ΤΟ ΧΡΗΜΑΤΟΚΙΒΩΤΙΟ. ΑΠΟ ΤΗΝ ΙΣΤΟΡΙΑ ΜΙΑΣ ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑΣ ΣΤΗΝ ΙΣΤΟΡΙΑ ΜΙΑΣ ΕΠΟΧΗΣ

Το Μορφωτικό Ίδρυμα Εθνικής Τραπέζης

διοργανώνει και παρουσιάζει την έκθεση

ΤΟ ΧΡΗΜΑΤΟΚΙΒΩΤΙΟ

ΑΠΟ ΤΗΝ ΙΣΤΟΡΙΑ ΜΙΑΣ ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑΣ

ΣΤΗΝ ΙΣΤΟΡΙΑ ΜΙΑΣ ΕΠΟΧΗΣ

Ο Ελπιδοφόρος (Μπιμπής) Α. Λαδόπουλος

την Πέμπτη 19 Σεπτεμβρίου στις 20:00

στον δεύτερο όροφο του Πολιτιστικού Κέντρου Θεσσαλονίκης του ΜΙΕΤ

Βίλα Καπαντζή – Βασιλίσσης Όλγας 108

Επιμέλεια έκθεσης: Χριστίνα Πετρηνού και Άγις Τσουρός

Διάρκεια έκθεσης: 19 Σεπτεμβρίου – 17 Νοεμβρίου 2019

Ωράριο έκθεσης: Τρίτη – Κυριακή: 10:30-18:00 (Δευτέρα κλειστά)

Η έκθεση παρουσιάστηκε για πρώτη φορά το 2018 στην Αίθουσα Τέχνης Γ. & Ε. Βάτη στη Σύρο, σε συνεργασία του Δήμου Σύρου-Ερμούπολης, του Μορφωτικού Ιδρύματος Εθνικής Τραπέζης και του Τμήματος Πολιτισμού της Περιφέρειας Νοτίου Αιγαίου.

ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΚΘΕΣΗ

Η έκθεση παρουσιάζει μια ιστορία μυστηρίου όπου πρωταγωνιστεί το περιεχόμενο ενός χρηματοκιβωτίου. Ερμητικά κλειστό, ξεχασμένο για περίπου εκατό χρόνια μέσα στην αποθήκη ενός παλιού αρχοντικού της Σύρου, ανοίχτηκε πριν από τρία χρόνια, χάρη στην περιέργεια ενός ανθρώπου, που από μικρό παιδί φλεγόταν να ανακαλύψει τους θησαυρούς που έκρυβε: του Άγι Τσουρού, η οικογένεια του οποίου είχε αγοράσει το αρχοντικό στις αρχές της δεκαετίας του 1960.
 

   Κοσμήματα, ρολόγια τσέπης INVICTA, ασημένιες θήκες για σπίρτα και τσιγάρα 

τα οποία βρέθηκαν σ’ ένα ξύλινο κουτί που ασφάλιζε με συνδυασμό τεσσάρων κουμπιών.

Τα ευρήματα –μακράν του να είναι ράβδοι χρυσού– αφηγούνται την ιστορία μιας άλλης οικογένειας, από τις πιο σημαντικές της Σύρας του 19ου και των αρχών του 20ού αιώνα, της οικογένειας του Αθανάσιου Λαδόπουλου (εγγονού ενός εμπόρου της Θεσσαλονίκης που μετακόμισε το 1823 στην τότε ανεγειρόμενη Ερμούπολη) και της συζύγου του Όλγας (κόρης του γνωστού δημάρχου Ερμούπολης Δημήτριου Βαφιαδάκη): μιας μεγαλοαστικής οικογένειας που κυριάρχησε στην εκπληκτική άνθηση της Σύρου τον 19ο αιώνα, με σημαντικές εμπορικές, τραπεζικές, βιομηχανικές και εφοπλιστικές δραστηριότητες καθώς και σημαίνουσα τοπική και εθνική πολιτική δράση.

Φωτογραφία από τα ταξίδια της οικογένειας. Στο χρηματοκιβώτιο βρέθηκαν μέσα σε ένα ξύλινο κουτί 250 περίπου αρνητικά, τα περισσότερα τύπου roll-film 122 μεγάλου format 9x12 εκ (σε κυκλοφορία από το 1903), με βάση ζελατίνας. 

Οι φωτογραφίες τραβήχτηκαν με μηχανή τύπου box camera.

Το χρηματοκιβώτιο φαίνεται πως κλειδώθηκε για τελευταία φορά μετά το 1926, παρόλο που μέλη της οικογένειας επισκέπτονταν και στις επόμενες δεκαετίες το σπίτι στα Χρούσσα – έναν οικισμό με πολλά παραδοσιακά σπίτια και μεγαλοπρεπή αρχοντικά. Η οικογένεια του Τσουρού αγόρασε το σπίτι αυτό από την κόρη του Λαδόπουλου Σμαράγδα στα 1960 και από τότε ξεκίνησε για τον 8χρονο Άγι η περιπετειώδης σχέση του με το χρηματοκιβώτιο.

Η οικογένεια Λαδόπουλου. Καθιστοί από δεξιά ο Κωνσταντίνος Ε. Λαδόπουλος και
ο ανιψιός του Ελπιδοφόρος (Μπιμπής) Α. Λαδόπουλος. Όρθια αριστερά πιθανώς μία
από τις αδελφές του Ελπιδοφόρου, η Σμαράγδα ή η Άννα, και στη μέση με το σκυλάκι η Όλγα Βαφειαδάκη.

Σπάνια έγγραφα, προσωπική αλληλογραφία, ερασιτεχνικές φωτογραφίες, καρποστάλ από ταξίδια της οικογένειας, όπλα, αρχαία νομίσματα, μετάλλια και ποικίλα προσωπικά αντικείμενα λειτουργούν σαν «χρονοκάψουλα» και προσφέρουν μια περιήγηση σε έναν ενίοτε αυστηρά προσωπικό “θησαυρό” μιας άλλης εποχής· τότε που η Ερμούπολη της Σύρου ήταν το πρώτο αστικό κέντρο με τη μεγαλύτερη οικονομική, βιομηχανική, κοινωνική και πολεοδομική ανάπτυξη στην ελεύθερη Ελλάδα. Μέσα σε ένα ξύλινο κουτί υπήρχαν 250 περίπου αρνητικά, τα περισσότερα τύπου roll-film 122, format 9x12 εκ. (σε κυκλοφορία από το 1903), με βάση ζελατίνας. Οι φωτογραφίες αυτές τραβήχτηκαν με μηχανή τύπου box camera.

Το βοηθητικό οίκημα στο κτήμα στα Χρούσσα και το άδειο χρηματοκιβώτιο. 

Φωτογραφία του ζωγράφου Χρήστου Μποκόρου, καλοκαίρι 2017.

Εντοπίσθηκαν επίσης σημαντικά έγγραφα: συμβόλαια αγοράς οικημάτων και οικοπέδων, μετοχές της Ελληνικής Ακτοπλοΐας, ο πίνακας διανομής της περιουσίας του Δημήτρη Βαφιαδάκη και η χειρόγραφη διαθήκη του γαμπρού του Αθανάσιου Λαδόπουλου –ενδεικτικά του πλούτου τους– αλλά και διάφορα εφήμερα τεκμήρια, όπως καθημερινοί λογαριασμοί και καταστάσεις εξόδων του νοικοκυριού, πληρωμές διδάκτρων και διαμονής σε σχολείο στην Ελβετία, αλληλογραφία με δικηγόρους, τράπεζες και συνεργάτες.

Ονομαστική μετοχή της Ελληνικής Ατμοπλοΐας αξίας 500 δραχμών, Ερμούπολη 25.07.1877

Η έκθεση παρουσιάστηκε για πρώτη φορά το 2018 στην Αίθουσα Τέχνης Γ. & Ε. Βάτη στη Σύρο, σε συνεργασία με τον Δήμο Σύρου-Ερμούπολης, το Μορφωτικό Ίδρυμα Εθνικής Τραπέζης και το Τμήμα Πολιτισμού της Περιφέρειας Νοτίου Αιγαίου.


Μια παράλληλη έκθεση: ΟΙ ΕΝΟΙΚΟΙ

Ταυτόχρονα με την έκθεση «Το Χρηματοκιβώτιο», στον πρώτο όροφο της Βίλας Καπαντζή διοργανώνεται η έκθεση «Οι Ένοικοι», η οποία αφηγείται την ιστορία της ίδιας της βίλας, από την ανέγερσή της στις αρχές της δεκαετίας του 1890 ως κατοικίας της οικογένειας του επιφανούς ντονμέ τραπεζίτη Μεχμέτ Καπαντζή μέχρι τη σημερινή χρήση της ως Πολιτιστικού Κέντρου του ΜΙΕΤ στη Θεσσαλονίκη.

INFO – έκθεσης «Το χρηματοκιβώτιο. Από την ιστορία μιας οικογένειας στην ιστορία μιας εποχής» 


ΜΟΡΦΩΤΙΚΟ ΙΔΡΥΜΑ ΕΘΝΙΚΗΣ ΤΡΑΠΕΖΗΣ
Πολιτιστικό Κέντρο Θεσσαλονίκης
Βίλα Καπαντζή – Λεωφόρος Βασιλίσσης Όλγας 108
Ταχ. Διευθ.: Τ.Θ. 50742, 54014 Θεσσαλονίκης 22 


Η έκθεση θα εγκαινιασθεί την Πέμπτη 19 Σεπτεμβρίου 2019 στις 20:00

Διάρκεια
19 Σεπτεμβρίου – 17 Νοεμβρίου 2019

Ωράριο λειτουργίας
Τρίτη – Κυριακή: 10:30-18:00 (Δευτέρα κλειστά)

Η είσοδος είναι ελεύθερη στο κοινό

Πληροφορίες
τηλ. 2310 295 170-1 καθημερινές 9.00 – 14.30
και 2310 295 150 κατά τις ώρες λειτουργίας της έκθεσης

ΟΑΣΘ
αν κινείστε προς το κέντρο: 3Κ, 5, 6, 8 (στάση Ανάληψη)
αν κινείστε προς τα νοτιοανατολικά: 3Κ, 5, 6, 8 (στάση Πέτρου Συνδίκα)

ΒΙΒΛΙΑ ΣΤΟΝ ΚΗΠΟ

Με αφορμή το θερινό ηλιοστάσιο, το Μορφωτικό Ίδρυμα Εθνικής Τραπέζης

διοργανώνει καλοκαιρινό Bazaar βιβλίων στην αυλή της Βίλας Καπαντζή 

την Πέμπτη 20 & την Παρασκευή 21 Ιουνίου 2019.

Ώρες λειτουργίας: 

Πέμπτη 20/6: 17:00-21:00 

Παρασκευή 21/6: 11:00-21:00

Στο Παζάρι θα διατεθεί μεγάλο μέρος των εκδόσεων του ΜΙΕΤ και του ΕΛΙΑ με έκπτωση 50% έως 70%. Το κοινό μπορεί να επιλέξει βιβλία από μεγάλη ποικιλία πρωτότυπων και μεταφρασμένων μελετών που καλύπτουν θεματικά όλο σχεδόν το φάσμα των επιστημών του ανθρώπου (ιστορία, αρχαιολογία, φιλοσοφία, κλασική, βυζαντινή και νεότερη φιλολογία, γλωσσολογία, ιστορία των επιστημών, τέχνη κ.λπ.) και όχι μόνο.

