Α. ΤΑΣΣΟΣ. 1914-1985

Α. Τάσσος. 1914-1985

Κατάλογος έκθεσης
Κείμενα: συλλογικό
Αθήνα, Alpha Bank 2015
164 σελ. με έγχρωμες και α/μ εικόνες
ISBN 978-618-5072-13-1 
Τιμή 20,00 € / στο βιβλιοπωλείο μας 18,00 €


 
Η έκδοση Α. Τάσσος 1914-1985 πραγματοποιήθηκε με την ευκαιρία της αναδρομικής έκθεσης στο Μουσείο Μπενάκη, Κτήριο οδού Πειραιώς από 30 Νοεμβρίου 2015 έως 31 Ιανουαρίου 2016.   

«...Δύο είναι οι σκοποί αυτής της αναδρομικής έκθεσης: πρώτον, να επανεκτιμηθεί το έργο του Α. Τάσσου από ένα κοινό με διαφορετικό αισθητήριο και κριτήριο από ότι το κοινό της εποχής που δημιουργήθηκαν τα έργα, αλλά και με οπτική διαμορφωμένη μέσα από τις "ευκολίες" των ψηφισκών αναπαραγωγών.

Δεύτερον, να παρουσιαστούν δυσπρόσιτα έργα που αποκάλυψε η έρευνα, δηλαδή έργα γνωστά μόνο από τη βιβλιογραφία ή αφανή έως σήμερα. Η έκθεση διαρθρώνεται γύρω από τα πολύ σημαντικά και χαρακτηριστικά έργα που καθόρισαν την πορεία του και χωρίζεται σε έξι ενότητες. Πολλά από τα έργα πλαισιώνονται από τις αντίστοιχες πλάκες χαρακτικής...».

Εταιρεία Εικαστικών Τεχνών Α. Τάσσος 

(από τον πρόλογο του βιβλίου)

     

ΔΗΜΗΤΡΗΣ ΓΑΛΑΝΗΣ. ΤΑ ΕΙΚΟΝΟΓΡΑΦΗΜΕΝΑ ΒΙΒΛΙΑ

Το Μορφωτικό Ίδρυμα Εθνικής Τραπέζης και η Alpha Bank
παρουσιάζουν την έκθεση

ΔΗΜΗΤΡΗΣ ΓΑΛΑΝΗΣ
Τα εικονογραφημένα βιβλία

την Τρίτη 26 Μαΐου 2015, στις 20:00
στο Βιβλιοπωλείο του ΜΙΕΤ – Τσιμισκή 11, Θεσσαλονίκη

Η έκθεση θα διαρκέσει έως 12 Σεπτεμβρίου 2015.
 

Ωράριο λειτουργίας:

Δευτέρα, Τετάρτη, Σάββατο 10:00-15:00

Τρίτη, Πέμπτη, Παρασκευή 10:00-21:00.

Είσοδος ελεύθερη για το κοινό. 

To Μορφωτικό Ίδρυμα της Εθνικής Τραπέζης (ΜΙΕΤ) και η Alpha Bank, συνεχίζοντας τη συνεργασία τους στο χώρο της καταγραφής της ιστορίας της χαρακτικής και των γραφικών τεχνών στην Ελλάδα, προχώρησαν σε μια από κοινού έρευνα για το έργο του Δημήτρη Γαλάνη στην εικονογράφηση βιβλίων. Μέχρι τώρα το έργο του Γαλάνη στην εικονογράφηση κάθε είδους εντύπου παρέμενε αθησαύριστο. Πρωτογενές υλικό για την έρευνα αποτέλεσαν τα εικονογραφημένα από τον καλλιτέχνη βιβλία που ανήκουν στις πλούσιες συλλογές της Alpha Bank και του ΜΙΕΤ. Αξιοποιήθηκαν επιπλέον τεκμήρια από το Μουσείο της Μονμάρτρης στο Παρίσι, όπου σε μία πτέρυγα του σημερινού μουσείου στεγαζόταν, από το 1910 έως το 1965, το σπίτι και το εργαστήριο του Γαλάνη, και όπου σήμερα απόκειται όλο το προσωπικό αρχείο του. Εντοπίστηκαν τεκμήρια ιδιαίτερου ενδιαφέροντος που συνδέονται με την παραγωγή των εντύπων: προσχέδια, μακέτες, πλάκες χαρακτικής, αλληλογραφία, σημειώσεις.

H έρευνα ξεκίνησε το 2008 στην Αθήνα και το Παρίσι και έως το 2013 είχε ολοκληρωθεί η καταγραφή των 152 τίτλων, δηλαδή των βιβλίων, λευκωμάτων και εντύπων που εικονογράφησε ο καλλιτέχνης στο διάστημα 1904-1962. Αποτέλεσμα αυτής της έρευνας αποτελούν: α) η έκδοση την οποία ανέλαβε το ΜΙΕΤ, ενός αναλυτικού καταλόγου (catalogue raisonné) με τίτλο Δημήτρης Γαλάνης. Τα εικονογραφημένα βιβλία, 1904-1962. Την έκδοση συμπληρώνουν τρία εισαγωγικά κείμενα: η Ειρήνη Οράτη παρουσιάζει για πρώτη φορά αναλυτικά το εικονογραφικό έργο του Γαλάνη, ο Άγγελος Δρακογιώργος προσεγγίζει το γελοιογραφικό έργο του τα πρώτα χρόνια στο Παρίσι, ενώ ο Γιώργος Δ. Ματθιόπουλος γράφει για την τέχνη του βιβλίου στην Ευρώπη την εποχή αυτή και β) η μεγάλη έκθεση που παρουσιάστηκε τον Μάιο του 2014 στην Αθήνα στο Πολιτιστικό Κέντρο του ΜΙΕΤ / Μέγαρο Εϋνάρδου.

Ένα μικρό τμήμα αυτής της έκθεσης θα παρουσιαστεί στο Βιβλιοπωλείο του ΜΙΕΤ στη Θεσσαλονίκη (Τσιμισκή 11). Θα εκτεθούν εκδόσεις που αποτελούν χαρακτηριστικά δείγματα της χαρακτικής τέχνης του Δημήτρη Γαλάνη στην εικονογράφηση βιβλίων όπως, μεταξύ άλλων: Paul Valery, Odes, 1926, G.L.Leclerc de Buffon, Histoire Naturelle, 1939, και Prosper Mérimée, Carmen, 1946. Το υλικό της έκθεσης προέρχεται από τις συλλογές της Alpha Bank και του ΜΙΕΤ.

ΔΗΜΗΤΡΗΣ ΓΑΛΑΝΗΣ (1879-1966)

Ο Γαλάνης έφθασε στο Παρίσι με εμπειρία κυρίως στη γελοιογραφία. Η πρώτη δύσκολη δεκαετία (1900-1910) αναλώθηκε κυρίως στο σχεδιασμό γελοιογραφιών, επαγγελματική δραστηριότητα που στήριξε και τις πρώτες του καλλιτεχνικές προσπάθειες. Στο τέλος αυτής της δεκαετίας και στις αρχές της επόμενης χρονολογούνται τα πρώτα του χαρακτικά. Μετά το 1910 συμμετέχει σε εκθέσεις και γνωρίζει καλλιτέχνες που, τουλάχιστον τα πρώτα χρόνια, τον επηρέασαν ουσιαστικά. Με τη συμμετοχή του στην εμβληματική έκθεση της κυβιστικής ομάδας Section d’or το 1912, βρίσκεται ανάμεσα σε καλλιτέχνες που παρουσιάζουν για πρώτη φορά τον κυβισμό στο ευρύ κοινό. Την περίοδο 1918-1921 δημιούργησε σχέσεις με καλλιτέχνες της γαλλικής πρωτοπορίας: Ματίς, Ντεραίν, Πικάσσο, Ντυφύ, Μπρακ. Έγινε φίλος με τον Ματίς, καθώς μοιράζονταν την αγάπη τους για τη μουσική: συχνά έπαιζαν μαζί μουσική, ο Γαλάνης όργανο, ο Ματίς βιολί. Σε αυτούς θα προστεθεί ο Ντεραίν, παίζοντας φλάουτο. Ο Ματίς φιλοτέχνησε δύο προσωπογραφίες του Γαλάνη το 1914, με τίτλο D. Galanis «paysan» . Η μία από τις δύο αυτές οξυγραφίες ανήκει στη συλλογή της Alpha Bank και είναι το αντίτυπο που χάρισε ο ίδιος ο Ματίς στον Γαλάνη. Παράλληλα, ο Γαλάνης ανακαλύπτει και το έργο του Πικάσσο, ξαφνιάζεται από την τόλμη του, προσπαθεί να κατανοήσει τη ριζοσπαστική οπτική του, και δημιουργεί το σημαντικότατο λεύκωμα Quatre natures-mortes το 1919.

