ΕΥΡΙΠΙΔΗΣ. 35 ΜΕΛΕΤΕΣ

Ευριπίδης. 35 μελέτες

Επιμέλεια: Laura K. McClure
Επιμέλεια ελληνικής έκδοσης: Εβίνα Σιστάκου, Αντώνης Ρεγκάκος
Μετάφραση: Δημήτρης Μουρατίδης, Φωτεινή Πέτικα-Ψαρούλη, Μαρία-Δέσποινα Ράμμου, Φιλιώ Φιλίππου, Εβίνα Σιστάκου, Αντώνης Ρεγκάκος
Θεσσαλονίκη, εκδόσεις University Studio Press, 2021 (Μάιος)
Σελίδες: 684
Διαστάσεις: 21 x 29 εκ.
ISBN σκληρόδετου: 978-960-12-2500-5
Τιμή: 67,00 € // στο βιβλιοπωλείο μας 60,30 €

 

Το ενδιαφέρον για τον Ευριπίδη ανανεώθηκε τα τελευταία χρόνια εξαιτίας πολλών πρόσφατων δημοσιεύσεων που αποδεικνύουν πόσο επίκαιρος εξακολουθεί να είναι ο ποιητής στον σύγχρονο κόσμο. Ο τόμος Ευριπίδης – 35 Μελέτες αποτελεί προϊόν αυτών των σύγχρονων μελετών, καθώς πολλά άρθρα του αντλούν από τις πιο πρόσφατες εκδόσεις, τα υπομνήματα και την έρευνα για τον ποιητή και το έργο του.

Το βιβλίο είναι χωρισμένο σε επτά μέρη και αρχίζει με μια γενική πραγμάτευση του ευριπίδειου δράματος. Οι επόμενες ενότητες περιέχουν εργασίες για τον βίο του Ευριπίδη και τη χειρόγραφη παράδοση και μεμονωμένες μελέτες για κάθε έργο, οργανωμένες με χρονολογική σειρά. Κάθε κεφάλαιο περιλαμβάνει συνοπτική αναφορά σε σημαντικές μελέτες και μεθοδολογίες, τις περιλήψεις των τραγωδιών και τους μύθους από τους οποίους δανείζονται την πλοκή τους και κλείνει με προτάσεις για περαιτέρω μελέτη. Τα δύο τελευταία μέρη ασχολούνται με θέματα κεντρικά για την ευριπίδεια φιλολογία, όπως η θρησκεία, ο μύθος και το φύλο, καθώς και με την πρόσληψη του Ευριπίδη από τον 4ο αι. π.Χ. έως την σύγχρονη εποχή.

Ο τόμος Ευριπίδης – 35 Μελέτες συγκεντρώνει μια ποικιλία κορυφαίων μελετητών του Ευριπίδη που εξετάζουν το έργο του ο καθένας από διαφορετική προοπτική. Αποτέλεσμα είναι από τα κεφάλαια του βιβλίου να προκύπτουν συγκεκριμένα ζητήματα, κεντρικά για την κατανόηση του ποιητή και της σημασίας του στην εποχή μας. Οι εργασίες τους αποτελούν πρωτότυπες και καινοτόμες ερμηνείες των έργων του Ευριπίδη, που ανοίγουν σημαντικούς δρόμους έρευνας για τη φιλολογία του μέλλοντος.

Η Laura K. McClure είναι Καθηγήτρια Κλασικών Σπουδών στο Πανεπιστήμιο του Γουισκόνσιν στο Μάντισον. Μεταξύ των βιβλίων της περιλαμβάνονται: Spoken Like a Woman: Speech and Gender in Athenian Drama (1999) και Courtesans at Table: Gender and Greek Literary Culture in Athenaeus (2003). Έχει γράψει μονογραφίες σχετικά με τις γυναίκες και το φύλο στην κλασική εποχή και έχει δημοσιεύσει άρθρα για το αρχαίο δράμα στην Αθήνα.

Οι επιμελητές Εβίνα Σιστάκου και Αντώνης Ρεγκάκος είναι καθηγητές στο Τμήμα Φιλολογίας του Α.Π.Θ. 

