Γ' ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΟ ΣΥΜΠΟΣΙΟ «ΒΥΖΑΝΤΙΝΗ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑ». ΘΕΟΛΟΓΙΑ, ΙΣΤΟΡΙΑ, ΦΙΛΟΛΟΓΙΑ, ΔΙΚΑΙΟ, ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΑ, ΤΕΧΝΗ

Γ΄ Επιστημονικό Συμπόσιο «Βυζαντινή Μακεδονία» Θεολογία, Ιστορία, Φιλολογία, Δίκαιο, Αρχαιολογία, Τέχνη. 14-15 Μαΐου 2016, Θεσσαλονίκη

Κείμενα: συλλογικό
Θεσσαλονίκη, Εταιρεία Μακεδονικών Σπουδών, 2019 (Δεκέμβριος)
Σελίδες: 838, με α/μ εικόνες
Διαστάσεις: 17 x 24 εκ.
ISBN χαρτόδετου: 978-960-9458-30-6
Τιμή: 20,00 € // στο βιβλιοπωλείο μας 18,00 €



Κρινιώ Κωνσταντινίδου: […] εν τη γειτονία της Καταφυγής. Ευρήματα από τις ανασκαφές για την κατασκευή σταθμού του ΜΕΤΡΟ Θεσσαλονίκης (9ος-12ος αι.) [απόσπασμα από την εισήγηση]

«….Τα ευρήματα της ανασκαφής του Σταθμού Βενιζέλου αποδεικνύουν τη διαχρονικότητα της πολεοδομικής οργάνωσης και εμπορικής χρήσης της περιοχής. Στη χάραξη της σημερινής οδού Εγνατίας αποκαλύφθηκε τμήμα του κεντρικού δρόμου του μεσαιωνικού αστικού ιστού, της Λεωφόρου, που διέτρεχε την τειχισμένη πόλη στον άξονα Α-Δ, διασταυρούμενη με δύο κάθετους οδικούς άξονες, ο δυτικότερος από τους οποίους, ελικοειδούς πορείας, αποτελούσε κύριο δρόμο και ταυτίζεται με τη σύγχρονη οδό Βενιζέλου. Πυκνοδομημένα οικοδομικά τετράγωνα, με μικρής έκτασης κτίσματα εργαστηρίων -καταστημάτων σε παρατακτική διάταξη, συνιστούν νησίδες βυζαντινής αγοράς της πόλης, που οργανώθηκε κατά μήκος και των δύο πλευρών της Λεωφόρου. Η εμπορική συνοικία αναπτύχθηκε στη γειτονία της Καταφυγής, με τα ανασκαφικά ευρήματα να επιβεβαιώνουν όσα ήταν μέχρι σήμερα γνωστά από τις πηγές, μαρτυρώντας τη λειτουργία μίας ακμάζουσας και οργανωμένης αγοράς μη εδώδιμων προϊόντων, που άνθιζε στο μέσον της πόλης, προσελκύοντας το ενδιαφέρον ντόπιων και ξένων εμπόρων...».

Περιεχόμενα του βιβλίου

ΕΙΣΗΓΗΣΕΙΣ
Εναρκτήρια ομιλία του Προέδρου της Επιστημονικής Επιτροπής του Συνεδρίου
ΓΕΩΡΓΙΟΥ ΝΑΚΟΥ, Ομότιμου Καθηγητή ΑΠΘ

