Η ΒΙΛΑ ΚΑΠΑΝΤΖΗ ΚΑΙ ΟΙ ΕΚΔΡΟΜΕΙΣ ΤΟΥ ΕΞΗΝΤΑ

Το Μορφωτικό Ίδρυμα Εθνικής Τραπέζης και

η Πολιτιστική Εταιρεία 

σας προσκαλούν στην πρώτη προβολή του ντοκιμαντέρ της Πολιτιστικής Εταιρείας

Η Βίλα Καπαντζή και οι εκδρομείς του Εξήντα

Σκηνοθεσία: Γιάννης Σανιώτης

Σενάριο/αφήγηση: Κώστας Δ. Μπλιάτκας

την Τετάρτη 26 Ιουνίου 2019, στις 21:30

στην αυλή του Πολιτιστικού Κέντρου Θεσσαλονίκης του ΜΙΕΤ

Βίλα Καπαντζή – Βασιλίσσης Όλγας 108

Πρόκειται για μια παραγωγή της Πολιτιστικής Εταιρείας που αφορά στην ιστορική πορεία της Βίλας Καπαντζή, από τα τέλη του 19ου αιώνα μέχρι σήμερα, ως κατοικία στη συνοικία των Εξοχών, σχολείο στη δεκαετία του ’50-’60, και έδρα του Μορφωτικού Ιδρύματος Εθνικής Τραπέζης.

Μετά την προβολή θα ακολουθήσει μουσική εκδήλωση και δεξίωση στους κήπους της Βίλας Καπαντζή.

Η εκδήλωση είναι ειδική προσφορά της Πολιτιστικής Εταιρείας.
Είσοδος Ελεύθερη

ΓΙΑ ΤΟ ΝΤΟΚΙΜΑΝΤΕΡ

"Η Βίλα Καπαντζή και οι εκδρομείς του Εξήντα"

Το παλιό αρχοντικό και λαμπρό διατηρητέο κτίριο στην περιοχή της Ανάληψης, που στεγάζει σήμερα το Πολιτιστικό Κέντρο του Μορφωτικού Ιδρύματος Εθνικής Τραπέζης, φιλοξένησε κατά καιρούς προσωπικότητες και σχολεία. Είναι από τα λίγα σωζόμενα οικοδομήματα του τέλους του 19ου αιώνα στην περίφημη Συνοικία των Εξοχών.

Η έπαυλη χτίστηκε την τελευταία δεκαετία του 19ου αιώνα και ήταν ιδιοκτησία του επιχειρηματία και τραπεζίτη Μεχμέτ Καπαντζή, που διετέλεσε και πρόεδρος του Εμπορικού Επιμελητηρίου Θεσσαλονίκης. Μετά την ανταλλαγή των πληθυσμών, η βίλα αγοράσθηκε από την Εθνική Τράπεζα και δόθηκε κατά καιρούς για διάφορες χρήσεις, ως την υποδειγματική αναστήλωσή του στη δεκαετία του 1980 και τη μετατροπή του σε πολιτιστικό κέντρο.

Η Βίλα Καπαντζή, όπως έμεινε στην ιστορία της πόλης, συνδέθηκε και ταυτίστηκε κυρίως με το Ε΄ Γυμνάσιο Αρρένων Θεσσαλονίκης, του οποίου υπήρξε φιλόξενη στέγη για πάνω από δυο δεκαετίες –με «διάλειμμα» τη γερμανική κατοχή– από το 1938 ως το 1962 που μεταφέρθηκε στο νέο διδακτήριο, στην οδό Κριεζώτου και Ανθέων.

Το ντοκιμαντέρ καταγράφει τους κυριότερους σταθμούς της ιστορίας του κτιρίου, που αποτελεί ένα από τα σημαντικότερα νεότερα μνημεία της Θεσσαλονίκης, αλλά και διασώζει μοναδικές στιγμές από τη μαθητική ζωή και από τα reunion, πολλές δεκαετίες αργότερα, μιας σημαντικής τάξης. Είναι οι απόφοιτοι του 1962, των οποίων ο συμμαθητής Διονύσης Σαββόπουλος υπήρξε ο βάρδος της νεολαίας εκείνης της εποχής, μέσα από το υπέροχο τραγούδι του "Εμείς, του Εξήντα οι εκδρομείς".

ΓΙΑ ΤΗ ΜΟΥΣΙΚΗ ΕΚΔΗΛΩΣΗ

Η Εύη Σιαμαντά, σε μια ειδική εμφάνιση, παρουσιάζει ένα πρόγραμμα που εμπνέεται από την ιστορία της Βίλας Καπαντζή και της πόλης, και ταυτόχρονα αναδεικνύει τη χαρισματική φωνή της. Μαζί με τρεις ακόμα μουσικούς, φέρνει στο σήμερα –με νέα ματιά και τις ενορχηστρώσεις του Σπύρου Ρασσιά– κλασικές μελωδίες του ελληνικού και ξένου ρεπερτορίου που θα πλαισιώσουν με τον καλύτερο τρόπο την ιδιαίτερη αυτή εκδήλωση.

Πληροφορίες
τηλ. 2310 295 170-7 καθημερινές 9.00 – 14.30

ΟΑΣΘ
αν κινείστε προς το κέντρο: 3Κ, 5, 6 (στάση Ανάληψη)
αν κινείστε προς τα νοτιοανατολικά: 3Κ, 5, 6 (στάση Πέτρου Συνδίκα)

ΘΑΛΑΣΣΙΟΙ ΔΡΟΜΟΙ. ΚΥΠΡΟΣ

Θαλάσσιοι Δρόμοι. Κύπρος

Ντοκιμαντέρ διάρκειας 60΄

Σκηνοθεσία: Δημήτρης Λουκόπουλος

Αθήνα, Ίδρυμα Μείζονος Ελληνισμού

Τιμή 13,00 € / στο βιβλιοπωλείο μας 11,70 €


Οι Έλληνες, πάντοτε ανήσυχο πνεύμα, ταξίδεψαν σε πολλά μέρη της Μεσογείου και κατέθεσαν το στίγμα τους είτε δημιουργώντας εμπορικούς σταθμούς είτε ολόκληρες πόλεις, τις αποικίες. Έτσι τα λιμάνια της Μεσογείου αποτελούν ένα σημείο αναφοράς της επίδρασης του ελληνικού πολιτισμού, αλλά και της αγαστής συνύπαρξης και επικοινωνίας πολλών πολιτισμικών στοιχείων.