 (από το οπισθόφυλλο του βιβλίου) 

 

 

 

 

 

 

ΠΡΑΓΜΑΤΟΛΟΓΙΚΑ ΜΟΡΙΑ ΣΤΗΝ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΚΑΙ ΑΛΛΕΣ ΓΛΩΣΣΕΣ

Πραγματολογικά μόρια στην ελληνική και άλλες γλώσσες

Σειρά: Μελέτες για τον προφορικό λόγο, αρ. 5
Επιμέλεια: Θ.-Σ. Παυλίδου
Κείμενα: συλλογικό
Θεσσαλονίκη, Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης /Ινστιτούτο Νεοελληνικών Σπουδών [Ίδρυμα Μανόλη Τριανταφυλλίδη], 2020 (Δεκέμβριος)
Σελίδες: 320, με α/μ εικόνες
Διαστάσεις: 15,5 x 24 εκ.
ISBN χαρτόδετου: 978-960-231-201-8
Τιμή: 26,50 € // στο βιβλιοπωλείο μας 23,85 €

Ο πέμπτος τόμος της σειράς Μελέτες για τον Προφορικό Λόγο του Ινστιτούτου Νεοελληνικών Σπουδών έχει ως αντικείμενο τα πραγματολογικά μόρια, ένα θέμα το οποίο, με τη στροφή της γλωσσολογίας στη χρήση της γλώσσας και τη διερεύνησή της με εμπειρικά δεδομένα φυσικού προφορικού λόγου, κατακτά ολοένα και περισσότερο το ενδιαφέρον των ειδικών. Πρόκειται για στοιχεία κυρίως του (ανεπίσημου) προφορικού λόγου, την ύπαρξη των οποίων η ‘κλασική’ γλωσσολογία του 20ού αιώνα αγνόησε ή/και απαξίωσε και τα οποία αντιστέκονται στην τακτοποίησή τους σε μια ομοιογενή κατηγορία.

Πρωτοτυπικά, τα στοιχεία αυτά εμφανίζουν ορισμένα κοινά χαρακτηριστικά, που όμως στην πράξη δεν αποδεικνύονται εξίσου καθοριστικά για όλα τα μέλη μιας υποψήφιας κατηγορίας ‘πραγματολογικό μόριο’ (και μάλιστα με αξιώσεις καθολικότητας). Το γεγονός αυτό ευνοεί τον διαχωρισμό τους σε διάφορες (υπο)κατηγορίες και την αποσπασματική προσέγγισή τους. Εν μέρει εξηγεί και την τεράστια ποικιλία των ονομασιών που έχουν χρησιμοποιηθεί διεθνώς από ερευνήτριες και ερευνητές, προκειμένου να αναφερθούν στα ίδια ή σε παρεμφερή φαινόμενα.

Ο όρος πραγματολογικά μόρια που προκρίθηκε εδώ (πρβ. και Ostman 1995, Foolen 1996, Fried & Ostman 2005) φέρνει στο προσκήνιο γλωσσικά στοιχεία και δομές με δεικτικό και μεταεπικοινωνιακό χαρακτήρα, χωρίς δεσμεύσεις ως προς επιμέρους οριοθετήσεις και κατηγοριοποιήσεις των υπό εξέταση φαινομένων. Με άλλα λόγια, τα μόρια εκλαμβάνονται πρωταρχικά ως μια λειτουργική κατηγορία, το πλήρες εύρος της οποίας και η διαφοροποίησή της από άλλες μένει να στοιχειοθετηθούν. Στόχος του παρόντος τόμου είναι ακριβώς να προσδιοριστούν (μερικά από) τα προαπαιτούμενα για μια συνεκτική διερεύνηση του θέματος, στη βάση του ελληνικού προφορικού λόγου. 