Α΄ Κύκλος: Θεολογία
ΧΡΙΣΤΟΣ Θ. ΚΡΙΚΩΝΗΣ, Η Θεσσαλονίκη κέντρο πνευματικής και καλλιτεχνικής ανάπτυξης κατά τον 14ο αι. και οι ησυχαστικές έριδες
ΧΡΗΣΤΟΣ ΑΡΑΜΠΑΤΖΗΣ, Λόγοι και αντίλογοι περί Φιλοσοφίας και Θεολογίας στη Θεσσαλονίκη του 14ου αιώνα: Νείλος Καβάσιλας και Δημήτριος Κυδώνης
ΒΑΣΙΛΕΙΟΣ ΤΣΙΓΚΟΣ, Ανθρωπολογικές συνέπειες της περιχωρήσεως στη διδασκαλία του Αγίου Γρηγορίου Παλαμά
ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ Π. ΧΡΗΣΤΟΥ, Φιλοσοφική ορολογία στα συγγράμματα του Αγίου Γρηγορίου Παλαμά
ΣΟΥΛΤΑΝΑ Δ. ΛΑΜΠΡΟΥ, Βυζαντινά Μονύδρια της Χαλκιδικής
ΔΗΜΗΤΡΙΟΣ ΠΑΠΑΖΗΣ, Περί του κτήτορος της βυζαντινής ιεράς μονής Τιμίου Προδρόμου της Πέτρας Σαραντηνού στη Βέροια (14ος αιώνας)
Β΄ Κύκλος: Ιστορία
ΕΥΑΓΓΕΛΟΣ ΧΡΥΣΟΣ, Η βυζαντινή περιπλάνηση του ονόματος Μακεδονία
ΕΥΑΝΘΙΑ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥ ή ΤΕΓΟΥ-ΣΤΕΡΓΙΑΔΟΥ, Η Θεσσαλονίκη στην πρωτοβυζαντινή περίοδο 324-565 μ. Χ.
ΓΕΩΡΓΙΟΣ Α. ΛΕΒΕΝΙΩΤΗΣ, Οι μεσαιωνικές σλαβικές εγκαταστάσεις στα ανατολικά της Θεσσαλονίκης. (Προβλήματα και ερμηνείες)
ΑΓΓΕΛΙΚΗ ΔΕΛΗΚΑΡΗ, Σλαβική ονοματοδοσία σε βυζαντινές επισκοπές της Μακεδονίας
ΑΝΑΣΤΑΣΙΟΣ ΜΑΡΑΣ, Κρατική εξουσία και μαρτύριο κατά τον Θεοφύλακτο Αχρίδος: Οι δεκαπέντε μάρτυρες της Τιβεριούπολης
ΙΩΑΚΕΙΜ ΑΘ. ΠΑΠΑΓΓΕΛΟΣ, Η αγιορειτική Μονή του Σκορπίου
ΕΥΑΓΓΕΛΙΑ ΑΜΟΙΡΙΔΟΥ, Θεσσαλονικείς ατακτούντες εκκλησιαστικώς
ΕΛΙΣΑΒΕΤ ΧΑΤΖΗΑΝΤΩΝΙΟΥ, Από τις ενορίες στα κατεπανίκια: Οι φορολογικές υποπεριφέρειες της Μακεδονίας και η περίπτωση της Ιερισσού
ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ ΚΩΤΣΙΟΠΟΥΛΟΣ, Θρησκεία και κοινωνία. Η περίπτωση του κινήματος των Ζηλωτών στη Θεσσαλονίκη και του αγίου Γρηγορίου Παλαμά
ΠΟΛΥΜΝΙΑ ΚΑΤΣΩΝΗ, Βιοτεχνία και αστική οικονομία στη Βυζαντινή Μακεδονία κατά τον 10ο-14ο αι.

Γ΄ Κύκλος: Φιλολογία
ΣΟΦΙΑ ΚΟΤΖΑΜΠΑΣΗ, Η Θεσσαλονίκη στα ποιήματα του Μανουήλ Φιλή
ΧΡΗΣΤΟΣ ΣΙΜΕΛΙΔΗΣ, Η Φιλολογία στη Θεσσαλονίκη του 14ου αιώνα
ΜΑΡΙΑ ΑΥΓΕΡΙΝΟΥ-ΤΖΙΩΓΑ – ΗΛΙΑΣ ΧΡΥΣΟΣΤΟΜΙΔΗΣ, Η βορειοδυτική περιοχή του Ν. Θεσσαλονίκης μέσα από τις πηγές της Ύστερης Βυζαντινής Περιόδου
ΣΩΤΗΡΙΑ ΤΡΙΑΝΤΑΡΗ, Η ομόνοια ως δημοκρατικό ιδεώδες στον Θωμά Μάγιστρο (14ος αι. μ.Χ.)
ΑΝΑΣΤΑΣΙΑ ΒΑΚΑΛΟΥΔΗ, Η βυζαντινή Θεσσαλονίκη μέσα από το έργο του Νίκου Γαβριήλ Πεντζίκη