Η Κύπρος, με τα φυσικά της λιμάνια και τη διαχρονική παρουσία του ελληνικού στοιχείου, αποτελεί το θέμα αυτού του ντοκιμαντέρ. Η νότια ακτή της, πιο κοντά στην Αίγυπτο και στις ακτές της Συρίας και της Παλαιστίνης, κατοικήθηκε ήδη από τη Νεολιθική εποχή. Η εμφάνιση των αποικιών στις περιοχές αυτές και η δημιουργία εμπορικών κέντρων ευνοήθηκε από την ειρηνική πολιτική των Αιγυπτίων και την εξάπλωση των Μυκηναίων στην Ανατολική Μεσόγειο και οδήγησε στην ανάπτυξη σειράς μεγάλων λιμανιών.

Στο ντοκιμαντέρ παρουσιάζεται η ιστορία των λιμανιών του Κιτίου, της Λάρνακας, της Λεμεσού, της Πάφου, της Αμμοχώστου, της Κερύνειας και της αρχαίας Αμαθούντας. Η παρουσίαση καλύπτει όλες τις ιστορικές περιόδους: την Αρχαιότητα (από το 16ο αιώνα π.Χ.), το Βυζάντιο, τη Φραγκοκρατία και Ενετοκρατία, την Οθωμανική εποχή μέχρι σήμερα. Οι μύθοι της Κύπρου, η ιστορία της, ο φυσικός της πλούτος, οι άνθρωποί της, η δύναμη της θάλασσας που την περιβάλλει συνθέτουν το πορτρέτο ενός τόπου με ισχυρές παραδόσεις κι ενός λαού με τεράστια αποθέματα ψυχικής δύναμης.

Ξεχωριστή διάσταση στο ντοκιμαντέρ δίνουν οι τρισδιάστατες αναπαραστάσεις παραγωγής του Ιδρύματος. Χαρακτηριστικά αναφέρουμε το Νεώριο του Κιτίου, το μύθο της Μελουζίνης, το εσωτερικό ναού αφιερωμένου στην Αφροδίτη και το εσωτερικό του ναού της Αστάρτης.

(πηγή: ΙΜΕ)

ΕΡΜΟΓΕΝΟΥΣ ΟΙΚΟΣ

Ερμογένους οίκος

Ντοκιμαντέρ διάρκειας 8:41΄

Σκηνοθεσία: Βαγγέλης Χριστοδούλου

Αθήνα, Ίδρυμα Μείζονος Ελληνισμού

Τιμή 9,00 € / στο βιβλιοπωλείο μας 8,10 €



Το 146 π.Χ., ενώ η Κόρινθος πυρπολείται από τους Ρωμαίους, ο Ερμογένης, ένας νέος αρχιτέκτονας από την Πριήνη, επιστρέφει μετά από μακρόχρονη απουσία στη γενέτειρά του, με σκοπό να μελετήσει το πολεοδομικό σχέδιο του Πυθεού και, κυρίως, να επισκεφθεί τον παλαιό οίκο των προγόνων του προτού αυτός κατεδαφιστεί.

Η ταινία είναι μια αναπαράσταση της τυπικής κατοικίας της Πριήνης με χρήση, αποκλειστικά και μόνο, τρισδιάστατων γραφικών και βασίζεται στις έρευνες του Καθηγητή του Πανεπιστημίου του Βερολίνου Δρ. Wolfram Hoepfner. Σκοπός της είναι η παρουσίαση της διαρρύθμισης και της λειτουργικότητας της κατοικίας κατά την Κλασική περίοδο. Η ιδιαιτερότητά της έγκειται στο εξολοκλήρου ψηφιακό περιεχόμενό της.

Ο Ερμογένους Οίκος ήταν μέρος της έκθεσης The Greek Classical Period - Illusion or Reality, στο τμήμα "Proportion, Measurement, Precision and Grandeur", που αναφέρεται στην αρχιτεκτονική της Ελλάδας των Κλασικών χρόνων και πραγματοποιήθηκε στη Βόννη και στο Βερολίνο το 2002. Η ταινία αποτελεί μόνιμο έκθεμα του Altes Museum στο Βερολίνο, ενώ έχει συμμετάσχει στα παρακάτω διεθνή φεστιβάλ ταινιών αρχαιολογικού περιεχομένου:
"Rassegna Internationale del Cinema Archeologico", Ροβερέτο, Ιταλία
"Festival du Film d'Archeologie d'Amiens", Aμιένη, Γαλλία
The Archeology Channel International Film and Video Festival (Eύφημη μνεία - 4η θέση στην κατηγορία "use of animation")

(πηγή: ΙΜΕ)

