ΣΥΓΧΡΟΝΗ ΤΕΧΝΗ ΣΤΟ ΜΟΥΣΕΙΟ ΚΥΚΛΑΔΙΚΗΣ ΤΕΧΝΗΣ, 2007-2021

Σύγχρονη Τέχνη στο Μουσείο Κυκλαδικής Τέχνης, 2007-2021

Κείμενα: συλλογικό
Εισαγωγή: Αφροδίτη Γκόνου
Αθήνα, Μουσείο Κυκλαδικής Τέχνης, 2021 (Δεκέμβριος)
Δίγλωσση έκδοση (ελληνικά / αγγλικά
Σελίδες: 480, με έγχρωμες και α/μ εικόνες
Διαστάσεις: 21 x 27 εκ.
ISBN σκληρόδετου: 978-618-5060-39-8
Τιμή: 60,00 € // στο βιβλιοπωλείο μας 54,00 €

«…Μία νοητή γραμμή ενώνει εσαεί το σήμερα με τον κόσμο της αρχαιότητας, έναν κόσμο συναρπαστικό αλλά και συνάμα δυσπρόσιτο. Πάνω σε αυτή, το Μουσείο Κυκλαδικής Τέχνης διαγράφει, ευελπιστούμε, τη δική του πορεία, φέρνοντας τη σύγχρονη τέχνη κοντά σε ολοένα και περισσότερους ανθρώπους, με απώτερο στόχο να κατανοήσουμε και να συναισθανθούμε όλα εκείνα που διαχρονικά μας συνδέουν.

Εδώ και 15 χρόνια, το Πρόγραμμα Σύγχρονης Τέχνης πραγματοποιείται κάθε χρόνο με την παρουσίαση του έργου διεθνώς αναγνωρισμένων καλλιτεχνών και με ένα παράλληλο -αντίστοιχης αξίας και σημασίας για όλους μας- πρόγραμμα εκπαιδευτικών δράσεων, ομιλιών και εκδόσεων.

Καίρια θέση κατέχουν οι εκθέσεις υπό τον γενικό τίτλο Θεϊκοί Διάλογοι, στις οποίες έργα τέχνης από διαφορετικές εποχές παρουσιάζονται το ένα δίπλα στο άλλο, αποκαλύπτοντας επιρροές του παρελθόντος στο σήμερα. Στο Μουσείο Κυκλαδικής Τέχνης, άλλωστε, οι λιτές μαρμάρινες μορφές των κυκλαδικών ειδωλίων αποτελούν μυστηριώδεις και σιωπηλούς μάρτυρες ενός πολιτισμού που έχει τις ρίζες του περισσότερα από 5.000 χρόνια πριν. Με στόχο τη διάδοση του Κυκλαδικού και του Αρχαίου Ελληνικού πολιτισμού στην Ελλάδα και το εξωτερικό -κεντρικό άξονα του Μουσείου Κυκλαδικής Τέχνης- οι εκθέσεις αυτές μας έδωσαν τη δυνατότητα να προσεγγίσουμε νέες ομάδες κοινού και να αποκτήσει το Μουσείο το δικό του στίγμα στο διεθνή χάρτη…».


Κασσάνδρα Μαρινοπούλου
(από τον πρόλογο του βιβλίου)

 

ΑΡΧΑΙΟΛΑΤΡΕΙΑ ΚΑΙ ΦΙΛΕΛΛΗΝΙΣΜΟΣ. ΣΥΛΛΟΓΗ ΘΑΝΑΣΗ ΚΑΙ ΜΑΡΙΝΑΣ ΜΑΡΤΙΝΟΥ

Αρχαιολατρεία και Φιλελληνισμός. Συλλογή Θανάση και Μαρίνας Μαρτίνου

Κείμενα: Νικόλαος Χρ. Σταμπολίδης, Φανή-Μαρία Τσιγκάκου
Αθήνα, Μουσείο Κυκλαδικής Τέχνης, 2020 (Δεκέμβριος)
Δίγλωσση έκδοση (ελληνικά / αγγλικά)
Μεταφράσεις: Αλεξάνδρα Ντούμα (στην αγγλική γλώσσα), Valentina Di Napoli (από την ιταλική γλώσσα)
Σελίδες: 438, με έγχρωμες και α/μ εικόνες
Διαστάσεις: 24 x 28 εκ.
ISBN σκληρόδετου: 978-618-5060-38-1
Τιμή: 50,00 € // στο βιβλιοπωλείο μας 45,00 €

 

 «Η αρχαιολατρική διανοητική διαδικασία «γεννά» τον φιλελληνισμό τουλάχιστον σε μια μερίδα της Ευρωπαϊκής διανόησης καθώς ταυτίζει τον γεωγραφικό χώρο όπου η αρχαιότητα, η μυθολογία και η ιστορία συμπλέκονται και αποτελούν τη ρίζα της κληρονομιάς του ευρωπαϊκού πολιτισμού. Έτσι, η ανάγκη της αποτίναξης του βάρβαρου ζυγού των Τούρκων, που οι Έλληνες της Επανάστασης ονομάζουν Περσιάνους, ανάγοντας την ονομασία τους στους θεωρούμενους βάρβαρους Πέρσες της αρχαιότητας, είναι προϋπόθεση για τη δημιουργία της σύγχρονης Ελλάδας.