Δ΄ Κύκλος: Δίκαιο
ΕΛΕΥΘΕΡΙΑ ΠΑΠΑΓΙΑΝΝΗ, Αυτοκρατορικές Νεαρές στο Σύνταγμα κατά Στοιχείον του Ματθαίου Βλάσταρη και στην Εξάβιβλο του Αρμενοπούλου
ΚΑΛΛΙΟΠΗ (ΚΕΛΛΥ) Α. ΜΠΟΥΡΔΑΡΑ, Μακεδονία: Σταυροδρόμι ανατρεπτικών κινήσεων κατά του νόμιμου αυτοκράτορα τη μέση βυζαντινή περίοδο
ΓΕΩΡΓΙΟΣ ΚΑΒΑΡΔΙΝΑΣ, Νεαρά Αλεξίου Α΄ του Κομνηνού, του έτους 1095, «εκφωνηθείσα εξ υπομνήσεως Θεοδούλου, αρχιεπισκόπου Θεσσαλονίκης», περί απελευθερώσεως των Βουλγάρων δούλων της Θεσσαλονίκης
ΔΕΣΠΟΙΝΑ ΤΣΟΥΡΚΑ-ΠΑΠΑΣΤΑΘΗ, Παρατηρήσεις για τη λειτουργία του θεσμού των «καθολικών κριτών» βάσει των εγγράφων Ι. Μονών του Αγίου Όρους (14ος-15ος αι.)
ΔΑΦΝΗ ΠΑΠΑΔΑΤΟΥ, Συμβολή στη συζήτηση για τα προνόμια της πόλης της Θεσσαλονίκης κατά τη βυζαντινή εποχή. Το δικαστικό προνόμιο του Αρχιεπισκόπου