Θ.-Σ. Παυλίδου
(από το οπισθόφυλλο του βιβλίου)

 

 

 

 

 

ΕΡΩΤΟΚΡΙΤΟΣ. ΜΕΛΕΤΕΣ ΚΑΙ ΑΡΘΡΑ (2006-2019)

Μιχάλης Πιερής
Ερωτόκριτος. Μελέτες και άρθρα (2006-2019)

Αθήνα, εκδόσεις Νεφέλη, 2020 (Δεκέμβριος)
Σελίδες: 304
Διαστάσεις: 17 x 24 εκ.
ISBN χαρτόδετου: 978-960-504-285-1
Τιμή: 14,40 € // στο βιβλιοπωλείο μας 12,96 €

 

 

Η ερμηνευτική προσέγγιση που επιχειρείται σε αυτό το βιβλίο έχει τις καταβολές της σε μια διπλή εμπειρία του συγγραφέα. Προέρχεται από πολύχρονη μελέτη του Ερωτόκριτου σε πανεπιστημιακά μαθήματα και μεταπτυχιακά σεμινάρια, καθώς και από την εμπειρία δραματοποίησης και διδασκαλίας του έργου επί σκηνής. Ως προς το περιεχόμενο και τη δομή του βιβλίου, ο αναγνώστης γρήγορα θα διαπιστώσει ότι ουσιαστικά βρίσκεται μπροστά σε μια μονογραφία για την ποίηση και την ποιητική του Ερωτόκριτου, η οποία ολοκληρώθηκε στο διάστημα μιας δεκαετίας περίπου (2006-2019).

Στο βιβλίο εξετάζονται καινούρια θέματα που συμπληρώνουν κενά της σχετικής βιβλιογραφίας και προωθούνται ορισμένοι νέοι προβληματισμοί που αφορούν στον Ερωτόκριτο, όπως: η απάντηση στο αναπάντητο ερώτημα της παλαιότερης κριτικής για το ποιοι είναι οι στίχοι των τραγουδιών που ο Ρωτόκριτος τραγουδά «ανάδια στο παλάτι»· η ανάδειξη της ιδιόμορφης χρήσης του γραμμικού και κυκλικού χρόνου στον Ερωτόκριτο, σε συνάρτηση με την οργάνωση της θεματικής και δραματικής δομής του· η ανάδειξη της σωματικής/αισθησιακής διάστασης του έργου, έστω και αν η διάσταση αυτή περιγράφεται κάποτε όχι σε πραγματικές αλλά σε φαντασιωτικές ή ονειρικές καταστάσεις· μια νέα εξέταση των πετραρχικών και δαντικών απηχήσεων στον Ερωτόκριτο και μια νέα θεώρηση της προσωπικότητας της Αρετούσας που προεκτείνει τις παρατηρήσεις του Σεφέρη για τον κυρίαρχο ρόλο της στο έργο· η ανάδειξη των θεματικών και μορφολογικών καταβολών του σολωμικού «Κρητικού» από τον «Κρητικό» του Κορνάρου· και τέλος, η προώθηση του προβληματισμού που θέτει το ζήτημα των ιδεολογικών δομών του κειμένου, η ανάλυση του οποίου αναδεικνύει μια νέα διάσταση του έργου. Αυτήν που αφορά στην ιστορική συνείδηση και την πολιτική αίσθηση του Κορνάρου. 

(από το οπισθόφυλλο του βιβλίου)

 

ΓΥΡΩ ΣΤΟΝ ΚΑΒΑΦΗ. ΑΡΘΡΑ ΚΑΙ ΜΕΛΕΤΕΣ (1974-2008)

Ρενάτα Λαβανίνι
Γύρω στον Καβάφη. Άρθρα και μελέτες (1974-2008)

Αθήνα, Μορφωτικό Ίδρυμα Εθνικής Τραπέζης, 2020 (Σεπτέμβριος)
Σελίδες: 256
Διαστάσεις: 17 x 24 εκ.
ISBN χαρτόδετου: 978-960-250-767-4
Τιμή: 20,00 € // στο βιβλιοπωλείο μας 18,00 €

 

Τα κείμενα που συγκεντρώνονται σε τούτο τον τόμο γράφτηκαν κατά τη διάρκεια ενός μεγάλου χρονικού διαστήματος (1974–2008). Καθώς δημοσιεύθηκαν σχεδόν στο σύνολό τους στην Ιταλία, παρόλο που δεν διέφυγαν την προσοχή μερικών τουλάχιστον ειδικών, έμειναν ίσως λιγότερο προσιτά στον ευρύτερο κύκλο των μελετητών του Καβάφη.