ΤΟ ΚΕΡΙ ΠΟΥ ΔΕΝ ΣΒΗΝΕΙ. ΣΤΑ ΧΝΑΡΙΑ ΤΟΥ ΧΡΙΣΤΙΑΝΙΣΜΟΥ ΤΗΣ ΜΙΚΡΑΣ ΑΣΙΑΣ

Το κερί που δεν σβήνει. Στα χνάρια του χριστιανισμού της Μικράς Ασίας

Ντοκιμαντέρ διάρκειας 30΄

Σκηνοθεσία: Δημήτρης Λουκόπουλος

Αθήνα, Ίδρυμα Μείζονος Ελληνισμού

Τιμή 12,00 € / στο βιβλιοπωλείο μας 10,80 €

Συνεχίζοντας την ενασχόληση με θέματα που αφορούν τη Μικρά Ασία, το ημίωρο ντοκιμαντέρ με τίτλο Το Κερί που δε Σβήνει πραγματεύεται την ιστορία χριστιανικών ναών που βρίσκονται στα μικρασιατικά παράλια από τους Πρωτοχριστιανικούς χρόνους έως τις αρχές του εικοστού αιώνα. Οι χριστιανικοί ναοί, τεκμήρια ιστορίας, αποκαλύπτουν τη διαδοχή του ελληνικού, του χριστιανικού και του μουσουλμανικού στοιχείου στο μικρασιατικό χώρο. Πολλοί απ' αυτούς χτίστηκαν πάνω σε ερείπια αρχαίων ελληνικών μνημείων, όπως ο ναός της Παναγίας στην Έφεσο, ενώ στις μέρες μας όσοι δεν έχουν καταστραφεί διατηρούνται ως μουσουλμανικά τεμένη. Ξεχωριστή θέση στο ντοκιμαντέρ κατέχει η τρισδιάστατη αναπαράσταση του ναού της Κοίμησης της Θεοτόκου στη Νίκαια Βιθυνίας, που χτίστηκε στα τέλη του 7ου με αρχές του 8ου αιώνα και καταστράφηκε ολοσχερώς το 1922.

Ο κινηματογραφικός φακός μάς «ταξιδεύει» στις παράλιες πόλεις της Μικράς Ασίας και εστιάζει σε ναούς που «εξιστορούν» την ιστορική πορεία του Χριστιανισμού. Στην Έφεσο υπάρχει η πρώτη εκκλησία που αφιερώθηκε στην Παναγία καθώς και ο ναός του Ιωάννη του Θεολόγου, που αρχικά χτίστηκε πάνω στον τάφο του Αποστόλου. Ο ναός υπέστη διαδοχικές καταστροφές το 14ο και 15ο αιώνα, ενώ σήμερα τελεί υπό την αιγίδα της Χριστιανικής Αρχαιολογικής Εταιρείας. Στον Κιρκιντζέ, μια εύφορη περιοχή πολύ κοντά στην Έφεσο, οι γιορτές συνδέονταν με λαογραφικού περιεχομένου τελετουργίες και απηχούσαν την επίκληση στο θείο για γονιμότητα. Στην Πέργαμο, το ιερό του θεού Σέραπι μετατράπηκε σε χριστιανικό ναό και αποτέλεσε πόλο έλξης για τους χριστιανούς από τον ευρύτερο χώρο της Μικράς Ασίας. Στα Μύρα, η εκκλησία του Αγίου Νικολάου έχει ιστορία που ανάγεται στον 4ο αιώνα, οπότε ο Άγιος Νικόλαος έγινε μητροπολίτης Μύρων. Η ιστορία άφησε τα ίχνη της πάνω στο ναό, ο οποίος σήμερα βρίσκεται κάτω από την προστασία διεθνών οργανισμών. Η κινηματογραφική περιήγηση τελειώνει στο Αϊβαλί -τις παλιές Κυδωνίες- που στην εποχή της ακμής του αριθμούσε έντεκα εκκλησίες και δύο μοναστήρια, ενώ σήμερα διασώζει ακόμα ορισμένους, ναούς για να θυμίζουν την ακμή του Ελληνισμού μέχρι τις αρχές του 20ού αιώνα.

(πηγή ΙΜΕ)

ΜΙΚΡΑ ΑΣΙΑ... ΑΝΑΖΗΤΩΝΤΑΣ ΟΣΑ ΔΕΝ ΕΣΒΗΣΕ Ο ΧΡΟΝΟΣ

ΜΙΚΡΑ ΑΣΙΑ... αναζητώντας όσα δεν έσβησε ο χρόνος

Σενάριο-σκηνοθεσία: Δημήτρης Λουκόπουλος

Μουσική: Γιώργος Μαγουλάς

Διάρκεια: 124΄

Αθήνα, Ίδρυμα Μείζονος Ελληνισμού

Τιμή 18.00 €, έκπτωση 10%

Τελική τιμή 16.20 €

Πρόκειται για μία σειρά τεσσάρων ημίωρων ντοκιμαντέρ σε σενάριο και σκηνοθεσία του Δημήτρη Λουκόπουλου, τα γυρίσματα της οποίας έγιναν το Σεπτέμβριο και τον Οκτώβριο του 1998. Η αφήγηση στηρίζεται στο διάλογο δύο ψυχών, που περιπλανώνται στο χώρο και το χρόνο αναζητώντας τις ρίζες τους. Μέσα από αυτή την περιπλάνηση προσεγγίζουμε την ιστορία της Μικράς Ασίας στη διαχρονικότητά της.

Συγκεκριμένα, περιηγούμαστε είκοσι πόλεις της Μικράς Ασίας και ανακαλύπτουμε την ιστορία τους σε διαφορετικές χρονικές περιόδους από την Αρχαιότητα έως σήμερα. Ο κινηματογραφικός φακός περνά μέσα από τις εποχές και αναδεικνύει τις ιδιαιτερότητές τους· η Αρχαιότητα, το Βυζάντιο και τα Νεότερα χρόνια διαπλέκονται, δημιουργώντας το πολιτισμικό μωσαϊκό που χαρακτηρίζει τη Μικρά Ασία.