Την περίοδο των πειραματισμών διαδέχονται τα χρόνια της ωριμότητας και της επαγγελματικής καταξίωσης. Έως το 1929 έχει διαμορφώσει το προσωπικό του στίγμα. Πρόκειται για τη δεκαετία της αναγνώρισης (1920-1930) και τη σταδιακή στροφή του σε επιρροές από παρελθόντες αιώνες. Ο Γαλάνης καταστάλαξε σε ένα προσωπικό ύφος με προσεκτικές επιλογές από το παρόν, αλλά περισσότερα στοιχεία από το παρελθόν και ως προς τα μοτίβα και ως προς το σχεδιασμό του βιβλίου.

Η ασχολία του με την εικονογράφηση βιβλίων ήταν ο βασικός βιοπορισμός του και μέσα από αυτά έγινε πολύ γνωστός στους βιβλιόφιλους, αλλά και στο κοινό του Παρισιού, που ακόμα και σήμερα γνωρίζει τον «Galanis» . Συγκαταλέγεται ανάμεσα στους σημαντικότερους αμιγείς χαράκτες του 20ού αιώνα. Για τις εκδόσεις των βιβλίων του συνεργάστηκε με συγγραφείς όπως ο Μαλρώ, ο Νερβάλ, ο Γκαμπορύ, ο Ζίντ, ο Μωρουά, ο Βαλερύ, καθώς και πολλούς σημαντικούς τυπογράφους και εκδοτικούς οίκους του Παρισιού (Éditions de la Nouvelle Revue française / Librairie Gallimard, Éditions Kra, Georges Crès, Éditions de la Pléiade κ.ά). Στην Ελλάδα ο Γαλάνης εξέθεσε για πρώτη φορά στην Αθήνα το 1928 και δώρισε έργα του στην Εθνική Πινακοθήκη. Έκτοτε οι έλληνες χαράκτες τον θεωρούν «πατέρα και δάσκαλο της νεοελληνικής χαρακτικής», αφού ουσιαστικά μέσα από το δικό του έργο ήρθαν σε επαφή με τη σύγχρονη ευρωπαϊκή χαρακτική.


INFO – Έκθεση
«ΔΗΜΗΤΡΗΣ ΓΑΛΑΝΗΣ, Τα εικονογραφημένα βιβλία»
 








Η έκθεση θα εγκαινιαστεί την Τρίτη 26 Μαΐου 2015 στις 20:00

Διάρκεια
Τρίτη 26 Μαΐου έως Σάββατο 12 Σεπτεμβρίου 2015

Ωράριο λειτουργίας
Δευτέρα, Τετάρτη, Σάββατο 10:00-15:00
Τρίτη, Πέμπτη, Παρασκευή 10:00-21:00

Η είσοδος είναι ελεύθερη στο κοινό

Τηλέφωνο επικοινωνίας: 2310 288.036, fax: 2310 226.460
bookstore-thessaloniki@miet.gr
http://www.miettsimiski11.blogspot.com

ΑΦΙΕΡΩΜΑ ΣΤΗΝ ΤΟΝΙΑ ΝΙΚΟΛΑΪΔΗ

Το Μορφωτικό Ίδρυμα Εθνικής Τραπέζης
και το Τμήμα Εικαστικών και Εφαρμοσμένων Τεχνών –
Σχολή Καλών Τεχνών του Πανεπιστημίου Δυτικής Μακεδονίας
παρουσιάζουν την έκθεση
 

ΟΤΑΝ ΟΙ ΕΙΚΟΝΕΣ ΑΦΗΓΟΥΝΤΑΙ

Αφιέρωμα στην Τόνια Νικολαΐδη

 την Πέμπτη 11 Δεκεμβρίου, στις 20:00

στο Βιβλιοπωλείο του ΜΙΕΤ – Τσιμισκή 11, Θεσσαλονίκη 

Παναγιώτα Καρβουνιάρη

Στην έκθεση παρουσιάζονται έργα φοιτητών και φοιτητριών της Σχολής που δημιουργήθηκαν στο πλαίσιο project με αφορμή την έκθεση της Τόνιας Νικολαΐδη στο Μουσείο Σύγχρονης Τέχνης της Φλώρινας η οποία οργανώθηκε από το ΜΙΕΤ το φθινόπωρο του 2011. Σκοπός του project, που εκπονήθηκε στο διάστημα 2011-2014, ήταν η διερεύνηση του έργου της καλλιτέχνιδας ως περίπτωσης μελέτης για θέματα που αφορούν την παραγωγή του καλλιτεχνικού έργου. Στην πορεία της επεξεργασίας του προγράμματος εκπονήθηκαν θεωρητικές εργασίες στο πλαίσιο του μαθήματος Ιστορίας της Τέχνης καθώς και εικαστικά έργα στα μαθήματα του Εργαστηρίου Χαρακτικής & Έντυπης Τέχνης.

Τα εικαστικά έργα που παρουσιάζονται στην έκθεση βασίστηκαν στην ιδέα της δημιουργίας έργων σε παραλλαγές, με την επεξεργασία ενός οπτικού λεξιλογίου, καθώς η Τόνια Νικολαΐδη αναπτύσσει το έργο της σε σειρές, διαμορφώνοντας οπτικές αφηγήσεις που παραπέμπουν σε ιστορίες κοινές για όλους αλλά και τόσο διαφορετικές στις λεπτομέρειές τους. Οι φοιτητές και οι φοιτήτριες μελέτησαν τις ενότητες από το έργο της Τόνιας Νικολαΐδη, παράλληλα με τα κείμενά της, και επεξεργάστηκαν το συγκεκριμένο ή παρεμφερές θέμα, βασιζόμενοι σε προσωπικά βιώματα ή χρησιμοποιώντας προτεινόμενα λογοτεχνικά κείμενα για τη δημιουργία μιας αφήγησης με εικόνες. Για την υλοποίηση των έργων δεν χρησιμοποιήθηκαν αυστηρά παραδοσιακές μέθοδοι της χαρακτικής, επιλογή που συμβαδίζει με το σύγχρονο και πολύ προσωπικό εικαστικό ιδίωμα της Τόνιας Νικολαΐδη.

 Αλεξάνδρα Τσιτσιντά 

Στο χώρο της έκθεσης προβάλλονται επίσης αποσπάσματα από υλικό που παραχώρησε ο σκηνοθέτης Νίκος Αναγνωστόπουλος και το οποίο συγκεντρώνεται με σκοπό τη δημιουργία ταινίας-πορτρέτου με θέμα την Τόνια Νικολαΐδη.

Στην έκθεση συμμετέχουν:
Έρη Αγρίου, Λευτέρης Βελέτζας, Καληάνθη Βογδοπούλου, Μαρί Θεοφίλου, Μαρία Καπαντζάκη, Ευαγγελία Καραστέργιου, Παναγιώτα Καρβουνιάρη, Γιώργος Κεβρεκίδης, Ίρις Κολλιδά, Μίνα Κουζούνη, Μανώλης Κούκκος, Μαρία Λαγού, Ειρήνη Μνατσακανιάν, Όλγα Μπογδάνου, Βαρβάρα Μυστίλογλου, Χρυσούλα Ξυνέλη, Βασιλική Περικλείδου, Δήμητρα Σιατερλή, Ράνια Σχορετσανίτη, Αλεξάνδρα Τσιτσιντά.

Στο project συμμετείχαν με θεωρητικές εργασίες: Ελένη Κεσίσογλου, Βασιλική Κυριάκη-Μπιτζάρου, Δήμητρα Μπαϊρακτάρη, Χρυσούλα Ξυνέλη, Χριστίνα Παναγιωτίδου, Δημήτρης Παπαδόπουλος, Βασιλική Περικλείδου, Αγνή Ρούσου, Άννα-Μαρία Σαμαρά.

 Λευτέρης Βελέτζας

Συντονισμός του Project, επιμέλεια έκθεσης: Ζωή Γοδόση, Επίκουρη Καθηγήτρια και Δήμητρα Σιατερλή, Ειδική Επισήμων, Τμήμα Εικαστικών και Εφαρμοσμένων Τεχνών - Σχολή Καλών Τεχνών - Πανεπιστήμιο Δυτικής Μακεδονίας.