Ε΄ Κύκλος: Αρχαιολογία
ΓΩΡΓΙΟΣ ΒΕΛΕΝΗΣ, Οι αρχαιότεροι χριστιανικοί ναοί της Θεσσαλονίκης
ΕΥΤΕΡΠΗ ΜΑΚΡΗ, Σχεδίασμα βυζαντινής Θεσσαλονίκης. Η εικόνα της βυζαντινής πόλης μέσα από τις ανασκαφές
ΘΑΛΕΙΑ ΜΑΝΤΟΠΟΥΛΟΥ-ΠΑΝΑΓΙΩΤΟΠΟΎΛΟΥ, Οι μετεξελίξεις του ναού των Ταξιαρχών στην Άνω Πόλη της Θεσσαλονίκης από τη βυζαντινή στη σύγχρονη εποχή
ΑΝΑΣΤΑΣΙΟΣ ΤΑΝΤΣΗΣ, Η χορηγία εκκλησιαστικών ιδρυμάτων στη Μακεδονία τον 11ο και 12ο αι. Μια επανεξέταση των δεδομένων
ΕΛΛΗ ΓΚΑΛΑ-ΓΕΩΡΓΙΛΑ, Το υδροδοτικό σύστημα στη Βυζαντινή Θεσσαλονίκη: Δομή και λειτουργική οργάνωση
ΕΛΕΝΗ ΛΙΑΝΤΑ, Λατινικές αποτιμήσεις από κράμα (bill) του νομισματοκοπείου της Θεσσαλονίκης (1204-1224);
ΕΥΑΓΓΕΛΙΑ ΑΓΓΕΛΚΟΥ, Ματιά στην καθημερινή ζωή των ανθρώπων του 5ου-8ου αι. στη Μακεδονία με βάση τα ευρήματα του επισκοπικού συγκροτήματος στις Λουλουδιές Κίτρους, Πιερίας (4ος-8ος αι.)
ΑΝΑΣΤΑΣΙΟΣ ΣΙΝΑΚΟΣ, Αλιεία και παραγωγή άλατος στη Βυζαντινή Μακεδονία. Η έρευνα γύρω από τον υλικό πολιτισμό των Βυζαντινών γνωρίζει άνθιση τα τελευταία χρόνια στην Ελλάδα, αλλά και διεθνώς
ΣΤΕΛΛΑ ΒΑΣΙΛΕΙΑΔΟΥ, Εργαστήρια […] εις την γειτονίαν της υπεραγίας Θεοτόκου (9ος -12ος αι.): Από τις ανασκαφές του σταθμού Αγίας Σοφίας ΜΕΤΡΟ Θεσσαλονίκης
ΚΡΙΝΙΩ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΙΔΟΥ, […] εν τη γειτονία της Καταφυγής. Ευρήματα από τις ανασκαφές για την κατασκευή σταθμού του ΜΕΤΡΟ Θεσσαλονίκης (9ος-12ος αι.)
ΣΤΑΥΡΟΥΛΑ ΤΖΕΒΡΕΝΗ, Η περιαστική περιοχή εκτός των δυτικών τειχών. Εμπόριο, διαμονή και λατρεία στον δρόμο για την Χρυσή Πύλη
ΕΛΕΝΗ ΛΙΑΝΤΑ, Τα νομισματικά ευρήματα της βυζαντινής περιόδου από τον Σταθμό Βενιζέλου
ΜΕΛΙΝΑ ΠΑΪΣΙΔΟΥ, Η μνημειακή ζωγραφική της παλαιοχριστιανικής περιόδου στη Θεσσαλονίκη. Ψηφιδωτά και τοιχογραφίες από τις ανασκαφές του ΜΕΤΡΟ

ΣΤ΄ Κύκλος: Τέχνη
ΠΕΛΛΗ ΜΑΣΤΟΡΑ, Ο επίσκοπος Αρίσταρχος στα ψηφιδωτά της Ροτόντας Θεσσαλονίκης
ΑΘΑΝΑΣΙΟΣ ΣΕΜΟΓΛΟΥ, Ο ζωγραφικός διάκοσμος της αγίας Αικατερίνης Θεσσαλονίκης μέσα από το αρχείο του Στυλιανού Πελεκανίδη. Ζητήματα χρονολόγησης και ταύτισης του ναού
ΜΑΓΔΑΛΗΝΗ ΠΑΡΧΑΡΙΔΟΥ, Αμφίγραπτη παλαιολόγεια εικόνα από τον ναό της Παναγίας Λαγουδιανής (ή Λαοδηγήτριας) στη Θεσσαλονίκη
ΧΡΥΣΑΝΘΗ ΜΑΥΡΟΠΟΥΛΟΥ-ΤΣΙΟΥΜΗ, Βέροια. Η προσφορά της στη βυζαντινή ζωγραφική του πρώτου μισού του 14ου αι.
ΜΑΡΙΖΑ ΤΣΙΑΠΑΛΗ, Πρώτη προσέγγιση του ζωγραφικού διακόσμου των ναών Κοίμησης Θεοτόκου και Αγίου Νικολάου στην Αιανή Κοζάνης
ΠΑΣΧΑΛΗΣ ΑΝΔΡΟΥΔΗΣ, Αραβουργηματικές διακοσμήσεις και επιδράσεις της ισλαμικής τέχνης στην παλαιολόγεια τέχνη της Μακεδονίας
ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ ΚΟΥΡΟΥΔΗΣ, Κοσμολογικά σύμβολα στη βυζαντινή ζωγραφική. Στοιχεία επίδρασης της αρχαίας ελληνικής φιλοσοφίας σε ψηφιδωτά της Θεσσαλονίκης και της ευρύτερης περιοχής της Μεσογείου. Πρώτη προσέγγιση
ΒΑΣΙΛΕΙΟΣ Κ. ΚΑΤΣΑΡΟΣ, Ιλαρίων Κασταμονίτης, ιδρυτής της μονής Κασταμονίτου, και ζητήματα της εποχής του
ΓΕΩΡΓΙΟΣ Π. ΝΑΚΟΣ, Συμπεράσματα με τη λήξη των εργασιών του Γ΄ Συμποσίου της Εταιρείας μακεδονικών Σπουδών για τη Βυζαντινή Μακεδονία