Το οδοιπορικό, που ξεκινά από την 'Ασσο και καταλήγει στα Μύρα, περιλαμβάνει τις εξής πόλεις: 'Ασσο, Πέργαμο, Αϊβαλί, Μοσχονήσια, Τέω, Ερυθραί, Μαγνησία, Σμύρνη, Έφεσο, Κλάρο, Πριήνη, Μίλητο, Σιρίντζε, Δίδυμα, Ηράκλεια, Κνίδο, Καύνο, Ξάνθο, Λίβισι, Μύρα. Η σειρά εμπλουτίζεται με τρισδιάστατες αναπαραστάσεις μνημείων. Συγκεκριμένα, σε τρισδιάστατη μορφή εμφανίζονται ο ναός της Αθηνάς στην 'Ασσο, ο βωμός του ναού της Λευκοφρυηνής Αρτέμιδος στη Μαγνησία, η Αγορά και το Βουλευτήριο της Μιλήτου, το λιμάνι της Κνίδου και τρία λατρευτικά κτήρια της ακρόπολης της Ξάνθου.

● Από την 'Ασσο στο Αϊβαλί

Αφήγηση: Ευγενία Μαραγκού, Αλέξανδρος Ράπτης

Η περιήγηση ξεκινά από την 'Ασσο, την αποικία των Μηθυμναίων, που ιδρύθηκε στις αρχές της πρώτης χιλιετίας π.Χ. Ήταν μία από τις σημαντικότερες πόλεις των μικρασιατικών παραλίων απέναντι από τη Λέσβο. Η πόλη είχε τα ωραιότερα τείχη του ελληνικού κόσμου, που χρονολογούνται στη Βυζαντινή εποχή. Ο κινηματογραφικός φακός εστιάζει στο ναό της θεάς Αθηνάς, στην Παλαίστρα, στο θέατρο, στην Αγορά, στη Νεκρόπολη.

Επόμενος σταθμός είναι η Πέργαμος, ένα αξιόλογο πνευματικό κέντρο του αρχαίου κόσμου, που συγκέντρωσε τα πρωτεία στις τέχνες, τις επιστήμες και τα γράμματα. Την πόλη κοσμούν δύο σημαντικά μνημεία: η Βιβλιοθήκη και το Ασκληπιείο, το οποίο χτίστηκε την εποχή του αυτοκράτορα Αδριανού και ήταν κέντρο θεραπευτικής αγωγής και λατρείας. Μέσα από τους διαλόγους των δύο προσώπων ξαναζωντανεύουν σημαντικές περίοδοι της ιστορίας της πόλης: τον 8ο αιώνα π.Χ. πρωτοκατοικήθηκε από τους Αιολείς, στην Ελληνιστική εποχή γνώρισε σημαντική οικονομική και πνευματική ακμή και από τους Χριστιανικούς χρόνους διασώζεται ο ναός του Αγίου Αντύπα, που θεωρείται ότι ήταν ο πρώτος μάρτυρας του Χριστιανισμού στη Μικρά Ασία. Η Πέργαμος δεν ήταν παρά ένας απέραντος τόπος λατρείας, γεμάτος ιερά, όπως το Ηρώο, που ήταν αφιερωμένο στη μνήμη των βασιλέων της πόλης, το Τραϊάνειο, ο ναός του Τραϊανού, το Σεραπείο.

Το οδοιπορικό συνεχίζεται στο Αϊβαλί, τις παλιές Κυδωνίες, μια πόλη ξεχωριστής ομορφιάς την εποχή της ακμής της. Τότε οι εκκλησίες και τα μοναστήρια συνυπήρχαν με τα εμπορικά κτήρια και έδιναν μια εικόνα της δημιουργικότητας και της θρησκευτικότητας του Ελληνισμού.

● Από την Τέω στη Σμύρνη
Αφήγηση: Άσπα Κυρίμη, Ελίτα Κουνάδη

Πρώτος σταθμός του ντοκιμαντέρ είναι η Τέως. Από τα σημαντικότερα μνημεία της πόλης είναι ο ναός του Διονύσου, ο μεγαλύτερος και πιο φημισμένος στην περιοχή, και το θέατρο, κτίσμα 2ου αιώνα π.Χ. Ακολουθώντας την επιθυμία τους για θεατρική έκφραση, οι δύο «ήρωες» αναζητούν μέρη όπου υπάρχει θέατρο. Έτσι, φτάνουν στις Ερυθρές, το θέατρο των οποίων χτίστηκε τον 3ο αιώνα π.Χ. Στις Ερυθρές είναι ορατά τα απομεινάρια της Αρχαίας, της Βυζαντινής και της Νεότερης εποχής. Δίπλα στο ναό της Πολλιάδος Αθηνάς (8ος-7ος αιώνας π.Χ.) συναντάμε την εκκλησία της Αγίας Ματρώνας του 18ου αιώνα, ενώ ερείπια της αρχαίας και βυζαντινής πόλης των Ερυθρών περιβάλλονται από τα τείχη της Ελληνιστικής εποχής. Στον ίδιο χώρο χτίστηκε και το Λυθρί, όπως μετονομάστηκε η πόλη κατά τους Νεότερους χρόνους.

Τη Μαγνησία, τον επόμενο σταθμό του οδοιπορικού, κοσμεί ένας επιβλητικός ναός. Πρόκειται για το ναό της Λευκοφρυηνής Αρτέμιδος, έργο του Ερμογένη από την Πριήνη, που χτίστηκε γύρω στο 130 π.Χ. στη θέση ενός παλαιότερου μικρότερου ιερού αφιερωμένου στη θεά Μητέρα-Κυβέλη. Η πόλη έκανε αισθητή την παρουσία της μέχρι και τους Βυζαντινούς χρόνους, οπότε και έγινε έδρα επισκοπής.