INFO – Έκθεσης «Όταν οι εικόνες αφηγούνται: Αφιέρωμα στην Τόνια Νικολαΐδη»

 








Η έκθεση θα εγκαινιαστεί την Πέμπτη 11 Δεκεμβρίου 2014 στις 20:00

Διάρκεια
Πέμπτη 11 Δεκεμβρίου έως Σάββατο 10 Ιανουαρίου 2014

Ωράριο λειτουργίας
Δευτέρα, Τετάρτη, Σάββατο 10:00-15:00
Τρίτη, Πέμπτη, Παρασκευή 10:00-21:00

Η είσοδος είναι ελεύθερη στο κοινό

Τηλέφωνο επικοινωνίας: 2310 288.036, fax: 2310 226.460
bookstore-thessaloniki@miet.gr
http://www.miettsimiski11.blogspot.com

ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ ΓΡΑΜΜΑΤΟΠΟΥΛΟΣ

Κωνσταντίνος Γραμματόπουλος
 
Κατάλογος έκθεσης
Κείμενα: Τάκης Μαυρωτάς, Μιχάλης Αρφαράς, Γιώργος Μήλιος
Αθήνα, Ίδρυμα Εικαστικών Τεχνών και Μουσικής Β & Μ Θεοχαράκη
47 σελ. με έγχρωμες εικόνες
ISBN 978-618-80324-5-3
Τιμή 15,00 € / στο βιβλιοπωλείο μας 13,50 € 




«...Ο Γραμματόπουλος, στα εξήντα ένα συναπτά έτη της δημιουργικής του δράσης, υποστήριζε με το ίδιο πάθος τη ζωγραφική και τη χαρακτική, εδραιώνοντας τη θέση του ανάμεσα στους καταξιωμένους διαμορφωτές της σύγχρονης ελληνικής τέχνης. Με σθένος διεύρυνε τις αισθητικές μας αντιλήψεις, υποστηρίζοντας ότι: «Η φαντασία δεν είναι τίποτε άλλο παρά μια ελεύθερη ανάπλαση της μνήμης. Το σχέδιο με γραμμές είναι η πιο παλαιά (αρχέγονη) αφαίρεση στην τέχνη». Χαράκτης και ζωγράφος, με συνέπεια στον εσωτερικό οραματικό του κόσμο, με μια επίμονη ματιά απέναντι στη γαλήνια ενατένιση της ζωής και του φωτός της Ελλάδας, μας άφησε ένα έργο που χαρακτηρίζεται, πέρα από το προσωπικό ζωγραφικό του ύφος, από το φως των ιδεών που διαπερνά το σύνολο της δουλειάς του και, παράλληλα, εγγυάται τη συνοχή της.

[...] Ο Γραμματόπουλος ως χαράκτης δούλεψε καινοτομικά δημιουργώντας ένα νέο δρόμο ιδιότυπης απόδοσης της οπτικής πραγματικότητας, ιδιαίτερα στα τοπία του. Εκείνο που πρωταρχικά τον ενδιέφερε ήταν να κατακτήσει μια άλλη εικόνα της Ελλάδος, περισσότερο ποιητική, με έμφαση στη λεπτή χρωματική διατύπωση. Έτσι, από τη σειρά των έγχρωμων ξυλογραφιών, κυρίως σε πλάγιο ξύλο, από το Αιγαίο έως την Ολυμπία και από τους Δελφούς έως την Αττική, παρατηρούμε ότι, μέσω των μεγάλων διαστάσεων, ευρηματικά αξιοποιεί τα λευκά τυπώματα, κερδίζοντας μια απρόσμενη φωταύγεια [...] Ο ζωγραφικός του κόσμος συνομιλεί άμεσα με το χαρακτικό του έργο. Εκείνο που βασανιστικά τον απασχολούσε ήταν να ξεφύγει από την κλασική έκφραση και να δώσει προβάδισμα στην εμπιστοσύνη της όρασης του φυσικού και της φαντασίας. Η δημιουργική του δράση έχεις την αίσθηση ότι ήταν αστείρευτη με έμφαση στο σχέδιο και τη δύναμη της γραμμής, η οποία προβάλλεται αντικλασική και αυτοτελής. Σε όλους τους πίνακες της δεκαετίας του ’60 με τις νεκρές φύσεις, τα τοπία και τις προσωπογραφίες, αναδύεται η ιδιότυπη έκφραση του σχεδίου ως διεργασία μιας ευθείας πνευματικής κατεργασίας. Ο Γραμματόπουλος, με τόλμη και ευρηματικότητα, προκαλεί την κοινή οπτική αίσθηση για να αγγίξει τον ήλιο, τη σοφία, το ρυθμό, την αρμονία και το κάλλος. Παράλληλα, οι αιθέριες γυναικείες μορφές του, με την προσεκτική και ευαισθητοποιημένη απλοποίηση, αναδίδουν ένα δυνατό ερωτικό και τρυφερό ύφος, μια αισθησιακή γλυκύτητα. Η ζωγραφική και η χαρακτική του, λουσμένη από το μεσογειακό φως, το γαλάζιο του αιθέρα και το ρόγχο του πελάγους αποκαλύπτουν το προσωπικό του αλφάβητο, μια εικονογραφία, η οποία προκαλεί το όνειρο της ποιητικής ενατένισης του πραγματικού...».

Τάκης Μαυρωτάς

Διευθυντής Εικαστικού Προγράμματος 

Ιδρύματος Εικαστικών Τεχνών και Μουσικής Β. & Μ. Θεοχαράκη

Ο Κωνσταντίνος Γραμματόπουλος γεννήθηκε στην Αθήνα τον Σεπτέμβριο του 1916. Το 1934 εισάγεται στην Ανωτάτη Σχολή Καλών Τεχνών της Αθήνας, όπου σπούδασε ζωγραφική στο εργαστήριο του Ουμβέρτου Αργυρού, και χαρακτική στο εργαστήριο του Γιάννη Κεφαλληνού (1934-1940). Το 1944 ξεκίνησε η επαγγελματική του δραστηριότητα με την δημιουργία σειράς προσωπογραφιών πολλών μεγάλων Ελλήνων λογοτεχνών για το περιοδικό Νέα Εστία  και με την εικονογράφηση 100 και πλέον λογοτεχνικών και εκπαιδευτικών βιβλίων. Ευρέως γνωστά είναι τα δύο αλφαβητάρια της πρώτης Δημοτικού που εικονογράφησε το 1949 και το 1955, αφού κατέλαβε την πρώτη θέση στους δύο αντίστοιχους πανελλήνιους διαγωνισμούς του Οργανισμού Εκδόσεως Σχολικών Βιβλίων (Ο.Ε.Σ.Β.). Το 1954 συνεχίζει τις σπουδές του με υποτροφία στο Παρίσι, στα Ecole Supérieure des Beaux Arts, Ecole Estienne και Ecole Métίers d΄Αrt. Το 1959 εκλέγεται τακτικός καθηγητής στην Α.Σ.Κ.Τ., στην έδρα της χαρακτικής, διαδεχόμενος τον δάσκαλό του Γιάννη Κεφαλληνό. Καθηγητής διατέλεσε μέχρι το 1985 και για αρκετά χρόνια υπήρξε διευθυντής (1973–1975) και πρύτανης (1978-1980) της. Το 1968 εκπροσώπησε την Ελλάδα στην 34η Μπιενάλε της Βενετίας και το 1972 του απονέμεται το Χρυσό Μετάλλιο Χαρακτικής στην Μπιενάλε της Φλωρεντίας. Το 1974 φιλοτεχνεί το σημερινό Εθνόσημο της Ελληνικής Δημοκρατίας. Έφυγε από τη ζωή τον Οκτώβριο του 2003, σε ηλικία 87 ετών, ύστερα από πολύχρονη ασθένεια, η οποία τον κράτησε μακριά από την δημιουργία για περίπου δέκα χρόνια.