Επιπλέον οι επισκέπτες θα έχουν την ευκαιρία να βρουν παλιά βιβλία λογοτεχνίας, ιστορίας και κοινωνικών επιστημών, σπάνια περιοδικά και θεατρικά προγράμματα σημαντικών παραστάσεων σε ιδιαίτερα προσιτές τιμές, που θα ξεκινούν από 1€.

Κατάλογος βιβλίων: https://bit.ly/2MqQY0D

Ελάτε μια βόλτα στον κήπο για έναν χυμό, ένα ποτήρι κρασί κι ένα μικρό κέρασμα.

INFO 

ΜΟΡΦΩΤΙΚΟ ΙΔΡΥΜΑ ΕΘΝΙΚΗΣ ΤΡΑΠΕΖΗΣ
Πολιτιστικό Κέντρο Θεσσαλονίκης
Βίλα Καπαντζή – Λεωφόρος Βασιλίσσης Όλγας 108
Ταχ. Διευθ.: Τ.Θ. 50742, 54014 Θεσσαλονίκης 22

Ωράριο λειτουργίας
Πέμπτη 17:00–21:00
Παρασκευή 11:00–21:00

Πληροφορίες
τηλ. 2310 295 170-7 καθημερινές 9.00 – 14.30

ΟΑΣΘ
αν κινείστε προς το κέντρο: 3Κ, 5, 6 (στάση Ανάληψη)
αν κινείστε προς τα νοτιοανατολικά: 3Κ, 5, 6 (στάση Πέτρου Συνδίκα)

ΕΝΑΣ ΚΗΠΟΣ ΣΤΗΝ ΠΟΛΗ. ΕΝΑ ΚΕΝΟ ΓΙΑ ΜΙΑ ΠΑΥΣΗ

  Το Μορφωτικό Ίδρυμα Εθνικής Τραπέζης

στο πλαίσιο της ενότητας ΑΣΤΥ & ΚΗΠΟΣ

παρουσιάζει τη μικρού μήκους ταινία της Cécile Clos

Ένας κήπος στην πόλη

Ένα κενό για μια παύση 

την Τρίτη 18 Ιουνίου στις 21:30

στην αυλή του Πολιτιστικού Κέντρου Θεσσαλονίκης του ΜΙΕΤ

Βίλα Καπαντζή – Βασιλίσσης Όλγας 108

Ειδικά για εκείνη τη μέρα, οι εκθέσεις που παρουσιάζονται αυτή την περίοδο στο Πολιτιστικό Κέντρο (του Νίκου Παπαδόπουλου: Flora Filopappou και της Λίας Ναλμπαντίδου: Αστικός μυστικός κήπος) θα λειτουργούν μέχρι τις 21.00.

ΓΙΑ ΤΗΝ ΤΑΙΝΙΑ

Η λευκή οθόνη της Cécile Clos φέρει στην επιφάνειά της τη ζωή ενός πειραματικού κήπου περιτριγυρισμένου από μπετόν. Ο «Κήπος στην πόλη» βιώνεται ως ένα ταξίδι, ως προσωπική εμπειρία. Αστικά και φυσικά τοπία εναλλάσσονται μέσα από φωτογραφικές, ψηφιακές και κινηματογραφικές εικόνες δημιουργώντας ροές και παύσεις. Ο ρυθμός των εικόνων διαρθρώνεται άλλοτε με επιτάχυνση και άλλοτε με βραδύτητα, ένας χρόνος εσωτερικός, υποκειμενικός. Ο κήπος της είναι ένας τόπος όπου κατοικεί η διαφορετικότητα της βλάστησης, μεταφορά της διαφορετικότητας του κόσμου, που άλλοτε είναι ορατή κι άλλοτε όχι. Πρόκειται για ένα μεσοδιάστημα στον αστικό ιστό που μας προσκαλεί να αντιμετωπίσουμε τον κήπο ως κενό χώρο, ως δυνατότητα προσωπικού καταφυγίου και ευκαιρία ενδοσκόπησης. 

ΒΙΟΓΡΑΦΙΚΟ

Η Cécile Clos ζει και εργάζεται στην Nantes. Έχει πραγματοποιήσει σπουδές Πλαστικών Τεχνών στην Rennes και στο Τμήμα Επιστημών και Τεχνικών της Φωτογραφίας στο Πανεπιστήμιο Paris 8 στο Παρίσι. Εργάζεται ως φωτογράφος στο Μουσείο Καλών Τεχνών της Nantes. Έχει πάρει μέρος σε ομαδικές εκθέσεις και έχει παρουσιάσει το έργο της σε ατομικές. Τα τελευταία χρόνια ερευνά τους αστικούς κήπους πραγματοποιώντας ταινίες μικρού μήκους και εγκαταστάσεις στο δημόσιο χώρο.

INFO – προβολής ταινίας μικρού μήκους Cécile Clos «Ένας κήπος στην πόλη»

ΜΟΡΦΩΤΙΚΟ ΙΔΡΥΜΑ ΕΘΝΙΚΗΣ ΤΡΑΠΕΖΗΣ
Πολιτιστικό Κέντρο Θεσσαλονίκης
Βίλα Καπαντζή – Λεωφόρος Βασιλίσσης Όλγας 108
Ταχ. Διευθ.: Τ.Θ. 50742, 54014 Θεσσαλονίκης 22


Η προβολή θα πραγματοποιηθεί την Τρίτη 18 Ιουνίου 2019 στις 21:30

Πληροφορίες
τηλ. 2310 295 170-7 καθημερινές 9.00 – 14.30
και 2310 295 150 τις ώρες λειτουργίας της έκθεσης

ΟΑΣΘ
αν κινείστε προς το κέντρο: 3Κ, 5, 6 (στάση Ανάληψη)
αν κινείστε προς τα νοτιοανατολικά: 3Κ, 5, 6 (στάση Πέτρου Συνδίκα)

ΕΚΘΕΣΗ ΤΟΥ ΑΡΙ ΓΕΩΡΓΙΟΥ ΜΕ ΤΙΤΛΟ «ΑΜΕΡΙΚΗ-ΡΩΣΙΑ: ΙΣΟΠΑΛΙΑ» ΣΤΟ ΠΟ.ΚΕ.Θ.

Το Μορφωτικό Ίδρυμα Εθνικής Τραπέζης

παρουσιάζει την έκθεση φωτογραφίας

Άρις Γεωργίου 

Αμερική-Ρωσία: Ισοπαλία

την Πέμπτη 7 Φεβρουαρίου στις 20:00

στο Πολιτιστικό Κέντρο Θεσσαλονίκης του ΜΙΕΤ

Βίλα Καπαντζή – Βασιλίσσης Όλγας 108

Διάρκεια έκθεσης: 7 Φεβρουαρίου – 7 Απριλίου 2019

Ωράριο έκθεσης: Τρίτη – Κυριακή: 10:30-18:00 (Δευτέρα κλειστά)

ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΚΘΕΣΗ

Η "Αμερική του 1978" υπήρξε ίσως η πλέον θεμελιακή ενότητα του φωτογραφικού έργου τού Άρι Γεωργίου. Προϊόν του πρώτου μεγάλου ταξιδιού σε αυτή τη χώρα που επί δίμηνο διέσχισε από Δυσμάς προς Ανατολάς, αποτέλεσε το υλικό της πρώτης του ατομικής έκθεσης με τίτλο "Φωτογραφίες απ' την Αμερική". Η στιγμή για να γίνει αντικείμενο μονογραφίας ήρθε το 2018, 40 ολόκληρα χρόνια μετά από εκείνο το πρώτο ταξίδι στη μυθική χώρα της εφηβείας του, και αποφασίστηκε από το Μορφωτικό Ίδρυμα Εθνικής Τραπέζης να αποτελέσει μια "δίδυμη" εκδοτική χειρονομία ταυτόχρονα με την παράλληλη έκδοση της "Ρωσίας του 1998". Επετειακή και η τελευταία, 20 χρόνια μετά την Αμερική και 20 πριν από το 2018, έρχεται να αντιπαρατεθεί ως φωτογραφική μαρτυρία προς τη νεανικότερη ματιά του τού "άλλου πόλου".

Διότι, όπως λέει ο ίδιος, «...για τη δική μας γενιά, οι δύο χώρες, κυρίως με την πολιτική μορφή που είχαν μεταπολεμικά, με τη γνωστή αντιπαλότητα, ασυμβατότητα, την "ασυμφωνία χαρακτήρων" τους, αποτελούσαν το "αιώνιο" ―στα δικά μας μάτια του τότε― "δίπολο" της ασταθούς / ευσταθούς ισορροπίας που "δεν θα ήταν ποτέ δυνατό να ανατραπεί"».

Τα δύο παράλληλα βιβλία, "Η Αμερική σε 78 στροφές" και "Ρωσία ’98, Μετά το παραπέτασμα", με τις 200 σελίδες το καθένα τους και με δύο κορυφαία κείμενα από τον Γιώργο Χουλιάρα και τον Robin Baker αντίστοιχα, έρχονται να θυμίσουν σε ποιο βαθμό, «...εμείς οι εκτός Αμερικής και εκτός Ρωσίας "μικροί" πολίτες του δυτικού κόσμου, είχαμε διαμορφωμένα και παγιωμένα αντανακλαστικά αντίληψης του Κόσμου μέσα από την εικόνα που οι δύο μεγάλες χώρες εξέπεμπαν ερήμην μας».

Παρότι ανεξάρτητα μεταξύ τους, τα δύο βιβλία παρουσιάζονται στο πλαίσιο μιας ενιαίας έκθεσης με τίτλο Αμερική-Ρωσία: Ισοπαλία σε επιμέλεια Γιάννη Επαμεινώνδα, όπου η ανάμειξη και η γειτονία εικόνων από τις δύο μεγάλες δυνάμεις της εποχής, επιχειρεί να αναδείξει ομοιότητες και διαφορές των δύο τόπων, να εντοπίσει και να συνδιαλεχθεί με πιθανές ή απίθανες ζεύξεις και διαζεύξεις.

ΒΙΟΓΡΑΦΙΚΟ

Ο Άρις Γεωργίου (Θεσσαλονίκη, 1951) είναι αρχιτέκτων. Έχει στο ενεργητικό του μεγάλο αριθμό εκθέσεων και εκδόσεων φωτογραφίας και ζωγραφικής. Κείμενά του δημοσιεύτηκαν σε ποικίλες εκδόσεις και περιοδικά, όπως και στα βιβλία του Φωτοπαρακείμενα των εκδόσεων Εντευκτηρίου, Ανέκαθεν και τουναντίον του βιβλιοπωλείου της Εστίας, Η Παπαμάρκου και τα Πέριξ και Ωτο-μπιο-γκραφί των εκδόσεων του Μορφωτικού Ιδρύματος Εθνικής Τραπέζης.


