Η ΦΩΤΟΓΡΑΦΙΑ ΩΣ ΑΙΝΙΓΜΑ

Ηρακλής Παπαϊωάννου
Η φωτογραφία ως αίνιγμα. Μια ανθολογία κειμένων

Θεσσαλονίκη, University Studio Press, 2020 (Ιούλιος)
Σελίδες: 221
Διαστάσεις: 14 x 20,5 εκ.
ISBN χαρτόδετου: 978-960-12-2485-5

Τιμή: 14,00 € // στο βιβλιοπωλείο μας 12,60 €

Το βιβλίο αυτό είναι μια επιλογή κειμένων για τη φωτογραφία ως τέχνη και ως μέσο που επηρεάζει βαθιά τη συλλογική συνείδηση, μέσα από τα οποία ανθολογείται μια περιπλάνηση τριών δεκαετιών. Στο διάστημα αυτό πολλά άλλαξαν στην επικράτεια της τεχνικής εικόνας. Κατά μια έννοια, η ανθολογία αποτελεί μια λοξή ματιά στη σύγχρονη ελληνική φωτογραφία, διαφορετικών γενεών και τεχνοτροπικών προσεγγίσεων, ενώ η έκδοση διανθίζεται επίσης από κάποια θεωρητικά κείμενα. Γιατί κάποιος συνεχίζει επίμονα μια τέτοια δοκιμιακή δραστηριότητα; Δεν είναι η φωτογραφία θαυμαστά αυτοεξηγούμενη; Ίσως γιατί η φωτογραφία θυμίζει γοητευτικό αίνιγμα, ένα άγνωστο κείμενο που απαιτεί προσεκτική ανάγνωση. Ίσως ακόμη γιατί τα κείμενα αυτά γράφτηκαν με την ελπίδα ότι μπορούν να προσφέρουν, πέρα από τη ζύμωση με την τέχνη, μερικά σκαλοπάτια κριτικής σκέψης απέναντι στις μεγάλες προκλήσεις του ρευστού σύγχρονου εικονοκόσμου. Ακόμη, γιατί ο κόσμος του λόγου και της εικόνας μοιάζει με ένα συναρπαστικό ταξίδι, τις ανακαλύψεις του οποίου χαίρεται κανείς να μοιράζεται και, αναπόφευκτα σχεδόν, με έναν λοξό καθρέφτη του εαυτού. Τελικά, η συγγραφική αυτή δραστηριότητα ίσως να μην υπήρξε κάτι περισσότερο από την εμμονική απόπειρα να διαπεράσει κανείς το περιτύλιγμα και να αγγίξει το περιεχόμενο, σε ένα μέσο όπως η φωτογραφία όπου αυτά τα δύο συμπιέζονται δυναμικά στα όρια μιας επιφάνειας, και σε μια εποχή που λατρεύει την επιφάνεια.

Ηρακλής Παπαϊωάννου
(από το οπισθόφυλλο)

ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ, ΜΙΑ ΠΟΛΗ ΑΝΘΡΩΠΩΝ. ΦΩΤΟΓΡΑΦΙΕΣ ΤΟΥ 20ΟΥ ΑΙΩΝΑ

Θεσσαλονίκη, μια πόλη ανθρώπων. Φωτογραφίες του 20ού αιώνα
 
Επιμέλεια: Ευδοξία Ράδη, Ηρακλής Παπαϊωάννου
Κείμενα: συλλογικό
Μετάφραση και φιλολογική επιμέλεια: Κατερίνα Δημοπούλου
Θεσσαλονίκη, University Studio Press 2017
Δίγλωσση έκδοση: ελληνικά και αγγλικά
Σελίδες: 195, με έγχρωμες και α/μ εικόνες
Διαστάσεις: 21 x 26 εκ.
ISBN 978-960-12-2358-2
Τιμή 27,00 € / στο βιβλιοπωλείο μας 21,60 €