ΔΗΜΗΤΡΗΣ ΓΑΛΑΝΗΣ. ΤΑ ΕΙΚΟΝΟΓΡΑΦΗΜΕΝΑ ΒΙΒΛΙΑ. ΑΝΑΛΥΤΙΚΟΣ ΚΑΤΑΛΟΓΟΣ 1904-1962

Δημήτρης Γαλάνης. Τα εικονογραφημένα βιβλία. Αναλυτικός κατάλογος 1904-1962

Έρευνα-Τεκμηρίωση: Μορφωτικό Ίδρυμα Εθνικής Τραπέζης σε συνεργασία με το Τμήμα Συλλογής Έργων Τέχνης της Alpha Bank
Κείμενα: Ειρήνη Οράτη, Άγγελος Δρακογιώργος, Γιώργος Δ. Ματθιόπουλος
Αθήνα, Μορφωτικό Ίδρυμα Εθνικής Τραπέζης 2014
367 σελ. με 881 έγχρωμες και α/μ εικόνες
ISBN 978-960-250-599-1
Τιμή 80,00 € / στο βιβλιοπωλείο μας 72,00 €

Η έκδοση αυτή πραγματοποιήθηκε με την ευκαιρία της ομώνυμης έκθεσης που συνδιοργάνωσαν το Μορφωτικό Ίδρυμα Εθνικής Τραπέζης και η Alpha Bank στον εκθεσιακό χώρο του Μεγάρου Εϋνάρδου (7 Μαΐου έως 12 Ιουλίου 2014). Αποτελεί τον πληρέστερο μέχρι στιγμής κατάλογο των εκδόσεων τις οποίες εικονογράφησε ο κορυφαίος καλλιτέχνης Δημήτρης Γαλάνης (1879-1966). Ο Γαλάνης έφτασε στο Παρίσι με εμπειρία κυρίως στη γελοιογραφία. Η πρώτη δύσκολη δεκαετία (1900-1910) αναλώθηκε κυρίως στον σχεδιασμό γελοιογραφιών, επαγγελματική δραστηριότητα που στήριξε και τις πρώτες του καλλιτεχνικές προσπάθειες. Στο τέλος αυτής της δεκαετίας και στις αρχές της επόμενης χρονολογούνται τα πρώτα χαρακτικά. Μετά το 1910 συμμετέχει σε εκθέσεις και γνωρίζει καλλιτέχνες που, τουλάχιστον τα πρώτα χρόνια, τον επηρέασαν ουσιαστικά. Με τη συμμετοχή του στην εμβληματική έκθεση της κυβιστικής ομάδας Section d’ or το 1912, βρίσκεται ανάμεσα σε καλλιτέχνες που παρουσιάζουν για πρώτη φορά τον κυβισμό στο ευρύ κοινό. Την περίοδο 1918-1921 δημιούργησε σχέσεις με καλλιτέχνες της γαλλικής πρωτοπορίας: Ματίς, Ντεραίν, Πικάσσο, Ντυφύ, Μπρακ. Την περίοδο των πειραματισμών διαδέχονται τα χρόνια της ωριμότητας και της επαγγελματικής καταξίωσης. Έως το 1929 έχει διαμορφώσει το προσωπικό του στίγμα. Πρόκειται για τη δεκαετία της αναγνώρισης (1920-1930) και τη σταδιακή στροφή του σε επιρροές από παρελθόντες αιώνες. Η ασχολία του με την εικονογράφηση βιβλίων ήταν ο βασικός βιοπορισμός του και μέσα από αυτά έγινε πολύ γνωστός στους βιβλιόφιλους αλλά και στο κοινό του Παρισιού που ακόμα και σήμερα γνωρίζει τον «Galanis». Συγκαταλέγεται ανάμεσα στους σημαντικότερους αμιγείς χαράκτες του 20ού αιώνα.

Charles Baudelaire, Les Fleurs du mal,

Vignettes de Galanis, Paris,
Editions Emile-Paul Frères, (1942)

Για τις εκδόσεις των βιβλίων του συνεργάστηκε με συγγραφείς όπως ο Μαλρώ, ο Νερβάλ, ο Γκαμπορύ, ο Ζιντ, ο Μωρουά, ο Βαλερύ, καθώς και πολλούς σημαντικούς τυπογράφους και εκδοτικούς οίκους του Παρισιού (Éditions de la Nouvelle Revue française / Librairie Gallimard, Éditions Kra, Georges Crès, Éditions de la Pléiade κ.ά.). Στην Ελλάδα ο Γαλάνης εξέθεσε για πρώτη φορά στην Αθήνα το 1928 και δώρισε έργα του στην Εθνική Πινακοθήκη. Έκτοτε οι Έλληνες χαράκτες τον θεωρούν «πατέρα και δάσκαλο της νεοελληνικής χαρακτικής», αφού ουσιαστικά μέσα από το δικό του έργο ήρθαν σε επαφή με τη σύγχρονη ευρωπαϊκή χαρακτική. Ο κατάλογος με τα εικονογραφημένα έργα του Δημήτρη Γαλάνη αποτελεί ώριμο καρπό της μακρόχρονης συνεργασίας της Alpha Bank με το Μορφωτικό Ίδρυμα Εθνικής Τραπέζης. Πολλοί, επαγγελματίες και ερασιτέχνες, εσωτερικοί και εξωτερικοί συνεργάτες, εργάστηκαν από το 2008 ως το 2013 για να εντοπίσουν, να συγκεντρώσουν, να τεκμηριώσουν και να καταγράψουν το εικονογραφικό έργο του Γαλάνη. Ο κατάλογος στηρίχθηκε στα βιβλία που απόκεινται στις συλλογές της Alpha Bank και του ΜΙΕΤ και στο πλούσιο αρχειακό υλικό από το Μουσείο της Μονμάρτρης, όπου βρίσκεται το αρχείο του Δημήτρη Γαλάνη. Σημαντική επίσης υπήρξε η συμβολή συλλεκτών στην εξαντλητική παρουσίαση του εικονογραφικού έργου του καλλιτέχνη.

Claude Debussy, Lettres a deux amis,
 Robert Godet et G. Jean-Aubry, 

Avec des ornements graves par Galanis, Paris, 

(Societe de Bibliophiles) Les Exemplaires, (Librairie Jose Corti),

MCMXLII   

O Δημήτρης Γαλάνης γεννήθηκε στην Αθήνα το 1879. Το 1897 εισάγεται στη Σχολή Πολιτικών Μηχανικών του Μετσόβιου Πολυτεχνείου και τον επόμενο χρόνο μεταπηδά στο Τμήμα Γραφικής του Σχολείου των Καλών Τεχνών. Το 1900 εγκαθίσταται στο Παρίσι, όπου σπουδάζει στην École des Beaux-Arts με δάσκαλο τον Fernand Cormon, ζωγράφο ακαδημαϊκής νοοτροπίας. Στη διάρκεια της παραμονής του στη Γερμανία (1907-1909) ενδιαφέρθηκε συστηματικά για τη χαρακτική και ιδιαίτερα για την ξυλογραφία. Από το 1909 εγκαθίσταται μόνιμα στη Μονμάρτρη, όπου θα ζήσει και θα δημιουργήσει αδιάλειπτα μέχρι το 1965. Το 1914 κατατάσσεται στη Λεγεώνα των Ξένων. Αποκτά τη γαλλική υπηκοότητα και καλείται πλέον να υπηρετήσει στον γαλλικό στρατό. Το διάστημα 1916-1918 βρίσκεται στην Κέρκυρα ως διερμηνέας του γαλλικούς στρατού. Μετά την επιστροφή του στο Παρίσι, το 1918, δραστηριοποιείται ενεργά στη γαλλική καλλιτεχνική σκηνή συμμετέχοντας σε πολλές σημαντικές ομαδικές εκθέσεις, με καλλιτέχνες όπως ο Πικάσσο, ο Μπρακ και ο Ματίς. Το 1919 συμμετέχει, μαζί με άλλους Έλληνες καλλιτέχνες της «Ομάδος Τέχνης», σε έκθεση στην Galerie La Boétie, την οποία εγκαινιάζει ο πρωθυπουργός Ελευθέριος Βενιζέλος. Τη δεκαετία 1920-1930 εγκαταλείπει σταδιακά τη ζωγραφική για να αφιερωθεί σχεδόν αποκλειστικά στη χαρακτική και την εικονογράφηση βιβλίων. Το 1928 οργανώνει, με τεράστια επιτυχία, την πρώτη ατομική του έκθεση στην Ελλάδα στο Ιλίου Μέλαθρον. Το 1945 ο Γαλάνης εκλέγεται καθηγητής Ξυλογραφίας στη Σχολή Καλών Τεχνών του Παρισιού και την ίδια χρονιά εκλέγεται ισόβιο μέλος της γαλλικής Ακαδημίας Καλών Τεχνών. Το 1950 εκλέγεται αντεπιστέλλον μέλος της Ακαδημίας Αθηνών και το 1959 ο φίλος του Αντρέ Μαλρώ, υπουργός Πολιτισμού τότε, του επιδίδει προσωπικά στο ατελιέ του το παράσημο της Λεγεώνος της Τιμής. Το 1965 επιστρέφει στην Αθήνα, όπου πεθαίνει το 1966.