 

Η ΑΡΧΙΕΠΙΣΚΟΠΗ ΠΡΩΤΗΣ ΙΟΥΣΤΙΝΙΑΝΗΣ, ΑΧΡΙΔΩΝ ΚΑΙ ΠΑΣΗΣ ΒΟΥΛΓΑΡΙΑΣ

Ευανθία Κωνσταντίνου ή Τέγου-Στεργιάδου
Αρχιεπισκοπή Πρώτης Ιουστινιανής, Αχριδών και πάσης Βουλγαρίας. Ένας πομπώδης τίτλος στηριζόμενος σε πλαστά έγγραφα

Θεσσαλονίκη, Εταιρεία Μακεδονικών Σπουδών, 2019 (Δεκέμβριος)
Σελίδες: 255, με α/μ εικόνες
Διαστάσεις: 17 x 24 εκ.
ISBN χαρτόδετου: 978-960-9458-33-7
Τιμή: 20,00 € // στο βιβλιοπωλείο μας 18,00 € 



«...Η Εταιρεία Μακεδονικών Σπουδών με την παρούσα έκδοση ανακαλεί στη μνήμη μας την περιοχή της Αρχιεπισκοπής «Πρώτης Ιουστινιανής Αχριδών και πάσης Βουλγαρίας», που τα ιστορικά γεγονότα της αρχίζουν από την εποχή του Αυτοκράτορα του Βυζαντίου Ιουστινιανού (527-565), συνεχίζονται επί Βασιλείου Β΄ (976-1025) και βρίσκονται στην επικαιρότητα τέλη του 12ου αρχές 13ου αιώνα, όταν Αρχιεπίσκοπος της ήταν ο Δημήτριος Χωματιανός (1216-1234).

Τον 15ο αιώνα ο Αρχιεπίσκοπος Αχρίδας ο Ματθαίος (1410-1416) εμφάνισε κάποια έγγραφα, όταν επισκέφτηκε την Κωνσταντινούπολη, στον Αυτοκράτορα Μανουήλ Β΄ και στην ενδημούσα Σύνοδο επί Πατριαρχίας Ευθυμίου Β΄. Ο Πατριάρχης διαμαρτυρήθηκε δριμύτατα και του επιτέθηκε εγγράφως για το τόλμημά του να χρησιμοποιήσει πλαστά έγγραφα, τα οποία θα του απέφεραν προνόμια στην Αρχιεπισκοπή του. Εκατό χρόνια αργότερα ο Πρόχορος (1523-1537) επανέλαβε το ίδιο εγχείρημα μετά την πτώση του Βυζαντίου (1453) στους Τούρκους. Παρουσιάστηκε στην Κωνσταντινούπολη στο «διβάνι», όταν Πατριάρχης ήταν ο Ιερεμίας Α΄ με τα ίδια πλαστά έγγραφα και προσπάθησε να αυξήσει τη δικαιοδοσία του θρόνου του, υφαρπάζοντας Επισκοπές ανήκουσες στο Οικουμενικό Πατριαρχείο Κωνσταντινούπολης. Ο Πατριάρχης αντέδρασε εκδίδοντας «φεϊτιφά» με τον οποίο αποδείκνυε τις απαράδεκτες απαιτήσεις του αρχιεπισκόπου, τις στηριζόμενες σε χαλκευμένα έγγραφα. Τον Αρχιεπίσκοπο Πρόχορο τον απέπεμψαν από την Κωνσταντινούπολη αφενός ο Πατριάρχης αφετέρου οι Τούρκοι πασάδες, όταν πληροφορήθηκαν τη χρήση πλαστών έγγραφων για την επίτευξη του σκοπού του. Η Αρχιεπισκοπή αυτή με τον πομπώδη τίτλο συνέχισε την ύπαρξή της ως τον 18ο αιώνα, όταν με πρωτοβουλία του Πατριάρχη ενσωματώθηκε στον θρόνο της Κωνσταντινούπολης...»

