ΕΛΛΑΔΑ ΚΑΙ ΑΛΒΑΝΙΑ ΣΤΟΝ ΨΥΧΡΟ ΠΟΛΕΜΟ. ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ, ΙΔΕΟΛΟΓΙΕΣ, ΝΟΟΤΡΟΠΙΕΣ

Ελλάδα και Αλβανία στον Ψυχρό πόλεμο. Πολιτικές, ιδεολογίες, νοοτροπίες

Επιμέλεια: Ν. Μαραντζίδης, Η. Σκουλίδας
Κείμενα: συλλογικό
Αθήνα, εκδόσεις Αλεξάνδρεια, 2021 (Μάρτιος)
Σελίδες: 272
Διαστάσεις: 17 x 24 εκ.
ISBN χαρτόδετου: 978-960-221-915-7
Τιμή: 18,02 € // στο βιβλιοπωλείο μας 16,22 €

 

Ο συλλογικός αυτός τόμος εστιάζει στο ιδεολογικά φορτισμένο ζήτημα των ελληνοαλβανικών σχέσεων, που συνδέθηκε όχι μόνο με το βάρος και την κληρονομιά του Εμφυλίου αλλά και με επίμονες αλυτρωτικές θεωρήσεις και εθνικισμούς των αρχών του 20ού αιώνα.

Η προβληματική των συγγραφέων εντάσσει τα υπό εξέταση θέματα στο βαλκανικό και στο παγκόσμιο πλαίσιό τους. Οι έντεκα συγγραφείς, ιστορικοί στην πλειονότητά τους, καλύπτουν ένα μεγάλο εύρος προσεγγίσεων στις σχέσεις των δύο χωρών: από την πολιτική και τη διπλωματική ιστορία έως τη μελέτη νοοτροπιών, ιδεολογικών στάσεων και πρακτικών που βρίσκονται μέχρι σήμερα σε ισχύ στις δύο γειτονικές χώρες. Είναι η πρώτη φορά στην ελληνική βιβλιογραφική παραγωγή που υπάρχει συνεισφορά μελετητών και από τα δύο κράτη για το κρίσιμο αυτό θέμα. 

(από το οπισθόφυλλο του βιβλίου)

 

ΕΘΝΙΚΙΣΜΟΣ ΚΑΙ ΠΑΤΡΙΩΤΕΣ

Maurizio Viroli
Εθνικιστές και πατριώτες

Σειρά: minima, αρ. 18
Μετάφραση, σχόλια: Δημήτρης Δ. Αρβανιτάκης
Αθήνα, Μορφωτικό Ίδρυμα Εθνικής Τραπέζης 2020 (Δεκέμβριος)
Σελίδες: 142
Διαστάσεις: 11 x 18 εκ.
ISBN πανόδετου: 978-960-250-775-9
Τιμή: 12,00 € // στο βιβλιοπωλείο μας 10,80 €

Γιατί ο εθνικισμός είναι επικίνδυνος και πρέπει να καταπολεμηθεί με απολύτως ανυποχώρητο τρόπο; Γιατί δεν γεννιέται ως γλώσσα που εξυμνεί την ελευθερία, αλλά ως γλώσσα που εξυμνεί την πολιτισμική ή την εθνοτική ομοιογένεια: δεν διδάσκει τον σεβασμό στο ανθρώπινο πρόσωπο, αλλά δικαιολογεί την περιφρόνηση για όσους δεν ανήκουν στο δικό μας έθνος. Τα εγκλήματα εναντίον της ανθρωπότητας που διαπράχθηκαν στο όνομα του εθνικισμού δεν ήταν σφάλματα, αλλά λογικές συνέπειες των αρχών αυτού του δόγματος. (σ. 108–109)

Στο διάβα των αιώνων, σε διάφορα διανοητικά και πολιτικά περιβάλλοντα, ο ρεπουμπλικανικός πατριωτισμός κατόρθωνε να ενθαρρύνει άνδρες και γυναίκες να δουλέψουν μαζί για να μετατρέψουν τις κοινότητές τους σε αγαθές ρεπούμπλικες, εντός των οποίων καθένας θα μπορούσε να ζήσει ως ελεύθερος πολίτης· ένωνε όσους ήθελαν να παλέψουν ενάντια στην κοινωνική και πολιτική ανισότητα· έδινε δύναμη στους αποκλεισμένους, που ζητούσαν την πλήρη αναγνώριση των κοινωνικών και των πολιτικών τους δικαιωμάτων. Αν αντιμετωπιστεί όπως πρέπει, ο πατριωτισμός μπορεί να υποστηρίξει και σήμερα διαφορετικές μορφές αγώνα για χειραφέτηση και αναγνώριση. (σ. 113–114)