Το αφιέρωμα αυτό είναι τελικά ένας φόρος τμής στα βλέμματα των ανθρώπων αυτής της πόλης, όπως μας απευθύνονται μέσα από τις φωτογραφίες, συχνά ανώνυμα όπως αυτά των φωτογράφων τους. Τα βλέμματα αυτών που διέσχισαν τη Θεσσαλονίκη ως ταξιδιώτες ή μαχητές, εκείνων που δεν θέλησαν να την αποχωριστούν, όσων άστοργα η πόλη έδιωξε από κοντά της ή δεν μπόρεσε να προστατεύσει από το μένος των καιρών. Όσων την αγάπησαν ή τη μίσησαν, έγραψαν στίχους και νότες γι' αυτήν ή σ' αυτήν, ερωτεύτηκαν και έδωσαν συνέχεια στο ακριβό φαινόμενο της ζωής μέσα στα γνωστά ή άγνωστα τείχη της.

Οι φωτογραφίες αυτές, όπως ίσως κάθε τέτοιας ανθολογίας, μοιάζουν με εμφανώς ελλειπτικά καθρεφτίσματα, πολύτιμο εργαλείο για να αγγίξουμε με το βλέμμα τη σάρκα του χρόνου που έφυγε και το μέρος της ζωής μας που βρίσκεται εκεί κρυμμένο. Περπατούμε την πόλη με λειψή γνώση και ίσως αυτό, από μια πλευρά, να είναι αρκετό. Ευτυχώς θυμόμαστε. Ευτυχώς επίσης ξεχνάμε.

Ηρακλής Παπαϊωάννου

(από το οπισθόφυλλο του βιβλίου)

ΑΒΡΑΑΜ ΠΑΥΛΙΔΗΣ «ΝΕΑ ΕΡΕΙΠΙΑ»

Το Μορφωτικό Ίδρυμα Εθνικής Τραπέζης

 σε συνεργασία με το Μουσείο Φωτογραφίας Θεσσαλονίκης

παρουσιάζει την έκθεση φωτογραφίας

του Αβραάμ Παυλίδη

ΝΕΑ ΕΡΕΙΠΙΑ

 

στο Πολιτιστικό Κέντρο Θεσσαλονίκης του ΜΙΕΤ

Βίλα Καπαντζή – Βασιλίσσης Όλγας 108

5 Μαΐου – 2 Ιουλίου 2017

Επιμέλεια: Ηρακλής Παπαϊωάννου

Η έκθεση φωτογραφίας του Αβραάμ Παυλίδη «Νέα Ερείπια» εγκαινιάζεται την Παρασκευή 5 Μαΐου 2017 στις 20:00 στο Πολιτιστικό Κέντρο Θεσσαλονίκης του ΜΙΕΤ (Βίλα Καπαντζή - Βασιλίσσης Όλγας 108). Διάρκεια έκθεσης έως τις 2 Ιουλίου 2017.


Η έκθεση συνοδεύεται από ομότιτλο κατάλογο, με κείμενο του Ηρακλή Παπαϊωάννου.

Ασάλευτες εικόνες, αινιγματικές αντιφάσεις

Πριν από είκοσι πέντε χρόνια ο Αβραάμ Παυλίδης ξεκίνησε να φωτογραφίζει εσωτερικούς χώρους, αθέατους μικρόκοσμους από τα σωθικά της ελληνικής επαρχίας. Η διεισδυτική ματιά του επέμεινε με αυθεντικότητα στη θεματική της εγκατάλειψης, ως ευλαβικό προσκύνημα των ερειπίων που αφήνουν πίσω τους η ζωή που σβήνει και η νεωτερικότητα που ελαύνει, σε μια εποχή που η γυαλιστερή θωριά του διαρκώς καινούργιου θάμπωνε το βλέμμα. Μετά το 2010, και ενώ η χώρα είχε εισέλθει απότομα στα άπατα νερά της κρίσης, στράφηκε σε παρατημένες εγκαταστάσεις της βιομηχανικής κοινωνίας που παρήγαγε μαζικά προϊόντα και συμπεριφορές, όπως εργοστάσια, στρατόπεδα, ξενοδοχεία, ψυχιατρεία.