Η εικόνα της προσωποποιημένης Ελλάδας, ως γυναίκας αλυσοδεμένης που κάθεται στα ταφικά μνημεία του Περικλή, του Θεμιστοκλή, του Λυκούργου, του Μιλτιάδη...και ακουμπά στον τάφο του Λεωνίδα, είναι ίσως η πρώτη από μια σειρά έργων που εικονογραφούν αυτό το προεπαναστατικό, φιλελληνικό πνεύμα. Πίσω από τη γυναικεία μορφή απεικονίζεται η στήλη με το επίγραμμα για τους 300 που έπεσαν στις Θερμοπύλες. Οι λέξεις "exoriare aliquis" που είναι χαραγμένες στον βράχο παραπέμπουν στα λόγια της Αινειάδας του Βιργιλίου: exoriare aliquis nostris ex ossibus ultor (ας βγει από τα κόκκαλά μας ο εκδικητής), που εμπεριέχει όχι μόνον τη δύναμη της εκδίκησης για την καταπίεση της σκλαβιάς αιώνων αλλά και τη λύτρωση της χώρας που γέννησε όλους αυτούς τους μεγάλους άνδρες και το πνεύμα τους και αναγεννά τη σύγχρονη Ελλάδα. Η ανάλογη φράση υπάρχει στη δεύτερη στροφή του Εθνικού Ύμνου, του Ύμνου εις την Ελευθερία, που γράφτηκε από τον Διονύσιο Σολωμό στη Ζάκυνθο, δυο χρόνια μετά την έναρξη της Επανάστασης του ΄21: απ΄τα κόκκαλα βγαλμένη των Ελλήνων τα ιερά...»

 

Καθηγητής Νικόλαος Χρ. Σταμπολίδης

Διευθυντής Μουσείου Κυκλαδικής Τέχνης

 

(από το βιβλίο)

 

 

 

 

 

 

 

ΘΕΪΚΟΙ ΔΙΑΛΟΓΟΙ. ΠΙΚΑΣΟ ΚΑΙ ΑΡΧΑΙΟΤΗΤΑ. ΓΡΑΜΜΗ ΚΑΙ ΠΗΛΟΣ

Θεϊκοί Διάλογοι
Πικάσο και Αρχαιότητα. Γραμμή και πηλός

Κατάλογος έκθεσης
Κείμενα: συλλογικό
Επιμέλεια: Νικόλαος Χρ. Σταμπολίδης, Olivier Berggruen
Δίγλωσση έκδοση (ελληνικά / αγγλικά)
Μεταφράσεις: Δρ. Μαρία Ξανθοπούλου
Αθήνα, Μουσείο Κυκλαδικής Τέχνης, 2019
Σελίδες: 335, με έγχρωμες εικόνες
Διαστάσεις: 24 x 28 εκ.
ISBN πανόδετου: 978-618-5060-28-2
Τιμή: 50,00 € // στο βιβλιοπωλείο μας 45,00 €

«Η αρχαία Ελλάδα υπήρξε πηγή έμπνευσης για το έργο του Πικάσο καθ' όλη τη διάρκεια της ζωής του. Η διαχρονικότητα της μυθολογίας, η απεικόνιση της ανθρώπινης μοίρας αλλά και η λιτότητα, που δεν αφήνει χώρο για επιτήδευση, καθιστούν την ελληνική τέχνη πάντα επίκαιρη. Εκεί έγκειται και η έλξη που άσκησε στον Πικάσο. Ο ίδιος κράτησε από την ελληνική τέχνη τις κλασικές αναφορές και τις παραδοσιακές φόρμες προκειμένου να τις επαναπροσδιορίσει και να τις μεταφράσει στη δική του γλώσσα, επιστρέφοντας διαρκώς στις βάσεις αυτές μέσα από όλες τις μορφές τέχνης, με τις οποίες καταπιάστηκε, από τη ζωγραφική ως τη γλυπτική και από το θέατρο ως την κεραμική...».

Anunciata von Liechtenstein

(από τον κατάλογο) 

ΚΡΗΤΗ - ΑΝΑΔΥΟΜΕΝΕΣ ΠΟΛΕΙΣ

Κρήτη - Αναδυόμενες πόλεις. Άπτερα, Ελεύθερνα, Κνωσός

Κατάλογος έκθεσης
Κείμενα: συλλογικό
Αθήνα, Μουσείο Κυκλαδικής Τέχνης-Υπουργείο Πολιτισμού και Αθλητισμού 2018
Σελίδες: 409, με έγχρωμες εικόνες
Διαστάσεις: 24 x 30 εκ.
ISBN χαρτόδετου: 978-618-5060-28-8 // 978-960-386-390-8
Τιμή: 40,00 € // στο βιβλιοπωλείο μας 36,00 €