(πηγή: Εταιρεία Μακεδονικών Σπουδών)

ΚΑΣΤΟΡΙΑ. ΚΕΝΤΡΟ ΖΩΓΡΑΦΙΚΗΣ ΤΗΝ ΕΠΟΧΗ ΤΩΝ ΠΑΛΑΙΟΛΟΓΩΝ (1360-1450)

Ε. Ν. Τσιγαρίδας
Καστοριά. Κέντρο ζωγραφικής την εποχή των Παλαιολόγων (1360-1450)

Θεσσαλονίκη, Εταιρεία Μακεδονικών Σπουδών 2016
Σελίδες: 630, με έγχρωμες και α/μ εικόνες
Διαστάσεις: 21 x 29 εκ.
ISBN 978-960-9458-14-6
Τιμή € 80,00 / στο βιβλιοπωλείο μας 65,00 €



«...Η καλλιτεχνική δημιουργία στην πόλη της Καστοριάς κατά την βυζαντινή περίοδο είναι συνεχής και χωρίς διακοπή από τον 9ο έως τον 19ο αιώνα με ιδιαίτερες κορυφώσεις τον 9ο με 10ο αιώνα, στο δεύτερο μισό του 12ου, στο δεύτερο μισό του 14ου και με το πρώτο μισό του 15ου, στο τελευταίο τέταρτο του 15ου, αλλά και στα χρόνια της τουρκοκρατίας. Μάλιστα, η συνεχής και αξιόλογη καλλιτεχνική παραγωγή στον τομέα της ζωγραφικής, τοιχογραφίας και φορητές εικόνες, στην Καστοριά, δεν παρατηρείται σε άλλες πόλεις της βυζαντινής αυτοκρατορίας, παρά μόνο σε μικρότερο βαθμό στη Βέροια και λιγότερο στην Αχρίδα. Αυτό δείχνει την εικόνα μιας δραστήριας και ακμάζουσας οικονομικά κοινωνίας, με κινητήριο μοχλό μέλη της τοπικής εκκλησίας και εξέχοντες εκπροσώπους από το αρχοντολόι της πόλεως.

Η χρονική περίοδος (1360-1450) στην οποία ανήκουν οι τοιχογραφίες των ναών της Καστοριάς, τις οποίες παρουσιάζουμε στον παρόντα τόμο, είναι περίοδος κατοχής για την πόλη, καθώς περιέχεται διαδοχικά στα χέρια των Σέρβων ηγεμόνων, Αλβανών ευγενών και τέλος υποτάσσεται στους Τούρκους...

[...] Παρά τις συνθήκες ξένης κατοχής, η καλλιτεχνική δραστηριότητα στην Καστοριά την περίοδο 1360-1450 δεν αναστέλλεται καθ΄όσον παρατηρείται η ανέγερση και διακόσμηση δεκατεσσάρων ναών, δώδεκα στην πόλη και δύο σε οικισμούς κοντά στην Καστοριά. Επίσης, όπως προκύπτει από την έρευνα, την ίδια περίοδο διακοσμούνται με τοιχογραφίες από ζωγράφους καλλιτεχνικών εργαστηρίων της Καστοριάς άλλοι επτά ναοί στην περιοχή της Κορυτσάς, στην Μεγάλη Πρέσπα και στο γειτονικό με τον σημερινό νομό της Καστοριάς βόρειο τμήμα της Ηπείρου...».