Τελευταίος σταθμός του ντοκιμαντέρ είναι η Σμύρνη, μια πόλη που την περίοδο της ακμής της έσφυζε από ζωή και δημιουργία. Η Αγορά της πόλης, όχι μόνο εμπορικό κέντρο αλλά και δημόσιος χώρος, η Ευαγγελική Σχολή, το θέατρό της, από τα ωραιότερα των Βαλκανίων και της Ανατολής, ο Φραγκομαχαλάς, το εμπορικό και οικονομικό κέντρο της πόλης, μαρτυρούν ότι εκεί μεγαλούργησε ο Ελληνισμός.

● Από την Έφεσο στην Ηράκλεια
Αφήγηση: Βασίλης Μπατσακούτσας, Νίκος Σταματιάδης

Η πρώτη πόλη του ντοκιμαντέρ αυτού είναι η Πριήνη, ηγετικό μέλος της Πανιωνίου Συμμαχίας, που είχε και το ιερό της στην επικράτειά της. Η πόλη συνέδεσε την ιστορία της με το όνομα του Μεγάλου Αλεξάνδρου. Μετά το θάνατό του περιήλθε στην κυριαρχία των Ατταλίδων της Περγάμου και κατόπιν στους Ρωμαίους. Ο κινηματογραφικός φακός εστιάζει σε δημόσια οικοδομήματα: ο ναός της Αθηνάς Πολλιάδος, το Γυμνάσιο, το Στάδιο, η Αγορά, το Θέατρο, το Βουλευτήριο είναι χώροι όπου διαδραματιζόταν ο δημόσιος βίος των Πριηνέων.
Η Έφεσος, που αποτελεί τον επόμενο σταθμό των δύο «ηρώων», διασώζει ένα από τα σπουδαιότερα μνημεία του Χριστιανισμού: την εκκλησία της Παναγίας, στην οποία έλαβε χώρα η Γ' Οικουμενική Σύνοδος, που καταδίκασε το Νεστόριο. Με αφορμή τις θρησκευτικές αναζητήσεις των δύο «προσώπων» προσεγγίζουμε την ιστορία της πόλης, ιδίως κατά τα Ρωμαϊκά χρόνια, όταν η νέα θρησκεία βρισκόταν υπό διωγμό: εδώ φυλακίστηκε ο Απόστολος Παύλος, όταν μίλησε για το Χριστιανισμό, ενώ αρκετοί πιστοί βρήκαν το θάνατο στο Στάδιο της Εφέσου επί Νέρωνα.

Το οδοιπορικό συνεχίζεται στα Δίδυμα και την Κλάρο, με τα μαντεία του Απόλλωνα, και στο Σιρίντζε, το γνωστό Κιρκιντζά από τα Ματωμένα Χώματα. Αρκετά κοντά βρίσκεται η Ηράκλεια, σημαντικό κέντρο του Χριστιανισμού κατά τους Βυζαντινούς χρόνους. Η πόλη διασώζει το ιερό του Ενδημίωνα, το μοναδικό ιερό στην Αρχαιότητα αφιερωμένο στο βοσκό που σύμφωνα με τη μυθολογία συνέδεσε το όνομά του με την πόλη. Τελευταίος σταθμός της περιήγησης είναι η Μίλητος, η οποία ξυπνά παλιές μνήμες, μέσα από τις οποίες αναβιώνουν στιγμές της ιστορίας της πόλης.

● Από την Κνίδο στα Μύρα
Αφήγηση: Κλεοπάτρα Τολόγκου, Δημήτρης Λουκόπουλος, Αλεξάνδρα Μαρτίνου

Στο τελευταίο ντοκιμαντέρ της σειράς η περιήγηση ξεκινά από την Καύνο, πόλη στην οποία κατά τη μυθολογία κατέφυγε ο Καύνος για να λησμονήσει τον έρωτά του προς την αδερφή του Βυβλίδα. Η πόλη αποτελεί μωσαϊκό μνημείων από διάφορες εποχές. Υπάρχουν λαξευτοί τάφοι που ανήκουν στην Eλληνιστική περίοδο, ενώ στην ακρόπολη της πόλης συνυπάρχουν οχυρώσεις των Ελληνιστικών και των Βυζαντινών χρόνων. Το ταξίδι στο χώρο και το χρόνο συνεχίζεται με το εγκαταλελειμμένο Λίβισι, την αρχαία Καρμυλησσό, μια πόλη που κατοικούνταν κυρίως από Έλληνες και γνώρισε μεγάλη ακμή στις αρχές του αιώνα.

Επόμενος σταθμός του οδοιπορικού είναι η Ξάνθος, για την οποία η αρχαιότερη αναφορά υπάρχει στην Ιλιάδα: ο Σαρπηδόνας, ήρωας του Τρωϊκού πολέμου, φέρεται ως ιδρυτής της. Η πόλη, η οποία γνώρισε διαδοχικές κατακτήσεις, άκμασε ιδιαίτερα επί λυκιακής κυριαρχίας, οπότε και χρονολογούνται τα τρία λατρευτικά κτήρια της ακρόπολής της. Ο κινηματογραφικός φακός εστιάζει σε μνημεία που αντανακλούν την ιστορία της: στη Λυκιακή Σαρκοφάγο, ένα μνημείο που «εμπεριέχει» πολλές εποχές, και στην ενεπίγραφη στήλη, με τη μεγαλύτερη σε λυκιακή γλώσσα επιγραφή που έχει βρεθεί.

Η επόμενη πόλη του οδοιπορικού, τα Μύρα, είναι στενά συνδεδεμένη με το βίο του Αγίου Νικολάου. Εδώ, σύμφωνα με τη λαϊκή παράδοση, ο άγιος έσωσε τρία παιδάκια από βέβαιο θάνατο και γι' αυτό θεωρήθηκε προστάτης των παιδιών. Ο θρύλος μπλέκεται με την πραγματικότητα σχετικά με το έργο και την προσφορά του αγίου στην πόλη. Το βέβαιο είναι ότι οι κάτοικοι των Μύρων, αναγνωρίζοντας την προσφορά του, τον ανακήρυξαν επίσκοπο και έχτισαν εκκλησία αφιερωμένη στη μνήμη του.