«..."Δοχεία ζωής", η Άπτερα, η Ελεύθερνα, η Κνωσός, τρεις εμβληματικές αρχαίες πόλεις στον κομβικό βόρειο άξονα της Κρήτης εκδιπλώνουν με τη ζωντάνια και τον παλμό της παροντικότητας, τις χιλιόχρονες πορείες τους από την αίγλη και την ένταση της ακμής στο λυκόφως της παρακμής τους, μέσα από τα σωζόμενα ίχνη των συγκροτητικών τους στοιχείων, τα οποία εύγλωττα και σαγηνευτικά χαράσσουν τις ανάγλυφες πορείες των ανθρώπων και τις νοηματοδοτήσεις τους για τον κόσμο και τη ζωή. Πρόκειται για πορείες και νοηματοδοτήσεις διαλεκτικά συνδεδεμένες και αποτυπωμένες σε μνημεία και ευρήματα, κατά τη δομική, χωρική και αρχιτεκτονική δικτύωση οικιών, δημόσιων κτιρίων, ιερών, θεάτρων, λουτρών, δεξαμενών, οχυρώσεων και νεκροπόλεων, όπως εν συνόλω αναδύονται μπροστά στα μάτια των επισκεπτών της έκθεσης Κρήτη. Αναδυόμενες πόλεις: Άπτερα, Ελεύθερνα, Κνωσός.

Η ανάδυση ωστόσο αυτή έχει ιδιαίτερη, αξιομνημόνευτη αξία, καθότι τα πολυάριθμα (487 συνολικά) αντικείμενα της έκθεσης, προφυλαγμένα και διατηρημένα στις αποθήκες Εφορειών Αρχαιοτήτων και στις προθήκες Μουσείων της Κρήτης, αφήνουν για πρώτη φορά στην πλειονότητά τους, τον γενέθλιο χώρο, για να φωτίσουν αναδυόμενα όχι πλέον αποκλειστικά την ζωή των ειδικών αρχαιολόγων μελετητών που είχαν την τύχη να τα συναντήσουν στις ερευνητικές-επιστημονικές διαδρομές τους, αλλά και τη ζωή όλων όσων θα έχουν την ευκαιρία να "ακούσουν" όσα τα έκτυπα αυτά ίχνη αιώνων πολιτισμού της Κρήτης, έχουν να αφηγηθούν. Και αυτό δεν αποτελεί παρά μια εξαιρετικά σπάνια επικοινωνιακή συνθήκη, αφού είναι η πρώτη φορά που τόσα πολλά αντικείμενα φεύγουν από την Κρήτη για μια περιοδική έκθεση, για να δείξουν λέγοντας και να πουν δείχνοντας με χαρά και αγαλλίαση τις ιστορίες των σπουδαίων τριών πόλεών τους...».

(από τον πρόλογο του βιβλίου)     

   

GEORGE CONDO AT CYCLADIC

George Condo at Cycladic

Κατάλογος έκθεσης
Κείμενα: συλλογικό
Αθήνα, Μουσείο Κυκλαδικής Τέχνης 2018
Σελίδες: 133 με έγχρωμες εικόνες
Διαστάσεις: 21 x 27 εκ.
Δίγλωσση έκδοση (ελληνικά / αγγλικά)
Μεταφράσεις: Μαρία Ξανθοπούλου, Κώστας Κωνσταντίνου
ISBN 978-618-5060-25-1
Τιμή: 30,00 € // στο βιβλιοπωλείο μας 27,00 €

«...Η έκθεση George Condo at Cycladic, αντί της χρονολογικής παράθεσης έργων του καλλιτέχνη, προτείνει μια επιλογή έργων ζωγραφικής, σχεδίων και γλυπτών, που μας καλούν να εξερευνήσουμε την ανθρώπινη μορφή και τα πολλαπλά επίπεδα του εαυτού που κρύβονται κάτω από την επιφάνειά της.

Ο Condo άσκησε επιρροή στην αμερικανική τέχνη ανοίγοντας τον δρόμο για την επιστροφή στην παραστατική ζωγραφική, μαζί με τους σύγχρονούς του Jean-Michel Basquiat, Keith Haring και Jeff Koons, από τις αρχές της δεκαετίας του 1980 και έπειτα. Ανήκει σε μια γενιά καλλιτεχνών που χρειάστηκε να εργαστούν αντίστροφα, προς μια νέα μορφή ρεαλισμού, σε μια εποχή μετά τον Αφηρημένο Εξπρεσιονισμό, όπου η παραστατική ζωγραφική παρέμενε σε αναμονή, ενόσω η Εννοιολογική Τέχνη και ο Μινιμαλισμός βρίσκονταν στο καλλιτεχνικό προσκήνιο...».

Αταλάντη Μαρτίνου
(από τον κατάλογο)

ΚΥΚΛΑΔΙΚΑ ΣΤΗΝ ΚΡΗΤΗ

Κυκλαδικά στην Κρήτη. Κυκλαδικά και κυκλαδίζοντα ειδώλια μέσα στην ανασκαφική τους συνάφεια
 
Πρακτικά Διεθνούς Συνεδρίου, 1-2 Οκτωβρίου 2015
Επιμέλεια: Νικόλαος Χρ. Σταμπολίδης, Πέγκυ Σωτηρακοπούλου
Κείμενα: συλλογικό
Αθήνα, Μουσείο Κυκλαδικής Τέχνης 2017
Δίγλωσση έκδοση (ελληνικά / αγγλικά)
Σελίδες: 595, με έγχρωμες και α/μ εικόνες
Διαστάσεις: 23,5 x 33,5 εκ.
ISBN 978-960-93-9492-5
Τιμή: 28,00 € / στο βιβλιοπωλείο μας 25,20 €