Ε. Ν. Τσιγαρίδας
(από τα εισαγωγικά του βιβλίου) 

200 ΧΡΟΝΙΑ ΚΛΕΙΔΙ ΦΛΩΡΙΝΑΣ. ΤΑ ΓΕΝΕΑΛΟΓΙΚΑ ΔΕΝΤΡΑ ΤΩΝ ΚΛΕΙΔΙΩΤΩΝ ΣΕ ΟΛΟ ΤΟΝ ΚΟΣΜΟ

Σταύρος Ν. Ιωάννου, Ευδοκία Μ. Μηλιατζίδου-Ιωάννου
200 χρόνια Κλειδί Φλώρινας. Τα γενεαλογικά δέντρα των Κλειδιωτών σε όλο τον κόσμο

Θεσσαλονίκη, Εταιρεία Μακεδονικών Σπουδών 2017
Σελίδες: 182, με έγχρωμες εικόνες
Διαστάσεις: 22 x 32 εκ.
ISBN 978-960-9458-18-4
Τιμή: 15,00 € / στο βιβλιοπωλείο μας 13,50 €



«Οι δύο συγγραφείς του παρόντος, συζυγικό ζεύγος, ο δικηγόρος Σταύρος Ιωάννου και η φιλόλογος–λαογράφος Ευδοκία Μηλιατζίδου-Ιωάννου, αγάπησαν την πατρίδα του πρώτου και συνέγραψαν συνοπτικά την ιστορία του Κλειδίου της Φλώρινας, με αφορμή τα γενεαλογικά δέντρα 76 οικογενειών, που καλύπτουν ένα διάστημα 200 περίπου χρόνων. Το τυπικό αυτό μακεδονικό, γεωργοκτηνοτροφικό χωριό ιδρύθηκε περί τα μέσα του 18ου αι. με την ονομασία Τσέροβο. Σταδιακά διευρύνθηκε με τον ερχομό εποίκων από γειτονικούς οικισμούς, όπως του Όρβου και του Αρχαγγέλου. Οι κάτοικοί του μιλούσαν το σλαβογενές ιδίωμα και την ελληνική και στις αρχές του 19ου αι. ήσαν υπήκοοι του Αλή Πασά, που είχε το Τσέροβο τσιφλίκι του. Κατά τη διάρκεια του μακεδονικού αγώνα έδωσε σημαντικό παρόν η οικογένεια Χ(Κ)ολέρα, που είχε φύγει, με άλλο όνομα, από τη Νάουσα, μετά την καταστροφή της το 1822, και πήγε στη Βεύη. Αργότερα ένας κλάδος της εγκαταστάθηκε στο Τσέροβο. Το 1892, με την κατασκευή της σιδηροδρομικής γραμμής Θεσσαλονίκης-Μοναστηρίου, το χωριό συνδέθηκε με τα αστικά κέντρα και από το 1912 ενσωματώθηκε στην ελληνική επικράτεια με τους 400, τότε, περίπου κατοίκους. Το Τσέροβο μετονομάστηκε σε Κλειδί το 1926. Στον πόλεμο του ʾ40 τα στενά του Κλειδίου αποτέλεσαν την πρώτη γραμμή άμυνας του στρατού μας, ενώ τον Απρίλιο του 1941 οι συμμαχικές δυνάμεις προσπάθησαν στα ίδια στενά να ανακόψουν την κάθοδο των Γερμανών στη Μακεδονία. Ο Εμφύλιος Πόλεμος σημάδεψε την ιστορία του χωριού και εδώ χάθηκαν οικογένειες από τις δύο αντιμαχόμενες πλευρές. Το Δράμα του Διχασμού…».