INFO – έκθεσης Άρι Γεωργίου «Αμερική-Ρωσία: Ισοπαλία»

ΜΟΡΦΩΤΙΚΟ ΙΔΡΥΜΑ ΕΘΝΙΚΗΣ ΤΡΑΠΕΖΗΣ
Πολιτιστικό Κέντρο Θεσσαλονίκης
Βίλα Καπαντζή – Λεωφόρος Βασιλίσσης Όλγας 108
Ταχ. Διευθ.: Τ.Θ. 50742, 54014 Θεσσαλονίκης 22


Η έκθεση θα εγκαινιασθεί την Πέμπτη 7 Φεβρουαρίου 2019 στις 20:00

Διάρκεια
Πέμπτη 7 Φεβρουαρίου έως και Κυριακή 7 Απριλίου 2019

Ωράριο λειτουργίας
Από Τρίτη έως και Κυριακή: 10.30-18.00
Δευτέρα: κλειστά

Η είσοδος είναι ελεύθερη στο κοινό

Πληροφορίες
τηλ. 2310 295 170-1 καθημερινές 9.00 – 14.30
και 2310 295 149 τις ώρες λειτουργίας της έκθεσης

ΟΑΣΘ
αν κινείστε προς το κέντρο: 3Κ, 5, 6, 8 (στάση Ανάληψη)
αν κινείστε προς τα νοτιοανατολικά: 3Κ, 5, 6, 8 (στάση Πέτρου Συνδίκα)

ΕΚΘΕΣΗ ΤΟΥ ΣΤΡΑΤΟΥ ΚΑΛΑΦΑΤΗ ΜΕ ΤΙΤΛΟ «ΑΡΧΙΠΕΛΑΓΟΣ» ΣΤΟ ΠΟ.ΚΕ.Θ.

Το Μορφωτικό Ίδρυμα Εθνικής Τραπέζης

παρουσιάζει την έκθεση φωτογραφίας τού 

Στράτου Καλαφάτη

Αρχιπέλαγος

την Παρασκευή 7 Δεκεμβρίου 2018 στις 19:30

στο Πολιτιστικό Κέντρο Θεσσαλονίκης του ΜΙΕΤ

Βίλα Καπαντζή – Βασιλίσσης Όλγας 108 – β΄ όροφος.

Η έκθεση φωτογραφίας του Στράτου Καλαφάτη «Αρχιπέλαγος» εγκαινιάζεται την Παρασκευή 7 Δεκεμβρίου 2018 στις 19:30, στο Πολιτιστικό Κέντρο Θεσσαλονίκης του ΜΙΕΤ (Βίλα Καπαντζή – Βασιλίσσης Όλγας 108 – β΄ όροφος). Συνοδεύεται από ομότιτλο κατάλογο των εκδόσεων Άγρα.

Διάρκεια έκθεσης: 7 Δεκεμβρίου 2018 έως και 27 Ιανουαρίου 2019
Ωράριο έκθεσης: Τρίτη έως και Κυριακή: 10:30-18:00 (Δευτέρα κλειστά)

ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΚΘΕΣΗ
Ο Στράτος Καλαφάτης γράφει στον πρόλογο της αντίστοιχης έκδοσης που κυκλοφορεί από τις εκδόσεις Άγρα:

«Η εργασία του Αρχιπελάγους ξεκίνησε από μια ανάθεση των επιμελητών της 10ης Μπιενάλε Αρχιτεκτονικής της Βενετίας. Η Κατερίνα Κοτζιά, ο Ηλίας Κωνσταντόπουλος, ο Λόης Παπαδόπουλος και η Κορίνα Φιλοξενίδου, στηριγμένοι στην αιρετική πεποίθηση του ιστορικού Ruggiero Romano ότι το Αρχιπέλαγος είναι μια πόλη, έθεσαν την ιδέα αυτή ως άξονα της ελληνικής συμμετοχής.

Αυτήν τη θεματική της υδάτινης πόλης προσπαθήσαμε να οπτικοποιήσουμε, μαζί με τον φίλο και εκλεκτό φωτογράφο Σπύρο Στάβερη. Ανέλαβα να φωτογραφίσω τα πλοία και τις διαδρομές τους, ενώ ο Στάβερης θα κατέγραφε το ανθρώπινο στοιχείο, που κατακλύζει τα νησιά του Αιγαίου τους καλοκαιρινούς μήνες. Οι εικόνες που προέκυψαν, παρουσιάστηκαν για πρώτη φορά τον Σεπτέμβριο του 2006 στο ελληνικό περίπτερο, στα Giardini της Βενετίας.

Τη θάλασσα τη γνώρισα μέσα από τον ήχο της. Έφτανε τα βράδια τραχύς, ρυθμικός, στο παιδικό μου δωμάτιο. Η εικόνα της ήταν τόσο παρούσα που σχεδόν μου διέφευγε. Γινόταν ένα με τους λόφους της Καλαμίτσας, σ’ ένα τοπίο δεδομένο, όσο και η πράξη της αναπνοής.

Ο παππούς μου, μια ζωή ναυτικός, δεν μπόρεσε ποτέ να ξεπεράσει την αυστηρότητα και τα χούγια του καπετάνιου. Μου μιλούσε για ταξίδια και περιπέτειες, με εκπαίδευσε στα μυστικά και στους νόμους της. Έτσι περνούσαν τα καλοκαίρια, με τη θάλασσα να με υιοθετεί ξυπόλυτο, ηλιοκαμένο και ευτυχή.

Καιρό μετά, μαζί με τη Λία και τη μικρή Δάφνη, ζήσαμε για τέσσερα χρόνια στο νησί της Σκοπέλου. Εκεί, μέσα στον υδάτινο κύκλο, μου εντυπώθηκε ο απελευθερωτικός, αλλά και αβάσταχτος αποκλεισμός του νερού.

Ξεκίνησα το ταξίδι του Αρχιπελάγους, από τη γενέτειρά μου, ένα απόγευμα, αρχές του καλοκαιριού. Η Καβάλα, το βορειότερο λιμάνι του Αιγαίου, ήταν η ιδανική αφετηρία, μα πρωτίστως, η πόλη όπου μεγάλωσα και έμαθα τη θάλασσα. Το πλοίο ήταν οικείο από τα ταξίδια της νιότης, ανάγλυφο από τα στρώματα αλμύρας και λαδομπογιάς. Αφήσαμε τη στεριά. Μαύρος καπνός απλώθηκε στον ορίζοντα, μέχρι που χάθηκε στη νύχτα. Παρέμεινα στο κατάστρωμα, παρατηρώντας τις γραμμές, τους αφρούς της μηχανής και τα μακρινά φώτα, σε μια προσπάθεια ανασύνταξης της μνήμης. Φτάσαμε στη Λήμνο. Τα κόκκινα φώτα της προβλήτας και ο θόρυβος του καταπέλτη, ήταν οι πρώτες φωτογραφίες του Αρχιπελάγους. Ακολούθησαν πολλές ακόμη, στις είκοσι μέρες αυτής της μικρής οδύσσειας.

Σήμερα, δώδεκα χρόνια μετά, με την ευκαιρία αυτής της έκθεσης, επέστρεψα στο Αιγαίο για να φωτογραφίσω ξανά. Ένα νέο ταξίδι, απαράλλαχτο κι όμως τόσο διαφορετικό, ολοκλήρωσε την ιστορία του. Η καμένη λέμβος και η μοναχική σημαία, αποτελούν τις τελευταίες χειρονομίες μιας επικαιρότητας, που θα χαθεί κι αυτή στα βάθη του χρόνου».

Ο Ηρακλής Παπαϊωάννου λέει για το Αρχιπέλαγος:

«Το Αιγαίο είναι ένας τόπος οικείος όσο και ανοίκειος: πεδίο δράσης της Ιλιάδας και της Οδύσσειας, τόπος με δυνατά ριζώματα και ξεριζώματα, με κλειστές κοινότητες και ρητές γεωγραφικές ασυνέχειες, συνιστά, μαζί με το «τοπίο των ερειπίων», την πιο δημοφιλή σύγχρονη ελληνική εικόνα. Αντί περιήγησης στις αιγαιακές κοινωνίες, που διαστέλλονται θορυβωδώς το καλοκαίρι και συστέλλονται με μελαγχολική ηρεμία το χειμώνα, το Αρχιπέλαγος του Στράτου Καλαφάτη ερευνά μάλλον το βίωμα της νομαδικής μετακίνησης στους υδάτινους δρόμους, πέρα από τα αρχιτεκτονικά ή άλλα στερεότυπα. Αυτό φαίνεται να προτείνουν οι φωτογραφίες των πλοίων, που χάνονται ως κουκίδες απειροελάχιστες φέροντας την ευθύνη για αποχωρισμούς και σμιξίματα σε μικρά και μεγάλα λιμάνια· ή τα αφρισμένα τοπία, που πτυχώνονται βίαια καθώς το κολοσσιαίο σκάφος οργώνει την ανοιχτή θάλασσα, τοπία τα οποία άλλοτε καίγονται στο φως κι άλλοτε σβήνουν σ’ ένα βαθύ, σκοτεινό μπλε. Είναι ακόμη τα παράθυρα και τα φινιστρίνια, ξαφνικά ανοίγματα σε μια απρόσμενη θέα. Δύο κόσμοι τέμνονται εδώ: ένας κοντινός, απτός, λειτουργικός και ένας απόμακρος, μεταφορικός, πνευματικός. Η μετάπτωση, όμως, αυτή, ανάμεσα στο μέσα και στο έξω, την καθημερινότητα και τη διαχρονία, το φωτεινό και το σκοτεινό, δεν λανθάνει επίσης πίσω από τον Άθω του Καλαφάτη; Το έργο του, ενσωματώνοντας αυτό που κάποιες φορές εκπλήσσει και τον ίδιο, μοιάζει με άσκηση ισορροπίας ανάμεσα σε ό,τι κανείς προεργάζεται και ό,τι δεν μπορεί να προβλέψει, ισορροπία δύσκολη όσο και γενναιόδωρη.

Ενίοτε διακρίνονται στις φωτογραφίες στοιχεία με στενότερη πολιτική ανάγνωση: μια σημαία στερεωμένη σ’ ένα βράχο, ένδειξη εδαφικής κυριότητας στην απόλυτη ερημία, ή μια λαστιχένια λέμβος στα βράχια κάποιας ακτής, σύμβολο επιβίωσης αλλά και απώλειας σε καιρούς ταραγμένους, όταν η θάλασσα βαφτίστηκε ποτάμι για να περάσουν άφοβα οι απελπισμένοι – ποιος, όμως, από τα ομηρικά ακόμη έπη, γελάστηκε ποτέ να πιστέψει ότι το αρχιπέλαγος συνιστά ουδέτερη ζώνη; Είναι ακόμη τα καταστρώματα, παρατηρητήρια του ευμετάβλητου της θάλασσας, τα φωταγωγημένα φέρι που μοιάζουν αυτάρκεις μικρόκοσμοι. Και, βέβαια, οι αφαιρετικές εκείνες φωτογραφίες οι οποίες επιχειρούν να συμπυκνώσουν το ελάχιστο τοπίο.