« Η σύλληψη της ιδέας για την σύνταξη ενός Corpus των κυκλαδικών και κυκλαδικού τύπου ειδωλίων της Κρήτης έγινε αρκετά χρόνια πριν. Τόπος το Μουσείο Κυκλαδικής Τέχνης, εκεί όπου διασταυρώθηκαν οι δρόμοι μας και τα ερευνητικά μας ενδιαφέροντα. Ο ένας Διευθυντής του Μουσείου και των ανασκαφών της Ελεύθερνας στην Κρήτη, η άλλη επιμελήτρια τότε στο Μουσείο και προσανατολισμένη στην μελέτη του κυκλαδικού πολιτισμού. Γιατί η ιδέα αφορούσε ειδικά στα κυκλαδικά και κυκλαδικού τύπου ειδώλια της Κρήτης; Από την μια πλευρά, γιατί η Κρήτη έχει δώσει όχι μόνο τα περισσότερα ειδώλια κυκλαδικού τύπου εκτός Κυκλάδων από όλες τις περιοχές του Αιγαίου αλλά και μία από τις παραλλαγές των ειδωλίων με διπλωμένους βραχίονες,την παραλλαγή Κουμάσας του Renfrew, τα παραδείγματα της οποίας φαίνεται ότι κατασκευάζονταν και κυκλοφορούσαν αποκλειστικά εκεί. Πρόκειται, επομένως, για τα ευρήματα που καταδεικνύουν με τον πιο εύγλωττο τρόπο τους στενούς δεσμούς ανάμεσα στις Κυκλάδες και την Κρήτη κατά την περίοδο της ακτινοβολίας του Κυκλαδικού πολιτισμού στο Αιγαίο, γύρω στα μέσα της 3ης χιλιετίας π.Χ...».

(από το εισαγωγικό σημείωμα των επιμελητών)  

 

 

ΑΡΧΑΙΑ ΚΥΠΡΟΣ

Αρχαία Κύπρος. Πρόσφατες εξελίξεις στην αρχαιολογία της ανατολικής Μεσογείου

Επιμέλεια: Νίκος Παπαδημητρίου, Μαρία Τόλη
Κείμενα: Συλλογικό
Αθήνα, Μουσείο Κυκλαδικής Τέχνης 2017
Σελίδες: 335, με έγχρωμες και α/μ εικόνες
Διαστάσεις: 21 x 29,5 εκ.
ISBN 978-618-5060-23-7
Τιμή: 20,00 € / στο βιβλιοπωλείο μας 18,00 €



Λεπτομερής επισκόπηση της αρχαίας κυπριακής ιστορίας από την εποχή της πρωιμότερης ανθρώπινης παρουσίας στο νησί (11η χιλιετία π.Χ.) έως την κατάλυση των ανεξάρτητων πόλεων-βασιλείων (4ος αι. π.Χ.). Ο τόμος βασίζεται σε διαλέξεις που έγιναν στο ΜΚΤ το 2014-15, στο πλαίσιο του «Κυπριακού Σεμιναρίου», και περιλαμβάνει 16 κείμενα ειδικών στην αρχαιολογία της Κύπρου, έγχρωμη εικονογράφηση, χρονολόγιο, χάρτες και επικαιροποιημένη βιβλιογραφία. Τα κείμενα είναι κυρίως στα ελληνικά με εκτενείς αγγλικές περιλήψεις. Γράφουν οι: Ν. Ευστρατίου, Ο. Κουκά, Γ. Γεωργίου, Δ. Πηλείδου, Λ. Κασσιανίδου, Γ. Παπασάββα, Ν. Παπαδημητρίου, Μ. Ιακώβου, Ε. Ράπτου, Γ. Βιολάρη-Ε. Στεφανή, Μ. Χατζηκωστή, M.G. Amadasi Guzzo, Σ. Δεμέστιχα, Ε. Μάρκου, J. Webb, N. Κούρου.

(πηγή: Μουσείο Κυκλαδικής Τέχνης)

ΧΡΗΜΑ. ΣΥΜΒΟΛΑ ΑΠΤΑ ΣΤΗΝ ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΑΔΑ

Χρήμα. Σύμβολα απτά στην αρχαία Ελλάδα
 
Κατάλογος έκθεσης
Επιμέλεια: Νικόλαος Χρ. Σταμπολίδης, Δήμητρα Τσαγκάρη, Γιώργος Τασούλας
Κείμενα: συλλογικό
Αθήνα, Alpha Bank - Μουσείο Κυκλαδικής Τέχνης 2017
Σελίδες: 396, με έγχρωμες εικόνες και έναν αναδιπλούμενο χάρτη
Διαστάσεις: 23 x 30 εκ.
ISBN 978-960-93-9445-1
Τιμή: 40,00 € / στο βιβλιοπωλείο μας 32,00 €



«Η Έκθεση ΧΡΗΜΑ. Σύμβολα απτά στην αρχαία Ελλάδα, που συνδιοργανώνουν το Μουσείο Κυκλαδικής Τέχνης και η Νομισματική Συλλογή της Alpha Bank, παρουσιάζει μία διαφορετική όψη του νομίσματος, το οποίο έκανε την εμφάνισή του στα τέλη του 7ου αιώνα π.Χ. Ο μονολεκτικός τίτλος, ΧΡΗΜΑ, που συνηθίζεται στις Εκθέσεις του Μουσείου Κυκλαδικής Τέχνης, διαθέτει τη βαρύτητα, τη συμπυκνωμένη πληροφορία και το νόημα της Έκθεσης.