Αθανάσιος Καραθανάσης

(από τον πρόλογο του βιβλίου)

ΤΩΝ ΕΛΛΗΝΩΝ ΟΙ ΚΟΙΝΟΤΗΤΕΣ. ΝΑΟΥΣΑ. Η ΔΗΜΟΓΕΡΟΝΤΙΑ

Εμμανουήλ Στ. Βαλσαμίδης, Νικόλαος Γ. Ιντζεσίλογλου  
Των Ελλήνων οι Κοινότητες. Νάουσα. Η Δημογεροντία

Θεσσαλονίκη / Νάουσα, Εταιρεία Μακεδονικών Σπουδών 2016 
463 σελ. 
ISBN 978-960-92774-2-6 
Τιμή 9,95 € / στο βιβλιοπωλείο μας 7,96 €  

«…Στην παρούσα έκδοση ο κ. Βαλσαμίδης στο πρώτο μέρος εκδίδει τα πρακτικά της περιόδου 1893-1896 με την εκλογή Δημογεροντίας (2 Απριλίου 1893) και ακολουθούν πράξεις αφορώσες την ορθή διαχείριση των κοινοτικών, όπως καταθέσεις αγωγών, αρχιερατική εισφορά, φόρος επιτηδεύματος, η πρόσληψη γραμματέα ή κλητήρος, επίλυση διαφορών, η παρουσία Μικροβλάχων, θέματα οικογενειακού δικαίου κλπ.

Τα αυτά περίπου ισχύουν και για την περίοδο 1911-1915, με την διαφορά ότι υπάρχει ένα κενό την περίοδο Ιούλιος 1912 - -Μάρτιος 1913, όπου, παρά την Απελευθέρωση, η Δημογεροντία εξακολουθεί να λειτουργεί, απευθυνόμενη μάλιστα στα από το Μάιο και Ιούνιο 1915 έγγραφά της προς την Ελληνική Πολιτεία και τον βασιλικό οίκο...»

(από τον χαιρετισμό του Προέδρου της Εταιρείας Μακεδονικών Σπουδών κ.Αθανασίου Καραθανάση)

ΒΑΒΔΟΣ. ΙΣΤΟΡΙΚΗ ΚΑΙ ΕΚΚΛΗΣΙΑΣΤΙΚΗ ΜΕΛΕΤΗ. ΣΥΜΒΟΛΗ ΣΤΗΝ ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΗΣ ΧΑΛΚΙΔΙΚΗΣ

Δημήτριος Αγγ. Παπάζης  
Βάβδος. Ιστορική και εκκλησιαστική μελέτη. Συμβολή στην ιστορία της Χαλκιδικής 
 
Θεσσαλονίκη, Εταιρεία Μακεδονικών Σπουδών / Εκδόσεις Κυριακίδη 2016 
471 σελ. με έγχρωμες εικόνες 
ISBN 978-960-599-056-5 
Τιμή € 15,00 € / στο βιβλιοπωλείο μας 12,00 € 


 
Η παρούσα έκδοση με θέμα την ιστορική και εκκλησιαστική μελέτη του Βάβδου αποτελεί μια πρώτη συστηματική προσπάθεια αξιοποίησης και συγκριτικής αξιολόγησης και της παραμικρής πληροφορίας, ώστε να αναδειχτεί η ιστορία και η εκκλησιαστική ζωή του. Διαρθρώνεται, όπως ο τίτλος υποδηλώνει, σε δύο μέρη˙ το πρώτο περιλαμβάνει δέκα επιμέρους ενότητες, στις οποίες αναπτύσσονται τα γενικά ιστορικά στοιχεία σχετικά με την ίδρυση, την πληθυσμιακή κατάσταση και την εθνική, κοινοτική, εκπαιδευτική, επαγγελματική-οικονομική και πολιτιστική ζωή του τόπου και το δεύτερο περικλείει ισάριθμες με το πρώτο ενότητες, στις οποίες φωτίζεται η εκκλησιαστική ιστορία του.

(από την εισαγωγή του βιβλίου)