Το Αιγαίο δεν είναι ένας κόσμος μονοσήμαντος. Είναι τόποι πολλοί που αλληλοδιεισδύουν χωρικά, χρονικά, εννοιακά. Είναι η περίεργη αίσθηση αιώρησης σ’ έναν αρχέτυπο κόσμο, όπου απέναντι στο πέλαγος, σε άμεση επαφή με τον αέρα, την αλμύρα, το φως, νιώθει κανείς να βρίσκει ανάλαφρα, σιωπηλά, πρόσκαιρα κάτι από τον μύχιο εαυτό του. Πώς μπορεί κανείς να μιλήσει για ένα θέμα γνωστό με τρόπο άγνωστο; Πώς μπορεί να συγκεράσει τη στέρεη ύλη με τη διαρκή ρευστότητα; Αυτό που διαχέεται ελεύθερα με αυτό που είναι βαθιά κρυμμένο; Με τέτοια ερωτηματικά στο νου μοιάζει να πλανήθηκε ο Στράτος Καλαφάτης στα μήκη και τα πλάτη του Αιγαίου. Και ίσως το Αρχιπέλαγος να αποτελεί τελικά ένα γόνιμο πρόσχημα, ένα επιλεγμένο πεδίο δοκιμής απαντήσεων, γιατί τα ερωτηματικά αυτά διατυπώνονται ακέραια πολύ πέρα από την επικράτειά του».

ΒΙΟΓΡΑΦΙΚΟ

Ο Στράτος Καλαφάτης είναι φωτογράφος. Γεννήθηκε στην Καβάλα το 1966. Ζει στη Θεσσαλονίκη, όπου έχει δημιουργήσει με τη Λία Ναλμπαντίδου το studiotessera, έναν τόπο για τη φωτογραφία. Από τις εκδόσεις Άγρα κυκλοφορούν τα βιβλία του Αρχέτυπες εικόνες (1999), Ομόνοια 2000 - Ταξίδι στον ομφαλό της Αθήνας, με κείμενα του Φίλιππου Φιλίππου (2000), Ημερολόγιο 1998-2002 (2004), Άθως / Τα χρώματα της πίστης (2014) και Αρχιπέλαγος (2017). Εκπροσωπείται από την γκαλερί Bernier/Eliades.


INFO – έκθεσης Στράτου Καλαφάτη «Αρχιπέλαγος»

ΜΟΡΦΩΤΙΚΟ ΙΔΡΥΜΑ ΕΘΝΙΚΗΣ ΤΡΑΠΕΖΗΣ
Πολιτιστικό Κέντρο Θεσσαλονίκης

Βίλα Καπαντζή – Λεωφόρος Βασιλίσσης Όλγας 108
Ταχ. Διευθ.: Τ.Θ. 50742, 54014 Θεσσαλονίκης 22


Η έκθεση θα εγκαινιασθεί την Παρασκευή 7 Δεκεμβρίου 2018

Διάρκεια
Παρασκευή 7 Δεκεμβρίου 2018 έως και Κυριακή 27 Ιανουαρίου 2019

Ωράριο λειτουργίας
Από Τρίτη έως και Κυριακή: 10.30-18.00
Δευτέρα: κλειστά

Η είσοδος είναι ελεύθερη στο κοινό

Πληροφορίες
τηλ. 2310 295 170-1 καθημερινές 9.00 – 14.30
και 2310 295 150 τις ώρες λειτουργίας της έκθεσης

ΟΑΣΘ
αν κινείστε προς το κέντρο: 3Κ, 5, 6, 8 (στάση Ανάληψη)
αν κινείστε προς τα νοτιοανατολικά: 3Κ, 5, 6, 8 (στάση Πέτρου Συνδίκα)

ΕΚΘΕΣΗ ΤΟΥ ΚΩΣΤΗ ΑΝΤΩΝΙΑΔΗ ΜΕ ΤΙΤΛΟ "ΦΩΤΟΓΡΑΦΙΕΣ, ΑΛΗΘΕΙΕΣ ΚΑΙ ΨΕΜΑΤΑ 1985-2018" ΣΤΟ ΠΟ.ΚΕ.Θ.

Το Μορφωτικό Ίδρυμα Εθνικής Τραπέζης

σε συνδιοργάνωση με το Μουσείο Φωτογραφίας Θεσσαλονίκης και το Μουσείο Μπενάκη

παρουσιάζει –στο πλαίσιο της PhotoΒiennale 2018 / 23ης Διεθνούς Φωτογραφικής Συνάντησης–

την έκθεση φωτογραφίας του 

Κωστή Αντωνιάδη 

ΦΩΤΟΓΡΑΦΙΕΣ, ΑΛΗΘΕΙΕΣ ΚΑΙ ΨΕΜΑΤΑ 1985-2018

την Παρασκευή 14 Σεπτεμβρίου 2018 στις 20:30

στο Πολιτιστικό Κέντρο Θεσσαλονίκης του ΜΙΕΤ

Βίλα Καπαντζή – Βασιλίσσης Όλγας 108

Fragments II, 2014

Η έκθεση φωτογραφίας του Κωστή Αντωνιάδη «ΦΩΤΟΓΡΑΦΙΕΣ, ΑΛΗΘΕΙΕΣ ΚΑΙ ΨΕΜΑΤΑ 1985-2018», που συνδιοργανώνεται από το Μορφωτικό Ίδρυμα Εθνικής Τραπέζης, το Μουσείο Φωτογραφίας Θεσσαλονίκης και το Μουσείο Μπενάκη στο πλαίσιο της PhotoΒiennale 2018 / 23ης Διεθνούς Φωτογραφικής Συνάντησης, εγκαινιάζεται την Παρασκευή 14 Σεπτεμβρίου 2018 στις 20:30 στο Πολιτιστικό Κέντρο Θεσσαλονίκης του ΜΙΕΤ (Βίλα Καπαντζή - Βασιλίσσης Όλγας 108).

Τα επίσημα εγκαίνια θα γίνουν την Τετάρτη 26 Σεπτεμβρίου, στις 20:30.

Διάρκεια έκθεσης: 14 Σεπτεμβρίου έως 11 Νοεμβρίου 2018
Ωράριο έκθεσης: Τρίτη – Κυριακή: 10:30-18:00 (Δευτέρα κλειστά)

ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΚΘΕΣΗ

H έκθεση ΦΩΤΟΓΡΑΦΙΕΣ, ΑΛΗΘΕΙΕΣ ΚΑΙ ΨΕΜΑΤΑ 1985-2018 αναπτύσσεται σε οκτώ θεματικές ενότητες οι οποίες πραγματοποιήθηκαν σε διαφορετικές χρονικές περιόδους από το 1985 έως το 2018. Θραύσματα εικόνων της πόλης, εικονικές προτομές ηρώων, μυστικές συλλογές και υποθετικά ντοκουμέντα διερευνούν τη σχέση της φωτογραφίας με τη μνήμη, την πραγματικότητα και το φανταστικό. Ο Κωστής Αντωνιάδης, προσκαλώντας συστηματικά ετερόκλητα στοιχεία και μορφές σε νέους συσχετισμούς, αναδεικνύει την ιδιότητα της φωτογραφίας να ελίσσεται ανάμεσα σε χρήσεις και νοήματα.

Φθαρμένες εικόνες προσώπων και σωμάτων συνθέτουν το νήμα των αφηγήσεών του. Τη δεκαετία του 80, εμφανίζονται αρχικά σε διαφημιστικά ταμπλό και στους τοίχους ερειπωμένων κατοικιών της Αθήνας ενώ λίγα χρόνια αργότερα αναδύονται μέσα από γυάλινες φωτογραφικές πλάκες του 19ου αιώνα και ξεθωριασμένες σελίδες σημειωμάτων. Το 2013, ανανεώνοντας τα φωτογραφικά υλικά και τις μεθόδους επεξεργασίας τους υιοθετεί νέες προσεγγίσεις: Πρόσωπα τυπωμένα σε αιωρούμενες διαφάνειες συσχετίζονται με ήρωες ή ηρωίδες της αρχαίας τραγωδίας, της όπερας και του θεάτρου ενώ σε άλλη ενότητα, τεμαχισμένα αντρικά και γυναικεία σώματα συνθέτουν νέες μορφές. 

Αφίσα στα Εξάρχεια ΙII, 1985

Η πιο πρόσφατη εργασία που παρουσιάζεται στην έκθεση αποτελεί συνέχεια των ερωτημάτων που έχουν τεθεί και παλαιότερα από τον Κωστή Αντωνιάδη για τη σχέση της πραγματικότητας με την απεικόνισή της. Υιοθετώντας τη μορφή φωτογραφικού δοκιμίου ακολουθεί τις μεταλλάξεις που υφίστανται φωτογραφικά ντοκουμέντα της πορείας των προσφύγων μέχρι την ενσωμάτωσή τους σε μουσειακούς χώρους, καλώντας μας να αναρωτηθούμε τι απομένει εντέλει σε αυτά από την πραγματική ιστορία που αναπαριστούν.

Ιδιαίτερη θέση στο έργο του Αντωνιάδη κατέχουν φωτογραφίες του οικογενειακού του λευκώματος, το οποίο ο ίδιος ανασυνθέτει σε μια συνεχώς εξελισσόμενη εγκατάσταση με πόζες ανοίκειες – στιγμιότυπα στα οποία ο καλλιτέχνης διεισδύει ψηφιακά ή σκηνές στις οποίες φαντάσματα της οικογένειας εμφανίζονται σε ύφος πνευματιστικής φωτογραφίας του 19ου αιώνα.

Κάθε θεματική ενότητα αποτελεί μια σύντομη ως επί το πλείστον σπουδή πάνω στη υλική φθορά και τη μνήμη, την αλήθεια και το ψέμα – έννοιες που ο Κωστής Αντωνιάδης φαίνεται να δοκιμάζει στο σώμα της φωτογραφίας με την προειδοποίηση (ή ομολογία) πως στις φωτογραφίες του «οποιαδήποτε ομοιότητα με την πραγματικότητα ή άλλες εικόνες είναι αναπόφευκτη». 