Τα πρώτα τέσσερα από τα άρθρα αυτά είναι καρπός της πρώτης μου επαφής με τον ποιητικό λόγο του Καβάφη, τον οποίο προσπάθησα να αντιμετωπίσω, τουλάχιστον στην αρχή, ακολουθώντας τις μεθόδους ερμηνείας της υφολογικής και φορμαλιστικής κριτικής, η οποία δίνει προτεραιότητα στο κείμενο, στη γλωσσική και μορφολογική του δομή.

Η πρόταση να αναλάβω την επιμέλεια της έκδοσης των Ατελών ποιημάτων του Καβάφη έστρεψε από τότε αλλού το βλέμμα μου, καθώς το έργο αυτό, που κράτησε πολλά χρόνια, έγινε η κύρια απασχόλησή μου, οπότε τα υπόλοιπα γραπτά μου με αντικείμενο τον Καβάφη προέκυψαν όχι τόσο από ένα ενιαίο πρόγραμμα εργασίας, αλλά μάλλον από παρατηρήσεις και σκέψεις για τις οποίες έδινε αφορμή η καθημερινή εξοικείωσή μου με το έργο του ποιητή, όπως η εξερεύνηση των σχέσεών του με την Ιταλία και το αλεξανδρινό περιβάλλον, θεμάτων και μορφών της ποίησής του, αλλά και της πρόσληψης της ποίησής του στην Ελλάδα.

Ο τόμος περιλαμβάνει επίσης ένα δείγμα «γενετικής» έκδοσης των 154 ποιημάτων του κανόνα («Από το “Πτολεμαίου Καίσαρος” στο “Καισαρίων”») και κλείνει με τη μνήμη του πρόωρα χαμένου καταλανού φίλου μας Αλέξη Eudald Solà, νεοελληνιστή και μεταφραστή του Καβάφη. 

(Από τον Πρόλογο της Ρενάτας Λαβανίνι)

Η έκδοση περιλαμβάνει επίσης Πίνακα Πρώτων Δημοσιεύσεων, αναλυτική Βιβλιογραφία, Ευρετήριο Καβαφικών Έργων και Ευρετήριο Κυρίων Ονομάτων.

Η RENATA LAVAGNINI σπούδασε κλασική φιλολογία στο Πανεπιστήμιο του Παλέρμο. Από το 1990 μέχρι το 2012 υπήρξε τακτική καθηγήτρια μεσαιωνικής και νέας ελληνικής φιλολογίας στο ίδιο πανεπιστήμιο. Είναι γενική γραμματέας του Σικελικού Ινστιτούτου Βυζαντινών και Νεοελληνικών Σπουδών (www.issbi.org) και από το 1979 είναι επίτιμη πρόξενος της Ελλάδας στο Παλέρμο. Έχει αφιερώσει διάφορες μελέτες στον ποιητή Κ. Π. Καβάφη και επιμελήθηκε την έκδοση των ατελών ποιημάτων του (Ίκαρος, Αθήνα 1994).

(πηγή: ΜΙΕΤ)

ΣΟΦΟΚΛΗΣ. ΤΡΙΑΝΤΑ ΔΥΟ ΜΕΛΕΤΕΣ

Σοφοκλής. Τριάντα δύο μελέτες
Brill ‘s Companion to Sophocles

Επιμέλεια πρωτότυπης έκδοσης: Α. Μαρκαντωνάτος
Επιμέλεια ελληνικής έκδοσης: Χ. Τσαγγάλης
Μετάφραση: Κ. Δημοπούλου
Θεσσαλονίκη, Εκδόσεις University Studio Press, 2019 (Ιούλιος)
Σελίδες: 614
Διαστάσεις: 20,5 x 29 εκ.
ISBN χαρτόδετου: 978-960-12-2449-7
Τιμή: 56,00 € // στο βιβλιοπωλείο μας 50,40 €