Τελευταία πόλη του οδοιπορικού είναι η Κνίδος, για την ίδρυση της οποίας υπάρχουν διάφορες εκδοχές. Πρόκειται για πόλη σημαντική, με αποικίες στη Βόρειο Σικελία, στο νησί Λίπαρι έως και στη Ναύκρατη της Αιγύπτου. Ανέπτυξε σημαντικό πολιτισμό, όπως δείχνει το άγαλμα της Αφροδίτης, έργο του Πραξιτέλη, που κοσμούσε την πόλη. Διέθετε ιατρική σχολή, ήταν η πατρίδα του αρχιτέκτονα Σέσαστρου, του δημιουργού του Φάρου της Αλεξάνδρειας, αλλά και του αστρονόμου Εύδοξου, του εφευρέτη του ηλιακού ρολογιού.

ΟΣΤΡΑΚΑ.. ΤΗΣ ΜΑΥΡΗΣ ΘΑΛΑΣΣΑΣ - Ο ΕΛΛΗΝΙΣΜΟΣ ΤΗΣ ΒΟΥΛΓΑΡΙΑΣ

Όστρακα... της Μαύρης Θάλασσας
Ο Ελληνισμός της Βουλγαρίας

Σενάριο-σκηνοθεσία: Άρης Φωτιάδης
Αφήγηση: Ελένη Κεφαλοπούλου
Διεύθυνση φωτογραφίας: Αλέκος Αναστασίου
Μουσική: Νίκος Ελευθέρας
Διάρκεια: 57 λεπτά

Αθήνα, Ίδρυμα Μείζονος Ελληνισμού
Τιμή 13.00 €, έκπτωση 10%
Τελική τιμή 11.70 €


Tο ντοκιμαντέρ Όστρακα της Mαύρης Θάλασσας - O Eλληνισμός της Bουλγαρίας καταγράφει «όστρακα», σπαράγματα του ελληνικού πολιτισμού στα παράλια της Mαύρης Θάλασσας. Διασώζει τμήματα από την ιστορία, τη γλώσσα, τη μνήμη και τον πολιτισμό ενός λαού με παρουσία είκοσι πέντε αιώνων στην περιοχή, που το 1924 ─με την Ανταλλαγή των πληθυσμών μεταξύ Eλλάδας και Bουλγαρίας─ συρρικνώθηκε.

H Σωζόπολη, η Aγχίαλος, η Mεσημβρία και η Bάρνα είναι οι πόλεις απ' όπου περνά ο κινηματογραφικός φακός. Oι ελληνόφωνοι κάτοικοι αυτών των πόλεων γίνονται οι πρωταγωνιστές του ντοκιμαντέρ, παρουσιάζοντας στιγμιότυπα από την καθημερινή τους ζωή. H «ψαροσύνη», με άλλα λόγια η θάλασσα, είναι η κυριότερη ασχολία τους. «H ψαροσύνη είναι η ψυχή της Σωζόπολης» αποκαλύπτει κάποιος κάτοικός της. H Mεσημβρία διατηρεί ακόμη μια ατμόσφαιρα βυζαντινή, όμως ίχνη από τη σύγκρουση και τη συμβίωση διαφορετικών λαών είναι χαραγμένα στο χώμα, την ιστορία και τη μνήμη. Στην Aγχίαλο, η ασχολία με το αλάτι ανάγεται στη Bυζαντινή περίοδο. Tέλος, η Bάρνα, η αρχαία Oδησσός, παραμένει ακόμη ένα παραμυθένιο κοσμοπολίτικο κέντρο της Mαύρης Θάλασσας.

ΠΑΙΔΙΑ ΕΙΜΑΣΤΕ ΤΟΤΕ... ΟΙ ΜΙΚΡΑΣΙΑΤΕΣ ΘΥΜΟΥΝΤΑΙ

Παιδιά Είμαστε Τότε... οι Μικρασιάτες Θυμούνται

Αφήγηση-παρουσίαση: Όλια Λαζαρίδου
Σενάριο-σκηνοθεσία: Πλούταρχος Καϊτατζής
Μουσική: Γιώργος Μουλουδάκης
Διεύθυνση φωτογραφίας: Κατερίνα Μαραγκουδάκη

Αθήνα, Ίδρυμα Μείζονος Ελληνισμού
Τιμή 13.00 €, έκπτωση 10%
Τελική τιμή 11.70 €


Στις 14 Σεπτεμβρίου 1999, Ημέρα Μνήμης της Γενοκτονίας του Μικρασιατικού Ελληνισμού, παρουσιάστηκε σε πρώτη δημόσια προβολή το ντοκιμαντέρ παραγωγής του Ιδρύματος Παιδιά Είμαστε Τότε... οι Μικρασιάτες Θυμούνται. Οι μαρτυρίες 96 προσφύγων πρώτης γενιάς, από το Αϊβαλί, το Αϊδίνι, τη Σμύρνη, τα Βουρλά, την Έφεσο, την Καισάρεια, τη Σπάρτη Πισιδίας και άλλα μέρη της Μικράς Ασίας αποτέλεσαν τον κεντρικό άξονα του ντοκιμαντέρ. Ανάμεσά τους η φωτογράφος Nellys (Νέλλη Σαραϊδάρη) και η συγγραφέας Διδώ Σωτηρίου από το Αϊδίνι, ο συγγραφέας Τάσος Αθανασιάδης από το Σαλιχλί του Αϊδινίου και ο Μανόλης Μεγαλοοικονόμου από τη Σμύρνη, ο οποίος συμμετείχε ως φωτογράφος στην ελληνική αποστολή για την υπογραφή του Συμφώνου Φιλίας, Ουδετερότητας και Διαιτησίας μεταξύ Ελευθέριου Βενιζέλου και Κεμάλ Ατατούρκ.