ΓΙΑΝΝΗΣ ΨΥΧΟΠΑΙΔΗΣ. ΤΟ ΚΟΚΚΙΝΟ ΚΑΙ ΤΟ ΜΑΥΡΟ. ΧΑΡΑΚΤΙΚΗ 1963-2013

Γιάννης Ψυχοπαίδης
Το κόκκινο και το μαύρο. Χαρακτική 1963-2013

Κείμενα: Μαριλένα Ζ. Κασιμάτη, Γιάννης Ψυχοπαίδης
Αθήνα, Μορφωτικό Ίδρυμα Εθνικής Τραπέζης 2013
155 σελ. με 153 έγχρωμες και α/μ εικόνες
ISBN 978-960-250-587-8
Τιμή 40,00 € / στο βιβλιοπωλείο μας 36,00 €



Η έκδοση αυτή πραγματοποιήθηκε με την ευκαιρία της ομώνυμης έκθεσης που διοργάνωσε το Μορφωτικό Ίδρυμα Εθνικής Tραπέζης στον εκθεσιακό χώρο του Μεγάρου Εϋνάρδου (από 5 Δεκεμβρίου 2013 έως 31 Ιανουαρίου 2014). Παρουσιάζονται χαρακτικά του καλλιτέχνη από το 1963 έως το 2013. Τα πρώτα καλλιτεχνικά βήματα του Γιάννη Ψυχοπαίδη έγιναν με τη χαρακτική στα σπουδαστικά του χρόνια, κατά την προδικτατορική περίοδο. Η δουλειά του αυτή εμπνεόταν από την καθημερινότητα και την πολιτική κατάσταση της εποχής. Όπως ο ίδιος σημειώνει: «Κυπριακό, διαδηλώσεις για την παιδεία, Ιουλιανά, ανέκδοτα βήματα στο βασίλειο της νεανικής μας ελευθερίας και των νεανικών μας ψευδαισθήσεων και μέσα σ’ αυτή τη μαχητική κινητικότητα, αυτά που ζούσαμε το πρωί τα ζωγραφίζαμε το βράδυ. Η ζωή και η τέχνη σε μια ενότητα σχεδόν αξεχώριστη (…).

 Στον άγνωστο εργάτη, 1982. Οξυγραφία, 50 x 39,2 εκ. Ενυπόγραφο. Δοκίμιο του καλλιτέχνη

Στην πολυχρωμία της ταραγμένης δεκαετίας του 1960 η εικαστική έκφραση σημάδεψε και σημαδεύτηκε έντονα από τους πνευματικούς κραδασμούς, τους πολιτικούς ανέμους και τις κοινωνικές θύελλες του καιρού της. Και η χαρακτική –παρεμβατική και άμεση- ήταν η πρώτη που μπορούσε να μοιραστεί τις ιδέες και τις μορφές της, να βρεθεί σε άμεσο διάλογο με την κοινωνία, να επιδράσει με απλότητα και φειδώ στο μυαλό και την ψυχή με όπλο της όχι το μοναδικό/αυθεντικό καλλιτέχνημα, αλλά το πολλαπλό αντίτυπο με τους άπειρους αποδέκτες (…). Η χαρακτική –η ξυλογραφία, η λιθογραφία, η χαλκογραφία- συνόψιζαν με τη μαυρόασπρη εκδοχή τους την περιπέτεια και την αγωνία του λιτού και του λίγου να εκφράσει με αμεσότητα το ζωντανό, το ουσιώδες και το αυθεντικό».

Όπως παρατηρεί η Μαριλένα Ζ. Κασιμάτη, η χαρακτική «έδωσε στον Ψυχοπαίδη πολύ σημαντικές ιδιότητες, που τις ακολούθησε συνειδητά και στη ζωγραφική του: τη μαθητεία στη λιτότητα, τη σχεδιαστική αυστηρότητα, την άσκηση στον βαθύ έλεγχο συμπύκνωσης της έννοιας του σχεδίου, τη συγκρότηση της γραμμής, ευθείας ή τεθλασμένης, του δίδαξε το μαύρο, όχι το χρώμα».

 Face Control, 1997. Μεικτή τεχνική και λινόλεουμ, 100 x 123 εκ. Ενυπόγραφο

Ο Γιάννης Ψυχοπαίδης γεννήθηκε στην Αθήνα το 1945. Από το 1963 μέχρι το 1968 σπούδασε στην Ανωτάτη Σχολή Καλών Τεχνών στην Αθήνα. Έκανε μεταπτυχιακές σπουδές με υποτροφία του γερμανικού κράτους στην Ακαδημία Καλών Τεχνών του Μονάχου (1971-1976). Υπήρξε ιδρυτικό μέλος της ομάδας «Νέοι Έλληνες ρεαλιστές» (1971-1973), του Κέντρου Εικαστικών Τεχνών (ΚΕΤ, Αθήνα, 1974-1976), μέλος της καλλιτεχνικής ομάδας 10/9 του Μονάχου (1975). Ήταν προσκεκλημένος του καλλιτεχνικού προγράμματος του Δυτικού Βερολίνου DAAD (1977). Από το 1977 μέχρι και το 1986 έζησε και εργάστηκε στο Δυτικό Βερολίνο. Από το 1987 μέχρι και το 1992 έζησε και εργάστηκε στις Βρυξέλλες. Το 1994 εκλέχθηκε καθηγητής και το 2012 ομότιμος καθηγητής της ΑΣΚΤ. Έχει κάνει πολλές ατομικές και ομαδικές παρουσιάσεις του έργου του σε Ελλάδα, Γαλλία, Δυτική και Ανατολική Γερμανία, Λουξεμβούργο, Ισπανία, Γιουγκοσλαβία, Ιρλανδία, Αλβανία, Ιαπωνία, Βέλγιο, Αλγερία, Κύπρο, Αμερική, Σουηδία κ.α, σε ιδιωτικές γκαλερί, πινακοθήκες και μουσεία.

ΜΑΡΚΟΣ ΚΑΜΠΑΝΗΣ 365

Μάρκος Καμπάνης 365 Markos Kampanis

Ημερολόγιο 2014 Calendar

Ζωγραφική: Μάρκος Καμπάνης

Αθήνα, Εκδόσεις «Τέχνης Οίστρος» 2013

166 σελ. με έγχρωμες εικόνες

ISBN 978-618-5083-01-4

Τιμή 20,00 € / στο βιβλιοπωλείο μας 18,00 €

Το Ημερολόγιο του 2014 κοσμείται με έργα τα οποία αποτελούν το σύνολο ενός εικαστικού εγχειρήματος που ολοκλήρωσα κατά τη διάρκεια ενός έτους. Από τον Μάιο του 2012 έως τον Μάιο του 2013 ζωγράφιζα ένα έργο κάθε μέρα ώστε να συμπληρωθεί ο αριθμός των ημερών του έτους (365). Ο μοναδικός περιορισμός ήταν η διάσταση, και η "υποχρέωση" να ολοκληρώνεται ένα έργο για κάθε μέρα. Δεν υπάρχει θεματικός, τεχνικός ή τεχνοτροπικός περιορισμός. Η σειρά αυτή δεν είναι ημερολογιακή καταγραφή γεγονότων του έτους, αλλά μάλλον μια προσωπική καταγραφή διαθέσεων και επιλογών που προέκυπταν κατά την καθημερινή εργασία.

Το Ημερολόγιο είναι εβδομαδιαίας μορφής με επιλεγμένα ολοσέλιδα έργα που συνοδεύουν κάθε εβδομάδα, ενώ στο τέλος παρουσιάζεται ολόκληρη η σειρά σε μικρογραφία, με την ακολουθία που ζωγραφίστηκε, υπό μορφή πλήρους καταλόγου των 365 έργων.

Στη σειρά αυτή υπεισέρχεται η έννοια του Χρόνου. Εντός των ορίων του καλείσαι να επιλέξεις ή να αφήσεις στην τύχη εικόνες και χρώματα που μπορεί να είναι συμπληρωματικά ή και να αλληλοαναιρούνται (όπως συμβαίνει και στην υπόλοιπη ζωή μας), που μπορεί να είναι σημαντικά ή και εντελώς αδιάφορα, ώστε να καλυφθεί όλος ο διαθέσιμος χρόνος. Από την άλλη βέβαια, δεν είναι ο χρόνος που κυλάει, αλλά εμείς που τον διανύουμε. Κατά τη διάρκεια αυτού του ταξιδιού πολύ σπάνια προγραμμάτισα το τι θα ζωγραφίσω την επομένη, ενώ κατά τη διάρκεια της ίδιας της μέρας οι επιλογές και επιθυμίες ήταν τόσο πολλές που από μόνες τους θα ήταν αρκετές για μήνες δουλειάς. Η καθημερινή πειθαρχία δια της ζωγραφικής ήταν αυτό που μου έδινε την ηδονή να συνεχίσω, θέλησα να παίξω, όχι να διηγηθώ μια σοβαρή ιστορία. Όπως έλεγε ο Jean Cocteau: «...διατρέχουμε τον κίνδυνο να μας πάρουν στα σοβαρά, και αυτό θα είναι η αρχή του τέλους!»