Το έργο του στηρίζεται σε δυο βασικούς πυλώνες: ο πρώτος είναι το ντοκουμέντο που παρέμεινε ισχυρό θεμέλιο της φωτογραφίας παρά την θεωρητική κριτική που δέχτηκε. Ο δεύτερος είναι η θητεία στο αρχιτεκτονικό σχέδιο και η χαμηλόφωνη μαθητεία στη ζωγραφική, μέσα από τη γνωριμία με τον Γιάννη Τσαρούχη και τον θαυμασμό από νεαρή ηλικία για το έργο του Γιάννη Σπυρόπουλου. Οι δυο τους σφράγισαν το έργο του, επιτρέποντάς του να συναιρεί το δημώδες με το μοντέρνο, το φωτογραφικό με το ζωγραφικό.

Ο Παυλίδης γίνεται παρατηρητής των ερειπίων που γεννά ο οξύς ανταγωνισμός, η αυξανόμενη ταχύτητα, η υπόκωφη βία της προόδου, ταξιδεύοντας σε όλη τη χώρα με το διαρκές κίνητρο να αντικρίσει μια εικόνα που δεν έχει ξαναδεί, μέσα από μια ιδιαίτερη παραδοξότητα: ότι εκτιμά τις αρετές της παράδοσης, ενώ συγχρόνως αναζητά διαρκώς νέες εικόνες στις στάχτες της, μέσα σε νέα ερείπια. Ίσως η αινιγματική αυτή αντίφαση να συνιστά το δακτυλικό αποτύπωμα μιας ολόκληρης εποχής. Και ο Παυλίδης μοιάζει να έλκεται ακαταμάχητα από τις αινιγματικές αντιφάσεις και τα επιμελώς κρυμμένα μυστικά.

Ηρακλής Παπαϊωάννου

ΒΙΟΓΡΑΦΙΚΟ

Ο Αβραάμ Παυλίδης γεννήθηκε στη Θεσσαλονίκη το 1950. Μεταξύ 1957 και 1968 έζησε στο χωριό Γάζωρος Σερρών. Το διάστημα 1969-1972 σπούδασε Διακόσμηση και μετά εργάστηκε για δυο χρόνια σε γραφείο αρχιτεκτονικών μελετών, ενώ παράλληλα άρχισε να τον ενδιαφέρει η ζωγραφική. Εργάστηκε για πολλά χρόνια σε εταιρεία διανομής βιβλίων. Το 1976 ξεκίνησε να ταξιδεύει στην Ελλάδα. Φωτογραφίζει από το 1990 εστιάζοντας σταδιακά στην αναπαράσταση εσωτερικών χώρων, κυρίως της ελληνικής υπαίθρου, που διαθέτουν άρωμα παράδοσης. Φωτογραφίες του έχουν παρουσιαστεί τα τελευταία χρόνια σε ατομικές και ομαδικές εκθέσεις στην Ελλάδα και το εξωτερικό όπως, μεταξύ άλλων, η ατομική έκθεση στο Μουσείο Φωτογραφίας Θεσσαλονίκης (2004) και αυτή στην γκαλερί της Βιέννης Forum am Schillerplatz (2009). Το έργο του έχει εκδοθεί στις μονογραφίες Εστίες Παράδοσης (ΜΦΘ, 2004) και Το Τελευταίο Βλέμμα (Ευρώδι, 2010).