Μεταλλάξεις IX, 2018

ΘΕΜΑΤΙΚΕΣ ΕΝΟΤΗΤΕΣ

Αφίσες (1985-1986) | Τοιχογραφίες (1989)
Στην πρώτη ενότητα της έκθεσης με τίτλο Αφίσες (1985-1986) οι εικόνες των διαφημιστικών ταμπλό της Αθήνας αντικαθίστανται με πρόσωπα και σκηνές της καθημερινότητας. Πόσο διαφορετικά μοιάζουν αυτά τα πρόσωπα όταν παίρνουν τη θέση των εξιδανικευμένων προσώπων της διαφήμισης και πόσο αλλάζει η εικόνα της πόλης με την παρουσία τους στους δρόμους και τις γειτονιές της; Οι απεικονίσεις προσώπων και σκηνών της μυθολογίας ή της καθημερινής ζωής στους τοίχους ρωμαϊκών επαύλεων αποτέλεσε το σημείο εκκίνησης της σειράς Τοιχογραφίες (1989). Σε αυτή την ενότητα ο Κωστής Αντωνιάδης εισάγει για πρώτη φορά τη σκηνοθεσία της πόζας των μοντέλων, όπου τα πρόσωπα στέκονται ή χειρονομούν απηχώντας αναγνωρίσιμες σκηνές από τη ζωγραφική και τη γλυπτική. Το εννοιολογικό υπόβαθρο της τοιχογραφίας αποδίδει εδώ μια ιδιαίτερη αύρα στην ταπεινή όψη των προσώπων που εικονίζονται στους τοίχους ερειπωμένων κατοικιών της Αθήνας. Στην πρώιμη αυτή διαδικασία ένθεσης των φωτογραφιών, ο Κωστής Αντωνιάδης χρησιμοποίησε φωτογραφικές μηχανές μεγάλου φορμά, αυτοσχέδιες εκτυπωτικές μηχανές και φωτογραφικά υλικά, επιδιώκοντας την καλύτερη δυνατή ευκρίνεια που θα απέδιδε στις φωτογραφίες του την αληθοφάνεια του φωτογραφικού ντοκουμέντου.

Μυστικά (2012-2013) | Συλλογή (2012)Στις ενότητες Μυστικά και Συλλογή, ο Αντωνιάδης χρησιμοποιεί πλέον την ψηφιακή τεχνολογία και επιχειρεί νέες προσεγγίσεις στη μελέτη της συνειρμικής εμβέλειας των φωτογραφικών εικόνων, σχηματίζοντας δύο φανταστικές συλλογές. Στα Μυστικά, πρόσωπα νέων αναδύονται μέσα από τις ξεθωριασμένες σελίδες, με εμφανή σημάδια φθοράς από το συχνό ξεδίπλωμα, εγείροντας ερωτήματα σχετικά με την προέλευσή τους: ποια είναι αυτά τα πρόσωπα και σε ποια ιδιωτική τελετουργία συμμετέχουν οι εικόνες τους; Στη Συλλογή, οι ενθέσεις των προσώπων γίνονται σε γυάλινες πλάκες από τις οποίες έχει αφαιρεθεί το θέμα. Το υπόβαθρο είναι κι εδώ απογυμνωμένο από κάθε πληροφορία, εκτός από τα επίκτητα ίχνη του χρόνου. Ποια εμμονή οδηγεί τη συγκρότηση μιας τέτοιας φανταστικής συλλογής; Ποια αόρατα νήματα πλέκουν εδώ αφηγήσεις ανάμεσα σε πρόσωπα, αρχεία και εποχές;

Ήρωες και Ηρωίδες (2012-2013)Στη σειρά Ήρωες και Ηρωίδες, μετωπικά φωτογραφημένα πρόσωπα συσχετίζονται με πρωταγωνιστές από κλασικές τραγωδίες, όπερες και θεατρικά έργα. Αποσπάσματα των έργων, στην πρωτότυπη συνήθως γλώσσα, σχηματίζουν ένα κειμενικό βάθρο που στηρίζει την εικονική «προτομή», επιβεβαιώνοντας τη βαρύτητα της δημόσιας γλυπτικής (και του λόγου) για τη συλλογική μνήμη. Η ουδέτερη έκφραση, οι γυμνωμένοι ώμοι και το καλοσχηματισμένο πρόσωπο συναντούν τον Οθέλλο του Σαίξπηρ ή την Ελένη από τις Τρωάδες του Ευριπίδη, συγκροτώντας ένα αρχετυπικό, παράδοξο star-system. Αλλάζει η αύρα μιας μορφής όταν συνδεθεί με ένα επικό όνομα; Πού σταματούν οι δυνατότητες της φωτογραφίας να αναμιγνύει το πραγματικό με το επινοημένο; 

Μυστικά Ι, 2012 

Fragments (2014)
Η ενότητα Fragments εντάσσεται σε ένα ευρύτερο πλαίσιο φωτογραφικών έργων με τα οποία από το 1985 ο Κωστής Αντωνιάδης διερευνά συστηματικά την εικονογραφική φύση της φωτογραφίας. Στην ενότητα αυτή, τεμαχισμένα ανδρικά και γυναικεία σώματα, ενσωματω­μέ­να σε ξύλινο υπόστρωμα, συμπλέκονται και αυτονομούνται ως εικόνες προτείνοντας νέες αφηγήσεις. Στο The Drop (2014), η απεικόνιση του συμπλέγματος αρσενικού-θηλυκού προ­εκτείνεται σε ένα βίντεο διάρκειας 4΄ 50΄΄. Με εικονογραφική αναφορά στην απει­κόνιση της Μέδουσας, ένα ανδρικό και ένα γυναικείο πρόσωπο εμφανίζονται, μεταμορφώνονται και χάνονται σε μια συνεχή εναλλαγή, στην επιφάνεια μιας πέτρας βυθισμένης στο νερό.

Αλήθειες και Ψέματα (1991-2013)Ιδιαίτερη θέση στο έργο του Κωστή Αντωνιάδη έχει η εγκατάσταση Αλήθειες και Ψέματα (1991-2013). Πρόκειται για ένα έργο το οποίο συγκροτήθηκε σε διάστημα είκοσι περίπου χρόνων από τρεις ενότητες που όλες αφορούν την οικογενειακή φωτογραφία. Στην πρώτη ενότητα, τις Μαύρες Φωτογραφίες (1991), ο Αντωνιάδης αντέγραψε και μεγέθυνε φωτογραφίες της στενής και ευρύτερης οικογένειας χωρίς καθόλου επεμβάσεις. Επέλεξε όμως πόζες ελαττωματικές, σφιγμένες, αλλόκοτες, που δεν επικύρωναν το προκατασκευασμένο σενάριο οικογενειακής ευτυχίας και κοινωνικής αφομοίωσης. Στην ενότητα Τετράδια (1995), προχωρά ένα βήμα πιο πέρα διεισδύοντας ψηφιακά στις οικογενειακές αναμνήσεις: στέκει αντίκρυ από τους γονείς του ενώ ποζάρουν, αγκαλιάζει τη μητέρα του από τη μέση, παρακολουθεί τον εαυτό του και τον αδελφό του να παίζουν. Στο πιο πρόσφατο μέρος (2012), οικογενειακά φαντάσματα –σε ύφος πνευματιστικής φωτογραφίας του 19ου αιώνα– έρχονται να ταράξουν τη γαλήνη του. Αλλού, σε μια εξίσου εμφατική προσφυγή στο φανταστικό, εικονίζει τον εαυτό του να ίπταται, ή μια θάλασσα να αψηφά προκλητικά τη βαρύτητα. Στην εγκατάσταση της σειράς αυτής, ο Αντωνιάδης συνταιριάζει αναμνήσεις, ψηφιακές ωριμάνσεις και ανοιχτές υπερβολές. Το πέπλο μυστηρίου που πλανάται εδώ επιτρέπει να αναλογιστεί κανείς το δαιδαλώδες μονοπάτι που χωρίζει, στις φωτογραφίες (και στις οικογένειες), τις αλήθειες από τα ψέματα.

Μετά τη δεκαετία του ’90 ακολούθησε μια περίοδος στην οποία η σχέση του Κωστή Αντωνιάδη με τη φωτογραφία βασίστηκε κυρίως στην επιμέλεια εκθέσεων και τη συγγραφή –αποστασιοποίηση που απέκτησε και ενεργητική μορφή: τραβούσε φωτογραφίες χωρίς να εμφανίζει τα φιλμ, ελπίζοντας ότι μια μελλοντική θέασή τους θα αποδεικνυόταν ελεύθερη συμφραζομένων, όπως όταν ανασύρει κανείς εικονικές αναμνήσεις από αρχεία αγνώστων. Από αυτή τη μικρή συλλογή ασπρόμαυρων φιλμ γεννήθηκε η εγκατάσταση με τίτλο Κενό Μνήμης (1981-2001).

Μεταλλάξεις (2017-2018)
Η πιο πρόσφατη εργασία, που παρουσιάζεται στην έκθεση με τίτλο Μεταλλάξεις, αποτελεί προέκταση των ερωτήσεων που έχουν τεθεί και παλαιότερα από τον Κωστή Αντωνιάδη για τη σχέση της πραγματικότητας με την απεικόνισή της. Εδώ, υιοθετώντας τη μορφή φωτογραφικού δοκιμίου, ακολουθεί τις μεταλλάξεις που υφίσταται η απεικόνιση της πορείας των προσφύγων: από φωτογραφικό ντοκουμέντο στα μέσα επικοινωνίας μέχρι την ενσωμάτωσή της σε έργα τέχνης στους μουσειακούς χώρους. Ως αντικείμενα-ευρήματα αυτής της πορείας χρησιμοποιεί σανίδες πάνω στις οποίες είναι αποτυπωμένα πρόσωπα προσφύγων. Περιγράφοντας με σχολαστική επιμέλεια τη συλλογή, τον καθαρισμό, την μελέτη και την παρουσίασή τους ως πολύτιμων πλέον αντικειμένων τέχνης, μας καλεί να αναρωτηθούμε τι απομένει εντέλει σε αυτά από την πραγματική ιστορία που αναπαριστούν.

Συλλογή VII, 2012

ΒΙΟΓΡΑΦΙΚΟ

Ο Κωστής Αντωνιάδης γεννήθηκε στην Αθήνα το 1949. Σπούδασε Φυσική στο ΑΠΘ και φωτογραφία στο Institut Français de la Photographie στο Παρίσι. Υπήρξε ιδρυτικό μέλος του Φωτογραφικού Κέντρου Αθηνών (1979). Από το 1985 έως το 2018 είχε θέση καθηγητή στο Τμήμα Φωτογραφίας και Οπτικοακουστικών Τεχνών στo ΤΕΙ Αθήνας. Διετέλεσε διευθυντής του Μουσείου Φωτογραφίας Θεσσαλονίκης από το 2003 έως το 2005. Θεωρητικά και κριτικά κείμενά του για τη φωτογραφία δημοσιεύονται από το 1979 σε εικαστικά και φωτογραφικά περιοδικά. Έχει οργανώσει και επιμεληθεί πολυάριθμες εκθέσεις φωτογραφίας ελλήνων και ξένων φωτογράφων για λογαριασμό του Φωτογραφικού Κέντρου, του Διεθνή Μήνα Φωτογραφίας, του Γαλλικού Ινστιτούτου και του Φωτογραφικού Αρχείου του Μουσείου Μπενάκη στην Αθήνα. Έχει επίσης πραγματοποιήσει πολλές εκθέσεις στην Ελλάδα και το εξωτερικό ενώ έργα του βρίσκονται σε ιδιωτικές και εθνικές συλλογές.