Μάρκος Καμπάνης

(από την εισαγωγή του ημερολογίου)

ΠΑΝΑΓΙΩΤΗΣ ΤΕΤΣΗΣ: ΧΑΡΑΚΤΙΚΗ

Παναγιώτης Τέτσης: Χαρακτική

1 Οκτωβρίου 2013 - 24 Νοεμβρίου 2013

Το Μορφωτικό Ίδρυμα Εθνικής Τραπέζης

παρουσιάζει στο Πολιτιστικό Κέντρο Θεσσαλονίκης, στη Βίλα Καπαντζή, 

την έκθεση του Παναγιώτη Τέτση

με τίτλο Χαρακτική

Εγκαίνια έκθεσης: Τρίτη 1 Οκτωβρίου 2013, ώρα 20:00, παρουσία του καλλιτέχνη
(Βίλα Καπαντζή, Βασιλίσσης Όλγας 108)

Η έκθεση, με 61 χαρακτικά έργα της συλλογής του ΜΙΕΤ, καλύπτει χρονολογικό φάσμα δημιουργίας 20 ετών, από την πρώτη καλλιτεχνική περίοδο έως τη δεκαετία του ’80, δίνοντας έτσι στο θεατή μια ολοκληρωμένη εικόνα για το χαρακτικό έργο του Παναγιώτη Τέτση. 
   
Η έκθεση εγκαινιάζεται, παρουσία του καλλιτέχνη, την Τρίτη 1 Οκτωβρίου 2013, ώρα 20:00 στο Πολιτιστικό Κέντρο Θεσσαλονίκης του Μορφωτικού Ιδρύματος Εθνικής Τραπέζης (Βίλα Καπαντζή, Βασιλίσσης Όλγας 108). Θα διαρκέσει έως τις 24 Νοεμβρίου 2013 και θα λειτουργεί με το εξής ωράριο: Τρίτη 9:00-16:00, Τετάρτη & Πέμπτη 14:00-21:00, Παρασκευή, Σάββατο & Κυριακή 10:00-18:00 (Δευτέρα κλειστά), με ελεύθερη είσοδο για το κοινό. Για ομαδικές επισκέψεις παρακαλούμε να προηγείται συνεννόηση με το ΜΙΕΤ, τηλ. 2310 295.170-1.

ΓΙΑ ΤΟΝ Π. ΤΕΤΣΗ & ΤΗΝ ΕΚΘΕΣΗ

«δεν θα ‘πρεπε να θεωρηθεί [η χαρακτική] ανεξάρτητα από την προηγούμενη ζωγραφική εργασία μου, είναι κομμάτι της ή συνέχειά της, αλλάζει μόνον το μέσον … και από αυτό το μέσον θέλησα να αντλήσω ζωγραφικές δυνατότητες που προσφέρονται αγνοώντας τη γραφική αντίληψη της παλιάς παραδόσεως[1] …». Με τον τρόπο αυτό αντιμετωπίζει ο ζωγράφος-χαράκτης και ακαδημαϊκός Π. Τέτσης το χαρακτικό του έργο, μιλώντας στον κατάλογο της πρώτης έκθεσης χαρακτικής το 1958 στην Αίθουσα Αρμός. H ενασχόλησή του με την χαρακτική ξεκινά τα έτη 1953-1956, κατά τη διάρκεια των σπουδών του στην Ecole des Beaux-Arts, κοντά στον χαράκτη E. J. Goerg. Αν και άριστος «χειριστής» του χρώματος, επιδίδεται με την ίδια δεξιοτεχνία στα ασπρόμαυρα ζωγραφικά και χαρακτικά του έργα γιατί, όπως εκείνος χαρακτηριστικά λέει σε συνέντευξη του στην εφημερίδα Τα Νέα: «Με το ασπρόμαυρο βλέπεις περισσότερο από όσα με το χρώμα. Το χρώμα δε σε αφήνει να πας πιο πέρα. Όταν βλέπεις το ασπρόμαυρο μετέχεις περισσότερο, γίνεσαι πιο ενεργός, ανοίγουν τα φτερά της φαντασίας σου, συνεργάζεσαι κατά κάποιον τρόπο[2]».

Όσο για τη χαλκογραφία αναφέρει σε άρθρο στην εφημερίδα «Θεσσαλονίκη» το Μάιο του 1971: «Η χαλκογραφία δεν έχει σκοπό να επαναλάβει έναν πίνακα ζωγραφικής, αλλά αποζητά μιαν άλλη έκφραση. Σ’ αυτήν βρήκα λύσεις που δεν είχα στη ζωγραφική. Αυτές είναι σχετικές με την ιδιομορφία της, που σε υποχρεώνει να δημιουργήσεις το έργο σου σε περιορισμένα όρια (συνήθως λείπει το χρώμα), μέσα σε λιτότητα. 

      »Το μαγικό του χρώματος που έχει η ζωγραφική, εδώ είναι ανύπαρκτο. Δεν υπάρχει παρά μόνο το μαύρο μελάνι και το άσπρο του χαρτιού. Τα μοναδικά αυτά δύο στοιχεία, σαν τον καλόγηρο ή τον ασκητή που απέχει από τις απολαύσεις της ζωής. Το μαύρο ράσο του και το άσπρο ασβεστωμένο κελί του. (Πόσο ταίριαζε αυτή η τέχνη στους καλλιτέχνες καλόγηρους του Αγίου Όρους, που την ασκήσανε επί δύο αιώνες και μας δώσανε έργα γεμάτα ιδιοτυπία).

      »Και η λιτότητα αυτή είναι αποτέλεσμα μιας τεχνικής με εξαιρετικά πολύπλοκα προβλήματα κι επίπονη προπαρασκευαστική διαδικασία κατά τη χάραξη. Τεχνική μ’ έναν κόσμο γεμάτο μυστικά και ταυτόχρονα ανοιχτό για κάθε εξέλιξη. Μπορείς να ανακαλύψεις εκφραστικούς δρόμους καινούριους. Η εκτύπωση είναι χαρά, αισθάνεσαι ολοκλήρωση όταν κάθε ανάτυπο παίρνει τον προσωπικό του τόνο κι ένα ύφος από ευαισθησία της στιγμής.

      »Στη χαλκογραφία δοκιμάζεται ο καλλιτέχνης-εργάτης. Είναι πολύ δύσκολο όταν σε κυνηγά συγχρόνως το όραμα του έργου και πρέπει να μην το προδώσεις. Έχει μια ιδιαίτερη θέση για μένα η χαλκογραφία, παράλληλα με τη ζωγραφική, με πολλά κοινά. Τα κοινά σημεία ας μην τα εντοπίσουμε στη θεματογραφία, που είναι κάτι συμπτωματικό, αλλά στην αντίληψη του περίγυρου, στις αναφορές που περνούν και στη ζωγραφική και στη χαρακτική.

 

    »Δέχομαι την όραση σαν κύρια αίσθηση επικοινωνίας με το περιβάλλον, κι έτσι το πρόβλημά μου και κατά συνέπεια οι αναζητήσεις μου απλώνονται στην ανακάλυψη του φωτός. Εκεί ζητάω τις λύσεις μου τώρα, όπως και άλλοτε. Είμαι σαφής σ’ αυτό που γύρευα πάντα. Μένω σταθερός στο “πιστεύωˮ μου. Πρώτ’ απ’ όλα είναι τα μάτια! 

     »Να τι είναι τώρα: απότομες μεταλλαγές, κοντράστα χωρίς ήσυχες μεταπτώσεις· τονική αφήγηση ενός χώρου δίχως χρωματική υπόσταση, με λιτά μέσα, το μαύρο και το άσπρο· συμπύκνωση του φωτός μέχρι τα άκρα και ένταση. Κοινά προβλήματα στη ζωγραφική και στη χαρακτική, που είναι μια προέκταση της πρώτης».

Τόσο στη ζωγραφική όσο και στη χαρακτική ο Π. Τέτσης αντλεί τα θέματα του, όπως αναφέρει στην εφημερίδα Η Καθημερινή: «Από αυτό που βλέπω. Τα μάτια με τροφοδοτούν. Μια τυχαία ματιά μπορεί να μου αποκαλύψει το δρόμο για μια σειρά δουλειάς[3]…». Ο καλλιτέχνης ξεπερνώντας την απλή εικονογράφηση της παραδοσιακής χαρακτικής καταπιάνεται με πολλές θεματογραφικές περιοχές. Αποδίδει κυρίως την ανθρώπινη μορφή, το τοπίο και τη νεκρή φύση. Εμπνέεται επίσης από σκηνές της εργατικής ζωής (γιαπιά, ναυπηγεία, λαϊκές αγορές κ.α.). 

---

[1] Κατάλογος Π. Τέτσης Χαρακτική, Αίθουσα Αρμός, 4-24 Νοεμβρίου 1958.

[2] Αδαμοπούλου Μαίρη, «Παναγιώτης Τέτσης : Ας πάμε κόντρα σ’ αυτό που αναμοχλεύει πάθη», Τα Νέα, 23-7-2008.