Ο τόμος περιλαμβάνει τριάντα δύο ειδικές μελέτες έγκριτων κλασικών φιλολόγων της διεθνούς επιστημονικής κοινότητας που εξετάζουν την πρόοδο και την κατεύθυνση της έρευνας αναφορικά με τις ποικίλες πτυχές της θεατρικής παραγωγής του Σοφοκλή. Σκοπός είναι μια συνολική παρουσίαση του σημερινού status quaestionis, λαμβάνοντας υπόψιν τις πιο πρόσφατες μελέτες που έχουν θέσει νέα ερωτήματα για τον Σοφοκλή και για την αρχαία ελληνική τραγωδία. Μετά τα βιογραφικά στοιχεία του ποιητή και την ανάλυση καθεμιάς από τις σωζόμενες επτά τραγωδίες του, παρουσιάζονται θέματα όπως η μουσική, η γλώσσα και η αφήγηση στο έργο του, η μελέτη της εικονογραφίας, η θρησκεία, η ιστορία και η πολιτική πραγματικότητα της εποχής του. Ιδιαίτερη μνεία γίνεται σε μια σειρά θεμάτων που βρίσκονται στην πρώτη γραμμή του ενδιαφέροντος αναφορικά με τη σχέση της αρχαιότητας με τον σύγχρονο κόσμο, όπως οι γυναίκες και οι ελάσσονες χαρακτήρες των έργων του Σοφοκλή, η εκπαίδευση και η φιλοσοφία, και βεβαίως η πρόσληψή του όχι μόνο στην αρχαιότητα αλλά και στη σύγχρονη λογοτεχνία και το θέατρο. Το βιβλίο αποτελεί άριστο οδηγό για την κατανόηση του Σοφοκλή και προσφέρει νέες προοπτικές για ποικίλα ζητήματα των σοφόκλειων σπουδών σε κλασικούς φιλολόγους, φοιτητές αλλά και ερευνητές. Η πρωτότυπη αγγλική έκδοση, σε επιμέλεια του Ανδρέα Μαρκαντωνάτου, ανήκει στη σειρά εγχειριδίων των εκδόσεων Brill με θέματα και πρόσωπα της κλασικής αρχαιότητας.

(πηγή: University Studio Press)

ΟΜΗΡΙΚΕΣ ΜΕΛΕΤΕΣ. ΠΡΟΦΟΡΙΚΟΤΗΤΑ, ΔΙΑΚΕΙΜΕΝΙΚΟΤΗΤΑ, ΝΕΟΑΝΑΛΥΣΗ

Χρήστος Τσαγγάλης
Ομηρικές μελέτες. Προφορικότητα, διακειμενικότητα, νεοανάλυση

Θεσσαλονίκη, Ινστιτούτο Νεοελληνικών Σπουδών [Ίδρυμα Μανόλη Τριανταφυλλίδη]
Σελίδες: 460
Διαστάσεις: 15,5 x 24 εκ.
ISBN 978-960-231-177-6
Τιμή: 21,20 € / στο βιβλιοπωλείο μας 16,96 €

Αποτελεί αδιαμφισβήτητο γεγονός ότι η Ιλιάδα και η Οδύσσεια συνιστούν το σημείο εκκίνησης αλλά ταυτόχρονα και το κατεξοχήν αντικείμενο της φιλολογικής επιστήμης. Στη σημερινή ομηρολογία δυο είναι οι ερμηνευτικές τάσεις που κυριαρχούν: η αγγλοσαξονικής προέλευσης και διάδοσης θεωρία της «προφορικής σύνθεσης», με «πρώτο ευρετή» τον Milman Parry (1928), και η ευρωπαϊκή «νεοαναλυτική» θεωρία, που εγκαινίασε την ίδια περίπου εποχή ο δικός μας Ι. Θ. Κακριδής, ένας από τους σημαντικότερους ομηριστές του 20ού αιώνα, και συνέχισαν οι Γερμανοί W. Schadewaldt και W. Kullmann. Τις τελευταίες τρεις δεκαετίες οι δύο αρχικώς ασύμβατες μεταξύ τους θεωρίες έχουν αρχίσει να συγκλίνουν στην προσπάθεια να σκιαγραφήσουν μια πιθανοφανή εικόνα της προομηρικής παράδοσης και να ανοίξουν τον δρόμο στη διερεύνηση της ιδιάζουσας «διακειμενικότητας» ανάμεσα στα ομηρικά έπη και τους προφορικούς προδρόμους τους.