INFO – έκθεσης Κωστή Αντωνιάδη «ΦΩΤΟΓΡΑΦΙΕΣ, ΑΛΗΘΕΙΕΣ ΚΑΙ ΨΕΜΑΤΑ 1985-2018»

ΜΟΡΦΩΤΙΚΟ ΙΔΡΥΜΑ ΕΘΝΙΚΗΣ ΤΡΑΠΕΖΗΣ
Πολιτιστικό Κέντρο Θεσσαλονίκης
Βίλα Καπαντζή – Λεωφόρος Βασιλίσσης Όλγας 108
Ταχ. Διευθ.: Τ.Θ. 50742, 54014 Θεσσαλονίκης 22

Η έκθεση θα εγκαινιασθεί την Παρασκευή 14 Σεπτεμβρίου 2018 στις 20:30

Διάρκεια
Παρασκευή 14 Σεπτεμβρίου 2018 έως και Κυριακή 11 Νοεμβρίου 2018

Ωράριο λειτουργίας
Από Τρίτη έως και Κυριακή: 10.30-18.00
Δευτέρα: κλειστά

Η είσοδος είναι ελεύθερη στο κοινό

Πληροφορίες
τηλ. 2310 295 170-1 καθημερινές 9.00 – 14.30
και 2310 295 149 τις ώρες λειτουργίας της έκθεσης

ΟΑΣΘ
αν κινείστε προς το κέντρο: 3, 5, 6, 8, 33, 39 (στάση Ανάληψη)
αν κινείστε προς τα νοτιοανατολικά: 5, 6, 8, 33 (στάση Πέτρου Συνδίκα)

ΕΚΔΗΛΩΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΑΓΚΟΣΜΙΑ ΗΜΕΡΑ ΑΡΧΕΙΩΝ ΣΤΟ ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΟ ΚΕΝΤΡΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΤΟΥ ΜΙΕΤ

ΠΑΓΚΟΣΜΙΑ ΗΜΕΡΑ ΑΡΧΕΙΩΝ 

Δευτέρα 11 Ιουνίου 2018

Η φοιτητούπολη: η Θεσσαλονίκη και το πανεπιστήμιό της

Η Φυσικομαθηματική σχολή, άνοιξη 1968

Το Ελληνικό Λογοτεχνικό και Ιστορικό Αρχείο του Μορφωτικού Ιδρύματος Εθνικής Τραπέζης (ΕΛΙΑ/ΜΙΕΤ) με αφορμή την Παγκόσμια Ημέρα Αρχείων ανοίγει τα αρχεία του και γιορτάζει. Σας καλούμε στο ΕΛΙΑ/ΜΙΕΤ σε μια Ανοιχτή Ημέρα Αρχείων. Ελάτε να συζητήσουμε για τη σημασία των αρχείων, το παρόν και το μέλλον τους, την αξία τους. Ενημερωθείτε για τις συλλογές μας, ρωτήστε μας για το πώς μπορείτε να τις χρησιμοποιήσετε και μάθετε γιατί δεν πρέπει να πετάξετε εκείνα τα παλιά χαρτιά που βρήκατε. 

Πρόγραμμα φοιτητικών εκλογών, 1978

Το 2007 το Διεθνές Συμβούλιο Αρχείων καθιέρωσε την 9η Ιουνίου ως Παγκόσμια Ημέρα Αρχείων. Ο εορτασμός της ημέρας αυτής έχει ως βασικό στόχο να ευαισθητοποιήσει το κοινό για τη σημασία και τον ρόλο των αρχείων, να προβάλει το έργο των αρχειακών φορέων καθώς και τον πλούτο των συλλογών τους και να καλλιεργήσει την αρχειακή συνείδηση.

Πρόγραμμα Φοιτητικής Εβδομάδας

Για τον φετινό εορτασμό αναζητήσαμε ίχνη του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης. Τεκμήρια και ιστορίες από τα αρχεία μας που καλύπτουν ένα ευρύ χρονολογικό και θεματικό φάσμα. Ταυτόχρονα μια ομιλία για τα κτίρια του ΑΠΘ, την ανέγερση του campus και τους ανθρώπους πίσω από αυτό το έργο.

Το πρώτο τεύχος του περιοδικού Φοιτητικά Γράμματα

Το ΕΛΙΑ/ΜΙΕΤ στη Θεσσαλονίκη είναι ένα από τα ελάχιστα ιδιωτικά Αρχεία της πόλης. Στο διάστημα λειτουργίας του συγκέντρωσε πλούσιο αρχειακό και έντυπο υλικό που κάτω από διαφορετικές συνθήκες ίσως χανόταν για πάντα. Αρχεία λογοτεχνικού, ιστορικού και οικονομικού ενδιαφέροντος με επίκεντρο τον ευρύτερο βορειοελλαδικό χώρο. Ταυτόχρονα μία πλούσια ερευνητική βιβλιοθήκη, ποικίλο οπτικό και εικονογραφικό υλικό και πλήθος ψηφιοποιημένων συλλογών.

(http://www.elia.org.gr και https://eliamietthessaloniki.wordpress.com/)

Οι καθηγητές της Φιλοσοφικής Σχολής του ΑΠΘ Νικόλαος Ανδριώτης, 

Βασίλειος Τατάκης, Εμμανουήλ Κριαράς και Γεώργιος Μπακαλάκης

Την Δευτέρα 11 Ιουνίου 2018 στον χώρο του ΕΛΙΑ-ΜΙΕΤ, Βίλα Καπαντζή, Βασιλίσσης Όλγας 108 Ανοιχτή Ημέρα Αρχείων, ομιλίες με προβολή υλικού στις 12:00 και στις 17:00.

Ομιλητές: Χάρης Βάρβογλης, ομότιμος καθηγητής Τμήματος Φυσικής, ΑΠΘ, «Το Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης, τα κτήρια και οι άνθρωποι».

Γιώργος Κουμαρίδης, ιστορικός-αρχειονόμος, «Το Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης στις συλλογές του ΕΛΙΑ».

Ο πρύτανης του ΑΠΘ Γεώργιος Βάρβογλης δείχνει μακέτα του campus στον 

πρωθυπουργό Κωνσταντίνο Καραμανλή, 1960

Είσοδος ελεύθερη | Λεωφορεία ΟΑΣΘ: στάση Πέτρου Συνδίκα, γραμμές (από κέντρο) 5, 6, 8, 33 - στάση Ανάληψη, γραμμές (προς κέντρο) 3, 5, 6, 8 | Υπάρχει χώρος στάθμευσης για το κοινό | Πληροφορίες: τηλ. 2310295176 | 2310295148 |eliathes@miet.gr

ΕΓΚΑΙΝΙΑ ΕΚΘΕΣΗΣ ΜΕ ΤΙΤΛΟ «ΕΑΥΤΟΥΣ ΚΑΙ ΑΛΛΗΛΟΥΣ. ΑΠΟ ΤΗ ΣΥΛΛΟΓΗ ΤΟΥ ΔΙΟΝΥΣΗ ΦΩΤΟΠΟΥΛΟΥ» ΣΤΟ ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΟ ΚΕΝΤΡΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΤΟΥ ΜΙΕΤ

Το Μορφωτικό Ίδρυμα Εθνικής Τραπέζης

παρουσιάζει την έκθεση

Εαυτούς και Αλλήλους

Από τη συλλογή του Διονύση Φωτόπουλου

στο Πολιτιστικό Κέντρο Θεσσαλονίκης του ΜΙΕΤ

Βίλα Καπαντζή – Βασιλίσσης Όλγας 108

12 Μαρτίου – 6 Μαΐου 2018

Γιάννης Τσαρούχης, Ευψύχει, Κάρολε αγαπημένε, 1987. 

Παστέλ σε χρωματιστό χαρτόνι, 32 x 24 εκ.

Η έκθεση «Εαυτούς και Αλλήλους. Από τη συλλογή του Διονύση Φωτόπουλου» –που διοργανώθηκε από το ΜΙΕΤ και παρουσιάστηκε για πρώτη φορά στο Μέγαρο Εϋνάρδου τον Δεκέμβριο του 2017– θα εγκαινιαστεί τη Δευτέρα 12 Μαρτίου 2018 στις 20:00 στο Πολιτιστικό Κέντρο Θεσσαλονίκης του ΜΙΕΤ (Βίλα Καπαντζή - Βασιλίσσης Όλγας 108). Διάρκεια έκθεσης έως την Κυριακή 6 Μαΐου 2018.

Στην έκθεση παρουσιάζονται περίπου 400 έργα (λάδια, σχέδια, γλυπτά, χειρόγραφα και φωτογραφίες), κατά κύριο λόγο προσωπογραφίες, από τη συλλογή του Διονύση Φωτόπουλου. Μεταξύ άλλων, παρουσιάζονται έργα των Θ. Απάρτη, Δ. Διαμαντόπουλου, Φ. Κόντογλου, Γ. Μπουζιάνη, Γ. Παππά, Γ. Μόραλη, Γ. Τσαρούχη, L. de Nobili, Ν. Χατζηκυριάκου-Γκίκα, Γ. Λάππα, Τ. Μαντζαβίνου, Γ. Μαυροείδη, Μ. Μπιτσάκη, Χ. Μπότσογλου, Δ. Μυταρά, Θ. Παπαγιάννη, Ε. Σακαγιάν, Ν. Στεφάνου, Β. Φωτόπουλου, Γ. Ψυχοπαίδη.

Γιάννης Παππάς, Μακέτα για το γλυπτό «Αδαμάντιος Κοραής», 1938-1939. 

Χαλκός, ύψος 52 εκ.

Τον πυρήνα της έκθεσης τον προσδιορίζει ο ίδιος ο Διονύσης Φωτόπουλος στο σημείωμά του στον κατάλογο της έκθεσης:
«Είναι οι φίλοι, είναι εκείνες οι φυσιογνωμίες των ανθρώπων που συνάντησες ή ονειρευό­σουν να συναντήσεις, τα βλέμματά τους που έλεγαν πολλά, είναι οι ιδέες που αναστατώνουν το μυαλό και που σπρώχνουν στην αναζήτηση καινούριας οπτικής στη ζωή και στην τέχνη, είναι η διαφώτιση, οι αγώνες για έναν καλύτερο κόσμο, για μια καλύτερη πατρίδα, για ελευθερία, για πιο τρελά όνειρα. Είναι οι δάσκαλοι μέσα κι έξω απ’ τη Σχολή, οι τυχαίες συναντήσεις με ελεύθερα μυαλά, είναι οι διαφωνίες με τους συμμαθητές, είναι η χαρά του ανοίγματος της σκέψης, το όνειρο του έρωτα, η συμπόρευση της φιλίας, η ποίηση και η μουσική. Ήμουνα τυχερός γιατί τα είχα όλα αυτά, έκανα ό,τι μπορούσα, ο καθένας άξιος της μοίρας του».

Δημήτρης Μυταράς, Ο θίασος (από αριστερά: Δ. Μυταράς, Δ. και Β. Φωτόπουλος, Ο. Ελύτης, 

Κ. Κουν, Ν. Χατζηκυριάκος-Γκίκας, Γ. Μόραλης, Γ. Τσαρούχης), δεκαετία 1980. 

Κολάζ με φωτογραφίες και ακρυλικό, 35 x 50 εκ.

