Η ΜΑΧΗ ΤΟΥ ΜΑΡΑΘΩΝΑ

Χρήστος Δ. Διονυσόπουλος

Η μάχη του Μαραθώνα. Ιστορική και τοπογραφική προσέγγιση

Αθήνα, Εκδόσεις Καπόν

272 σελ. με έγχρωμες και α/μ εικόνες

ISBN 978-960-6878-57-2

Τιμή 44,73 € / στο βιβλιοπωλείο μας 40,26 €

 
Το ενδιαφέρον των ερευνητών για τον Μαραθώνα παραμένει πάντα αδιάπτωτο. Ήδη από τον 17ο αιώνα μέχρι σήμερα, ένας μεγάλος αριθμός διακεκριμένων μελετητών έχει ασχοληθεί με τα προβλήματα που παρουσιάζει το σημαντικό αυτό κεφάλαιο της ιστορίας της ανθρωπότητας και έχει προτείνει λύσεις γι’ αυτά. Όμως οι προτάσεις αυτές έρχονται συχνά σε αντίθεση μεταξύ τους, επειδή τα αρχαία κείμενα, στα οποία στηρίχθηκαν, αφήνουν ένα ευρύ πεδίο που ευνοεί τη δημιουργία ποικίλων υποθέσεων και θεωριών. Ο Ηρόδοτος, που είναι η κύρια και η πιο έγκυρη πηγή της έρευνας, μας δίνει μια συνοπτική εικόνα των γεγονότων και αποσιωπά κάποιες βασικές λεπτομέρειες που αφορούν τη μάχη του Μαραθώνα. Για να καλύψουν τα κενά και τις ελλείψεις της Ηροδότειας αφήγησης, οι ερευνητές βασίστηκαν σε δευτερεύουσες πηγές οι οποίες όμως, αντί να χρησιμοποιηθούν επικουρικά, οδήγησαν κάποιους σε αυθαίρετα συμπεράσματα και τους μετέβαλαν σε δημιουργούς φανταστικών σεναρίων, καθώς οι θεωρίες τους έρχονται σε πλήρη αντίθεση με την κύρια πηγή αλλά και με την κοινή λογική, μερικές φορές.

Στον Ηρόδοτο, όπως και στις άλλες πηγές, υπάρχουν κάποιες λέξεις ή φράσεις που, από κακή εκτίμηση, μπορεί να μας παραπλανήσουν. Και άλλες που, με μια πρώτη ματιά, δεν μας λένε τίποτα. Αν όμως τις εξετάσουμε προσεκτικά, μπορεί να διαπιστώσουμε πως η σιωπή τους είναι φαινομενική και ότι κρύβουν μέσα τους αλήθειες, που μας αποκαλύπτονται μάλιστα, σε κάποιες περιπτώσεις, με τον πιο ηχηρό τρόπο.

Στο βιβλίο αυτό, ο συγγραφέας εκθέτει τις διάφορες θεωρίες που έχουν διατυπωθεί, μελετά τις δυσκολίες που παρουσιάζουν τα θέματα και καταθέτει τη δική του άποψη, έχοντας ως γνώμονα, σε ότι αφορά τις γραπτές μαρτυρίες, κυρίως την αφήγηση του Ηροδότου. Τις δευτερεύουσες γραπτές πηγές, αξιολογεί και χρησιμοποιεί, ανάλογα με την αξιοπιστία τους, στο μέτρο που συνάδουν με την Ηροδότεια αφήγηση και δεν έρχονται σε αντίθεση με αυτήν».

(από το οπισθόφυλλο του βιβλίου)

Η ΜΑΧΗ ΤΟΥ ΜΑΡΑΘΩΝΑ

Η ΜΑΧΗ ΤΟΥ ΜΑΡΑΘΩΝΑ

Ιστορία και Θρύλος

Επιμέλεια: Άννα Καραπάνου

Αθήνα, Ίδρυμα της Βουλής των Ελλήνων για τον Κοινοβουλευτισμό και τη Δημοκρατία 2010

155 σελ., τιμή 20.00 €, έκπτωση 10%

Τελική τιμή 18.00 €

Ο παρών κατάλογος εκδόθηκε με αφορμή την ομότιτλη έκθεση που διοργανώθηκε από το Ίδρυμα της Βουλής των Ελλήνων (17/6/2010 μέχρι τα τέλη Νοεμβρίου) για τον εορτασμό της επετείου των 2.500 χρόνων από τη Μάχη του Μαραθώνα. Σκοπός είναι να παρουσιάσει τους δύο αντίπαλους κόσμους ─τον κόσμο των ελληνικών πόλεων και της περσικής αυτοκρατορίας─ στις παραμονές της μάχης, τη μάχη, αλλά και τη σημασία της τόσο κατά την αρχαιότητα όσο και κατά τη νεότερη εποχή.

Η μάχη του Μαραθώνα ήταν μια από τις κρισιμότερες μάχες του αρχαίου κόσμου και η έκβασή της προσδιόρισε καθοριστικά την ιστορία της Ελλάδος αλλά και ολόκληρης της Ευρώπης. Θα γίνει σημείο αναφοράς κατά την αρχαιότητα, θα λειτουργήσει ως πρότυπο στον αγώνα της Ανεξαρτησίας από τους Τούρκους. Ο χώρος της μάχης θα μείνει στη συλλογική μνήμη των αρχαίων Ελλήνων αλλά και των λογίων, των ποιητών και των ζωγράφων ανά τους αιώνες κι ως τις μέρες μας ως τόπος της ανδρείας, του θαύματος και του θρύλου. Όπως έγραψε ο λόρδος Βύρων, «Marathon became a magic word». Τέλος ο θρύλος του μαραθωνοδρόμου Φειδιππίδη θα συγκινήσει ποιητές, θα επιβάλει τον μαραθώνιο ως αγώνισμα στους Ολυμπιακούς αγώνες στους νεότερους χρόνους και θα εμπνεύσει το σύγχρονο παγκόσμιο κίνημα των μαραθωνοδρομιών.