[3] Νίκος Γ. Ξυδάκης, «Π. Τέτσης : Ζωγραφική είναι αυτό που βλέπω», Η Καθημερινή, 15-2-1998.

ΒΙΟΓΡΑΦΙΚΟ

Ο Π. Τέτσης γεννήθηκε στην Ύδρα το 1925. Το 1940 πήρε τα πρώτα μαθήματα ζωγραφικής από τον Klaus Vrieslander και η γνωριμία του με τον Δ. Πικιώνη και Ν. Χατζηκυριάκο-Γκίκα καθόρισε τη μετέπειτα πορεία του.

Από το 1943 έως το 1949 φοίτησε στην Ανωτάτη Σχολή Καλών Τεχνών με δασκάλους τους Δ. Μπισκίνη, Π. Μαθιόπουλο και Κ. Παρθένη. Με κρατική υποτροφία συνέχισε τις σπουδές του στο Παρίσι, στην Ecole des Beaux-Arts, όπου, μεταξύ άλλων, διδάχθηκε την τέχνη της χαλκογραφίας κοντά στον E. J. Goërg (1953-1956). Το 1960, με τιμητική υποτροφία της ιταλικής κυβέρνησης, επισκέφθηκε την Ιταλία και μελέτησε τα μουσεία της.

Το διδακτικό του έργο το αρχίζει το 1951, όταν διορίζεται επιμελητής –με καθηγητή τον Ν. Χατζηκυριάκο-Γκίκα– στην έδρα του ελεύθερου σχεδίου στην Ανώτατη Σχολή Αρχιτεκτόνων του Εθνικού Μετσόβιου Πολυτεχνείου. Δίδαξε επίσης (1958-1976) στο Ελεύθερο Σπουδαστήριο Καλών Τεχνών (μετέπειτα Σχολή Βακαλό), του οποίου υπήρξε και ιδρυτικό μέλος, καθώς και στη Σχολή Σχεδιαστών του Αθηναϊκού Τεχνολογικού Ομίλου (1958-1962). Το 1976 εξελέγη καθηγητής στο Γ΄ εργαστήριο ζωγραφικής στην ΑΣΚΤ, στην οποία διετέλεσε και πρύτανης το διάστημα 1989 έως 1991, και δίδαξε έως το 1992. Από το 1993 είναι μέλος της Ακαδημίας Αθηνών.

Το χαρακτικό του έργο, ιδιαίτερα σημαντικό και συμπληρωματικό του ζωγραφικού του, το έχει παρουσιάσει σε ατομικές και ομαδικές εκθέσεις στην Ελλάδα και το εξωτερικό.

INFO – έκθεσης Παναγιώτη Τέτση - Χαρακτική

ΜΟΡΦΩΤΙΚΟ ΙΔΡΥΜΑ ΕΘΝΙΚΗΣ ΤΡΑΠΕΖΗΣ

Πολιτιστικό Κέντρο Θεσσαλονίκης

Βίλα Καπαντζή – Λεωφ. Βασ. Όλγας 108

Ταχ. Διευθ.: Τ.Θ. 50742, 54014 Θεσσαλονίκης 22

Η έκθεση θα εγκαινιασθεί την Τρίτη 1 Οκτωβρίου 2013, στις 20:00

Διάρκεια

Τετάρτη 2 Οκτωβρίου έως και Κυριακή 17 Νοεμβρίου 2013

Η έκθεση θα παραμείνει κλειστή το Σάββατο 26 Οκτωβρίου και τη Δευτέρα 28 Οκτωβρίου 2013

Ωράριο λειτουργίας

Τρίτη: 9.00-16.00 Τετάρτη & Πέμπτη: 14.00-21.00

Παρασκευή, Σάββατο & Κυριακή: 10.00-18.00

Δευτέρα: κλειστά

Η είσοδος είναι ελεύθερη στο κοινό

Πληροφορίες

τηλ.  2310 295 170-1 καθημερινές 9.00 – 14.30
        2310 295 149 τις ώρες λειτουργίας της έκθεσης

ΟΑΣΘ

αν κινείστε προς το κέντρο: 3, 5, 6, 8, 33, 39 (στάση Ανάληψη)

αν κινείστε προς τα νοτιοανατολικά: 5, 6, 8, 33 (στάση Πέτρου Συνδίκα)

ΘΑΝΑΣΗΣ ΕΞΑΡΧΟΠΟΥΛΟΣ «ΧΑΡΑΚΤΙΚΑ ΚΑΙ ΒΙΒΛΙΑ»

ΘΑΝΑΣΗΣ ΕΞΑΡΧΟΠΟΥΛΟΣ
ΧΑΡΑΚΤΙΚΑ ΚΑΙ ΒΙΒΛΙΑ

Επιμέλεια κειμένων: Μαργαρίτα Κρεμμυδά
Αθήνα, Μορφωτικό Ίδρυμα Εθνικής Τραπέζης 2012
141 σελ., με 111 έγχρωμες και α/μ εικόνες
ISBN 978-960-250-507-6
Τιμή 35.00 € / στο βιβλιοπωλείο μας 31.50 € 

Η έκδοση αυτή πραγματοποιήθηκε με την ευκαιρία της ομώνυμης έκθεσης που διοργάνωσε το Μορφωτικό Ίδρυμα Εθνικής Τραπέζης στον εκθεσιακό χώρο του Μεγάρου Εϋνάρδου (5 Απριλίου έως 10 Ιουνίου 2012). Παρουσιάζονται περισσότερα από 70 έργα χαρακτικής, αντιπροσωπευτικά των εικαστικών αναζητήσεων του δημιουργού, τα οποία καλύπτουν μέρος μόνον της καλλιτεχνικής δουλειάς του και αποτελούν ίχνη και πειστήρια της διαδρομής την οποία έχει ακολουθήσει. Χαραγμένα τα περισσότερα σε λινόλεουμ και τυπωμένα από τον ίδιο, συνοδεύονται από έναν αριθμό έργων επεξεργασμένων και τυπωμένων ψηφιακά.

Πορτραίτο νέας, 1951, χαλκογραφία, eau-forte και ακουατίντα, 18x12 εκ.

Παρουσιάζεται επίσης μια σειρά εικόνων από βιβλία που έχει σχεδιάσει ή ακόμα και τυπώσει και βιβλιοδετήσει ο καλλιτέχνης. Από νωρίς άλλωστε ο Εξαρχόπουλος έδειξε ενδιαφέρον και για τα ζητήματα που σχετίζονται με την τέχνη της τυπογραφίας του βιβλίου (σχεδιασμός και καλλιτεχνική επιμέλεια βιβλίων) αλλά και γενικότερα για τις γραφικές τέχνες.

Ο Θανάσης Εξαρχόπουλος
γεννήθηκε το 1927 στον Πύργο Ηλείας. Στα χρόνια της Κατοχής υπήρξε ένα από τα πιο δραστήρια μέλη του Συλλόγου Τέχνης «Πυργιώτικος Παρνασσός». Μαθήτευσε στο Εργαστήριο Χαρακτικής της Ανωτάτης Σχολής Καλών Τεχνών της Αθήνας (1947-1951). Παράλληλα με τη χαρακτική και τη ζωγραφική ασχολήθηκε με το εφαρμοσμένο σχέδιο (διαμόρφωση και διακόσμηση εσωτερικών χώρων, σχεδιασμός επίπλων, εκπόνηση κατασκευαστικών σχεδίων και μακετών). Το 1982 εκλέχθηκε καθηγητής της Χαρακτικής στην Ανωτάτη Σχολή Καλών Τεχνών της Αθήνας. Για δώδεκα ολόκληρα χρόνια (1982-1994) οργάνωσε και διηύθυνε το Β΄ Εργαστήριο Χαρακτικής της Σχολής. Έχει γράψει βιβλία για τη Χαρακτική και την τέχνη του βιβλίου, καθώς και λογοτεχνικά έργα. Έχει πραγματοποιήσει ατομικές εκθέσεις και έχει πάρει μέρος σε ομαδικές εκθέσεις στην Ελλάδα και στο εξωτερικό.