Και ο Διονύσης Καψάλης, στο προλόγισμά του, συμπληρώνει:
«Αυτή, είπα μέσα μου, είναι η δική του Πινακοθήκη Σύγχρονης Τέχνης, οι εικόνες της δικής του ζωής, μιας ζωής που αναλώθηκε ευφρόσυνα στην υπόθεση της ομορφιάς και ευλογήθηκε με τη φιλία πολλών σπουδαίων ανθρώπων, πρεσβύτερων, ομηλίκων και νεοτέρων, που στάθηκαν και είναι ακόμα οι χορηγοί της δικής μας δόξας. Ίσως μέσα από τις εικόνες αυτές, τις αυτοσχέδιες περιστασιακές και τις άλλες, τις επισημότερες, τις παιγνιώδεις αλλά και τις πιο σοβαρές, τις αυτοπροσωπογραφίες, τις ετεροπροσωπογραφίες και τις αλληλοπροσωπο­γραφίες, διαπιστώσουμε ότι εντέλει πραγματοποιήθηκε, χωρίς να το καταλάβουμε, μια δική μας εδώ, σ’ αυτή τη γωνιά του κόσμου, μικρή ελληνική αναγέννηση, μια δημιουργική δίνη φιλίας που συνεπήρε “εαυτούς και αλλήλους”, ώσπου μας ξέβρασε, τριάντα χρόνια μετά, μουδιασμένους και σχεδόν αποσυνάγωγους, στην άλλη όχθη του χρόνου, εκεί όπου φοβόμαστε πως έχουν κιόλας αρχίσει να βαθαίνουν οι ίσκιοι της φθοράς στα χορταριασμένα μονοπάτια. […] Ας αφεθούμε λοιπόν να συνομιλήσουμε με τις μορφές που έχει συνάξει γύρω του ο Διονύσης Φωτόπουλος, όσες συνάντησε τυχαία, όσες θήρευσε και όσες αγάπησε μέσα από την τέχνη του. Υπήρξαν όλοι αρχάγγελοι του δικού μας κόσμου, καθένας με τα πάθη του και τους καημούς, τις χαρές και τις λύπες του, τις εφήμερες και τις ανυποχώρητες· όλοι όμως αφοσιωμένοι με πάθος στην υπόθεση της ομορφιάς και της ζωής, όπως και ο ίδιος ο Διονύσης Φωτόπουλος. Η δική του δόξα, που είχε τέτοιους φίλους, είναι τώρα πια και δική μας: “μια απέραντη αλληλεγγύη πεθαμένων και ζωντανών”, όπως έλεγε ο Σεφέρης».

Νίκος Χατζηκυριάκος-Γκίκας, Κ. Π. Καβάφης, 1965. 

Αιματίτης σε χαρτί, 30 x 21 εκ. 

Τέλος, ο Ν. Π. Παΐσιος στον επίλογο του καταλόγου σημειώνει για τον Διονύση Φωτόπουλο και την παρούσα έκθεση:
«Εκείνος έχει θωπεύσει με το βλέμμα του κάθε λάδι, σχέδιο, γλυπτό, φωτογραφία, χειρόγραφο, εκείνος τα έχει διαλέξει ένα ένα ανάμεσα σε δεκάδες άλλα. Εκείνος έχει συγχρωτιστεί, συνεργαστεί, γιατί όχι, και συγκρουστεί, για να ξανασυμφιλιωθεί, με όλα τα πρόσωπα αυτά, και ο δικός του δρόμος διασταυρώθηκε με τους προ πολλού απόντες, που δεν πρόλαβε να γνωρίσει. Ο προσεκτικός επισκέπτης, τόσο της έκθεσης όσο και του καταλόγου, θα καταλάβει ότι κρατάει στα χέρια του μια κρυπτική αυτοβιογραφία. Ο Εαυτός και οι Άλλοι του τίτλου γίνονται ένα, και ο Φωτόπουλος, αυτοβιογραφούμενος μέσα από τους Άλλους, καταλήγει, όχι στο αναμενόμενο “ιδού εγώ”, αλλά σε ένα απείρως ισχυρότερο “ιδού ημείς”. […] Γιατί ο Εαυτός και οι Άλλοι ορίζουν τελικά ολόκληρη τη ζωή του, μια ζωή ταγμένη στην Τέχνη».

Η έκθεση συνοδεύεται από ομότιτλο κατάλογο.

Θανάσης Απάρτης, Οδυσσέας Ανδρούτσος, 1958. 

Ορείχαλκος, ύψος 50 εκ.

ΒΙΟΓΡΑΦΙΚΟ
Ο Διονύσης Φωτόπουλος γεννήθηκε στην Καλαμάτα το 1943. Σπούδασε στην Ανωτάτη Σχολή Καλών Τεχνών ζωγραφική, ψηφιδωτό, γλυπτική και σκηνογραφία. Από το 1966 κάνει σκηνικά και κοστούμια για το θέατρο και τον κινηματογράφο. Έχει βραβευτεί πολλές φορές σε ελληνικά και ξένα φεστιβάλ και σε διεθνείς εκθέσεις σκηνογραφίας. Του έχει δοθεί ο τιμητικός τίτλος του Royal Designer for Industry of the Royal Society of Arts (1992).

Ο όγκος της σκηνογραφικής και ενδυματολογικής δουλειάς του ξεπερνά τις τετρακόσιες θεατρικές παραγωγές και τις σαράντα πέντε ταινίες. Έχει εργαστεί στα θέατρα Royal National Theatre, Royal Shakespeare Company και Old Vic στο Λονδίνο, στην όπερα της Φραγκφούρτης, στο θέατρο του Ερυθρού Αστέρα της Μόσχας, στο «Λα Μάμα» της Νέας Υόρκης, στο Ντένβερ του Κολοράντο, στο φεστιβάλ του Σπολέτο, στο φεστιβάλ του Ζάλτσμπουργκ και αλλού. Έχει εκθέσει έργα του στην Ελλάδα και στο εξωτερικό.

Βασίλης Φωτόπουλος, Διονύσης και Βασίλης Φωτόπουλος, π. 2000. 

Λάδι σε ξύλο, 93 x 40,5 εκ.

Το σημαντικό συγγραφικό έργο του περιλαμβάνει μεταξύ άλλων τους τόμους : Ενδυματολογία στο ελληνικό θέατρο (1986), Σκηνογραφία στο ελληνικό θέατρο (1987), Παραμύθια πέραν της όψεως (1990),Το ένδυμα στην Αθήνα στο γύρισμα του 19ου αιώνα (1999) και το λεύκωμα Nelly’s (1990).

Για τη συνολική προσφορά του στην τέχνη παρασημοφορήθηκε από τον πρόεδρο της Ελληνικής Δημοκρατίας το 2002. Για τη δουλειά του τιμήθηκε με τα μετάλλια των πόλεων της Πράγας και της Φλωρεντίας. Του απονεμήθηκαν επίσης το Αριστείο Καλών Τεχνών της Ακαδημίας Αθηνών και ο Χρυσός Αλέξανδρος στο 50ό Φεστιβάλ Κινηματογράφου Θεσσαλονίκης, με την ταυτόχρονη έκθεση της κινηματογραφικής δουλειάς του. Αναγορεύτηκε Επίτιμος Διδάκτορας στο Τμήμα Θεατρικών Σπουδών του Πανεπιστημίου Αθηνών μαζί με τον Πέτερ Στάιν.

INFO – έκθεσης «Εαυτούς και Αλλήλους. Από τη συλλογή του Διονύση Φωτόπουλου»

ΜΟΡΦΩΤΙΚΟ ΙΔΡΥΜΑ ΕΘΝΙΚΗΣ ΤΡΑΠΕΖΗΣ
Πολιτιστικό Κέντρο Θεσσαλονίκης
Βίλα Καπαντζή – Λεωφόρος Βασιλίσσης Όλγας 108
Ταχ. Διευθ.: Τ.Θ. 50742, 54014 Θεσσαλονίκης 22


Η έκθεση θα εγκαινιασθεί τη Δευτέρα 12 Μαρτίου 2018 στις 20:00

Διάρκεια
Δευτέρα 12 Μαρτίου έως και Κυριακή 6 Μαΐου 2018

Ωράριο λειτουργίας
Από Τρίτη έως και Κυριακή: 10.00-18.00
Δευτέρα: κλειστά
Η είσοδος είναι ελεύθερη στο κοινό

Πληροφορίες
τηλ. 2310 295 170-1 καθημερινές 9.00 – 14.30
και 2310 295 150 τις ώρες λειτουργίας της έκθεσης

ΟΑΣΘ
αν κινείστε προς το κέντρο: 3, 5, 6, 8, 33, 39 (στάση Ανάληψη)
αν κινείστε προς τα νοτιοανατολικά: 5, 6, 8, 33 (στάση Πέτρου Συνδίκα)  

ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΤΟΥ ΚΑΤΑΛΟΓΟΥ ΤΗΣ ΕΚΘΕΣΗΣ ΤΟΥ ΑΒΡΑΑΜ ΠΑΥΛΙΔΗ «ΝΕΑ ΕΡΕΙΠΙΑ»

Το Μορφωτικό Ίδρυμα Εθνικής Τραπέζης παρουσιάζει
τον κατάλογο της έκθεσης
του Αβραάμ Παυλίδη

ΝΕΑ ΕΡΕΙΠΙΑ
(Κείμενο: Ηρακλής Παπαϊωάννου)

στο Πολιτιστικό Κέντρο Θεσσαλονίκης του ΜΙΕΤ
Βίλα Καπαντζή – Βασιλίσσης Όλγας 108
την Τετάρτη 28 Ιουνίου 2017, στις 20:00.

Θα μιλήσουν οι:
Κώστας Μανωλίδης, αναπληρωτής καθηγητής, Τμήμα Αρχιτεκτόνων Μηχανικών Πανεπιστημίου Θεσσαλίας
Χρήστος Κουλουκούρης, αρχιτέκτονας και
Ηρακλής Παπαιωάννου, διευθυντής Μουσείου Φωτογραφίας Θεσσαλονίκης

Στον κατάλογο «ΝΕΑ ΕΡΕΙΠΙΑ» περιλαμβάνονται οι φωτογραφίες της ομότιτλης έκθεσης που διοργανώθηκε από το ΜΙΕΤ σε συνεργασία με το Μουσείο Φωτογραφίας Θεσσαλονίκης και επιμέλεια του Ηρακλή Παπαϊωάννου τον Μάιο του 2017. Η έκθεση παρουσιάζεται στο Πολιτιστικό Κέντρο Θεσσαλονίκης του ΜΙΕΤ και θα παραταθεί, με το θερινό ωράριο, μέχρι τις 11 Αυγούστου 2017.

ΓΙΑ ΤΟ ΒΙΒΛΙΟ
«Πριν από είκοσι πέντε χρόνια ο Αβραάμ Παυλίδης ξεκίνησε να φωτογραφίζει εσωτερικούς χώρους, αθέατους μικρόκοσμους από τα σωθικά της ελληνικής επαρχίας. Η διεισδυτική ματιά του επέμεινε με αυθεντικότητα στη θεματική της εγκατάλειψης, ως ευλαβικό προσκύνημα των ερειπίων που αφήνουν πίσω τους η ζωή που σβήνει και η νεωτερικότητα που ελαύνει, σε μια εποχή που η γυαλιστερή θωριά του διαρκώς καινούργιου θάμπωνε το βλέμμα. Μετά το 2010, και ενώ η χώρα είχε εισέλθει απότομα στα άπατα νερά της κρίσης, στράφηκε σε παρατημένες εγκαταστάσεις της βιομηχανικής κοινωνίας που παρήγαγε μαζικά προϊόντα και συμπεριφορές, όπως εργοστάσια, στρατόπεδα, ξενοδοχεία, ψυχιατρεία.