Το νόμισμα αποτελεί, πρωτίστως, το βασικό μέσον συναλλαγής των ανθρώπων, με το οποίο καλύπτουν τις καθημερινές τους ανάγκες, πραγματοποιούν τις πληρωμές και εκπληρώνουν τις υποχρεώσεις τους. Η ιστορία όμως της νομισματικής και η μελέτη των νομισμάτων, κατά την αρχαιότητα, καταδεικνύουν ότι το νόμισμα είχε και μίαν άλλη χρήση, μία χρήση που σχετίζεται με την εικονογραφία του: ήταν ένα μέσον συμβολισμού, ένα μέσον που ο καθένας μπορούσε να κρατήσει στα χέρια του, ένα σύμβολο απτό.

Τα νομίσματα, τα οποία πρωταγωνιστούν στην Έκθεση, είναι και τα ίδια σύμβολα απτά, σύμβολα τα οποία πιάνει κανείς στα χέρια του, τα «διαβάζει», τα αντιλαμβάνεται και γι` αυτό απεικονίζουν παραστάσεις που προσφέρουν σημαντικές πληροφορίες —ιστορικές και άλλες— που συνδέονται με τον τόπο και την αρχή, η οποία τα εξέδωσε. Η μικρή μεταλλική τους επιφάνεια μετατρέπεται έτσι σε κήρυκα συμβόλων, ιδεών, αξιών και μηνυμάτων της εκδότριας αρχής. Εύκολα στη μεταφορά και τη διακίνησή τους, τα νομίσματα μεταδίδουν πληροφορίες στα πέρατα του αρχαίου κόσμου...».

Καθηγητής Νικόλαος Χρ. Σταμπολίδης / Δρ. Δήμητρα Ι. Τσαγκάρη

(από τον πρόλογο του βιβλίου)

ΘΕΪΚΟΙ ΔΙΑΛΟΓΟΙ. CY TWOMBLY & ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΑΡΧΑΙΟΤΗΤΑ

Θεϊκοί διάλογοι. Cy Twombly & Ελληνική Αρχαιότητα

Κατάλογος έκθεσης
Κείμενα: Νικόλαος Χρ. Σταμπολίδης, Jonas Storsve
Αθήνα, Μουσείο Κυκλαδικής Τέχνης 2017
Σελίδες: 168, με έγχρωμες εικόνες
Διαστάσεις: 21,5 x 27,5 εκ.
Δίγλωσση έκδοση: ελληνικά - αγγλικά
ISBN 978-618-5060-22-0
Τιμή: 25,00 € / στο βιβλιοπωλείο μας 22,50 € 

«…Έχοντας δει επί ώρες τα έργα του Twombly, Venus και Apollo με όλα τα δηλωτικά συνοδευτικά τους επίθετα, θεώρησα πως ένας διάλογος με έργα της αρχαιότητας θα ήταν ιδανικός: πρώτον γιατί κάτι τέτοιο δεν είχε ξαναγίνει σε έκθεση˙ δεύτερον, γιατί η πρωτοτυπία θα συνδυαζόταν με το ενδιαφέρον όχι μόνον του ελληνικού αλλά και του ξένου κοινού στην Αθήνα˙ τρίτον, για την χρονική σύμπτωση της έκθεσης με την documenta 14 στην Αθήνα. Τέλος, γιατί η βαθειά ριζωμένη σκέψη μου για έναν «απρόσμενο επισκέπτη» (an unexpected visitor) στο Μουσείο Κυκλαδικής Τέχνης, που χρόνια είχε να ξαναγίνει μετά την παρουσίαση της Αθηνάς του Arezzo το 2010-2011, ήταν να φέρω τον μοναδικό, αταξίδευτο έως τώρα κρατήρα του Εργότιμου και του Κλειτία, το περίφημο αγγείο Francois, από τη Φλωρεντία.