Η καταγραφή των μαρτυριών πραγματοποιήθηκε με τη μορφή συνεντεύξεων το χρονικό διάστημα 1997-98, σε διάφορα μέρη της Ελλάδας ─κυρίως στην Αττική, τη Βόρεια Ελλάδα και την Κρήτη─, αποκλειστικά από το ΙΜΕ.

Το ντοκιμαντέρ χωρίζεται σε θεματικές ενότητες, στις οποίες μας εισάγουν οι αφηγήσεις της ηθοποιού Όλιας Λαζαρίδου. Ταυτόχρονα δίνεται το ιστορικό πλαίσιο και οι κοινωνικές συνθήκες κάθε περιόδου, έτσι ώστε να είναι οι μαρτυρίες κατανοητές από το θεατή.

Οι πρόσφυγες, «υπερήλικοι τώρα, παιδιά τότε», θυμούνται και μέσα από τις μνήμες τους αποκαλύπτονται πτυχές της ιστορίας και της ζωής του μικρασιατικού Ελληνισμού, από το 1912 έως τα πρώτα χρόνια που έπονται της Μικρασιατικής Καταστροφής: η ειρηνική ζωή και συμβίωση, οι εκδιώξεις ─με αφετηρία την πρώτη φάση της Eθνοκάθαρσης και το διωγμό του 1914─, οι σχέσεις Ελλήνων και Τούρκων, η νοσταλγία για την πατρίδα, η άφιξη του ελληνικού στρατού στη Σμύρνη και η προώθησή του μέχρι τον ποταμό Σαγγάριο, η Μικρασιατική Καταστροφή και η φυγή προς την Ελλάδα και τέλος η περιπλάνηση των προσφύγων στον ελληνικό χώρο και η προσπάθεια για κοινωνική ένταξη και αποκατάσταση.

ΤΟ ΤΑΞΙΔΙ

Tο Ταξίδι

Σενάριο-σκηνοθεσία: Μαρία Μαυρίκου
Διευθυντές φωτογραφίας: Σάκης Μανιάτης, Στάθης Σάλτας, Χρήστος Ασημακόπουλος
Διάρκεια: 80 λεπτά

Αθήνα, Ίδρυμα Μείζονος Ελληνισμού
Τιμή 12.00 €, έκπτωση 10%
Τελική τιμή 10.80 €


Το ντοκιμαντέρ Το Ταξίδι, σε σενάριο και σκηνοθεσία της κας Μαρίας Μαυρίκου, παρουσιάστηκε σε πρώτη προβολή στο Φεστιβάλ Κινηματογράφου της Θεσσαλονίκης. Καταγράφει την επιστροφή Ελλήνων και Τουρκοκρητικών στην πατρική τους γη.

Ο κ. Ασημάκης Παγίδας και η αδερφή του Αντιγόνη ξεκινούν για ένα ταξίδι-προσκύνημα στην πόλη που γεννήθηκαν, το Αϊβαλί. Περιδιαβαίνουν την πόλη η οποία κάποτε αριθμούσε 35.000 Έλληνες, ενώ το 1924, με την Ανταλλαγή των πληθυσμών, κατοικήθηκε κυρίως από Τουρκοκρητικούς. Ο κινηματογραφικός φακός ακολουθεί την περιήγηση των ηρώων στην πόλη, όπου κάποια αρχοντικά Ελλήνων αποκαλύπτουν την «ευμάρεια μιας άλλης εποχής». Περνούν από το πατρικό τους σπίτι, την εκκλησία που παντρεύτηκαν οι γονείς τους, το σχολείο τους. Επίσης, συναντούν Τουρκοκρητικούς πρώτης γενιάς, οι οποίοι περιγράφουν τα χρόνια που έζησαν στην Κρήτη και την αρμονική συμβίωσή τους με τους Έλληνες.

Το ταξίδι των δύο αδερφών στο Αϊβαλί ακολουθεί η επίσκεψη 11 Τουρκοκρητικών στο Ρέθυμνο. Οι τέσσερις από αυτούς γεννήθηκαν στο Ρέθυμνο και συνοδεύονται από τα παιδιά και τα εγγόνια τους, Τουρκοκρητικούς δεύτερης και τρίτης γενιάς. Η κάμερα τους ακολουθεί στην προσπάθειά τους να βρουν τα σπίτια των προγόνων τους και καταγράφει τις συναντήσεις τους με κατοίκους της περιοχής, δημιουργώντας μια ατμόσφαιρα συγκινητική.

ΜΙΛΗΤΟΣ...ΜΙΑ ΠΟΛΙΣ ΣΕ ΤΕΣΣΕΡΙΣ ΔΙΑΣΤΑΣΕΙΣ

Mίλητος... Mία Πόλις σε Tέσσερις Διαστάσεις

Σκηνοθεσία: Ανδρέας Κουμπούρας ─ Δημήτρης Λουκόπουλος
Σενάριο: Δέσποινα Εξακουστίδου
Συμμετέχουν οι ηθοποιοί: Κωνσταντίνος Κωνσταντόπουλος και Μαρία Πανουργιά
Μουσική: Σταύρος Ξαρχάκος

Αθήνα, Ίδρυμα Μείζονος Ελληνισμού
Τιμή 12.00 €, έκπτωση 10%
Τελική τιμή 10.80 €

Το Ίδρυμα Μείζονος Ελληνισμού εγκαινίασε τις κινηματογραφικές παραγωγές του το 1997 με το ντοκιμαντέρ Μίλητος... Μία Πόλις σε Τέσσερις Διαστάσεις. Πρόκειται για ένα ντοκιμαντέρ αρχαιολογικού περιεχομένου, που βασίζεται σε δραματοποιημένο σενάριο και συνδυάζει κινηματογραφικές λήψεις στο φυσικό χώρο της Μιλήτου, με τρισδιάστατες ψηφιακές φωτορεαλιστικές αναπαραστάσεις, για να ζωντανέψει τη Μίλητο την εποχή της ακμής της.