Είναι οι έννοιες «πατρίδα» και «έθνος» αντιδραστικές; Είναι το «έθνος» και η «πατρίδα» περιουσία των εθνικιστών και των «υπερπατριωτών»; Έχουν τρόπο οι κοινωνίες, οι δημοκρατικοί πολίτες και η Αριστερά να αντιπαρατεθούν αποτελεσματικά αφενός στη λαίλαπα της παγκοσμιοποίησης και αφετέρου στον ολοένα ογκούμενο τυφλό εθνικισμό; Μπορούν ο Όρμπαν, ο Σαλβίνι, ο Τραμπ και οι ομοϊδεάτες τους να είναι οι νικηφόροι κάτοικοι του μέλλοντος της ανθρωπότητας;

Ο Μαουρίτσιο Βιρόλι, για να απαντήσει στα απολύτως επείγοντα αυτά ερωτήματα του σήμερα, στρέφεται στις πηγές, στην ιστορία και στη διαπάλη των ιδεών, από τον 18ο αιώνα μέχρι τις μέρες μας. Επιστρέφει στις ρίζες για να κατανοήσει τον εθνικισμό (Χέρντερ) στην πολεμική του απέναντι αφενός στον κοσμοπολιτισμό (Βολταίρος, Λέσσινγκ, Γκαίτε) και αφετέρου στον ρεπουμπλικανικό πατριωτισμό, όπως αυτός διατυπώθηκε από τον Ρουσσώ, τη Γαλλική Επανάσταση (αλλά και τις ρεπουμπλικανικές αναγνώσεις του εθνικισμού από στοχαστές όπως ο Φίχτε), κυρίως όμως από τον Τζουζέππε Ματσίνι και την «καλύτερη παράδοση» του ιταλικού Risorgimento και την κληρονομιά του (ιταλική αντίσταση στον φασισμό). Για να κατανοήσει και να τεκμηριώσει ότι ο εθνικισμός είναι η απόλυτη διαστρέβλωση της φιλοπατρίας και ότι ο ρεπουμπλικανικός πατριωτισμός αποτελεί (ή καλύτερα: θα μπορούσε να αποτελέσει) την εγγύηση ενός πολιτικού συμβολαίου ελεύθερων και ισότιμων πολιτών.

(πηγή: ΜΙΕΤ)

Η ΙΔΕΟΛΟΓΙΚΗ ΠΡΟΠΑΡΑΣΚΕΥΗ ΤΗΣ ΕΠΑΝΑΣΤΑΣΗΣ

Κ. Θ. Δημαράς ● Φίλιππος Ηλιού
Η ιδεολογική προπαρασκευή της Επανάστασης
Μια ραδιοφωνική συνομιλία

Επίμετρο: Γιάννης Παπαθεοδώρου
Αθήνα, Μορφωτικό Ίδρυμα Εθνικής Τραπέζης, 2020 (Δεκέμβριος)
Σελίδες: 48
Διαστάσεις: 12 x 19 εκ.
ISBN χαρτόδετου: 978-960-250-776-6
Τιμή: € 6,00 € // στο βιβλιοπωλείο μας 5,40 €

Καλλιεργούμε την εθνική μνήμη έξω από
τα χρονικά πλαίσια, με τρόπο τέτοιο ώστε
να σμίγουν τελικά μέσα στην ιστορική μας
συνείδηση η περικεφαλαία του Περικλή με
την περικεφαλαία του Κολοκοτρώνη.

Κ. Θ. ΔΗΜΑΡΑΣ

Πρώτη δημοσίευση μιας ραδιοφωνικής συνομιλίας του Κ. Θ. Δημαρά με τον Φίλιππο Ηλιού. Η εκπομπή, με τίτλο «Η ιδεολογική προπαρασκευή της Επανάστασης» μεταδόθηκε τον Μάρτιο του 1982 στο πλάισιο του κύκλου των επιμορφωτικών και ενημερωτικών εκπομπών του Α΄ Προγράμματος της Ελληνικής Ραδιοφωνίας για την επέτειο του 1821. Το ηχογραφημένο τεκμήριο διασώζεται στο αρχείο του Γιώργου Ζεβελάκη «Φωνές») (httpsQ//bit.ly/36NxFXp).