[…] Επομένως, η κυρίαρχη σκέψη μου ήταν ο συνδυασμός δυο καλλιτεχνών με απόσταση 2500 χρόνων και αυτό αποτυπώθηκε και στο αρχικό μου σκεπτικό, όπως αυτό διατυπώνεται παρακάτω: περίπου 2500 χρόνια μετά τον Αθηναίο ζωγράφο, ένα παιδί γεννιέται, ανατρέφεται και ανδρώνεται σε μιαν άλλη ήπειρο, στις Η.Π.Α. Και κάποια στιγμή, αυτός ο νεαρός άνδρας, ο Cy Twombly, ταξιδεύει στη Μεσόγειο και μετά μεταναστεύει σε μια από τις πατρίδες του πολιτισμού, την Ιταλία, σ’ έναν κόσμο γεμάτο μύθους, αγάλματα, μουσεία, κτήρια και εικόνες, βιβλία που μυθολογούν, που διαβάζοντάς τα καταγράφονται στον σκληρό δίσκο της γνώσης και της φαντασίας του και από ‘κει ξεκινά ένα ταξίδι δημιουργίας με θέματα αλλιώτικα από αυτά που διδάχθηκε από τους δασκάλους του έστω και για λίγο στο Black Mountain College στις αρχές της δεκαετίας του ’50. Εκεί που εκτός από τον R. Rauschenberg γνώρισε τον Charles Olson και το πλέξιμο του λογοτεχνικού μοντερνισμού με τη σύγχρονη προχωρημένη (avant-garde) τέχνη. Η επαφή του με τη Μεσόγειο, με την ελληνική μυθολογία, με την ελληνική και ρωμαϊκή τέχνη, ουσιαστικά με την αρχαιότητα της Μεσογείου και την αρχαία ελληνική και λατινική γραμματεία, τον κάνει να ταξιδέψει στον χώρο της καλλιτεχνικής του δημιουργίας με τη δική του γλώσσα, τη δική του σφραγίδα, τον δικό του κώδικα: ένα μινιμαλιστικό πολυεπίπεδο συμβολισμό…»     

Νικόλαος  Χρ. Σταμπολίδης

(από τον πρόλογο του καταλόγου)

ΚΥΚΛΑΔΙΚΗ ΚΟΙΝΩΝΙΑ, 5000 ΧΡΟΝΙΑ ΠΡΙΝ

Κυκλαδική κοινωνία, 5000 χρόνια πριν

Κατάλογος έκθεσης 
Επιστημονική επιμέλεια καταλόγου: Νικόλαος Χρ. Σταμπολίδης, με τη συνεργασία της Ιουλίας Γ. Λουρεντζάτου 
Αθήνα, Μουσείο Κυκλαδικής Τέχνης 2016 
264 σελ. με έγχρωμες και α/μ εικόνες 
ISBN 978-618-5060-0 
Τιμή 25,00 € / στο βιβλιοπωλείο μας 22,50 € 

Για να μπορέσει κανείς να αποκτήσει μιαν εικόνα, έστω αποσπασματική, της ζωής στις Κυκλάδες πριν από 5000-4000 χρόνια, οφείλει, αναγκαστικά, να βασιστεί στην επιστημονική τεκμηρίωση που προσφέρουν τα ανασκαφικά δεδομένα με τα ακίνητα και κινητά τους ευρήματα, παλαιότερα και νέα, χωρίς την οποία κάθε προσπάθεια προσέγγισης μπορεί να αποπροσανατολίσει ή και να λειτουργήσει λανθασμένα για το κοινό.

Γι’ αυτό και στον ανά χείρας κατάλογο κλήθηκαν να συγγράψουν κείμενα και λήμματα επιστήμονες ειδικοί, από τη γνώση και τη σοφία των οποίων αρύεται ο κάθε αναγνώστης με τον τρόπο του.

Από την γνώση όλων αυτών αλλά και άλλων ειδικών που με το έργο ή τη συγγραφή τους έχουν προσφέρει στην διεθνή βιβλιογραφία και στην κατανόηση του Πρωτοκυκλαδικού Πολιτισμού –ασχέτως αν στην παρούσα προσπάθεια δεν μπόρεσαν για διάφορους λόγους να συμμετάσχουν– αρυόμεθα και μεις για την παρούσα έκθεση με τίτλο Κυκλαδική Κοινωνία: 5000 χρόνια πριν.

Η σύνθεση, ωστόσο, μιας έκθεσης και η παρουσίαση της στο κοινό διαφέρει συχνά σπό τον επιστημονικό κατάλογο που την συνοδεύει για πολλούς λόγους, ανάμεσα στους οποίους και οικονομικοί, χωροταξικοί, μουσειογραφικοί και άλλοι, και, επομένως, οι παραδοχές στις οποίες αναφερθήκαμε στον Πρόλογο εδώ, όχι μόνον ισχύουν αλλά και επιβάλλονται.

Για να κατανοήσει ο επισκέπτης και να προσλάβει την κυκλαδική κοινωνία της 3ης προχριστιανικής χιλιετίας πιο εύληπτα, κυρίως –για να μην πω μόνον– μέσα από τα υλικά της κατάλοιπα, ειδώλια (ανθρωπόμορφα, ζωομορφικά, πτηνόμορφα κτλ.), κάθε είδους αγγεία, εργαλεία και όπλα, κοσμήματα κ.ά., δημιουργήσαμε πέντε θεματικές ενότητες: τους Πυρήνες της Κοινωνίας, τη Φύση και τις Ασχολίες των ανθρώπων της εποχής, τις Tεχνικές που εφυήραν και τις Τέχνες που δημιούργησαν, μιαν εικόνα από την Κοινωνική Ζωή, την Κοινωνική Ιεραρχία, όπως αυτή μπορεί να ερμηνευθεί με τα δεδομένα που διαθέτουμε σήμερα και, τέλος, τις Πίστεις και τις Δοξασίες για τη Ζωή και τον Θάνατο. [...]