Θνήσκων Έλληνας οπλίτης από το ανατολικό αέτωμα
του ναού της Αφαίας στην Αίγινα, περ. 500 π.Χ.
Munich, Glyptothek

Στην έκβαση της μάχης υπέρ των Ελλήνων καθοριστική σημασία είχαν δυο παράγοντες: Αφενός η στρατηγική ιδιοφυΐα του Μιλτιάδη, που εφάρμοσε μια εξαιρετική τακτική πολέμου και αφετέρου οι οπλίτες, που εφάρμοσαν το σχέδιο μάχης με πειθαρχία, αισθάνονταν ελεύθεροι πολίτες μιας δημοκρατικής πολιτείας, που πολεμούσαν όχι για κάποιον ηγέτη, αλλά μάχονταν πολύ συγκεκριμένα και απτά «υπέρ βωμών και εστιών».

Η εμπειρία της μάχης επιτάχυνε τις διεργασίες για τη διεύρυνση των δημοκρατικών θεσμών στην Αθήνα και για την αντίστοιχη υποχώρηση της τυραννίδας σε πολλές ελληνικές πόλεις. Κυρίως όμως ενίσχυσε τη διάθεση όλων των Ελλήνων να συνεργασθούν για να αντιμετωπίσουν τον κοινό κίνδυνο από την Ανατολή.

Τμήμα της Ζωφόρου των Τοξοτών στο παλάτι του Δαρείου Α΄ στα Σούσα. Πίνακας από εμφυαλωμένες πλίνθους, περ. 510 π.Χ.
Paris, Musée du Louvre

Το υλικό παραχωρήθηκε από το Αρχαιολογικό Μουσείο Μαραθώνα, το Μουσείο Ολυμπίας, το Εθνικό Αρχαιολογικό Μουσείο, το Μουσείο Ακροπόλεως, το Ταμείο Αρχαιολογικών Πόρων, το Μουσείο Μπενάκη, το Βρετανικό Μουσείο, το Μουσείο της Πόλης της Μπρέσια, την ΕΡΤ και το Εθνικό Οπτικοακουστικό Αρχείο, την Εν Αθήναις Αρχαιολογική Σχολή, τη Γεννάδειο Βιβλιοθήκη και πολλούς άλλους φορείς.

ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΚΑΙ Η ΜΑΧΗ ΤΟΥ ΜΑΡΑΘΩΝΑ

ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ
ΚΑΙ Η ΜΑΧΗ ΤΟΥ ΜΑΡΑΘΩΝΑ

Επιμέλεια κειμένων: Ζέτα Λιβιεράτου
Καλλιτεχνική επιμέλεια: Ραχήλ Μισδραχή-Καπόν
Μεταφράσεις: Πύρρος Μερκούρης
Αθήνα, Εκδόσεις Καπόν 2010
128 σελ., τιμή 26.00 €
Έκπτωση 10%, τελική τιμή 23.40 €

Πρόκειται για τον κατάλογο (ελληνικά-αγγλικά) της ομότιτλης έκθεσης που πραγματοποιήθηκε στο Ζάππειο Μέγαρο (23-31 Οκτωβρίου 2010) με αφορμή την επέτειο των 2.500 χρόνων από τη Μάχη του Μαραθώνα.

Η Μάχη του Μαραθώνα με τη θριαμβευτική νίκη των Αθηναίων εναντίον των Περσών το 490 π.Χ. συνιστά ορόσημο για την ελληνική αλλά και για την παγκόσμια Ιστορία. Σε αυτή τη μάχη αναμετρήθηκαν όχι μόνο δύο στρατοί αλλά δύο πολιτισμοί με διαφορετικά συστήματα αξιών. Η επικράτηση των Ελλήνων στους Περσικούς Πολέμους (490-479 π.Χ.) ήταν αποτέλεσμα του κοινού αγώνα τους υπερασπίζοντας, για πρώτη φορά, ως έθνος τα πάτρια εδάφη και το ύψιστο αγαθό της ελευθερίας.

Αθηναίος οπλίτης μονομαχεί με Πέρση πολεμιστή
Λεπτομέρεια από ερυθρόμορφο αμφορέα, περ. 480-470 π.Χ.
Νέα Υόρκη, Μητροπολιτικό Μουσείο

Το νέο πολίτευμα των Αθηνών, η Δημοκρατία, κατόρθωσε να αναδείξει ικανούς πολιτικούς και στρατιωτικούς ηγέτες και να δημιουργήσει τις προϋποθέσεις της νίκης. Μέσα από τις σελίδες της έκδοσης αναβιώνουν με γλαφυρότητα, πλαισιωμένα από πλούσιο και αντιπροσωπευτικό εικονογραφικό υλικό, τα ιστορικά γεγονότα και η επίδρασή τους στην εξέλιξη του ελληνικού πολιτισμού και στην ανάδειξη της δύναμης, της εξάπλωσης και της διάρκειάς του στο διάβα των αιώνων.