Στο Επίμετρο, με τίτλο «Αταίριαστες περικεφαλαίες», ο καθηγητής του Πανεπιστημίου Πατρών Γιάννης Παπαθεοδώρου κάνει μια εμπεριστατωμένη αναδρομή στη σχέση των δύο μεγάλων διανοητών, του ιστορικού των νεοελληνικών γραμμάτων Κ. Θ. Δημαρά (1904-1992) και του ιστορικού Φίλιππου Ηλιού (1931-2004), καθώς και στις διάφορες ερμηνείες της Ελληνικής Επανάστασης. 

(πηγή: ΜΙΕΤ)

ΙΕΡΟΥΣΑΛΗΜ

Anne B. Shlay, Gillad Rosen
Ιερουσαλήμ. Προκλήσεις του χώρου σε μια διχοτομημένη μητρόπολη

Μετάφραση: Μιχάλης Λαλιώτης
Ηράκλειο, Πανεπιστημιακές Εκδόσεις Κρήτης, 2020 (Μάρτιος)
Σελίδες: 318, με α/μ εικόνες
Διαστάσεις: 14 x 21 εκ.
ISBN χαρτόδετου: 978-960-524-570-2
Τιμή: 18,00 € // στο βιβλιοπωλείο μας 16,20 €


Η Ιερουσαλήμ είναι μια πόλη εμβληματική, καθώς αποτελεί εδώ και αιώνες πνευματικό κέντρο των τριών μεγάλων μονοθεϊστικών θρησκειών: του ιουδαϊσμού, του χριστιανισμού και του μουσουλμανισμού. Η θρησκευτική ανάταση, ωστόσο, πόρρω απέχει από την καθημερινή ζωή της σημερινής πόλης, η οποία σπαράσσεται από μακροχρόνιες και οξύτατες διαμάχες. Τούτες οι διαμάχες ουσιαστικά αφορούν το ποιος έχει την τυπική και την ουσιαστική κυριότητά της, κάτι που ενδιαφέρει όχι μόνο την τοπική κοινωνία αλλά το σύνολο της διεθνούς κοινότητας· είναι χαρακτηριστικό πως, σε μεγάλο βαθμό, ό,τι συνδέεται με την Ιερουσαλήμ αποτελεί αυτομάτως παγκόσμια είδηση!

Το βιβλίο επιχειρεί να καταγράψει, να συνθέσει και ν’ αναλύσει, σε ένα πλαίσιο αμείωτης και αδιάκοπης ρευστότητας, το λαβυρινθώδες πλέγμα των επιμέρους συμφερόντων, διεκδικήσεων, ισχυρισμών και προβληματισμών σχετικά με τον χώρο, τις γειτονιές και τις ανθρώπινες κοινότητες που συγκροτούν την Ιερουσαλήμ. Οι θεωρητικές προσεγγίσεις και οι πολιτικές αποφάσεις για τον χώρο και τη διαχείρισή του είναι όπλα που χρησιμοποιούνται στην πολύμορφη μάχη για την πόλη αυτή – μια μάχη που αποτελεί μικρογραφία της ευρύτερης παλαιστινιο-ισραηλινής διένεξης.

Το βιβλίο στηρίζεται σε πολυετή έρευνα πεδίου, μακροχρόνια τριβή με την πόλη και την καθημερινότητά της, αλλά και σε 90 συνεντεύξεις με ανθρώπους που ζουν ή έζησαν μόνιμα εκεί. Αφορά κάθε αναγνώστη, ειδικό και μη, που θέλει να γνωρίσει καλύτερα την Ιερουσαλήμ και να δει πόσο βαθιά μπορούν να σφραγίσουν τον χαρακτήρα και την εσωτερική εξέλιξη του άστεως η θρησκεία, η ιδεολογία, οι εθνικιστικές περιχαρακώσεις, αλλά και η πολιτική και οικονομική ισχύς.