Καθ. Ν. Χρ. Σταμπολίδης 

(από το βιβλίο)

ΠΩΣ ΚΑΤΑΣΚΕΥΑΖΟΝΤΑΝ; ΥΛΙΚΑ ΚΑΙ ΤΕΧΝΙΚΕΣ ΚΑΤΕΡΓΑΣΙΑΣ ΑΡΧΑΙΩΝ ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΩΝ

Πώς κατασκευάζονταν; υλικά και τεχνικές κατεργασίας αρχαίων αντικειμένων

Κείμενα: Νίκος Παπαδημητρίου
Σχέδια: Άκης Γκούμας
Αθήνα, Μουσείο Κυκλαδικής Τέχνης 2015
50 σελ. με έγχρωμες εικόνες
Έκδοση ελληνική και αγγλική
ISBN ελληνικής έκδοσης 978-618-5060-12-1 / ISBN αγγλικής έκδοσης 978-618-5060-13-8
Τιμή 15,00 € / στο βιβλιοπωλείο μας 13,50 € 

  

«Τα αρχαιολογικά εκθέματα προσεγγίζονται κατά κανόνα με όρους αισθητικούς (ως έργα τέχνης), ιστορικούς (ως υλικά τεκμήρια του παρελθόντος) ή λειτουργικούς (π.χ. μελετάμε όπλα για να κατανοήσουμε τις πολεμικές τακτικές). Αντιθέτως, σπανίως ασχολούμαστε με το πώς κατασκευάζονταν τα διάφορα αντικείμενα. Αυτό μας στερεί από μια σημαντική πηγή γνώσης. Διότι η τεχνολογία της κάθε εποχής εξαρτάται από το επίπεδο της τεχνογνωσίας, τις συνθήκες παραγωγής και τα διαθέσιμα υλικά και εργαλεία. Για παράδειγμα, ένα κυκλαδικό ειδώλιο της 3ης χιλιετίας π.Χ. και ένα μαρμάρινο άγαλμα του 5ου αιώνα π.Χ., αν και από παρόμοιο υλικό, είχαν διαφορετικές τεχνικές κατεργασίας διότι τα εργαλεία των δύο περιόδων διέφεραν. Αντιστοίχως, ένα σφυρήλατο χάλκινο αγγείο είχε άλλη μέθοδο κατεργασίας από ένα χυτό χάλκινο ειδώλιο, καθώς το τελευταίο απαιτούσε προηγμένες γνώσεις πυροτεχνολογίας. Επίσης, τα αντικείμενα από φυσητό γυαλί ήταν κατά κανόνα προϊόντα μαζικής παραγωγής, σε αντίθεση με εκείνα που κατασκευάζονταν με άλλες τεχνικές και αποτελούσαν προϊόντα πολυτέλειας.

Μελετώντας την τεχνολογία των διαφόρων υλικών μπορούμε να εκτιμήσουμε καλύτερα την αξία και τη σημασία των αρχαίων τεχνέργων, να κατανοήσουμε την εποχή τους και να προσεγγίσουμε τον κόσμο των αρχαίων τεχνιτών. Το βιβλίο αυτό παρουσιάζει με εικονογραφημένο τρόπο βασικές τεχνικές κατεργασίας υλικών που χρησιμοποιήθηκαν στο Αιγαίο κατά την αρχαιότητα (βλ. χρονολόγιο). Η ανάλυση δεν είναι εξαντλητική αφού δεν καλύπτει όλα τα υλικά ή όλες τις κατηγορίες τεχνέργων. Η επιλογή (μάρμαρο, πηλός, χαλκός, χρυσός, γυαλί) βασίστηκε κυρίως σε εκθέματα του Μουσείου Κυκλαδικής Τέχνης και δευτερευόντως σε άλλα αντικείμενα, και έχει στόχο να αναδείξει τις ιδιαιτερότητες του κάθε υλικού και τις βασικές αρχές κατεργασίας του.

Οι γνώσεις μας για τα θέματα αυτά προκύπτουν από αρχαίες πηγές (κείμενα και απεικονίσεις), μακροσκοπικές και μικροσκοπικές παρατηρήσεις, εργαστηριακές αναλύσεις και πειραματικές εφαρμογές. Στο τέλος της έκδοσης υπάρχει επιλεγμένη βιβλιογραφία για όσους επιθυμούν να μάθουν περισσότερα...»

(από την εισαγωγή του βιβλίου) 

ΕΠΕΚΕΙΝΑ. Ο ΘΑΝΑΤΟΣ ΚΑΙ Η ΜΕΤΑΘΑΝΑΤΙΑ ΖΩΗ ΣΤΗΝ ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΑΔΑ

Επέκεινα. Ο Θάνατος και η Μεταθανάτια Ζωή στην αρχαία Ελλάδα
Κατάλογος έκθεσης

Κείμενα: συλλογικό
Επιμέλεια: Νικόλαος Χρ. Σταμπολίδης, Σταυρούλα Οικονόμου
Αθήνα, Μουσείο Κυκλαδικής Τέχνης 2014
223 σελ. με έγχρωμες και α/μ εικόνες
Γλώσσες: ελληνική και αγγλική
ISBN 978-618-5060-06-0
Τιμή 20,00 € / στο βιβλιοπωλείο μας 18,00 €