ΤΟΝΙΑ ΝΙΚΟΛΑΪΔΗ / ΕΡΓΑ 1947-2010

Το Μορφωτικό Ίδρυμα Εθνικής Τραπέζης παρουσιάζει την έκθεση

ΤΟΝΙΑ ΝΙΚΟΛΑΪΔΗ / ΕΡΓΑ 1947-2010

από τις 25 Νοεμβρίου 2010 στο Πολιτιστικό Κέντρο Θεσσαλονίκης (Βασ. Όλγας 108)

Η πρώτη αναδρομική έκθεση της σημαντικής χαράκτριας Τόνιας Νικολαΐδη, που πρωτοπαρουσιάστηκε από το Μορφωτικό Ίδρυμα Εθνικής Τραπέζης στην Αθήνα και χαιρετίστηκε από το σύνολο, σχεδόν, του αθηναϊκού Τύπου ως πραγματική προσφορά στην εικαστική κίνηση της πρωτεύουσας, μεταφέρεται στο Πολιτιστικό Κέντρο Θεσσαλονίκης του ΜΙΕΤ (Βασ. Όλγας 108). Στην έκθεση, που εγκαινιάζεται την Πέμπτη 25 Νοεμβρίου 2010 στις 20:00, παρουσιάζονται περίπου 75 έργα της χαράκτριας από τα φοιτητικά της χρόνια στην ΑΣΚΤ (1946-1952) –στο εργαστήριο χαρακτικής του Γιάννη Κεφαλληνού– έως τα τελευταία έργα της, τα ψηφιακά τυπώματα του 2010.

Θάλασσα, άμμος και φως Ι. Πρωινό,1979
Λινολαιογραφία και ανάγλυφο, 48 x 63,5 εκ.

Από τα τέλη της δεκαετίας του ’70, η Τόνια Νικολαΐδη χαράζει και τυπώνει τα έργα της συνδυάζοντας τη λινολαιογραφία, το ανάγλυφο, τη μεταξοτυπία, καθώς και τη φωτογραφία, όπου όμως πάντα σημαντικό ρόλο παίζει το χρώμα και η επιφάνεια. Εικόνες της θάλασσας, αμμουδιές, φλεγόμενα ξύλα, χάρτινα καράβια και πουλιά στοιχειοθετούν τη θεματολογία της. Πρωταγωνιστικό ρόλο έχει ο άνθρωπος σε δύο μόνο σειρές της, Έρχονται άλλοι όμοιοι με εμάς, αλλά δεν θα είμαστε εμείς, Ι και II, όμως η παρουσία του ανθρώπου, η αύρα του, υπάρχει σχεδόν παντού.

Δουλεύει τα έργα της κυρίως σε σειρές (δίπτυχα, τρίπτυχα, τετράπτυχα, π.χ. Θάλασσα, άμμος και φως, 1983, Ρέκβιεμ για ένα δέντρο, 1988-1995, Εικόνες νερού, 1995), όπου η μία εικόνα διαδέχεται την άλλη με καθεμιά χωριστά και όλες μαζί να διηγούνται μια ιστορία ─γιατί, τελικά, όπως λέει η ίδια, αυτό έψαχνε και ψάχνει πάντα. Να διηγείται κάτι στον εαυτό της και στους άλλους.

Ιθάκη ή η Άννα και το όνειρο φυγής, [1959]
Ξυλογραφία σε όρθιο και πλάγιο ξύλο, 34,2 x 35,3 εκ.

Στον πρόλογο του καταλόγου που συνοδεύει την έκθεση η Τόνια Νικολαΐδη αναφέρει: «Την εκδήλωση αυτή δεν την αποκαλώ έκθεση χαρακτικής, παρόλο που τα έργα έχουν πραγματοποιηθεί με τις τεχνικές της χάραξης και της εκτύπωσης. Γιατί στόχος μου δεν είναι ούτε να προβάλω τις τυχόν ικανότητές μου στο χώρο της χαρακτικής, ούτε να πείσω πως άνοιξα νέους δρόμους …. Στόχος μου είναι να φανεί η διαδρομή μου στο χώρο της τέχνης. Να δείξω, και να δω κι εγώ η ίδια, τι πρόλαβα να πραγματοποιήσω μέσα στο θόρυβο της ζωής και στη σύντομη διάρκειά της. Ποια ήμουν.

Χάρτινα πουλιά στην ακρογιαλιά, 1984
Λινολαιογραφία και ανάγλυφο, 84×61 εκ.

Ανήκω σ’ αυτούς που πιστεύουν πως δεν έχει σημασία με ποια γλώσσα εκφράζεται ο καλλιτέχνης, αλλά τι εκπέμπει το έργο του. Σημασία έχει να μπορέσει ο καλλιτέχνης να βγάλει από μέσα του τον αληθινό του κόσμο, και ο κόσμος του αυτός να μπορέσει να συνομιλήσει με τους κόσμους των άλλων και μαζί να πορευτούν για λίγο στη μαγεία. Αυτό είναι το ζητούμενο.

Ρέκβιεμ για ένα δέντρο, 1991
Λινολαιογραφία και ανάγλυφο, 67,5 x 98,5 εκ.

[…] Θέλω να χειρίζομαι την πραγματοποίηση της εικόνας μου ελεύθερη από περιορισμούς και από συμβατικά "πρέπει" και ξένα καλούπια. Μεταχειρίζομαι ό,τι νομίζω πως εξυπηρετεί το όραμά μου, όποιο μέσο, όποια τεχνική μπορώ, χωρίς να νοιάζομαι ποια ταμπέλα θα μου κρεμάσουν κάποιοι. Μ’ ενδιαφέρει να είμαι ένας ενδιαφέρων καλλιτέχνης, που εκφράζει την αλήθεια του. Μ’ ενδιαφέρει να ευχαριστηθώ εγώ ─και αν επικοινωνήσουν κι άλλοι με το έργο μου, ακόμα καλύτερα. Έτσι πορεύτηκα».

Έρχονται άλλοι, όμοιοι με εμάς, αλλά δεν θα είμαστε εμείς
Μεικτή τεχνική, 96 x 200 εκ.

Ο Τάκης Μαυρωτάς σημειώνει για την τεχνική και το έργο της χαράκτριας σε κείμενό του στον κατάλογο της έκθεσης: «Συνειδητά αποφεύγει κάθε δεξιοτεχνία και κάθε τυπική παραδοσιακή τεχνική, γιατί αυτό που την ενδιαφέρει είναι η ελευθερία της έκφρασης. Η χαρακτική της διακρίνεται από την απλότητα, τη διαύγεια, τη σαφήνεια και τη λιτότητα. Με μετρημένες χαράξεις, αφού αντιστρατεύεται τις παραμορφώσεις, αποκαλύπτει τον συγκινησιακό της στοχασμό. Έντονες χρωματικές αντιπαραθέσεις, σχέδιο και πλαστικότητα αποκαλύπτουν την ευαισθησία και την επιθυμία της να προσεγγίσει την ουσία της ανθρώπινης ζωής. […] Το χαρακτικό της έργο στο σύνολό του … αποκαλύπτει τη μοναδικότητά του, μια πραγματικότητα ονειρική, που δεν σημαίνει όμως ότι είναι λιγότερο αληθινή».

Η Τόνια Νικολαΐδη κατάγεται από την Ιθάκη. Γεννήθηκε το 1927 στην Αθήνα, όπου ζει και εργάζεται. Σπούδασε στην ΑΣΚΤ (1946-1952) ζωγραφική, με δάσκαλο τον Ουμβέρτο Αργυρό, και χαρακτική στο εργαστήριο του Γιάννη Κεφαλληνού. Έχει παρουσιάσει το έργο της σε πολλές ατομικές εκθέσεις (1979-2009). Συνεχής επίσης είναι η παρουσία της σε ομαδικές εκθέσεις στην Ελλάδα και το εξωτερικό. Σημειώνουμε ενδεικτικά τη συμμετοχή της στις Πανελληνίους του Ζαππείου, καθώς και στις διεθνείς Μπιεννάλε και Τριεννάλε Χαρακτικής (Αλεξάνδρειας, Βελιγραδίου, Κρακοβίας, Λιουμπλιάνας, Φρέντρικσταντ Νορβηγίας κ.ά.). Έχει διακριθεί με πολλά βραβεία και επαίνους: πρώτο βραβείο και χρυσό μετάλλιο (Μπιεννάλε Αλεξάνδρειας, 1980), χρυσό μετάλλιο (Μπιεννάλε Φρέντρικσταντ, Νορβηγία 1989), βραβείο της Ακαδημίας Αθηνών (1999) κ.ά..

Η έκθεση στο Πολιτιστικό Κέντρο Θεσσαλονίκης θα διαρκέσει έως τις 23 Ιανουαρίου 2011 και θα λειτουργεί με το εξής ωράριο: Τρίτη, Τετάρτη, Πέμπτη, Σάββατο και Κυριακή 10:00 - 18:00, Παρασκευή 10:00 - 14:00 και 18:00 - 21:00 (Δευτέρα κλειστά), με ελεύθερη είσο­δο για το κοινό. Για ομαδικές επισκέψεις παρακαλούμε να προηγείται συνεννόηση με το ΜΙΕΤ, τηλ. 2310 295.170-1.