(από το οπισθόφυλλο του βιβλίου)

ΕΝΑΝΤΙΟΝ ΤΗΣ ΑΝΤΙΔΡΑΣΤΙΚΗΣ ΣΚΕΨΗΣ

Raphaёl Glucksmann
Εναντίον της αντιδραστικής σκέψης

Μετάφραση: Βάλια Καϊμάκη
Επιμέλεια: Δημήτρης Αντωνίου 
Αθήνα, Πόλις 2018
Σελίδες: 114
Διαστάσεις: 14 x 21 εκ.
ISBN 978-960-435-624-9
Τιμή: 16,00 € // στο βιβλιοπωλείο μας 13,60 €



Άνοδος των εθνικισμών, άνθηση των ταυτοτικών ιδεολογιών, απόρριψη ενός ευρωπαϊκού εγχειρήματος που έχει χάσει τον δρόμο του, δικαιολογημένοι φόβοι μπροστά στην παγκοσμιοποίηση: ο πειρασμός της αναδίπλωσης στον εαυτό μας καταπίνει τα έθνη μας και κλονίζει τις άφωνες και απαθείς δυτικές ελίτ. Απέναντι στα αντιδραστικά κινήματα, είναι πια καιρός να πάρουμε τον λόγο, να δώσουμε τη μάχη για τον πολιτισμό και να επανεφεύρουμε μια ουμανιστική και προοδευτική σχέση με τον κόσμο.

(από το οπισθόφυλλο του βιβλίου)

ΕΔΑ 1956-1967. ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΚΑΙ ΙΔΕΟΛΟΓΙΑ

Κατερίνα Λαμπρινού
ΕΔΑ 1956-1967. Πολιτική και ιδεολογία 

Αθήνα, Πόλις 2017
Σελίδες: 196
Διαστάσεις: 14 x 21 εκ.
ISBN 978-960-435-534-1
Τιμή: 20,00 € / στο βιβλιοπωλείο μας 16,00 €



Ποια ήταν τα πολιτικά και ιδεολογικά χαρακτηριστικά της ανασυγκρότησης της ελληνικής Αριστεράς μετά την ήττα του Εμφυλίου; Πώς συντελέστηκε η μετάβαση από τον μεταπολεμικό αντιφασισμό στη διαιρετική τομή Δεξιά-Αντιδεξιά, που καθόρισε και τη μεταπολιτευτική πολιτική σκηνή; Πώς η υπό διαμόρφωση αντιδεξιά ιδεολογία διασταυρώθηκε με την αναδιαμόρφωση του διεθνούς κομμουνιστικού κινήματος, ξεκινώντας από το εμβληματικό 1956, που εγκαινίασε την αντιφατική εποχή της αποσταλινοποίησης; Η παρούσα μελέτη επικεντρώνεται στον τρόπο που η ΕΔΑ, την περίοδο 1956-1967, υποδέχθηκε αλλά και διαμόρφωσε τους πολιτικούς μετασχηματισμούς και τις πολιτισμικές αντιλήψεις της μεταπολεμικής Ελλάδας.

Υπό το πρίσμα της πολιτικής ιστορίας και της ιστορίας των πολιτικών ιδεών, εξετάζονται οι απόπειρες της ΕΔΑ για την αναθεώρηση της σχέσης της Αριστεράς με τις ιδέες, τους διανοούμενους αλλά και τη "σοβιετική πατρίδα", η εκ νέου πραγμάτευση της αντιφασιστικής και "αντιστασιακής" εμπειρίας καθώς και των παραδόσεων που ανάγονται στη δεκαετία του ’30, η επιστροφή του κόμματος στη δεξαμενή της "λαϊκότητας" και του "εθνικού", όπως αποτυπώθηκε και στη Δημοκρατική Νεολαία Λαμπράκη ή στο πολιτικό-μουσικό εγχείρημα του Μίκη Θεοδωράκη.

Διαμορφώνοντας έναν ιδιότυπο "ταυτοτικό υβριδισμό", και μέσα στα όρια του διπολικού κόσμου, η ΕΔΑ έγινε ο αντιφατικός τόπος διαμόρφωσης νέων πολιτισμικών στάσεων και πολιτικών-ανθρωπολογικών τύπων που καθόρισαν την ελληνική πολιτική ζωή για τις επόμενες δεκαετίες.

Κ.Λ. 

(από το οπισθόφυλλο του βιβλίου)