Η Ζωή Μετά τον Θάνατο, ένα από τα θεμελιώδη ερωτήματα για τον άνθρωπο, είναι το θέμα της έκθεσης Επέκεινα: Ο Θάνατος και η Μεταθανάτια Ζωή στην αρχαία Ελλάδα και του καταλόγου που τη συνοδεύει. Η αγωνία του θανάτου, η πανανθρώπινη αντίληψη για την αθανασία της ψυχής και οι αντιλήψεις των ανθρώπων για τις εκδοχές του άλλου κόσμου, όπως παρουσιάζονται στη λογοτεχνία από τον Όμηρο έως τον Πλάτωνα, αποκαλύπτονται μέσα από επιλεγμένα αντικείμενα της αρχαίας ελληνικής τέχνης.

Τα κείμενα που περιέχει ο κατάλογος είναι των: Fritz Graf, Sarah Iles-Johnston, Σταυρούλας Οικονόμου, Ν. Χρ. Σταμπολίδη και Γιάννη Ζ. Τζιφόπουλο.

(από τον κατάλογο)

ΙΑΣΙΣ. ΥΓΕΙΑ, ΝΟΣΟΣ, ΘΕΡΑΠΕΙΑ ΑΠΟ ΤΟΝ ΟΜΗΡΟ ΣΤΟΝ ΓΑΛΗΝΟ

Ίασις. Υγεία, Νόσος, Θεραπεία από τον Όμηρο στον Γαληνό
 
Κατάλογος έκθεσης
Κείμενα: συλλογικό
Επιμέλεια: Νικόλαος Χρ. Σταμπολίδης, Γιώργος Τασούλας
Αθήνα, Μουσείο Κυκλαδικής Τέχνης 2014
393 σελ. με έγχρωμες εικόνες
Γλώσσες: ελληνική και αγγλική
ISBN 978-618-5060-07-7
Τιμή 30,00 € / στο βιβλιοπωλείο μας 27,00 €  




Πρόκειται για τον κατάλογο της ομότιτλης έκθεσης που φιλοξενείται στο Μουσείο Κυκλαδικής Τέχνης (19/11/2014-31/5/2015). Ο κατάλογος περιλαμβάνει εισαγωγικά κείμενα, λήμματα και φωτογραφίες όλων των εκθεμάτων καθώς και εκτενή βιβλιογραφία.

«Φρόντιζαν τη διατροφή και το σώμα τους στην αρχαία Ελλάδα; Πώς αντιμετώπιζαν το ζήτημα της δημόσιας υγείας; Τι έκανε ένας αθλητής εάν τραυματιζόταν 2.500 χρόνια πριν; Υπήρχαν χειρουργικά εργαλεία; Πώς χρησιμοποιούσαν το όπιο και άλλες φαρμακευτικές ουσίες και βότανα;

Η διατήρηση της υγείας, η κατανόηση των αιτιών που προκαλούν τις ασθένειες και η ανεύρεση τρόπων αντιμετώπισής τους, είναι ζητήματα που έχουν ανέκαθεν απασχολήσει τον άνθρωπο. Τι αλλαγές όμως παρατηρήθηκαν στην ανθρώπινη σκέψη και στις ιατρικές μεθόδους μέσα στους αιώνες;

Η έκθεση Ίασις παρουσιάζει την εξέλιξη των αρχαίων θεραπευτικών πρακτικών, εξετάζοντας τη μετάβαση από την μαγικο-θρησκευτική θεραπεία στην ορθολογική, επιστημονική ιατρική. Περιλαμβάνει σχεδόν 300 αρχαία αντικείμενα από 41 μουσεία της Ελλάδας και του εξωτερικού. Μεταξύ άλλων, αντικείμενα ταξίδεψαν από το Βρετανικό Μουσείο, το Λούβρο και τα Μουσεία του Καπιτωλίου στην Ρώμη. Η έκθεση χωρίζεται σε τρεις ενότητες: Υγεία, Νόσος, Θεραπεία, και καλύπτει το χρονικό διάστημα περίπου από το 1200 π.Χ. έως τον 3ο αιώνα μ.Χ.

Οι πρωιμότερες γραπτές μαρτυρίες που αφορούν στην ελληνική θεραπευτική προέρχονται από τα Ομηρικά έπη, από τα οποία προκύπτει ότι οι ασθένειες θεωρούνταν σημάδια θεϊκής οργής και δυσαρέσκειας. Για τον εξευμενισμό των θεών οι άνθρωποι κατέφευγαν σε προσευχές, καθαρμούς και θυσίες. Ωστόσο, ήδη από τα τέλη του 6ου αι. π.Χ., η φιλοσοφία άρχισε να ασκεί μια ιδιαίτερη επιρροή στην εξέλιξη της ιατρικής. Οι αρχαίοι Έλληνες ήταν οι πρώτοι που απήλλαξαν την ιατρική από μαγικά και θρησκευτικά στοιχεία αντιλαμβανόμενοι ότι η διατήρηση της υγείας και η καταπολέμηση της ασθένειας εξαρτώνται από φυσικά αίτια.»

(πηγή: Μουσείο Κυκλαδικής Τέχνης)