραία. Μελέτησε και κατέγραψε τις φορεσιές των Ελλήνων του Μαρμαρά, της Ερυθραίας και των χωριών της Σμύρνης, με βάση τους πρόσφυγες που εγκαταστάθηκαν στη Ν. Ερυθραία και στα Ν. Παλάτια Ωρωπού.

 

Συγή Βιθυνίας, Ο ναός των Ταξιαρχών (10ος αι.)

Ταξιδεύει πολύ συχνά στην Τουρκία κι έχει δημιουργήσει ένα πλουσιότατο αρχείο διαφανειών από τις μικρασιατικές πατρίδες, το οποίο χρησιμοποιεί σε διαλέξεις με μικρασιατικά θέματα, που οργανώνουν σωματεία, πνευματικά κέντρα κι επιστημονικά ιδρύματα. Συνεργάστηκε με την ιστορικό Μαριάννα Κορομηλά στην εβδομαδιαία εκπομπή της Ελληνικής Ραδιοφωνίας «Ταξιδεύοντας στο χώρο και το χρόνο», σε θέματα του μικρασιατικού Ελληνισμού. Με την ίδια και άλλους συνεργάτες συνέγραψε το βιβλίο «Ερυθραία, ένας ευλογημένος μικρόκοσμος στην καρδιά της Ιωνίας» (εκδ. Πανόραμα, Αθήνα 1997). Άρθρα και μελέτες του έχουν δημοσιευθεί σε λαογραφικά βιβλία, επιστημονικά περιοδικά μουσείων, ιστοσελίδες κι εφημερίδες μικρασιατικών σωματείων. Έχει επίσης την επιμέλεια πολλών βιβλίων με μικρασιατικά θέματα κάθε είδους, καθώς και της σειράς Εξ Ανατολών των εκδόσεων Μπαλτά. Για την προσφορά του στη μικρασιατική ιδέα τιμήθηκε από πολλά σωματεία, με κορυφαία αναγνώριση τη βράβευσή του από την Ένωση Σμυρναίων Αθηνών (2012) και από την ΟΠΣΕ (2015).

 

Πέραμος Κιζύκου, Παπαδοπούλειος Σχολή

ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ:
ΜΙΕΤ: Τσιμισκή 11, 546 24 Θεσσαλονίκη, τηλ. 2310 288 036, φαξ. 2310 226 460 email: bookstore-thessaloniki@miet.gr

ΤΑ ΒΟΥΡΛΑ ΤΗΣ ΜΙΚΡΑΣ ΑΣΙΑΣ / ΜΕΡΟΣ Α'-ΙΣΤΟΡΙΚΑ, ΜΕΡΟΣ Β'-ΛΑΟΓΡΑΦΙΚΑ

Νίκος Ε. Μηλιώρης
Τα Βουρλά της Μικράς Ασίας / Μέρος Α΄-Ιστορικά, Μέρος Β΄- Λαογραφικά

Επιμέλεια: Θοδωρής Κοντάρας
Γλύφα Βαρθολομιού Ηλείας , Εκδόσεις Μπλτά 2015
Μέρος Α΄/ Α΄ έκδοση 1957
409 σελ. με α/μ εικόνες
ISBN 978-960-99532-4-5
Τιμή 15,00 € / στο βιβλιοπωλείο μας 12,00 €
Μέρος Β΄/ Α΄ έκδοση 1965
397 σελ. με α/μ εικόνες
ISBN 978-960-99532-5-2
Τιμή 15,00 € / στο βιβλιοπωλείο μας 12,00 €



Από την Ένωση Βουρλιωτών Μικράς Ασίας και τις Εκδόσεις Μπαλτά ανατυπώθηκε το δίτομο έργο του Μικρασιάτη λαογράφου και λογοτέχνη Νίκου Μηλιώρη Τα Βουρλά της Μικράς Ασίας που πρωτοκυκλοφόρησε το 1957 (Μέρος Α': Ιστορικά) και το 1965 (Μέρος Β': Λαογραφικά). Η ταυτόχρονη επανέκδοση των δυο τόμων, με νέα εξώφυλλα-καλύμματα των παλαιών βιβλίων, απαντά σε ένα όλο και αυξανόμενο τα τελευταία χρόνια αίτημα της επιστημονικής κοινότητας, αλλά και πολλών ενδιαφερομένων γενικότερα για τον Ελληνισμό της Μικράς Ασίας.

Τα Βουρλά, οι αρχαίες Κλαζομενές, μια γειτονική πόλη της Σμύρνης και του λιμένος του Τσεσμέ, κέντρο καλλιέργειας και εμπορίας σταφίδας κατά τις τελευταίες δεκαετίες προ της Μικρασιατικής Καταστροφής, απογυμνώθηκε από τους Έλληνες κατοίκους της με το διωγμό του 1922 και τελικά παραδόθηκε στις φλόγες. Τη μακραίωνη ιστορία των Βουρλών, της πατρίδας του Ίωνα φιλοσόφου Αναξαγόρα, μελέτησε με ενάργεια και αφηγήθηκε με ακρίβεια ο Μικρασιάτης λόγιος Νίκος Μηλιώρης (1896-1983), εκδίδοντας πρώτα τον τόμο Ιστορικά. Λίγο αργότερα, στον τόμο Λαογραφικά, φιλοξένησε –και ουσιαστικά διέσωσε στην εθνική μνήμη– την κοινωνική οργάνωση, τα έθιμα, τη γλώσσα, την πνευματική και υλική ζωή, την αστική καθημερινότητα, καθώς και την αγροτική δραστηριότητα των αμπελουργών, όπως τα είχε καταγράψει, μελετώντας επί σαράντα χρόνια τα δύσκολα διασωθέντα ντοκουμέντα και "ανακρίνοντας" τους επιζήσαντες της καταστροφής πρόσφυγες Βουρλιώτες.

Το έργο παραδίδεται στη σύγχρονη ελληνική κοινωνία από τους απογόνους εκείνων των προσφύγων που αναφέρονται στην πόλη του Αναξαγόρα ως «τα Βουρλά της καρδιάς μας». Παραδίδεται σε όλους τους ερευνητές, ιστορικούς, λαογράφους, κοινωνιολόγους και εν γένει μελετητές των αξέχαστων πατρίδων της Ανατολής, ως πολύτιμη πηγή των εργασιών τους.

(από το οπισθόφυλλο του βιβλίου)