Στην αιχμή της έρευνας βρίσκεται εδώ και μερικά χρόνια το έργο του Χρήστου Τσαγγάλη, που συνεχίζει έτσι στο Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης τη λαμπρή ομηρολογική παράδοση του Ι. Θ. Κακριδή και του Δ. Ν. Μαρωνίτη. Όπως δηλώνεται προγραμματικά στον ανά χείρας τόμο, που συγκεντρώνει μελέτες της τελευταίας οκταετίας, δημοσιευμένες στα πλέον έγκριτα διεθνή επιστημονικά περιοδικά, σκοπός της έρευνάς του είναι να συμβάλει, συνδιαλεγόμενος δημιουργικά με κορυφαίους ομηριστές, στο γεφύρωμα του «μεγάλου χάσματος» που μέχρι πριν από λίγο χώριζε τους υποστηρικτές ενός προφορικού και ενός εγγράμματου Ομήρου. Ο Χρήστος Τσαγγάλης αναπτύσσει τη συνθετική προσέγγιση Προφορικής Θεωρίας και Νεοανάλυσης με τρόπο συστηματικό, τόσο σε μεθοδολογικό-θεωρητικό επίπεδο όσο και στο επίπεδο ερμηνείας επιμέρους ομηρικών χωρίων ή μεμονωμένων στοιχείων του επικού κώδικα. Το συνολικό αποτέλεσμα είναι μια συνεκτική παρουσίαση για πρώτη φορά σε ελληνική γλώσσα των πιο πρόσφατων ερευνητικών πορισμάτων της διεθνούς ομηρολογίας, στην οποία ο συγγραφέας του παρόντος τόμου πρωταγωνιστεί με ισχυρή και διακριτή φωνή.

 Αντώνης Ρεγκάκος

 (από το οπισθόφυλλο του βιβλίου)

ΓΙΑ ΤΟΝ ΚΩΣΤΑ ΒΑΡΝΑΛΗ. ΕΝΑ ΜΑΘΗΜΑ ΚΑΙ ΤΡΕΙΣ ΜΕΛΕΤΕΣ

Γιώργος Γ. Αλισανδράτος
Για τον Κώστα Βάρναλη. Ένα μάθημα και τρείς μελέτες
 
Αθήνα, Μουσείο Μπενάκη 2014
158 σελ.
ISBN 978-960-476-157-9
Τιμή 12,00 € / στο βιβλιοπωλείο μας 10,80 €  



Στον τόμο αναδημοσιεύονται τρεις μελέτες που ο Γιώργος Αλισανδράτος (1915-2004) αφιέρωσε στον ποιητή, μαζί με ένα ανέκδοτο κείμενο-σεμιναριακό μάθημα (Πανεπιστήμιο του Παλέρμο, 1979), στο οποίο επιχειρεί μία πανοραμική παρουσίαση της ζωής και του έργου του Βάρναλη. Ο συγγραφέας επικεντρώνεται στην ανάλυση της «Μάνας του Χριστού», μελετά τον λυρισμό της ποίησης του Βάρναλη σε σχέση με εκείνον του Άγγελου Σικελιανού και, τέλος, «διαβάζει» τη λογοτεχνική Απολογία του Σωκράτη σε συνδυασμό με τα αληθινά απολογητικά κείμενα των Εμμανουήλ Ροΐδη και Ανδρέα Λασκαράτου.

(πηγή: Μουσείο Μπενάκη)