Το έργο του στηρίζεται σε δυο βασικούς πυλώνες: ο πρώτος είναι το ντοκουμέντο που παρέμεινε ισχυρό θεμέλιο της φωτογραφίας παρά την θεωρητική κριτική που δέχτηκε. Ο δεύτερος είναι η θητεία στο αρχιτεκτονικό σχέδιο και η χαμηλόφωνη μαθητεία στη ζωγραφική, μέσα από τη γνωριμία με τον Γιάννη Τσαρούχη και τον θαυμασμό από νεαρή ηλικία για το έργο του Γιάννη Σπυρόπουλου. Οι δυο τους σφράγισαν το έργο του, επιτρέποντάς του να συναιρεί το δημώδες με το μοντέρνο, το φωτογραφικό με το ζωγραφικό.

Ο Παυλίδης γίνεται παρατηρητής των ερειπίων που γεννά ο οξύς ανταγωνισμός, η αυξανόμενη ταχύτητα, η υπόκωφη βία της προόδου, ταξιδεύοντας σε όλη τη χώρα με το διαρκές κίνητρο να αντικρίσει μια εικόνα που δεν έχει ξαναδεί, μέσα από μια ιδιαίτερη παραδοξότητα: ότι εκτιμά τις αρετές της παράδοσης, ενώ συγχρόνως αναζητά διαρκώς νέες εικόνες στις στάχτες της, μέσα σε νέα ερείπια. Ίσως η αινιγματική αυτή αντίφαση να συνιστά το δακτυλικό αποτύπωμα μιας ολόκληρης εποχής. Και ο Παυλίδης μοιάζει να έλκεται ακαταμάχητα από τις αινιγματικές αντιφάσεις και τα επιμελώς κρυμμένα μυστικά».

Ηρακλής Παπαϊωάννου

ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΚΘΕΣΗ
Η έκθεση φωτογραφίας του Αβραάμ Παυλίδη «Νέα Ερείπια» παρουσιάζεται στο Πολιτιστικό Κέντρο Θεσσαλονίκης του ΜΙΕΤ (Βίλα Καπαντζή - Βασιλίσσης Όλγας 108). Θα διαρκέσει έως την Παρασκευή 11 Αυγούστου 2017 και λειτουργεί ως εξής:

Έως την Κυριακή 2 Ιουλίου 2017 (υφιστάμενο, χειμερινό ωράριο):
Τρίτη έως και Κυριακή 10:00-18:00.

Από Δευτέρα 3 Ιουλίου έως Παρασκευή 11 Αυγούστου 2017 (θερινό ωράριο):
Δευτέρα & Τρίτη 14:00-21:00
Τετάρτη, Πέμπτη, Παρασκευή 09:00-16:00
Σάββατο & Κυριακή κλειστά.

Είσοδος ελεύθερη

ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ:
ΜΙΕΤ: Πολιτιστικό Κέντρο Θεσσαλονίκης, Βίλα Καπαντζή (Βασιλίσσης Όλγας 108),
τηλ. 2310 295170 & 2310 295171, φαξ. 2310 834404,
email: mietthe2@otenet.gr

Η ΓΥΝΑΙΚΑ ΤΗΣ ΖΑΚΥΘΟΣ

Το Μορφωτικό Ίδρυμα Εθνικής Τραπέζης σας καλεί να συμμετάσχετε σε μια διαφορετική εμπειρία: στην ανάγνωση του έργου του Διονυσίου Σολωμού «Η Γυναίκα της Ζάκυθος» από την πρόσφατη ομότιτλη έκδοση του ΜΙΕΤ

στο Πολιτιστικό Κέντρο Θεσσαλονίκης του Ιδρύματος,

Βίλα Καπαντζή – Βασιλίσσης Όλγας 108

την Τετάρτη 31 Μαΐου 2017, στις 20:00.

Το βιβλίο θα παρουσιάσει η Κατερίνα Τικτοπούλου, αναπληρώτρια καθηγήτρια στο Τμήμα Φιλολογίας του ΑΠΘ, η οποία και έγραψε τα Επιλεγόμενα της έκδοσης. Θα ακολουθήσει ανάγνωση του σολωμικού κειμένου από τους ηθοποιούς Δημήτρη Ναζίρη, Έφη Σταμούλη και Νίκο Ράμμο (επιμέλεια: Νικηφόρος Παπανδρέου).

Τι είναι η Γυναίκα της Ζάκυθος

Από το 1826 έως το 1833 ο Σολωμός συλλαμβάνει και επεξεργάζεται ένα έργο σημαντικό και από πολλές απόψεις εμβληματικό: της ιστορικής πραγματικότητας, των λογοτεχνικών ρευμάτων, των προσωπικών του αναζητήσεων. Συγχρόνως, για τον βαθμό της καλλιτεχνικής πραγμάτωσης, ένα έργο διαχρονικό, κλασικό –για πολλούς, το καλύτερο του Σολωμού. Πρόκειται για το εν προόδω κείμενο που άφησε ο ποιητής, ένα κείμενο που εμπεριέχει τα ίχνη της διαδικασίας της δημιουργίας του.

Το έργο εκτυλίσσεται στα χρόνια της επανάστασης και μάλιστα στις παραμονές της μαρτυρικής εξόδου του Μεσολογγιού και έχει ως θέμα του τον ανήθικο και αντεθνικό βίο και πολιτεία της Γυναίκας της Ζάκυθος. Πίσω από την ηθελημένα ανώνυμη πρωταγωνίστρια κρύβεται ασφαλώς ένα συγκεκριμένο γυναικείο πρόσωπο, το οποίο ο Σολωμός επιδιώκει να πλήξει με τη δύναμη του σατιρικού λόγου του. Αλλά η προσωπική εκτόνωση μετατρέπεται σε κείμενο υψηλής λογοτεχνίας. Ο αφηγητής Ιερομόναχος Διονύσιος, σατιρικό προσωπείο του συγγραφέα, παρασύρει με τη ρυθμική αφήγησή του τον αναγνώστη σε ένα ταξίδι μεταφυσικής διάστασης και ρεαλιστικής επίφασης, που επιδιώκει να πραγματευτεί την ανθρώπινη φύση, το σκοτάδι και το φως της, τον έρωτα και τον θάνατο, την αθλιότητα και το μεγαλείο. Είναι όμως ο Ιερομόναχος το καλό που ορθώνεται για να στιγματίσει τη Γυναίκα της Ζάκυθος, η οποία εκπροσωπεί το κακό; Πάντως, στο τελευταίο στάδιο επεξεργασίας του έργου το σχέδιο αλλάζει και τον κυρίαρχο ρόλο του αφηγητή μοιάζει να αναλαμβάνει ο διάβολος. «Έτσι, θα τους οδηγεί όλους ο Διάβολος» σημειώνει ο Σολωμός στο περιθώριο των ανολοκλήρωτων αυτών επανεπεξεργασιών.

Όλο το κείμενο του έργου, με τα καθαρογραμμένα ή τα μισοσχεδιασμένα κεφάλαια, τον έντεχνα επεξεργασμένο λόγο των προσώπων καθώς και τα ιταλόγλωσσα προσχέδια για περαιτέρω ανάπτυξη γίνονται τώρα και πάλι προσιτά χάρη στην έκδοση του ΜΙΕΤ. Στο βιβλίο αυτό, ο αναγνώστης έχει την ευκαιρία όχι μόνον να απολαύσει το κείμενο του έργου αλλά να έχει μια ιδιαίτερη αναγνωστική εμπειρία: να διακρίνει τους αρμούς του, να ανιχνεύσει την ενδεχόμενη συγγραφική προθετικότητα, να δει τη γραφή του έργου και εκ των έσω.

Κατερίνα Τικτοπούλου

Ιστορικό των εκδόσεων της Γυναίκας της Ζάκυθος

Η παρούσα έκδοση της Γυναίκας της Ζάκυθος συστήνει εκ νέου στο αναγνωστικό κοινό αυτό το σημαντικό σολωμικό έργο σε εκδοτική επιμέλεια της Ελένης Τσαντσάνογλου, η οποία το είχε μελετήσει εξαντλητικά, ανασυνθέτοντας τη σταδιακή διαμόρφωσή του μέσα από τις διαδοχικές γραφές που σώζονται στα χειρόγραφα του ποιητή. Πρώτος καρπός της έρευνάς της ήταν η αναλυτική και σχολιασμένη έκδοση του έργου το 1991, η οποία περιλάμβανε όλο το επεξεργασμένο υλικό των χειρογράφων. Με βάση τη διάκριση του υλικού αυτού σε τρία στάδια επεξεργασίας, την οποία πρότεινε ο Γάλλος νεοελληνιστής Λουί Κουτέλ και υιοθέτησε η Ελένη Τσαντσάνογλου, το κείμενο του δεύτερου σταδίου είναι πληρέστερο από του πρώτου, ενώ το τρίτο αποτελεί ανασχεδιασμό του έργου, που ωστόσο παραμένει ελλιπής και δεν καταλήγει σε μια συνολική αναθεώρησή του. Η χρηστική έκδοση του 1993, με εικονογράφηση του Χρόνη Μπότσογλου, περιείχε το κείμενο που αντιστοιχεί στο δεύτερο στάδιο επεξεργασίας του έργου και, σε επίμετρο, το ελλιπές κείμενο του τρίτου σταδίου, ενώ στη θέση του εκτενούς σχολιασμού υπήρχε η κατατοπιστική Εισαγωγή της επιμελήτριας. Η παρούσα έκδοση περιλαμβάνει την εισαγωγή, το χρηστικό κείμενο και το γλωσσάρι της έκδοσης του 1993, πέραν αυτών όμως εμπλουτίζεται με τα Επιλεγόμενα της Κατερίνας Τικτοπούλου και με μια επιλεκτική βιβλιογραφία όπου συγκεντρώνονται οι βασικές εκδόσεις και ερμηνευτικές προσεγγίσεις του έργου.

Στα Επιλεγόμενά της η Κατερίνα Τικτοπούλου, μεταξύ άλλων, περιγράφει τις προηγούμενες εκδοτικές προσπάθειες που, με αφετηρία την έκδοση του Πολυλά, επιχειρούν να ανασυστήσουν το κείμενο μέσα από την αταξία των σολωμικών χειρογράφων, αλλά και να το καταστήσουν προσιτό στον μη ειδικό αναγνώστη.

ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ:
ΜΙΕΤ: Βίλα Καπαντζή, Βασιλίσσης Όλγας 108, 546 43 Θεσσαλονίκη
τηλ. 2310 295170 & 2310 295171
email: mietthe2@otenet.gr