INFO – έκθεσης Αβραάμ Παυλίδη «Νέα Ερείπια»

ΜΟΡΦΩΤΙΚΟ ΙΔΡΥΜΑ ΕΘΝΙΚΗΣ ΤΡΑΠΕΖΗΣ
Πολιτιστικό Κέντρο Θεσσαλονίκης
Βίλα Καπαντζή – Λεωφόρος Βασιλίσσης Όλγας 108
Ταχ. Διευθ.: Τ.Θ. 50742, 54014 Θεσσαλονίκης 22

Η έκθεση θα εγκαινιασθεί την Παρασκευή 5 Μαΐου 2017 στις 20:00
Διάρκεια:Παρασκευή 5 Μαΐου έως και Κυριακή 2 Ιουλίου 2017
Ωράριο λειτουργίας:Από Τρίτη έως και Κυριακή: 10.00-18.00 / Δευτέρα: κλειστά
Η είσοδος είναι ελεύθερη στο κοινό


Πληροφορίες
τηλ. 2310 295 170-1 καθημερινές 9.00 – 14.30
και 2310 295 149 τις ώρες λειτουργίας της έκθεσης



ΟΑΣΘ
αν κινείστε προς το κέντρο: 3, 5, 6, 8, 33, 39 (στάση Ανάληψη)
αν κινείστε προς τα νοτιοανατολικά: 5, 6, 8, 33 (στάση Πέτρου Συνδίκα)

ΑΡΙΣ ΓΕΩΡΓΙΟΥ / ΩΤΟ ΜΠΙΟ ΓΚΡΑΦΙ

Άρις Γεωργίου
Ωτο μπιο γκραφί
 
Φωτογραφίες: Άρις Γεωργίου
Κείμενα: Άρις Γεωργίου, Ηρακλής Παπαϊωάννου
Θεσσαλονίκη, Μορφωτικό Ίδρυμα Εθνικής Τραπέζης 2015
319 σελ. με έγχρωμες και α/μ εικόνες
ISBN 978-960-250-640-0
Τιμή 42,40 € / στο βιβλιοπωλείο μας 38,16 €
 

Η έκδοση αυτή πραγματοποιήθηκε με την ευκαιρία της ομώνυμης έκθεσης που διοργάνωσε το Μορφωτικό Ίδρυμα Εθνικής Τραπέζης στον εκθεσιακό χώρο του Πολιτιστικού Κέντρου Θεσσαλονίκης του ΜΙΕΤ (9 Δεκεμβρίου 2015 έως 7 Φεβρουαρίου 2016). Το αυτοκίνητο και η φωτογραφία αποτελούν συναρπαστικές τεχνολογίες που απογειώθηκαν στην πορεία του 20ού αιώνα, συμβολίζοντας την ακμή των μητροπόλεων, την καινοτομία της μηχανής, την ιδιότυπη πανταχού παρουσία, συμβάλλοντας στην κατάκτηση του χώρου και τη συρρίκνωση του χρόνου, στην παράξενη σύζευξη του ιδιωτικού με το δημόσιο. Το αυτοκίνητο επιτάχυνε, ως ισχυρός κινητήρας, τον τροχό της νεωτερικότητας απέναντι στη φαινομενικά στατική παράδοση. Ως αγαθό παράγεται μαζικά, φέρει εθνικές, ιστορικές και κοινωνικές συνδηλώσεις, αποτελεί συχνά τεχνούργημα υψηλής αισθητικής και τεχνολογίας. Όμοια, η φωτογραφία συνιστά εκλεκτικό συνδυασμό αισθητικής και τεχνολογίας που ευνοεί μια πληθωρική κυκλοφορία εικόνων, επηρεάζοντας βαθιά τις ιδέες και τις συμπεριφορές.