Ένας περιηγητής, λάτρης του μεγαλείου της αρχαίας πόλης, ξεκινά από την Αθήνα για να επισκεφθεί τη Μίλητο, που στη σημερινή της μορφή διασώζει ελάχιστα στοιχεία της αρχαίας πόλης. Πολύ συχνά συνομιλεί με μια γυναικεία μορφή, την προσωποποίηση της Μιλήτου, η οποία αναδύεται μέσα από τα ερείπια και τον παρακινεί να ανακαλύψει το παρελθόν της πόλης. Μέσα απ' αυτό το διάλογο αντλούνται οι ιστορικές πληροφορίες. Η Μίλητος γνώρισε μεγάλη ακμή από τον 8ο έως τον 6ο αιώνα π.Χ. Αριθμούσε 10.000 κατοίκους, συγκαταλεγόταν ανάμεσα στα σημαντικότερα κέντρα εξαγωγικού εμπορίου μετά την Τύρο και την Καρχηδόνα και είχε πολλές αποικίες. Παράλληλα, γνώρισε μεγάλη πολιτιστική ανάπτυξη, ανέδειξε φιλοσόφους όπως το Θαλή, τον Αναξίμανδρο και τον Αναξαγόρα και ήταν η πατρίδα του Ιππόδαμου, του πρώτου πολεοδόμου του αρχαίου κόσμου.

Ο κινηματογραφικός φακός εστιάζει σε σημαντικά δημόσια κτήρια, αποκαλύπτοντάς μας με αυτό τον τρόπο όλες τις πλευρές της καθημερινής ζωής στην αρχαία Μίλητο:

● στο Βουλευτήριο, τον τόπο συνάντησης των πολιτών
● στην Αγορά, το κέντρο της εμπορικής και κοινωνικής ζωής
● στο Δελφίνιο, τον υπαίθριο ναό του Δελφινίου Απόλλωνα
● στο ναό του Απόλλωνα στα Δίδυμα, έναν από τους μεγαλύτερους ναούς του αρχαίου κόσμου, που δεν ολοκληρώθηκε ποτέ εξαιτίας των τεράστιων διαστάσεών του
● στο Γυμνάσιο
● στο Στάδιο
● στην Παλαίστρα
● στην Ιωνική Στοά
● στο Θέατρο, το κόσμημα της πόλης
● στην Ιερά Πύλη της Μιλήτου.

Με τη βοήθεια της σύγχρονης τεχνολογίας αναπαρίστανται τρισδιάστατα αρκετά δημόσια κτήρια, τα οποία σήμερα δεν σώζονται. Οι τρισδιάστατες αναπαραστάσεις ακολουθούν πιστά τις μονογραφίες της Γερμανικής Αρχαιολογικής Σχολής.

Στις 31 Ιανουαρίου 1998 το ντοκιμαντέρ απέσπασε το 1ο Βραβείο στο 5ο Φεστιβάλ Αρχαιολογικού Φιλμ, στην Αμιένη της Γαλλίας.

ΤΑ ΛΙΜΑΝΙΑ ΤΗΣ ΠΟΡΦΥΡΑΣ

Tα Λιμάνια της Πορφύρας

Σκηνοθεσία: Βίκυ Πεζίρη
Αφήγηση: Δημήτρης Kαταλειφός
Σενάριο: Τάσος Λυμπεράκης, Άγγελος Κοβότσος
Φωτογραφία: Αλέκος Αναστασίου
Μουσική: Δάφνη Ζαφειρακοπούλου
Έρευνα: Γιώργος Πηλιχός
Διάρκεια: 54 λεπτά

Αθήνα, Ίδρυμα Μείζονος Ελληνισμού
Τιμή 13.00 €, έκπτωση 10%

Τελική τιμή 11.70 €

Tο ντοκιμαντέρ Tα Λιμάνια της Πορφύρας ζωντανεύει τα ταξίδια των Eλλήνων, από τη Mινωϊκή ακόμη εποχή, στο Λίβανο, ένα από τα σπουδαιότερα εμπορικά κέντρα της Mεσογείου, και φανερώνει τα χνάρια που άφησε το ελληνικό στοιχείο στη χώρα των Φοινίκων.

Στα συχνά ταξίδια τους από τη Σιδώνα στην Κρήτη, το νησί των Μινωιτών, οι Φοίνικες συνάντησαν τους Έλληνες και τους έμαθαν την τέχνη της πλοήγησης. Μέσα από τις επαφές οι δύο λαοί ανακάλυψαν πόσα κοινά στοιχεία είχαν: τη φιλοξενία, το εμπορικό δαιμόνιο, τη ναυτική τέχνη.

Φοίνικες και Mινωίτες χάραξαν στις πορείες τους μια κοσμοπολίτικη κουλτούρα, γέννημα ανθρώπων άξιων, έμπειρων ναυτικών και ικανών εμπόρων, που αντάλλαξαν στα Λιμάνια της Πορφύρας, μπαχάρια, μετάξι κι αρώματα με γνώση, τέχνες και ιστορία, η οποία πέντε χιλιάδες χρόνια τώρα παραμένει ζωντανή.

Mια παραγωγή του Iδρύματος Mείζονος Eλληνισμού για τους πολιτισμούς που ζουν στα λιμάνια και τις γωνιές του κόσμου.