Τόσο η φωτογραφία όσο και το αυτοκίνητο χάραξαν ανεξίτηλα τη ζωή του Άρι Γεωργίου. Αυτά τα δύο εξάλλου υπήρξαν αξεχώριστα στη ζωή του ήδη από την εφηβεία, αν όχι από τα άγουρα παιδικά του χρόνια. Κάποια στιγμή, σε ώριμη ηλικία, συνειδητοποιεί ο ίδιος πως, μέσα στο αναρίθμητο των φωτογραφικών του λήψεων, το αυτοκίνητο κατέχει μια ξεχωριστή θέση. Γεννιέται έτσι η φωτογραφική συλλογή που παρουσιάζεται με αυτήν την έκδοση. Οι φωτογραφίες του Γεωργίου δεν αποτελούν απαστράπτοντα διαφημιστικά προώθησης της αυτοκινητοβιομηχανίας. Αντίθετα, είναι «αυτοβιογραφικές»: φωτίζουν τις συνθήκες, το περιβάλλον, την εποχή ή τη μηχανή με την οποία τραβήχτηκαν. Ο φωτογράφος άλλοτε φιλοτεχνεί καλαίσθητα πορτρέτα αυτοκινήτων· άλλοτε πάλι διακρίνει την αντίστιξη με το αστικό ή φυσικό περιβάλλον όπου αυτά σταθμεύουν εφήμερα· συλλαμβάνει πολλαπλότητες αυτοκινήτων ή αφήνεται στη λεπτή ή εκρηκτική χρωματική ατμόσφαιρα που σχηματίζουν. Διαρκής είναι στις φωτογραφίες η συνομιλία του ύφους των αυτοκινήτων με εκείνο του δημόσιου χώρου, η ώσμωση του παλιού με το σύγχρονο, καθώς ο φωτογράφος κινείται από πόλη σε πόλη, από χώρα σε χώρα ή δρασκελίζει τα κατώφλια των δεκαετιών. Το Ωτο μπιο γκραφί χρησιμοποιεί το αυτοκίνητο ως οδηγό για να περιηγηθεί την ανεξάντλητα περίπλοκη αστική συνθήκη.

 Ο Άρις Γεωργίου γεννήθηκε το 1951 στη Θεσσαλονίκη. Σπούδασε αρχιτεκτονική στο Μονπελλιέ της Γαλλίας, όπου πήρε και το μεταπτυχιακό δίπλωμα DEA πολεοδομίας. Επέστρεψε στη Θεσσαλονίκη το 1978 και αρχικά ασχολήθηκε με μεταφράσεις, ενώ την εξαετία 1979-1985 υπήρξε συνεργάτης του ραδιοφώνου με προγράμματα για την τέχνη. Από το 1977 εκθέτει ζωγραφική και φωτογραφία σε πλήθος ατομικών και ομαδικών εκθέσεων στην Ελλάδα και στο εξωτερικό. Το 1984 ήταν ιδρυτικό στέλεχος του PARALLAXIS, που τον Μάιο του 1985 διοργάνωσε τις πρώτες διεθνείς εκδηλώσεις φωτογραφίας στην Ελλάδα. Τον Φεβρουάριο του 1988 ήταν ο εμπνευστής και έκτοτε επί δεκαπενταετία διοργανωτής της Φωτογραφικής Συγκυρίας, του ετήσιου διεθνούς φεστιβάλ φωτογραφίας στη Θεσσαλονίκη. Ως συνεργάτης του περιοδικού Εντευκτήριο εγκαινίασε το ένθετο Camera Obscura, που έχει παρουσιάσει ως τώρα περισσότερα από 100 πορτφόλιο φωτογράφων. Το διάστημα 1998-2002 διετέλεσε πρώτος διευθυντής του Μουσείου Φωτογραφίας Θεσσαλονίκης. Δημοσίευσε εργασίες του σε πολλά έντυπα και περιοδικά και σε πλήθος μονογραφιών και καταλόγων. Αντικείμενο της επαγγελματικής του δραστηριότητας αποτελεί η αρχιτεκτονική και, σε σημαντικό βαθμό, οι γραφικές τέχνες, συνήθως όταν άπτονται των πολιτιστικών ενδιαφερόντων. Το 2011 το Μορφωτικό Ίδρυμα Εθνικής Τραπέζης εξέδωσε το λεύκωμα του Άρι Γεωργίου Η Παπαμάρκου και τα πέριξ.